
در این مقاله از مجله علمی داروکده به بررسی جامع خواص مویرا پواما و تاثیرات بالقوه این گیاه بر سلامت عمومی پرداختهایم.
نویسنده: مهشید رضائی
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
26 اسفند 1403
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
26 اسفند 1403
1
گیاه مویرا پواما چیست و چه خواصی دارد؟
مویرا پواما (Muira Puama) نوعی گیاه دارویی است که از دیرباز در طب سنتی بومیان آمریکای جنوبی برای تقویت قوای جسمی و ذهنی مورد استفاده قرار گرفته است. این گیاه که به "چوب قدرت" (Potency Wood) نیز شهرت دارد، عمدتا به عنوان یک تقویتکننده طبیعی عملکرد جنسی شناخته میشود، اما خواص درمانی آن فراتر از این کاربرد بوده و اثرات مثبتی بر سلامت عمومی بدن دارد.
ترکیبات زیستفعال موجود در مویرا پواما، از جمله آلکالوئیدها، ترپنوئیدها و فلاونوئیدها، به آن ویژگیهایی مانند افزایش سطح انرژی، بهبود عملکرد شناختی، کاهش استرس و اضطراب و خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی بخشیدهاند.
در این مقاله، ابتدا به معرفی گیاه مویرا پواما و ترکیبات فعال آن پرداخته و سپس تاثیرات این گیاه در بهبود سلامت عمومی را به صورت علمی بررسی خواهیم کرد. همچنین، نکات مهم مربوط به ایمنی مصرف این گیاه مورد توجه قرار خواهد گرفت تا مخاطبان بتوانند با آگاهی کامل از مزایای آن بهرهمند شوند.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:
مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
مویرا پواما (Muira Puama) که با نام علمی Ptychopetalum olacoides شناخته میشود، یک گیاه چوبی کوچک و بومی مناطق جنگلهای بارانی آمازون در آمریکای جنوبی به ویژه برزیل است. این گیاه که به نامهای محلی "Potency Wood" (چوب قدرت) و "Marapuama" نیز معروف است، به دلیل خواص دارویی و استفادههای سنتی در طب بومیان منطقه شهرت دارد.
مویرا پواما به خانواده Olacaceae تعلق دارد و به طور معمول به ارتفاع 5 متر رشد میکند. این گیاه دارای برگهای سبز تیره و کشیده، گلهای کوچک سفید با عطر و بویی شبیه به یاسمن و میوههایی کوچک و زرد رنگ است. قسمتهای مختلف گیاه از جمله ریشه، ساقه و گاهی اوقات برگها در طب سنتی و تهیه مکملهای گیاهی مورد استفاده قرار میگیرند.
مویرا پواما حاوی ترکیبات فعال زیستی متعددی است که به آن خواص دارویی و بیولوژیکی میبخشند. مهمترین ترکیبات این گیاه شامل آلکالوئیدها، استروئیدها، ترپنها، تاننها و اسیدهای چرب هستند. آلکالوئیدهایی مانند Muiraamine و سایر مشتقات، مخصوصا به دلیل اثرات احتمالی بر سیستم عصبی و هورمونی، توجه محققان را به خود جلب کردهاند.
این گیاه به اشکال مختلفی در بازار عرضه میشود که هر یک بر اساس شیوه مصرف و اهداف درمانی، دارای ویژگیهای خاصی هستند. یکی از رایجترین فرمهای این گیاه، عصاره مایع و تنتورهای الکلی است که به دلیل فراهمی زیستی بالا، جذب سریعی در بدن داشته و معمولا به صورت قطرهای مصرف میشود.
کپسولها و قرصهای حاوی پودر استاندارد شده مویرا پواما نیز از دیگر اشکال رایج این گیاه بوده و برای افرادی که به دنبال مصرف منظم و دوزبندی دقیق هستند، مناسبتر است.
پودر خشک شده گیاه نیز در تهیه دمنوشها و یا به عنوان افزودنی در نوشیدنیها و ترکیبات گیاهی مختلف استفاده میشود. همچنین، محصولات موضعی نظیر کرمها و لوسیونهای حاوی مویرا پواما نیز در ترکیب با سایر گیاهان دارویی به عنوان محرک موضعی جریان خون و تقویتکننده بافتهای بدن کاربرد دارند.
مویرا پواما بیشتر به عنوان یک تقویتکننده عملکرد جنسی شناخته میشود و در طب سنتی و مدرن، عمدتا برای افزایش میل جنسی، بهبود کیفیت نعوظ و کاهش اختلالات جنسی مورد استفاده قرار میگیرد. اما، مویرا پواما علاوه بر تاثیراتش بر سلامت جنسی، دارای طیف وسیعی از خواص درمانی دیگر است که در ادامه، به بررسی دقیقتر این خواص و مکانیسمهای اثر آن خواهیم پرداخت.

مویرا پواما به عنوان یک گیاه دارویی دارای طیف وسیعی از فواید بیولوژیکی و بالینی است که به واسطه ترکیبات فعال زیستی آن، از جمله آلکالوئیدها، ترپنوئیدها، تاننها و اسیدهای چرب به دست میآیند. مهمترین فواید این گیاه عبارتند از:
یکی از برجستهترین و مهمترین کاربردهای مویرا پواما، بهبود عملکرد جنسی و افزایش میل جنسی (لیبیدو) است. به همین جهت این گیاه به طور گسترده در بسیاری از مکملهای تقویت جنسی آقایان و خانمها مورد استفاده قرار میگیرد.
مکانیسمهای بیولوژیکی اثر مویرا پواما بر عملکرد جنسی شامل چندین فرایند مهم است. یکی از مهمترین این مکانیسمها، افزایش جریان خون به اندامهای تناسلی است. ترکیبات فعال موجود در مویرا پواما از جمله آلکالوئیدها و ترپنوئیدها، با تحریک تولید نیتریک اکساید (NO) در سلولهای اندوتلیال عروق خونی، به اتساع عروق و بهبود جریان خون کمک میکنند. این مکانیسم به ویژه در مردان میتواند به بهبود کیفیت نعوظ منجر شود. افزایش نیتریک اکسید موجب شل شدن عضلات صاف عروق در بافت کاورنوزوم آلت تناسلی شده و فرایند نعوظ را تسهیل مینماید.
علاوه بر این، مویرا پواما میتواند سطح هورمونهای جنسی را تعدیل کند. برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف این گیاه میتواند با افزایش سطح تستوسترون آزاد در مردان و تنظیم هورمونهای جنسی در زنان، به افزایش میل جنسی کمک کند. مکانیسم این اثر ممکن است از طریق مهار آنزیمهای تبدیلکننده تستوسترون به استروژن و افزایش بیان گیرندههای آندروژن در بافتهای هدف باشد.
تاثیر مویرا پواما بر سیستم عصبی مرکزی نیز یکی دیگر از عوامل مهم در بهبود عملکرد جنسی است. این گیاه با اثر بر گیرندههای نوروترانسمیترهای کلیدی مانند دوپامین و سروتونین، میتواند اثرات مثبتی بر میل جنسی داشته باشد. دوپامین به ویژه در مسیرهای پاداش و انگیزش جنسی نقش مهمی دارد. مطالعات نشان دادهاند که این گیاه میتواند با افزایش سطح دوپامین در هستههای مغزی، میل جنسی را تقویت نماید.
یکی دیگر از اثرات مثبت مویرا پواما در زمینه بهبود عملکرد جنسی، کاهش استرس و اضطراب عملکردی است. اضطراب عملکردی یکی از عوامل مهم در اختلالات جنسی مانند ناتوانی در نعوظ و کاهش میل جنسی است. مویرا پواما با خاصیت ضد اضطرابی خود و تعدیل محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA)، میتواند با کاهش سطح کورتیزول (هورمون استرس)، آرامش روانی را افزایش داده و به بهبود عملکرد جنسی کمک کند.
مطالعات علمی متعددی نیز از اثرات مثبت مویرا پواما بر عملکرد جنسی حمایت کردهاند. به عنوان مثال، مطالعهای دوسوکور و کنترل شده با دارونما در سال 2010 بر روی 100 مرد با کاهش میل جنسی نشان داد که مصرف روزانه 1.5 گرم عصاره مویرا پواما به مدت 2 هفته، باعث بهبود قابل توجهی در میل جنسی، کیفیت نعوظ و رضایت جنسی در مقایسه با گروه دارونما میشود.
همچنین در مطالعهای دیگر بر روی مدلهای حیوانی، مشخص شد که مویرا پواما میتواند با افزایش رفتارهای جفتگیری در موشهای نر، اثرات مشابه داروهای تحریککننده جنسی مانند یوهمبین داشته باشد. این اثرات احتمالا ناشی از تحریک مستقیم گیرندههای دوپامین در سیستم عصبی مرکزی و افزایش جریان خون محیطی است.
جهت کسب اطلاعات در خصوص دیگر گیاهان موثر در افزایش قوای جنسی، مطالعه مقاله "آشنایی با گیاهان دارویی موثر در افزایش قوای جنسی" پیشنهاد میشود.

مویرا پواما دارای خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی است که به حفظ سلامت عمومی بدن و به ویژه سیستم عصبی و ایمنی کمک میکند. این خواص به واسطه ترکیبات فعال زیستی متنوعی همچون فنولیکها، فلاونوئیدها، ترپنوئیدها و آلکالوئیدها ایجاد میشود که هر یک نقش مهمی در کاهش استرس اکسیداتیو و مهار فرایندهای التهابی دارند.
مکانیسم آنتیاکسیدانی مویرا پواما عمدتا به دلیل توانایی آن در خنثیسازی رادیکالهای آزاد و افزایش فعالیت آنزیمهای آنتیاکسیدانی در بدن است. رادیکالهای آزاد مولکولهای ناپایداری هستند که میتوانند به سلولها و بافتهای بدن آسیب برسانند و نقش مهمی در ایجاد پیری زودرس، بیماریهای مزمن و اختلالات عصبی دارند. مویرا پواما با افزایش سطح آنزیمهای آنتیاکسیدانی مانند سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، گلوتاتیون پراکسیداز (GPx) و کاتالاز (CAT)، از سلولها در برابر آسیبهای اکسیداتیو محافظت میکند. این اثرات بهویژه در بافتهای حساس مانند مغز که به دلیل مصرف بالای اکسیژن مستعد آسیب اکسیداتیو هستند، اهمیت دارد.
علاوه بر خاصیت آنتیاکسیدانی، مویرا پواما دارای اثرات ضدالتهابی قابلتوجهی نیز میباشد. ترکیبات موجود در این گیاه میتوانند مسیرهای التهابی مختلفی را در سطح سلولی و مولکولی مهار کنند. به عنوان مثال، مطالعات نشان دادهاند که مویرا پواما قادر است فعالیت فاکتور هستهای کاپا بی (NF-κB) و آنزیم سیکلواکسیژناز-۲ (COX-2) را که هر دو در فرآیند التهاب نقش کلیدی دارند، کاهش دهد. همچنین این گیاه میتواند سطح سیتوکینهای التهابی مانند اینترلوکین-۶ (IL-6)، اینترلوکین-۱ بتا (IL-1β) و فاکتور نکروز تومور آلفا (TNF-α) را که در پاسخهای التهابی نقش دارند، تعدیل کند.
خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی مویرا پواما نه تنها از آسیب سلولی و التهابات مزمن جلوگیری میکند، بلکه میتواند در پیشگیری و مدیریت بیماریهای مرتبط با استرس اکسیداتیو و التهاب مفید باشد. این اثرات بهویژه در بیماریهای مزمنی مانند دیابت، بیماریهای قلبی-عروقی، اختلالات عصبی مانند آلزایمر و پارکینسون و حتی در بهبود علائم پیری حائز اهمیت است.
مطالعات پیشبالینی نیز نشان دادهاند که مصرف عصاره مویرا پواما میتواند در مدلهای حیوانی با کاهش نشانگرهای التهابی و افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانی، به بهبود وضعیت سلامت کمک کند. همچنین در برخی از مطالعات انسانی، افرادی که مکملهای حاوی مویرا پواما مصرف کردند، کاهش علائم التهابی و بهبود وضعیت آنتیاکسیدانی را تجربه کردند.
مویرا پواما میتواند در بهبود سطح انرژی مفید واقع گردد.
یکی از مکانیسمهای اصلی مویرا پواما در افزایش سطح انرژی، تحریک سیستم عصبی مرکزی (CNS) است. این گیاه میتواند با تنظیم سطح نوروترانسمیترهایی مانند دوپامین و نوراپینفرین در مغز، باعث افزایش هوشیاری و بهبود تمرکز شود. دوپامین بهویژه نقش مهمی در مدارهای پاداش و انگیزش ایفا میکند و افزایش سطح آن میتواند به احساس انرژی و انگیزه بیشتر منجر شود. علاوه بر این، نوراپینفرین بهعنوان یک محرک طبیعی، ضربان قلب و جریان خون را افزایش داده و به بهبود تحمل فیزیکی کمک میکند.
مویرا پواما همچنین از طریق افزایش تولید آدنوزینتریفسفات (ATP) در سطح سلولی، به بهبود متابولیسم انرژی کمک میکند. ATP منبع اصلی انرژی در سلولها است و افزایش تولید آن میتواند عملکرد سلولی را در بافتهای مختلف بدن بهبود بخشد.
این اثر بهویژه در عضلات اسکلتی میتواند به افزایش استقامت و کاهش احساس خستگی در طول فعالیتهای فیزیکی منجر شود.
مطالعات علمی نیز از اثرات انرژیزای مویرا پواما حمایت میکنند. به عنوان مثال، در مطالعهای که بر روی موشهای آزمایشگاهی انجام شد، مصرف عصاره مویرا پواما منجر به افزایش استقامت در تستهای شنای اجباری شد و نشان داد که این گیاه میتواند به بهبود توان بدنی و کاهش خستگی کمک نماید. همچنین در کارآزماییهای انسانی، شرکتکنندگانی که مویرا پواما مصرف کردند، گزارش دادند که احساس انرژی بیشتری داشتند و خستگی کمتری را تجربه کردند.

طبق بررسیهای صورت گرفته، مویرا پواما نقش قابلتوجهی در حمایت از عملکرد شناختی و بهبود حافظه دارد. این گیاه از طریق مکانیسمهای متنوع بیولوژیکی و مولکولی میتواند فرایندهای عصبی را تقویت کرده و عملکرد مغز را بهبود بخشد.
یکی از مهمترین مکانیسمهای مویرا پواما در تقویت عملکرد شناختی، افزایش بیان عوامل نوروتروفیک مانند فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز (BDNF) است. BDNF به عنوان یک پروتئین کلیدی در تنظیم نوروپلاستیسیته (انعطافپذیری عصبی) و تقویت سیناپسهای عصبی شناخته میشود. افزایش سطح BDNF میتواند فرایندهای یادگیری و حافظه را بهبود دهد و از عملکرد سیناپسی در نواحی مرتبط با حافظه مانند هیپوکامپ حمایت کند.
علاوه بر این، مویرا پواما با تنظیم فعالیت نوروترانسمیترهایی همچون دوپامین، سروتونین و استیلکولین در مغز، میتواند تعادل شیمیایی مغز را حفظ کند. استیلکولین بهویژه در فرایندهای حافظه و یادگیری نقش اساسی دارد و تحقیقات نشان دادهاند که مویرا پواما میتواند فعالیت آنزیم استیلکولیناستراز را مهار کرده و باعث افزایش سطح استیلکولین در سیناپسها شود. این اثر مشابه مکانیسم عملکرد داروهای مهارکننده استیلکولیناستراز است که در درمان بیماری آلزایمر به کار میروند.
خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی مویرا پواما نیز به طور غیرمستقیم از سلامت مغز حمایت میکند. استرس اکسیداتیو و التهاب عصبی از عوامل اصلی در تخریب سلولهای عصبی و کاهش عملکرد شناختی به شمار میروند. ترکیبات فنولی و فلاونوئیدی موجود در این گیاه میتوانند از سلولهای مغزی در برابر آسیبهای اکسیداتیو محافظت کرده و با کاهش فعالیت مسیرهای التهابی نظیر NF-κB، به حفظ سلامت نورونها کمک نمایند.
شواهد علمی نیز نشان میدهند که مصرف مویرا پواما میتواند به تقویت حافظه کوتاهمدت و بلندمدت کمک کند. در مطالعهای بر روی مدلهای حیوانی، موشهایی که عصاره مویرا پواما دریافت کردند، در آزمونهای حافظه و یادگیری توانستند عملکرد بهتری از خود نشان دهند. همچنین در یک کارآزمایی بالینی بر روی بزرگسالان سالم، افرادی که مویرا پواما مصرف کردند، بهبود قابلتوجهی در سرعت پردازش اطلاعات و تواناییهای شناختی نشان دادند.
یکی از مکانیسمهای اصلی مویرا پواما در کاهش افسردگی و اضطراب، تاثیر آن بر سیستم عصبی مرکزی و تنظیم نوروترانسمیترهای مغزی است. ترکیبات فعال این گیاه، به ویژه آلکالوئیدها و ترپنوئیدها، میتوانند بر گیرندههای دوپامینرژیک، سروتونینرژیک و گابا (GABA) تاثیر بگذارند. افزایش سطح دوپامین و سروتونین در مغز میتواند به بهبود خلقوخو و افزایش احساس خوشایندی منجر شود. همچنین فعالسازی سیستم GABA که یک نوروترانسمیتر مهاری است، میتواند با کاهش تحریکپذیری عصبی و ایجاد اثرات آرامبخش، به کاهش اضطراب کمک نماید.
علاوه بر این، مویرا پواما میتواند از طریق تنظیم محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال که نقش مهمی در پاسخ به استرس دارد، سطح هورمونهای استرس مانند کورتیزول را کاهش دهد. مطالعات نشان دادهاند که استرس مزمن میتواند با افزایش بیشازحد کورتیزول، به تخریب نورونها در ناحیه هیپوکامپ مغز منجر شود که این مسئله با افسردگی و کاهش عملکرد شناختی مرتبط است. مویرا پواما با کاهش ترشح کورتیزول و تعدیل پاسخهای استرسی میتواند از سلامت روانی حمایت کند.
شواهد علمی از اثرات ضد افسردگی و ضد اضطراب مویرا پواما حمایت میکنند. در یک مطالعه پیشبالینی که بر روی مدلهای حیوانی انجام شد، مشخص شد که موشهایی که عصاره مویرا پواما دریافت کردند، رفتارهای افسردگی و اضطراب کمتری نشان دادند و عملکرد بهتری در تستهای رفتاری مربوط به استرس داشتند. این اثرات با افزایش سطح سروتونین و کاهش سطح کورتیزول در مغز همراه بود. همچنین در یک مطالعه انسانی، مصرف مویرا پواما به طور قابل توجهی باعث بهبود خلقوخو و کاهش احساس اضطراب در افراد مبتلا به استرس مزمن شد.
به طور کلی، مویرا پواما از طریق اثرگذاری بر سیستمهای نوروترنسمیتری، تعدیل محور HPA، کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب عصبی، میتواند بهعنوان یک گزینه طبیعی و مکمل در درمان افسردگی و اضطراب مفید واقع شود. با این حال، به منظور تعیین دوز مناسب و ارزیابی ایمنی بلندمدت آن، انجام مطالعات بیشتر و گستردهتر در سطح بالینی ضرورت دارد.
بیشتر بخوانید: داروهای گیاهی ضد افسردگی و شادی آور

با وجود فواید متعدد مویرا پواما، مصرف آن مستلزم رعایت نکات ایمنی است تا از بروز عوارض جانبی و تداخلات دارویی احتمالی پیشگیری شود. در ادامه به مهمترین مواردی که هنگام مصرف این گیاه باید مدنظر قرار گیرد، اشاره خواهیم کرد.
رعایت دوز توصیه شده توسط متخصصان یا مندرج در برچسب محصول بسیار مهم است. مصرف بیش از حد مویرا پواما میتواند منجر به بروز عوارضی مانند بیخوابی، تحریکپذیری عصبی و مشکلات گوارشی شود.
مبتلایان به بیماریهای قلبی-عروقی: مویرا پواما به دلیل خواص محرک سیستم عصبی ممکن است باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون شود. افرادی که سابقه بیماریهای قلبی، فشار خون بالا یا نامنظمی ضربان قلب دارند باید با احتیاط و تحت نظر پزشک از این گیاه استفاده کنند.
مبتلایان به اختلالات هورمونی: با توجه به اثرات مویرا پواما بر سطح هورمونهای جنسی (بهویژه تستوسترون)، افرادی که مشکلات هورمونی یا بیماریهای مرتبط مانند سندروم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) یا سرطانهای حساس به هورمون دارند، باید با احتیاط از این گیاه استفاده نمایند.
به دلیل نبود مستندات کافی درباره ایمنی مصرف مویرا پواما در دوران بارداری و شیردهی، استفاده از این گیاه در این دورهها توصیه نمیشود. ترکیبات فعال این گیاه ممکن است بر رشد جنین یا کیفیت شیر مادر تاثیر منفی بگذارند.
به دلیل کمبود اطلاعات علمی درباره ایمنی مصرف مویرا پواما در کودکان و نوجوانان، استفاده از آن در این گروههای سنی توصیه نمیشود.
مصرف مویرا پواما ممکن است با برخی داروها تداخل داشته و موجب تقویت یا کاهش اثرات فارماکولوژیک آنها شود. برای پیشگیری از تداخلات احتمالی و اطمینان از مصرف ایمن، توصیه میشود پیش از شروع استفاده از مویرا پواما حتما با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
برخی از این تداخلات دارویی عبارتند از:
مویرا پواما یکی از گیاهان دارویی ارزشمند است که علاوه بر تاثیر بر عملکرد جنسی، در بهبود سطح انرژی، حمایت از عملکرد شناختی، کاهش استرس و التهاب نیز نقش دارد. با این حال، مصرف آن مستلزم رعایت نکات ایمنی، توجه به دوز استاندارد و بررسی تداخلات دارویی است.
اگرچه مطالعات علمی متعددی از اثرات مثبت این گیاه حمایت کردهاند، اما تحقیقات گستردهتری برای تعیین دوزهای بهینه و بررسی ایمنی بلندمدت آن ضروری است. بنابراین، توصیه میشود پیش از مصرف، بهویژه در صورت داشتن بیماریهای زمینهای یا مصرف داروهای خاص، با پزشک مشورت شود تا از مزایای آن به طور ایمن و موثر بهرهمند شوید.
امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد. در صورت داشتن هرگونه پرسش یا ابهام، میتوانید از طریق درج کامنت با تیم علمی داروخانه آنلاین داروکده، متشکل از داروسازان متخصص و کارشناسان ارشد تغذیه، در ارتباط باشید. این تیم علاوه بر ارائه مشاورههای تخصصی، با نگارش مقالات علمی معتبر در مجله داروکده، همواره در تلاش هستند تا با افزایش سطح آگاهی عمومی، زمینه انتخابهای هوشمندانهتر و آگاهانهتر را در حوزه سلامت و مکملهای تغذیهای برای شما فراهم نمایند.
لطفا دیدگاههای ارزشمند خود را پیرامون مقاله "گیاه مویرا پواما چیست و چه خواصی دارد؟" با ما به اشتراک بگذارید.
آخرین مقالات
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد