همه چیز درباره نقرس

نقرس یکی از انواع آرتریت التهابی است که در اثر تجمع کریستال‌های اسید اوریک در مفاصل ایجاد می‌شود. این بیماری به‌طور معمول باعث درد، تورم و التهاب در مفاصل شده و بیشتر در انگشت شست پا، زانوها و سایر مفاصل بدن مشاهده می‌گردد.

نقرس به‌عنوان یک بیماری مزمن و دردناک می‌تواند زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهد، اما با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب می‌توان علائم آن را کاهش داد و از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد.

در این مقاله، به بررسی جامع نقرس، علائم نقرس، علت نقرس و درمان آن خواهیم پرداخت.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• نقرس چیست؟
• مراحل بیماری نقرس
• علت بیماری نقرس چیست؟
• علائم بیماری نقرس چیست؟
• درمان نقرس
• برای درمان نقرس چه بخوریم؟
• پیشگیری از نقرس

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
 

نقرس چیست؟

نقرس یک بیماری التهابی مفصلی است که به دلیل تجمع کریستال‌های اسید اوریک در مفاصل رخ می‌دهد. اسید اوریک ماده‌ای است که هنگام تجزیه مواد شیمیایی به نام پورین‌ها در بدن تولید می‌شود.

معمولاً اسید اوریک از طریق ادرار از بدن دفع می‌شود، اما اگر سطح آن در خون زیاد شود، می‌تواند به شکل کریستال‌های سوزنی در مفاصل، بافت‌های نرم و حتی کلیه‌ها جمع شده و باعث التهاب شدید و درد در ناحیه‌های مختلف بدن شود.

این بیماری معمولاً به صورت حملات دردناک ناگهانی به‌ویژه در مفصل انگشت شست پا آغاز می‌شود، اما می‌تواند سایر مفاصل مانند زانو، مچ پا، مچ دست و آرنج را نیز تحت تأثیر قرار دهد. حملات نقرس به‌طور معمول در شب رخ می‌دهند و شدت درد آن‌ها به قدری شدید است که ممکن است فرد را از خواب بیدار کند.
 

تشخیص نقرس معمولاً با انجام معاینه بالینی و برخی آزمایش‌های اختصاصی صورت می‌گیرد. پزشک معالج ابتدا تاریخچه پزشکی بیمار را به دقت بررسی کرده و ممکن است از وی بخواهد تا آزمایش‌هایی نظیر آزمایش خون برای اندازه‌گیری سطح اورات در خون یا آزمایش مایع مفصلی برای شناسایی کریستال‌های اورات در مایع مفصلی انجام دهد. علاوه بر این، جهت ارزیابی آسیب‌های مفصلی و شناسایی تجمع کریستال‌ها، ممکن است از تصویربرداری مانند اشعه ایکس یا سونوگرافی استفاده گردد.

برای پاسخ به این سوال که آیا بیماری نقرس خطرناک است؟، مطالعه مقاله با عنوان "برای درمان نقرس چه بخوریم؟"، منتشر شده در مجله علمی داروکده، به شما پیشنهاد می شود.
 

مراحل بیماری نقرس

بیماری نقرس می‌تواند چندین مرحله داشته باشد که هر مرحله ویژگی‌های خاص خود را دارد:

1. نقرس بدون علامت (Asymptomatic Gout): این مرحله زمانی است که سطح اورات در خون بالا است، اما هیچ علامتی از نقرس وجود ندارد. در این مرحله، کریستال‌ها ممکن است در مفصل وجود داشته باشند، اما هنوز التهاب و درد بروز نکرده است.

2. نقرس حاد (Acute Gout): در این مرحله فرد دچار حملات شدید درد و تورم در مفاصل می‌شود. این حملات معمولاً به‌طور ناگهانی شروع می‌شوند و ممکن است در شب بروز پیدا کنند.

3. نقرس بین بحرانی (Intercritical Gout): این مرحله نقرس به دوره‌هایی اطلاق می‌شود که بین حملات نقرس، فرد هیچ علائم یا درد قابل توجهی ندارد. در این زمان، هیچ التهاب و تورمی در مفاصل وجود ندارد.

4. نقرس مزمن توفوسی (Chronic Tophaceous Gout): در صورت عدم درمان، مرحله نهایی نقرس رخ می‌دهد. در این مرحله، کریستال‌ها در پوست و سایر بخش‌های بدن تجمع کرده و باعث ایجاد توفوس‌ها (توده‌های سفت و دردناک) می‌شوند. این توده‌ها می‌توانند به مفاصل و اندام‌های داخلی مانند کلیه‌ها آسیب رسانده و تغییرات دائمی در آن‌ها ایجاد کنند.
 

علت بیماری نقرس چیست؟

نقرس زمانی رخ می‌دهد که سطح اسید اوریک در خون فرد افزایش می‌یابد. این امر ممکن است به دلایل مختلفی اتفاق بیفتد. یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش سطح اسید اوریک در خون، تولید بیش از حد این ماده توسط بدن است.

برخی از شرایط دیگر نیز می‌توانند در این افزایش موثر باشند، از جمله:

• کاهش توانایی کلیه‌ها در دفع اسید اوریک: گاهی اوقات کلیه‌ها نمی‌توانند به طور مؤثر اسید اوریک را از بدن دفع کنند.
• رژیم غذایی غنی از پورین: غذاهایی مانند گوشت قرمز، صدف، ماهی‌های چرب و برخی از نوشیدنی‌ها (مانند الکل و نوشیدنی‌های شیرین) حاوی مقادیر بالای پورین هستند که می‌توانند باعث افزایش تولید اسید اوریک شوند.
• چاقی: افراد چاق معمولاً سطح بالاتری از اسید اوریک در بدن دارند، زیرا چربی بدن بیشتر از دیگر بافت‌ها اسید اوریک تولید می‌کند.
• بیماری‌های زمینه‌ای: بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا، دیابت، بیماری مزمن کلیه و اختلالات متابولیک می‌توانند خطر ابتلا به نقرس را افزایش دهند.

این عوامل باعث افزایش سطح اسید اوریک در خون می‌شوند، که اگر درمان نشود، منجر به ایجاد کریستال‌های سوزنی‌شکل در مفاصل و بروز علائم نقرس خواهد شد.
 

همچنین برخی ریسک فاکتورها، می توانند با افزایش خطر ابتلا به نقرس همراه باشند، از مهمترین عوامل خطر می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• سن و جنسیت: نقرس بیشتر در مردان بالغ و به‌ویژه در میانسالی مشاهده می‌شود. زنان نیز پس از یائسگی بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری قرار می‌گیرند.
• سابقه خانوادگی: داشتن سابقه خانوادگی نقرس می‌تواند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهد.

مراقبت از سلامت کلیه‌ها، تنظیم رژیم غذایی و داشتن سبک زندگی سالم می‌تواند به کاهش خطر ابتلا به نقرس کمک کند.
 

علائم بیماری نقرس چیست؟

شایع‌ترین علامت نقرس، درد شدید مفاصل است. این درد معمولاً به‌طور ناگهانی در یک مفصل خاص شروع می‌شود. مفصلی که معمولاً در ابتدا تحت تاثیر قرار می‌گیرد، انگشت شست پا است، اما سایر مفاصل مانند زانو، قوزک پا، مچ پا، مچ دست و آرنج نیز ممکن است درگیر شوند. این درد به قدری شدید است که حتی لمس یا حرکت مفصل می‌تواند آن را تشدید کند.

سایر علائم نقرس شامل موارد زیر است:

تورم و قرمزی: مفصل آسیب‌دیده به شدت متورم شده و رنگ آن قرمز می‌شود. پوست اطراف مفصل معمولاً داغ به نظر می‌رسد.

حساسیت به لمس: مفصل آسیب‌دیده حتی در برابر لمس‌های خفیف هم حساس می‌شود و ممکن است احساس سوزش در آن منطقه ایجاد شود.

سفتی مفصل: به دلیل التهاب شدید، مفصل ممکن است دچار سفتی و کاهش دامنه حرکتی شود.
 

درمان نقرس

درمان نقرس شامل ترکیبی از داروها، تغییرات رژیم غذایی و سبک زندگی است. هدف اصلی درمان، کاهش سطح اسید اوریک در بدن و کنترل علائم درد و التهاب است. برخی از روش‌های درمانی عبارتند از:

1. داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی: برای کاهش التهاب و درد در هنگام حملات نقرس استفاده می‌شوند.

2. کولشیسین: این دارو برای کاهش التهاب در حملات حاد نقرس به‌کار می‌رود. کولشی‌سین معمولاً در افرادی که به NSAIDs حساسیت دارند، تجویز می‌شود.

3. کورتیکواستروئیدها: در برخی موارد خاص که درد شدید است یا فرد نمی‌تواند از داروهای دیگر استفاده کند، کورتیکواستروئیدها ممکن است برای کاهش التهاب تجویز شوند.

4. داروهایی برای کاهش سطح اسید اوریک: داروهایی مانند آلوپورینول و فبوکسوستات برای کاهش تولید اسید اوریک و جلوگیری از حملات نقرس استفاده می‌شوند. این داروها معمولاً به مدت طولانی برای کاهش خطر حملات آینده تجویز می‌شوند.

در برخی موارد، پزشکان ممکن است درمان‌های حمایتی مانند کمپرس سرد، استراحت و بالا نگه داشتن اندام آسیب‌دیده را توصیه کنند.
 

علاوه بر داروها، تغییرات در رژیم غذایی نیز می‌توانند در کنترل نقرس مؤثر باشند. مصرف غذاهای کم پورین، کاهش مصرف الکل و نوشیدنی‌های شیرین و افزایش مصرف آب از جمله این تغییرات هستند.
 

برای درمان نقرس چه بخوریم؟

برخی از ترکیبات مکملی می‌توانند در کاهش علائم نقرس و بهبود وضعیت بیماران کمک کننده باشند:

- ویتامین C: مطالعات اپیدمیولوژیک نشان داده‌اند که مکمل‌یاری با ویتامین سی می‌تواند با کاهش سطح اسید اوریک سرم، خطر بروز نقرس را به طور معناداری کاهش دهد. این ویتامین از طریق اثر اوریکوزوریک، یعنی افزایش دفع کلیوی اسید اوریک و کاهش بازجذب آن در توبول‌های کلیه، موجب کاهش غلظت اورات در خون می‌شود.

شواهد حاکی از آن است که مصرف روزانه بیش از ۱۵۰۰ میلی‌گرم ویتامین C می‌تواند خطر نقرس را تا حدود ۴۵ درصد کاهش دهد. بخش عمده این اثر محافظتی مربوط به مصرف مکمل ویتامین سی است، نه دریافت غذایی معمول آن.

علاوه بر آن، خاصیت آنتی‌اکسیدانی ویتامین C ممکن است در کاهش التهاب مفصلی مرتبط با نقرس نیز مؤثر باشد. با این حال، استفاده از ویتامین C به عنوان درمان جایگزین نقرس هنوز تأیید بالینی ندارد.

- عصاره گیلاس: مطالعات نشان داده‌اند که عصاره گیلاس به دلیل دارا بودن خواص ضد التهابی و آنتی‌اکسیدانی، می‌تواند در کاهش درد و التهاب ناشی از نقرس موثر باشد. گیلاس با کاهش سطح اورات در خون، احتمال بروز حملات نقرس را کاهش می‌دهد.
 

- زنجبیل: زنجبیل یکی از گیاهانی است که برای کاهش التهاب و درد استفاده می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که مصرف زنجبیل به طور خاص در کاهش علائم نقرس، به ویژه در کاهش دردهای مفصلی مؤثر است.

- زردچوبه: کورکومین، ماده فعال موجود در زردچوبه، خواص ضد التهابی دارد و می‌تواند در کاهش التهاب مفاصل و همچنین کاهش سطح اورات در بدن مفید باشد. تحقیقات نشان می‌دهد که قرص زردچوبه می‌تواند به عنوان یک درمان مکمل برای نقرس استفاده شود.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با خواص زردچوبه، مطالعه مقاله با عنوان "بهترین قرص زردچوبه موجود در بازار دارویی" تألیف و ترجمه خانم دکتر شیدا احمدی کولایی که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.

- عصاره کرفس: عصاره کرفس به دلیل خواص ضد التهابی و ادرارآوری خود شناخته شده است. این گیاه به کاهش سطح اورات خون کمک می‌کند و می‌تواند در درمان نقرس مفید باشد.

- ویتامینD: ویتامین D با تنظیم متابولیسم کلسیم و فسفر در بدن نقش مهمی در سلامت استخوان‌ها دارد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که کمبود ویتامین D می‌تواند با افزایش سطح اورات در خون و بروز نقرس مرتبط باشد، بنابراین مصرف مکمل ویتامین دی می‌تواند در مدیریت نقرس موثر باشد.

- پروبیوتیک‌ها: پروبیوتیک‌ها به دلیل توانایی در بهبود عملکرد گوارش و کاهش التهاب، می‌توانند در بهبود علائم نقرس و جلوگیری از حملات آن مفید باشند. آنها همچنین به تعادل میکروبیوم روده کمک می‌کنند که می‌تواند اثرات مثبت بر سطح اورات خون داشته باشد.

- امگا-۳: مکمل امگا3 به دلیل خواص ضد التهابی خود شناخته شده‌اند. این ترکیبات می‌توانند با کاهش التهاب مفاصل و بهبود وضعیت بیماران مبتلا به نقرس، به کاهش علائم این بیماری کمک کنند.
 

مکمل‌های مذکور در کنار درمان‌های دارویی می‌توانند به عنوان یک درمان تکمیلی در مدیریت نقرس عمل کنند، اما قبل از استفاده از هرکدام از آنها، مشورت با پزشک ضروری است تا از مناسب بودن و عدم تداخل با درمان‌های دیگر اطمینان حاصل شود.
 

پیشگیری از نقرس

برای پیشگیری از نقرس، اقدامات زیر توصیه می‌شود:

• کاهش مصرف غذاهای پر پورین مانند گوشت قرمز، صدف، برخی انواع ماهی و الکل
• کنترل وزن و جلوگیری از چاقی
• نوشیدن آب زیاد
• ورزش منظم
• مراجعه منظم به پزشک
   

سخن پایانی

نقرس یکی از بیماری‌های شایع و دردناک است که اگر به موقع تشخیص داده و درمان نشود، می‌تواند باعث آسیب‌های جدی به مفاصل و کلیه‌ها شود. با تغییرات سبک زندگی، رعایت رژیم غذایی مناسب و مصرف داروهای تجویزی، می‌توان نقرس را کنترل کرد و از بروز حملات جدید جلوگیری کرد. توجه به نکات بهداشتی و استفاده از مکمل‌های طبیعی نیز می‌تواند به کاهش علائم این بیماری کمک کند. بنابراین، پیشگیری و درمان به موقع نقرس می‌تواند کیفیت زندگی فرد را به طور چشمگیری بهبود بخشد.

انواعی از بهترین قرص برای نقرس در داروکده موجود است. داروخانه آنلاین داروکده که از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده، با تکیه بر خدمات باکیفیت و جلب رضایت مشتریان، تنها داروخانه آنلاین کشور است که موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی 5 ستاره شده است.

داروخانه انلاین داروکده با ارائه خدمات مشاوره تلفنی تخصصی توسط تیم علمی خود، گامی نو در راستای حمایت از مشتریان برداشته است. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا با برقراری تماس با مشاوران مجرب، اطلاعات دقیق و شخصی‌سازی‌شده‌ای درباره محصولات سلامت‌محور دریافت کنند.

این مشاوره‌ها، با شعار یک تماس با مشاور، یک قدم تا انتخاب مطمئن‌تر، که توسط داروسازان و متخصصان تغذیه ارائه می‌شود، به مشتریان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب نیاز خود را انتخاب کنند، به‌ویژه در مواردی که انتخاب محصول نیازمند دانش تخصصی است.

امیدواریم مقاله "همه چیز درباره نقرس" برای شما حاوی اطلاعات مفیدی باشد. هدف ما در مجله علمی داروکده افزایش آگاهی مخاطبان در حیطه سلامت و ارائه پاسخ هایی علمی در رابطه با دغدغه های موجود در این زمینه است. تیم علمی داروکده متشکل از داروسازان متخصص و دانش آموختگان رشته تغذیه به تألیف و ترجمه مقالات پیرامون موضوعات حائز اهمیت در حوزه سلامت می پردازند. در صورت وجود هر گونه پرسش در رابطه با نقرس، می‌توانید در بخش نظرات سوال خود را مطرح کرده تا تیم علمی داروکده در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
 

 :References

Richette P, Bardin T. Gout. Lancet. 2010 Jan 23;375(9711):318-28. doi: 10.1016/S0140-6736(09)60883-7. Epub 2009 Aug 17. PMID: 19692116

Danve A, Sehra ST, Neogi T. Role of diet in hyperuricemia and gout. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2021 Dec;35(4):101723

Parisa N, Kamaluddin MT, Saleh MI, Sinaga E. The inflammation process of gout arthritis and its treatment. J Adv Pharm Technol Res. 2023 Jul-Sep;14(3):166-170

Newberry SJ, FitzGerald JD, Motala A, Booth M, Maglione MA, Han D, Tariq A, O'Hanlon CE, Shanman R, Dudley W, Shekelle PG. Diagnosis of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline. Ann Intern Med. 2017 Jan 3;166(1):27-36

Roddy E, Mallen CD, Doherty M. Gout. BMJ. 2013 Oct 1;347:f5648

Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U. Gout--current diagnosis and treatment. Dtsch Arztebl Int. 2009 Aug;106(34-35):549-55

Shekelle PG, Newberry SJ, FitzGerald JD, Motala A, O'Hanlon CE, Tariq A, Okunogbe A, Han D, Shanman R. Management of Gout: A Systematic Review in Support of an American College of Physicians Clinical Practice Guideline. Ann Intern Med. 2017 Jan 3;166(1):37-51

van Durme CM, Wechalekar MD, Landewé RB, Pardo Pardo J, Cyril S, van der Heijde D, Buchbinder R. Non-steroidal anti-inflammatory drugs for acute gout. Cochrane Database Syst Rev. 2021 Dec 9;12(12):CD010120

Choi HK, Gao X, Curhan G. Vitamin C intake and the risk of gout in men: a prospective study. Arch Intern Med. 2009 Mar 9;169(5):502-7