ناهار مناسب برای کبد چرب

بیماری کبد چرب غیرالکلی (Non-Alcoholic Fatty Liver Disease یا NAFLD) به‌عنوان شایع‌ترین بیماری مزمن کبدی در جهان شناخته می‌شود. این وضعیت که با تجمع بیش از حد چربی (عمدتا تری‌گلیسیرید) در سلول‌های کبدی (استئاتوز) تعریف می‌شود، ارتباط نزدیکی با سندرم متابولیک، چاقی و مقاومت به انسولین دارد.

با توجه به این که کبد نقش محوری در متابولیسم چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌ها دارد، تجمع غیرطبیعی چربی در آن می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی شود. کبد چرب اغلب خاموش و بدون علامت پیش می‌رود، اما پتانسیل پیشرفت به‌سمت استئاتوهپاتیت غیرالکلی (NASH)، فیبروز و سیروز را دارد.

درمان NAFLD عمدتا بر مداخلات غیردارویی متمرکز است و در رأس آن‌ها اصلاحات تغذیه‌ای قرار دارد. مدیریت زمان و محتوای وعده‌های غذایی اصلی مانند ناهار برای کبد چرب، سنگ‌بنای درمان و کنترل این بیماری است.

هدف این مقاله، ارائه یک راهنمای جامع و مبتنی بر شواهد برای انتخاب‌ها و دستورالعمل‌های ناهار مناسب برای کبد چرب است تا خوانندگان، با درک مکانیسم‌های بیماری، با رغبت بیشتری به اجرای دقیق این راهبردهای تغذیه‌ای بپردازند.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• کبد چرب چیست و چه عوارضی دارد؟
• درمان کبد چرب
• کلیات رژیم غذایی برای کبد چرب
• حذف ناهار برای کبد چرب: نگاهی به روزه‌داری متناوب
• لیست غذاهای کبد چرب
• ناهار برای کبد چرب: تنظیم علمی وعده اصلی روز
• دستور پخت غذا برای کبد چرب: ایده‌های ناهار مناسب کبد چرب

مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
 

کبد چرب چیست و چه عوارضی دارد؟

کبد چرب زمانی تشخیص داده می‌شود که میزان چربی ذخیره‌شده در کبد از ۵ تا ۱۰ درصد وزن کل کبد تجاوز کند. پاتوژنز این بیماری پیچیده و چندعاملی است، که شامل لیپولیز غیرطبیعی، افزایش سنتز چربی کبدی ناشی از مصرف بیش از حد فروکتوز و قندهای ساده و اختلال در اکسیداسیون اسیدهای چرب است. برای آشنایی با این بیماری، مقاله "کبد چرب، قاتل خاموش جوامع امروزی" را که توسط خانم دکتر محدثه شوقی (دکتر داروساز) تالیف و گردآوری شده است، مطالعه نمایید.

عوارض NAFLD صرفا به کبد محدود نمی‌شود؛ از جمله عوارض مهم آن می‌توان به افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی (CVD)، دیابت نوع ۲ و اختلالات مزمن کلیوی اشاره کرد. پیشرفت از استئاتوز ساده (تجمع چربی بدون التهاب) به NASH (همراه با التهاب و آسیب سلولی) و در نهایت سیروز (نارسایی کبد)، اصلی‌ترین نگرانی در این بیماران است.

NASH در ۱۵ تا ۲۰ درصد بیماران مبتلا به NAFLD مشاهده می‌شود و می‌تواند به فیبروز (سخت شدن بافت)، سیروز و حتی کارسینوم سلول‌های کبدی (سرطان کبد) منجر شود.
 

درمان کبد چرب

موثرترین استراتژی برای درمان کبد چرب، کاهش وزن تدریجی و پایدار (معمولا ۷ تا ۱۰ درصد وزن اولیه) از طریق رژیم غذایی و افزایش فعالیت بدنی است. اگرچه ممکن است برخی افراد به‌دنبال درمان فوری کبد چرب باشند، اما شواهد علمی تاکید دارند که اصلاحات پایدار و طولانی‌مدت سبک زندگی، به‌جای تلاش‌های سریع و کوتاه‌مدت، کلید موفقیت است.

تمرکز بر کاهش مقاومت به انسولین و کاهش استرس اکسیداتیو از طریق یک رژیم غذایی متعادل، اصلی‌ترین هدف درمانی است. علاوه بر تغییرات سبک زندگی، شواهد علمی رو به رشدی از اثربخشی برخی مکمل‌ها و فراورده‌های گیاهی در کاهش استئاتوز و التهاب کبدی حکایت دارند:

ویتامین E (آلفا توکوفرول)، به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی، در مطالعات بالینی بر روی بیماران مبتلا به استئاتوهپاتیت غیرالکلی که دیابت نداشتند، بهبود بافت‌شناسی کبد (کاهش التهاب و بالونینگ) را نشان داده است.

اسیدهای چرب امگا ۳ (مانند EPA و DHA) با کاهش التهاب، بهبود پروفایل چربی‌های خون و کاهش لیپوژنز کبدی، به‌عنوان مکمل‌های مفید شناخته می‌شوند و شواهد قوی برای کاهش چربی کبد دارند.

از میان فراورده‌های گیاهی، سیلیمارین (عصاره خار مریم) به‌دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، و همچنین ماده موثره زردچوبه یعنی کورکومین به‌دلیل توانایی در کاهش مقاومت به انسولین و کاهش استئاتوز کبدی، توجه زیادی را به خود جلب کرده‌اند.

خانم دکتر شیدا احمدی کولایی (متخصص فارماکوگنوزی) در مقاله‌ای با عنوان "خار مریم چیست و چه خواصی دارد؟" تاثیرات کامل گیاه خار مریم را بر سلامتی و به‌ویژه کبد چرب، توضیح داده‌اند.
 

کلیات رژیم غذایی برای کبد چرب

برای کبد چرب چی بخوریم چی نخوریم؟ رژیم غذایی کبد چرب باید بر کاهش کالری، محدودیت مصرف قندهای ساده و چربی‌های اشباع‌شده و نیز افزایش مصرف فیبر، چربی‌های غیراشباع سالم و آنتی‌اکسیدان‌ها متمرکز باشد. در پاسخ به اینکه غذاهای مناسب برای کبد چرب کدامند، باید گفت الگوی غذایی مدیترانه‌ای به‌عنوان یک الگوی طلایی توصیه می‌شود.

غذاهای مناسب برای کبد چرب گرید ۱

در این مرحله که استئاتوز ساده بدون التهاب وجود دارد، هدف، جلوگیری از پیشرفت بیماری است. غذاهای مناسب برای کبد چرب گرید ۱ شامل موارد زیر است:

کربوهیدرات پیچیده: جو دوسر، غلات کامل، کاهش مصرف سبزیجات نشاسته‌ای (مانند سیب‌زمینی، کدو حلوایی).

پروتئین کم‌چرب: ماهی‌، مرغ بدون پوست، حبوبات.

چربی‌های سالم: روغن زیتون فرابکر، آووکادو، آجیل و دانه‌ها (به‌میزان محدودو متناسب با کالری دریافتی).

میوه و سبزیجات: تمرکز بر سبزیجات برگ سبز و میوه‌های با شاخص گلیسمی پایین (مانند توت‌ها، سیب، گریپ‌فورت).
 

رژیم غذایی کبد چرب گرید 2

در گرید ۲، التهاب (استئاتوهپاتیت) شروع شده است و نیاز به اقدامات قاطع‌تر است. رژیم غذایی برای کبد چرب گرید 2 باید بسیار دقیق‌تر باشد. غذاهای مناسب برای کبد چرب گرید ۲ باید کاملا فاقد قند افزوده و تا حد امکان کم‌کالری باشند.

حذف کامل: نوشیدنی‌های شکردار، غذاهای فرآوری‌شده، فست فودها و چربی‌های ترانس.

اولویت‌بندی: اسیدهای چرب امگا ۳ (مانند ماهی سالمون، بذر کتان) برای کاهش التهاب.

مصرف محدود: چربی‌های اشباع (گوشت قرمز پرچرب، محصولات لبنی پرچرب).
 

رژیم کبد چرب گرید 3

گرید ۳ نشان‌دهنده فیبروز پیشرفته است که نیازمند نظارت دقیق پزشکی و تغذیه‌ای است. غذاهای مناسب برای کبد چرب گرید ۳ باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که حداکثر محافظت از سلول‌های کبدی باقی‌مانده را فراهم آورند.

کاهش کالری دریافتی: برای کاهش وزن موثرتر تحت نظارت متخصص.

تمرکز بر دریافت آنتی‌اکسیدان‌ها: سبزیجات با رنگ تیره، زردچوبه، سیر و چای سبز.

دریافت پروتئین با کیفیت کم‌چرب: مصرف کافی پروتئین کم‌چرب با کیفیت بالا (مانند لبنیات کم‌چرب یا مرغ و ماهی) برای کمک به بازسازی در عین کنترل دریافت چربی‌های اشباع.
 

تنظیم زمان‌بندی وعده‌های غذایی در طول روز

زمان‌بندی وعده‌ها به اندازه محتوای آن‌ها اهمیت دارد. مصرف 3 وعده غذایی همراه 2 یا 3 میان‌وعده در طول روز با نظم زمانی مناسب خواهد بود. توصیه می‌شود هر 2 یا 3 ساعت، 1 وعده یا میان‌وعده مصرف نمایید.

ناشتا برای کبد چرب چی بخوریم؟ معمولا نوشیدن آب ولرم همراه با کمی آبلیمو و دانه چیا یا مصرف یک قاشق روغن زیتون توصیه می‌شود. صبحانه مناسب برای کبد چرب باید شامل فیبر و پروتئین کافی (مانند جو دوسر، سیبزیجات و سفیده تخم مرغ یا پنیر کم‌چرب) باشد.

شام مناسب برای کبد چرب نیز بایست سبک و حداقل ۳-۲ ساعت قبل از خواب مصرف شود تا بار متابولیک قبل از استراحت کاهش یابد. توضیحات مفصل در مورد ناهار برای کبد چرب در ادامه مقاله خواهد آمد.
 

حذف ناهار برای کبد چرب: نگاهی به روزه‌داری متناوب

در سال‌های اخیر، بحث حذف ناهار برای کبد چرب در قالب الگوهای روزه‌داری متناوب (IF) مانند رژیم ۸/۱۶ (۱۶ ساعت روزه‌داری و ۸ ساعت زمان خوردن) مطرح شده است. شواهدی وجود دارد که IF می‌تواند حساسیت به انسولین را بهبود بخشد و سنتز چربی کبدی را کاهش دهد.

ملاحظات علمی: اگرچه IF می‌تواند برای برخی از افراد یک ابزار مفید باشد، اما برای افراد مبتلا به کبد چرب، به‌ویژه در گریدهای بالاتر یا افراد دارای دیابت، حتما باید تحت نظر متخصص انجام شود. حذف ناهار برای کبد چرب بدون برنامه ریزی دقیق ممکن است به عوارضی نظیر پرخوری جبرانی در وعده‌های دیگر، کاهش انرژی روزانه، یا عدم تامین کافی ریزمغذی‌ها منجر شود.

به‌طور کلی، در حالی که روزه‌داری متناوب تحت نظارت متخصص می‌تواند برای برخی بیماران مفید باشد، شواهد کنونی نشان می‌دهند که پایداری رژیم غذایی و کاهش کالری روزانه (صرف نظر از زمان‌بندی وعده‌ها) مهم‌تر است؛ بنابراین، این رویکرد یک راه‌حل عمومی برای درمان کبد چرب نیست.

توصیه جایگزین: به‌جای حذف کامل، تغییر ماهیت نهار برای کبد چرب به یک وعده غذایی بسیار سبک، با حجم زیادی از سبزیجات و پروتئین خالص (کم‌چرب)، رویکرد ایمن‌تر و پایدارتری است.
 

لیست غذاهای کبد چرب

چه غذاهای برای کبد چرب مناسب است؟ در زیر یک لیست غذاهای کبد چرب با تمرکز بر اجزای کلیدی وعده‌ها ارائه شده است. این لیست غذاهای مناسب برای کبد چرب شامل مواردی است که مطالعات علمی آن‌ها را به‌عنوان محافظ کبد شناسایی کرده‌اند:

1. سبزیجات

مناسب: سبزیجات برگ سبز تیره (اسفناج، کلم بروکلی)، سیر، پیاز، هویج، گوجه فرنگی، فلفل دلمه‌ای و انواع سبزیجات سبز و رنگی

نامناسب: سبزیجات سرخ‌شده یا حاوی سس‌های پرچرب.

2. میوه‌ها

مناسب: توت‌ها (بلوبری، توت فرنگی)، گریپ فروت، آووکادو، سیب، پرتقال و ... (به‌میزان کنترل شده).

نامناسب: آب میوه‌های صنعتی، میوه‌های خشک حاوی قند افزوده.

3. پروتئین

مناسب: ماهی‌های چرب (سالمون، ساردین)، مرغ و بوقلمون (بدون پوست)، حبوبات، عدس، توفو، سفیده تخم مرغ.

نامناسب: گوشت‌های فرآوری‌شده (سوسیس، کالباس)، گوشت قرمز پرچرب، امعاء و احشاء.

4. غلات

مناسب: جو دوسر، برنج قهوه‌ای، کینوا، نان‌های سبوس‌دار کامل.

نامناسب: نان سفید، غلات شیرین، بیسکویت‌ها و کیک‌ها.

5. چربی‌ها

مناسب: روغن زیتون فرابکر، دانه چیا، بذر کتان، گردو، بادام (به‌میزان کنترل شده).

نامناسب: روغن‌های نباتی جامد (مارگارین)، چربی‌های ترانس، کره.

این موارد، غذاهای مناسب برای کبد چرب در تنظیم تمام وعده‌های اصلی محسوب می‌شوند.
 

ناهار برای کبد چرب: تنظیم علمی وعده اصلی روز

وعده ناهار برای کبد چرب باید به‌دقت طراحی شود تا هم نیازهای انرژی مورد نیاز برای نیمه دوم روز را تامین کند و هم بار چربی و قندی اضافی بر کبد تحمیل نکند. ناهار مناسب برای کبد چرب نه‌تنها باید کالری کنترل‌شده داشته باشد، بلکه باید سرشار از فیبر و آنتی‌اکسیدان‌ها باشد.

برای پاسخ به این سوال که ناهار برای کبد چرب چی بخوریم؟ باید گفت که ناهار کبد چرب باید الگوی بشقاب سالم را دنبال کند:

• نصف بشقاب: سبزیجات غیرنشاسته‌ای (سالاد، سبزیجات بخارپز).
• یک چهارم بشقاب: منبع پروتئین کم‌چرب.
• یک چهارم بشقاب: منبع کربوهیدرات پیچیده با فیبر بالا.

طراحی ناهار برای کبد چرب به این شکل، باعث احساس سیری طولانی‌مدت، کنترل سطح قند خون و کاهش میل به ریزه‌خواری در بعد از ظهر می‌شود. فرد باید از مصرف فست فود، غذاهای رستورانی و سنگین اجتناب کند. در ادامه، راهنمایی برای انتخاب بهترین ناهار برای کبد چرب در هر گرید ارائه شده است.

ناهار برای کبد چرب گرید 1: تعادل در مصرف

در گرید ۱، هدف اصلی حفظ وزن و پیروی از الگوی مدیترانه‌ای است. ناهار برای کبد چرب گرید 1 می‌تواند شامل تنوع بیشتری باشد، اما همچنان باید سالم بماند.

مثال: یک بشقاب سالاد کینوا با مرغ کبابی یا سوپ عدس کم‌چرب همراه با نان سبوس‌دار.
 

ناهار برای کبد چرب گرید ۲: کاهش بیشتر چربی و قند

در این گرید، نیاز به یک ناهار رژیمی برای کبد چرب با تاکید بر کاهش چربی‌های اشباع و امگا-۶ است. ناهار مناسب برای کبد چرب گرید ۲ باید فاقد سس‌های چرب و حاوی مواد ضدالتهاب باشد.

مثال: ماهی کبابی (مانند سالمون) با سبزیجات بخارپز و یک قاشق روغن زیتون. این بهترین ناهار برای کبد چرب گرید ۲ است که اسیدهای چرب امگا ۳ را فراهم می‌کند.
 

ناهار برای کبد چرب گرید ۳: کم‌کالری و سرشار از ریزمغذی‌ها

ناهار مناسب برای کبد چرب گرید ۳ باید کم‌کالری، اما سرشار از پروتئین با کیفیت و مواد مغذی برای حمایت از عملکرد کبد باشد. این ناهار مفید برای کبد چرب باید به‌صورت یک غذای رژیمی برای ناهار کبد چرب تهیه شود.

مثال: سبزیجات آب‌پز (کلم، کدو، هویج) به‌همراه توفو یا سینه مرغ کاملا آب‌پز/بخارپز با حداقل نمک.
 

دستور پخت غذا برای کبد چرب: ایده‌های ناهار مناسب کبد چرب

برای کبد چرب ناهار و شام چی بخوریم؟ جهت تنظیم شام و ناهار برای کبد چرب، در اینجا چند رسپی علمی و جذاب به‌عنوان دستور پخت غذا برای کبد چرب ارائه می‌شود:

۱. سالاد مدیترانه‌ای کینوا با مرغ گریل شده

اجزا و خواص علمی: کینوا (منبع پروتئین کامل و فیبر)، روغن زیتون فرابکر (منبع اسید اولئیک با خواص ضد التهابی)، مرغ (پروتئین کم‌چرب)، سبزیجات رنگی (آنتی‌اکسیدان‌ها).

طرز تهیه:

• کینوا را بپزید و کنار بگذارید تا خنک شود.
• سینه مرغ را با زردچوبه، فلفل و پودر سیر مزه‌دار کرده و بدون روغن زیاد یا با کمترین مقدار روغن زیتون، گریل کنید.
• سبزیجات (گوجه گیلاسی، خیار، فلفل دلمه‌ای، پیازچه) را خرد کنید.
• سس: ۲ قاشق غذاخوری روغن زیتون، آب لیمو ترش تازه، کمی نمک و فلفل.
• مرغ، کینوا و سبزیجات را مخلوط و با سس سرو کنید.
   

۲. کباب مرغ برای کبد چرب با سبزیجات تفت‌داده

اجزا و خواص علمی: مرغ (پروتئین کم‌چرب)، سبزیجات تفت داده به‌جای سرخ کرده برای حفظ مواد مغذی، زردچوبه (کورکومین ضدالتهاب).

طرز تهیه:

• سینه مرغ را به‌شکل مکعبی خرد کرده و در ماست کم‌چرب و کمی زردچوبه، زنجبیل و پودر سیر بخوابانید.
• از سیخ چوبی یا فلزی برای کباب کردن مرغ استفاده کنید.
• مرغ‌ها را با پیاز و فلفل دلمه‌ای، روی کباب‌پز بپزید تا کاملا مغزپخت شود.
• سبزیجات (کلم بروکلی، هویج و ...) را جداگانه با مقدار کمی روغن تفت دهید یا بخارپز کنید.
   

۳. سوپ سبزیجات و عدس

اجزا و خواص علمی: عدس (پروتئین گیاهی و فیبر محلول)، سبزیجات (حجم بالا، کالری کم)، سیر و زنجبیل (ضد التهاب و محافظ کبدی).

طرز تهیه:

• عدس را از قبل خیس کنید و با آب تازه بپزید.
• سیر، پیاز و کمی زنجبیل تازه را در حین پخت اضافه کنید.
• سبزیجات خرد شده (هویج، کرفس، کدو) را نیز اضافه کرده و بگذارید تا کاملا نرم شوند.
• مقدار کمی جعفری تازه و کمی آبلیمو در زمان سرو اضافه کنید. این یک ناهار رژیمی برای کبد چرب با کمترین میزان چربی است.
   

۴. ماهی سالمون پخته شده با شوید و لیمو

این ناهار مناسب برای افراد کبد چرب سرشار از اسیدهای چرب امگا ۳ است که خواص ضدالتهابی قوی داشته و به کاهش استئاتوز کبدی کمک می‌کنند.

اجزا و خواص علمی: سالمون (منبع عالی پروتئین و امگا ۳)، لیمو ترش (آنتی‌اکسیدان قوی)، شوید (فیبر و مواد معدنی)، مارچوبه یا بروکلی (سبزیجات سرشار از فیبر و آنتی‌اکسیدان‌ها).

طرز تهیه:

• ماهی را روی فویل آلومینیومی قرار دهید.
• روی ماهی، کمی آب لیمو ترش تازه، شوید تازه خرد شده و مقدار بسیار کمی نمک بپاشید. با قلم مقداری روغن زیتون روی ماهی بمالید.
• آن را در فر یا دستگاه ایرفرایر با دمای ۱۸۰ درجه سانتی‌گراد به‌مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بپزید تا کاملا مغزپخت شود.
• در کنار ماهی، مارچوبه، هویج یا بروکلی بخارپز شده (یا سبزیجات دلخواه دیگر) سرو کنید. این وعده یک غذای رژیمی برای ناهار کبد چرب است که برای بیماران در گرید‌های پیشرفته‌تر نیز بسیار توصیه می‌شود.
   

۵. خوراک لوبیا پلو رژیمی با برنج قهوه‌ای و سینه مرغ

این دستور پخت ناهار رژیمی برای کبد چرب با جایگزینی برنج سفید با برنج قهوه‌ای و حذف چربی اضافی، به یک غذای کامل و سالم تبدیل می‌شود. این غذا کربوهیدرات پیچیده، فیبر و پروتئین کم‌چرب لازم را برای وعده ناهار برای کبد چرب فراهم می‌کند.

اجزا و خواص علمی: برنج قهوه‌ای (تامین کربوهیدرات‌های پیچیده با شاخص گلیسمی پایین)، لوبیا سبز (سرشار از فیبر و مواد مغذی)، سینه مرغ یا بوقلمون (پروتئین خالص و کم‌چرب). گوجه فرنگی و زردچوبه (آنتی‌اکسیدان‌ها و عوامل ضدالتهاب)

طرز تهیه:

• برنج قهوه‌ای را جداگانه به‌صورت کته یا آبکش (کم نمک) آماده کنید. سینه مرغ (یا بوقلمون) را نگینی خرد کنید.
• در یک تابه نچسب، پیاز خرد شده را با کمی روغن (ترجیحا روغن زیتون) تفت دهید. مرغ خرد شده را اضافه کرده و با زردچوبه، پودر سیر و کمی فلفل سیاه تفت دهید تا تغییر رنگ دهد.
• لوبیا سبز خرد شده را به مرغ اضافه کنید. اگر از رب استفاده می‌کنید، آن را با حداقل نمک و کمی آب مخلوط کرده و اضافه کنید. (استفاده از گوجه فرنگی خرد شده تازه رژیمی‌تر است).
• مایه لوبیا پلو را با برنج قهوه‌ای پخته شده مخلوط کرده و آن را در ظرفی جداگانه یا روی حرارت ملایم دم بگذارید.

این غذا نمونه‌ای از بهترین ناهار برای کبد چرب است که با حفظ ساختار غذای ایرانی، کاملا اصول رژیم غذایی کبد چرب را رعایت می‌کند.
 

سخن پایانی

بیماری کبد چرب غیرالکلی یک بیماری قابل مدیریت بوده که پیشگیری و درمان آن مستقیما با انتخاب‌های غذایی ما مرتبط است. توجه به وعده‌های غذایی از جمله ناهار مناسب برای کبد چرب در کنار سایر مداخلات سبک زندگی، نقش مهمی در کاهش استئاتوز و پیشگیری از پیشرفت بیماری به سمت فیبروز و سیروز دارد.

الگوهای غذایی کم‌کالری، غنی از فیبر، آنتی‌اکسیدان‌ها و امگا ۳ و حذف قندهای ساده و چربی‌های ناسالم، هسته اصلی این درمان را تشکیل می‌دهند. مدیریت صحیح ناهار برای کبد چرب یک تعهد روزانه به سلامتی کبد است که نتایج بلندمدت آن بسیار ارزشمند خواهد بود.

برای تهیه محصولات تخصصی کبد و صفرا می‌توانید به داروکده مراجعه کنید. داروخانه آنلاین داروکده، به‌عنوان پیشتاز داروخانه‌های آنلاین ایران، بستری استاندارد و کاملا مطمئن برای دسترسی کاربران سراسر کشور به محصولات سلامت‌محور فراهم نموده است.

I. پشتوانه رسمی و تضمین کیفیت

اعتبار داروکده بر پایه‌های مستند و قانونی استوار است:

مجوز رسمی: فعالیت داروکده با مجوز رسمی از دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام می‌پذیرد.

تضمین اعتماد: کسب نماد اعتماد الکترونیکی پنج‌ستاره از وزارت صنعت، معدن و تجارت، نشانگر التزام ما به امنیت و شفافیت خدمات است.

II. مرجعیت علمی و ارتقای آگاهی

داروکده متعهد به ارتقای دانش سلامت جامعه است. مجله علمی داروکده با پشتیبانی مستقیم داروسازان و کارشناسان ارشد تغذیه، مقالات به‌روز و کاربردی را بر پایه آخرین پژوهش‌ها ارائه می‌دهد. هدف اصلی از ایجاد این مجله افزایش سطح آگاهی کاربران و هدایت ایشان در مسیر انتخاب‌های هوشمندانه برای سلامتی است.

III. خدمات مشاوره و ارتباط مستقیم با متخصصین

تیم حرفه‌ای داروکده همواره آماده پشتیبانی از شماست. با ارائه خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی، تیم ما آماده پاسخگویی سریع و دقیق به سوالات شماست. هر زمان که نیاز به راهنمایی داشتید، کارشناسان داروکده در کنار شما خواهند بود.

با ثبت پیشنهادات و دیدگاه‌های خود، در مسیر بهبود مستمر خدمات و ارتقای کیفیت، ما را یاری نمایید.
 

:References

Rinella ME. Nonalcoholic fatty liver disease: a systematic review. JAMA. 2015;313(22):2263-2273. doi:10.1001/jama.2015.5370

Fernández T, Viñuela M, Vidal C, Barrera F. Lifestyle changes in patients with non-alcoholic fatty liver disease: A systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2022;17(2):e0263931. Published 2022 Feb 17. doi:10.1371/journal.pone.0263931

Eslam M, Newsome PN, Sarin SK, et al. A new definition for metabolic dysfunction-associated fatty liver disease: An international expert consensus statement. J Hepatol. 2020;73(1):202-209. doi:10.1016/j.jhep.2020.03.039

Chalasani N, Younossi Z, Lavine JE, et al. The diagnosis and management of nonalcoholic fatty liver disease: Practice guidance from the American Association for the Study of Liver Diseases. Hepatology. 2018;67(1):328-357. doi:10.1002/hep.29367

Bahirwani R, Griffin C. The diagnosis and management of nonalcoholic fatty liver disease: A patient-friendly summary of the 2018 AASLD guidelines. Clin Liver Dis (Hoboken). 2022;19(6):222-226. Published 2022 Jul 1. doi:10.1002/cld.1216

Shariq A, Khan S, Usmani SUR. The Role of Dietary Protein in Mitigating the Risk of Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Nutr Rev. 2025;83(8):1537-1539. doi:10.1093/nutrit/nuae229

Berná G, Romero-Gomez M. The role of nutrition in non-alcoholic fatty liver disease: Pathophysiology and management. Liver Int. 2020;40 Suppl 1:102-108. doi:10.1111/liv.14360

Salehi-Sahlabadi A, Sadat S, Beigrezaei S, et al. Dietary patterns and risk of non-alcoholic fatty liver disease. BMC Gastroenterol. 2021;21(1):41. Published 2021 Jan 28. doi:10.1186/s12876-021-01612-z

Luis D, Primo D, Izaola O, Lopez JJ. Effects of a Short-Term Meal Replacement Hypocaloric Diet in Subjects with Obesity and High Fatty Liver Index. Nutrients. 2022;14(24):5353. Published 2022 Dec 16. doi:10.3390/nu14245353

Arab JP, Candia R, Zapata R, et al. Management of nonalcoholic fatty liver disease: an evidence-based clinical practice review. World J Gastroenterol. 2014;20(34):12182-12201. doi:10.3748/wjg.v20.i34.12182

Alba LM, Lindor K. Review article: Non-alcoholic fatty liver disease. Aliment Pharmacol Ther. 2003;17(8):977-986. doi:10.1046/j.1365-2036.2003.01493.x

Jensen T, Abdelmalek MF, Sullivan S, et al. Fructose and sugar: A major mediator of non-alcoholic fatty liver disease. J Hepatol. 2018;68(5):1063-1075. doi:10.1016/j.jhep.2018.01.019

Grad S, Vulturar R, Fărcaş RA, Dumitraşcu DL. The role of physical exercise and diet in the treatment of non-alcoholic fatty liver disease. Med Pharm Rep. 2021;94(Suppl No 3):S38-S42. doi:10.15386/mpr-2517

Semmler G, Datz C, Reiberger T, Trauner M. Diet and exercise in NAFLD/NASH: Beyond the obvious. Liver Int. 2021;41(10):2249-2268. doi:10.1111/liv.15024