همه چیز در مورد ناندرولون

ناندرولون، به عنوان یک استروئید آنابولیک-آندروژنیک مصنوعی، از دهه ۱۹۵۰ میلادی مورد توجه جامعه پزشکی و ورزشی قرار گرفته است. ناندرلون که از تستوسترون مشتق شده، با حذف گروه متیل در موقعیت ۱۹ کربن ساختار مولکولی، فعالیت آنابولیک بالایی را نشان می‌دهد در حالی که اثرات آندروژنیک آن نسبتاً ضعیف است. استروئید ناندرولون عمدتاً به صورت استرهای طولانی‌اثر مانند ناندرولون دکانوات (معروف به دکا ناندرلون) و ناندرولون فنیل ‌پروپیونات تجویز می‌شود و در درمان شرایط کاتابولیک نقش دارد، هرچند سوءاستفاده از آن در ورزش و بدنسازی شایع است. این مقاله بر اساس بررسی جامع مطالعات به‌روز تدوین شده و جنبه‌های مختلف این دارو را پوشش می‌دهد.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• ناندرلون چیست؟
• مکانیسم اثر ناندرلون
• ناندرلون برای چیست؟
• ناندرولون در بدنسازی
• عوارض آمپول ناندرولون
• تست ناندرلون چیست؟

 مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
 

ناندرلون چیست؟

داروی ناندرلون یک آندروژن درون‌زا است که به عنوان استروئید آنابولیک مشتق شده از تستوسترون عمل می‌کند و با نام‌های شیمیایی مانند ۱۹-نورتستوسترون شناخته می‌شود. شکل دارویی ناندرلون آن بر پایه اتصال به گیرنده‌های آندروژن استوار است، که منجر به افزایش سنتز پروتئین، حفظ تعادل نیتروژن و تحریک تولید گلبول‌های قرمز خون می‌گردد. نسبت فعالیت آنابولیک به آندروژنیک آن بالا است، که آن را از تستوسترون متمایز می‌کند.

ناندرولون در بافت‌های آندروژنیک مانند پوست و پروستات به متابولیت ضعیف‌تر دی‌هیدروناندرولون (DHN) تبدیل می‌شود و فعالیت پروژسترونی قوی (حدود ۲۰ درصد پروژسترون) دارد که اثرات ضدگنادوتروپیک آن را تقویت می‌کند. نیمه‌عمر ناندرلون دکانوات حدود ۶ تا ۱۲ روز و مدت اثر آن ۲ تا ۳ هفته است، در حالی که ناندرلون فنیل ‌پروپیونات نیمه‌عمر کوتاه‌تری دارد. جذب خوراکی آن کمتر از ۳ درصد است و عمدتاً از طریق تزریق عضلانی یا زیرجلدی تجویز می‌شود.

جزئیات فارماکولوژیک امپول ناندرولون داروخانه ای شامل اثرات آنابولیک قوی بر بافت عضلانی، کاهش التهاب مفاصل از طریق افزایش تولید کلاژن، و تأثیر بر متابولیسم لیپیدها با کاهش سطوح کلسترول HDL و افزایش LDL است. همچنین، ناندرلون داروخانه ای می‌تواند سطوح هورمون رشد و فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) را افزایش دهد، که این امر به بهبود ترمیم بافت‌ها کمک می‌کند، اما در دوزهای بالا منجر به اختلالات متابولیک مانند مقاومت به انسولین می‌گردد. مطالعات نشان می‌دهند که ناندرولون بر سیستم ایمنی تأثیر گذاشته و تولید سیتوکین‌های التهابی را کاهش می‌دهد، که این خاصیت در درمان بیماری‌های مزمن مفید است، هرچند ریسک عفونت را افزایش می‌دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در ارتباط با داروهای آنابولیک استروئید، پیشنهاد می‌شود مقاله "آشنایی با برخی داروهای آنابولیک استروئید" تالیف و ترجمه دکتر داروساز کوشا شهیدی را در مجله علمی داروکده مطالعه فرمایید.
 

مکانیسم اثر ناندرلون

مکانیسم اصلی امپول ناندرلون شامل تعامل مستقیم با گیرنده‌های آندروژن، تبدیل به DHN از طریق آنزیم ۵α-ردوکتاز و اتصال به گیرنده‌های استروژن از طریق تبدیل به استرادیول توسط آروماتاز است. مکانیسم‌های اثر امپول تستسترون ناندرلون منجر به افزایش هایپرتروفی عضلانی، کاهش بازجذب استخوانی و افزایش تولید اریتروپویتین می‌شوند، اما در دوزهای بالا می‌توانند به اختلالات متابولیک و اکسیداتیو منجر گردند.

خواص مکانیسمی آن شامل تقویت مسیرهای سیگنالینگ AKT/mTOR برای رشد عضلانی، کاهش بیان ژن‌های التهابی مانند NF-κB و تأثیر بر محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-غدد جنسی با سرکوب تولید گنادوتروپین‌ها است. همچنین، امپول دکا ناندرلون می‌تواند بر متابولیسم گلوکز تأثیر گذاشته و حساسیت به انسولین را کاهش دهد، که این خاصیت در بیماران دیابتی ریسک‌آمیز است.
 

ناندرلون برای چیست؟

آمپول دکا ناندرلون در درمان کم‌خونی ناشی از نارسایی کلیوی، پوکی استخوان (به ویژه در زنان پس از یائسگی)، آتروفی عضلانی در بیماری‌های مزمن مانند HIV/AIDS، سرطان پستان و سوختگی‌های شدید کاربرد دارد. این دارو با افزایش تراکم استخوانی، بهبود اشتها و تولید سلول‌های خونی قرمز، شرایط کاتابولیک را مدیریت می‌کند.

مطالعات نشان می‌دهند که در بیماران مراقبت‌های ویژه، ناندرولون قدرت عضلانی را افزایش می‌دهد. همچنین، خواص آمپول ناندرولون در درمان آنمی آپلاستیک و به عنوان بخشی از درمان هورمونی در افراد با کمبود آندروژن مؤثر است. دوز مصرفی ناندرلون دکانوات معمولاً برای هر ۱ تا ۴ هفته است و باید تحت نظارت پزشکی باشد، زیرا جایگزین‌هایی مانند بیس‌فسفونات‌ها برای پوکی استخوان ترجیح داده می‌شوند.

کاربردهای اخیر شامل ترکیب با داروی آلندرونات برای افزایش تراکم استخوانی و کاهش ریسک شکستگی در بیماران پوکی استخوان است، که این ترکیب اثربخشی بیشتری نسبت به درمان تک‌دارویی نشان می‌دهد.
 

ناندرولون در بدنسازی

ناندرولون دکانوات در بدنسازی برای افزایش توده عضلانی، قدرت و ریکاوری پس از تمرین، بهبود استقامت هوازی و تقویت سنتز کلاژن برای حمایت از مفاصل استفاده می‌شود که اغلب در دوره ناندرلون ۸ تا ۱۲ هفته‌ای همراه با تستوسترون برای جلوگیری از سرکوب تولید طبیعی هورمون است.

مطالعات نشان می‌دهند که دوزهای فرادارویی منجر به افزایش وزن کلی، توده بدون چربی و اندازه عضلات می‌گردد، اما متابولیسم مرکزی و محیطی را تغییر داده و تعادل انرژی را مختل می‌کند. اثرات بر عضلات اسکلتی شامل افزایش هیپرتروفی و تغییر در زنجیره سنگین میوزین است. تزریق آن ریسک وابستگی روانی (حدود ۳۰ درصد)، آسیب کبدی، اختلالات هورمونی و آسیب اکسیداتیو را افزایش می‌دهد. این استفاده غیرقانونی و توسط سازمان‌های ضددوپینگ ممنوع است.
 

عوارض آمپول ناندرولون

علل استفاده پزشکی استروئید ناندرولون شامل کمبود هورمون یا بیماری‌های کاتابولیک است، در حالی که علل ورزشی اغلب برای بهبود عملکرد ورزشی یا زیبایی اندام است. علائم مصرف شامل افزایش سریع عضله، بهبود قدرت، اما علائم عوارض مصرف استروئیدها مانند آکنه، ریزش مو، تغییرات خلقی و کاهش میل جنسی است. سایر اختلالات عمده به ترتیب احتمال بروز آن شامل موارد زیر است.

• اختلالات غددی: بروز ویژگی‌های مردانه در زنان، ژنیکوماستی در مردان، اختلالات هورمونی، دیس‌لیپیدمی و ناباروری
• اختلالات قلبی-عروقی: آسیب عروقی، اختلالات انعقادی و فشار خون بالا
• اختلالات پوستی: آکنه و لکه‌های پوستی
• اختلالات روانی: پرخاشگری، اختلالات خواب و اضطراب
• اختلالات عضلانی-اسکلتی و گوارشی

مطالعات نشان می‌دهند که مصرف مزمن آمپول ناندرولون دکانوات منجر به بزرگ شدن سایز قلب از طریق تغییر در زنجیره میوزین می‌شود، و ریسک سرطان را افزایش می‌دهد. عوارض با جزئیات بیشتر شامل آسیب کبدی با افزایش آنزیم‌های ALT و AST، اختلالات کلیوی با احتباس سدیم و پتاسیم، و اثرات بر سیستم عصبی مرکزی مانند اختلال در حافظه و افزایش رفتار پرخاشگرانه است. همچنین، در دوزهای پایین، هیپوگنادیسم (کاهش فعالیت عملکردی بیضه‌ها) رخ می‌دهد که با مهار بیوسنتز تستوسترون و اختلال در بازخورد هیپوفیز همراه است.
 

تست ناندرلون چیست؟

تشخیص سوءمصرف از طریق آزمایش خون برای سطوح تستوسترون، هورمون‌های جنسی، عملکرد کبد، کلیه و چربی‌ها انجام می‌شود. در ورزش، تست‌های دوپینگ متابولیت‌ها را تا ۹ ماه پس از مصرف تشخیص می‌دهند. ارزیابی شامل تاریخچه پزشکی، معاینه فیزیکی برای اختلالات علائم مردانه و تصویربرداری برای آسیب‌های ارگانی است. مطالعات بر نظارت منظم برای جلوگیری از عوارض برگشت‌ناپذیر، مانند آسیب قلبی یا کبدی تأکید می‌کنند. روش‌های پیشرفته نیز شامل اندازه‌گیری نسبت ناندرولون به متابولیت‌های آن برای تمایز بین تولید داخلی و دریافت خارجی آن است.
 

سخن پایانی

ناندرولون ابزاری مؤثر در پزشکی برای مدیریت شرایط کاتابولیک است، اما سوءاستفاده از آن در ورزش ریسک‌های جدی مانند اختلالات هورمونی، قلبی و روانی را به همراه دارد. مطالعات علمی تأکید می‌کنند بر نیاز به نظارت دقیق و اجتناب از مصرف غیرپزشکی، زیرا مزایای کوتاه‌مدت آنابولیک اغلب با عوارض بلندمدت همراه است. برای اطلاعات دقیق، مشاوره با پزشک متخصص ضروری است، زیرا این مقاله جایگزین توصیه حرفه‌ای بر اساس شرایط خاص هر فرد نمی‌شود.

داروخانه آنلاین داروکده، با نظارت معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ایران و دارا بودن نشان اعتماد الکترونیکی پنج‌ستاره از وزارت صنعت، معدن و تجارت، متعهد به ارائه خدمات با کیفیت بالا و ارتقای سطح آگاهی عمومی در حوزه سلامت است. این مجموعه با استفاده از دانش و تخصص گروهی از داروسازان و کارشناسان تغذیه، مجله علمی داروکده را راه‌اندازی کرده است تا با انتشار مقالات دقیق و مبتنی بر آخرین یافته‌های علمی، اطلاعات قابل اعتماد و راهنمایی‌های کاربردی برای بهبود سلامت و کیفیت زندگی در اختیار مخاطبان قرار دهد.

علاوه بر این، داروکده با ایجاد بخش پرسش و پاسخ آنلاین، فضایی را فراهم کرده است تا کاربران بتوانند به‌راحتی سؤالات، نظرات یا پیشنهادهای خود را مطرح کنند و از مشاوره تخصصی تیم علمی بهره‌مند شوند. ما بر این باوریم که دیدگاه‌ها و بازخوردهای شما نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات ما ایفا می‌کند و از شما دعوت می‌کنیم با به‌اشتراک‌گذاری نظرات خود، ما را در این مسیر همراهی کنید.

:References

Patanè FG, Liberto A, Maria Maglitto AN, Malandrino P, Esposito M, Amico F, Cocimano G, Rosi GL, Condorelli D, Nunno ND, Montana A. Nandrolone decanoate: use, abuse and side effects. Medicina. 2020 Nov 11;56(11):606

Pan MM, Kovac JR. Beyond testosterone cypionate: Evidence behind the use of nandrolone in male health and wellness. Translational Andrology and Urology. 2016 Apr;5(2):213

Scendoni R, Ricchezze G, Mietti G, Cerioni A, Froldi R, Cingolani M, Buratti E, Cippitelli M. Exogenous Versus Endogenous Nandrolone in Doping Investigations: A Systematic Literature Review. Applied Sciences. 2024 Nov 18;14(22):10641

P. Busardo F, Frati P, Di Sanzo M, Napoletano S, Pinchi E, Zaami S, Fineschi V. The impact of nandrolone decanoate on the central nervous system. Current Neuropharmacology. 2015 Jan 1;13(1):122-31

Minto CF, Howe C, Wishart S, Conway AJ, Handelsman DJ. Pharmacokinetics and pharmacodynamics of nandrolone esters in oil vehicle: effects of ester, injection site and injection volume. The Journal of pharmacology and experimental therapeutics. 1997 Apr 1;281(1):93-102

Storer TW, Woodhouse LJ, Sattler F, Singh AB, Schroeder ET, Beck K, Padero M, Mac P, Yarasheski KE, Geurts P, Willemsen A. A randomized, placebo-controlled trial of nandrolone decanoate in human immunodeficiency virus-infected men with mild to moderate weight loss with recombinant human growth hormone as active reference treatment. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. 2005 Aug 1;90(8):4474-82

Johansen KL, Mulligan K, Schambelan M. Anabolic effects of nandrolone decanoate in patients receiving dialysis: a randomized controlled trial. Jama. 1999 Apr 14;281(14):1275-81

Tatem AJ, Holland LC, Kovac J, Beilan JA, Lipshultz LI. Nandrolone decanoate relieves joint pain in hypogonadal men: a novel prospective pilot study and review of the literature. Translational Andrology and Urology. 2020 Mar;9(Suppl 2):S186