علل درد قفسه سینه

احتمالا وقتی به طور ناگهانی دچار درد قفسه سینه می شوید، اولین عاملی که باعث نگرانی شما می شود، ابتلا به یک بیماری قلبی-عروقی است؛ اما این امر لزوما درست نیست.

درد قفسه سینه به هرگونه احساس ناراحتی، فشار، سنگینی، سوزش یا تیر کشیدن در ناحیه بین گردن تا بالای شکم گفته می‌شود. این علامت به‌خودی‌خود یک بیماری جداگانه نیست، بلکه زنگ خطری از سوی بدن در نظر گرفته می شود و نشان می‌دهد که ممکن است یکی از بافت‌ها یا اندام‌های درون قفسه سینه از قلب و رگ‌های اصلی گرفته تا ریه‌ها، مری و حتی استخوان‌ها و عضلات جدار سینه، منشأ بروز این حس ناخوشایند باشند.

هر چند، فراموش نکنید که همیشه جای نگرانی نیست و در بسیاری مواقع، آسیب های عضلانی یا علائم عصبی و استرس نیز می تواند زمینه ساز هر گونه احساس ناخوشایند یا درد در قفسه سینه باشند.

در این مقاله از مجله علمی داروکده با ما همراه باشید تا با یک نگاه چند وجهی، تمامی عواملی را که می توانند علت درد قفسه سینه باشند، مورد بررسی قرار دهیم.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• درد قفسه سینه چیست؟
• درد قفسه سینه از چیست؟
• درد استخوان قفسه سینه و علل عضلانی ـ اسکلتی
• درد قفسه سینه ناشی از معده و بیماری‌های گوارشی
• علت درد قفسه سینه هنگام نفس کشیدن و بیماری‌های پلور
• درد قفسه سینه با علت قلبی ـ عروقی
• درد قفسه سینه عصبی
• درد قفسه سینه و علل اضطرابی
• علت درد قفسه سینه در زنان

مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه

درد قفسه سینه چیست؟

درد قفسه سینه (Chest pain) یک اصطلاح کلی محسوب می شود که برای توصیف هر نوع درد، فشار، سنگینی، سوزش، گرفتگی یا احساس ناراحتی در ناحیه قفسه سینه استفاده می شود و می‌تواند در بخش فوقانی شکم تا گردن و از یک سمت قفسه سینه تا سمت دیگر احساس شود.

این درد ممکن است به‌صورت ناگهانی یا تدریجی شروع شود، چند ثانیه تا چند ساعت ادامه پیدا کند و به شکل مداوم یا متناوب بروز کند. توجه به هر نوع ویژگی درد قفسه سینه در تشخیص علت آن اهمیت دارد؛ برای مثال، درد فشاری یا سنگین که با فعالیت تشدید و با استراحت کاهش می‌یابد، بیشتر می‌تواند مطرح‌کننده ایسکمی قلبی باشد، در حالی که درد قفسه سینه هنگام نفس کشیدن ممکن است در برخی بیماری‌های ریوی یا پرده جنب دیده شود. با تمام این ها، ماهیت درد به‌تنهایی برای تشخیص علت کافی نیست و برخی بیماری‌های جدی نیز ممکن است با علائم غیرمعمول تظاهر کنند.

درد قفسه سینه از چیست؟

از نظر آناتومیک، قفسه سینه مجموعه‌ای از اندام‌ها و بافت‌های مختلف را در خود جای داده است؛ بنابراین درد این ناحیه می‌تواند منشأ قلبی- عروقی، ریوی، گوارشی، اسکلتی-‌عضلانی یا حتی عصبی داشته باشد.

قلب و عروق کرونر از مهم‌ترین منابع درد قفسه سینه هستند و بیماری‌هایی مانند آنژین پایدار، سندرم حاد کرونری و انفارکتوس میوکارد باید در ارزیابی آن مورد توجه قرار گیرند.

از سوی دیگر، بیماری رفلاکس معده به مری، اسپاسم مری، التهاب غضروف‌های دنده‌ای، کشیدگی عضلات قفسه سینه، آسیب دنده‌ها و برخی اختلالات اضطرابی نیز می‌توانند درد مشابه ایجاد کنند. به همین دلیل، ارزیابی علمی درد قفسه سینه تنها بر اساس محل درد انجام نمی‌شود و عواملی مانند سن، عوامل خطر قلبی‌عروقی، سابقه بیماری‌های قلبی و ریوی، نحوه شروع درد، ارتباط آن با فعالیت یا تنفس، انتشار درد و علائم همراه مانند تنگی نفس، تعریق، تهوع، سرگیجه یا تپش قلب باید در نظر گرفته شوند.

ما در ادامه متداول ترین دلایل درد قفسه سینه را از ساده ترین تا پیچیده ترین مشکلات، نام برده و به علائم و ویژگی های هر یک، نگاه دقیق تری خواهیم داشت.

درد استخوان قفسه سینه و علل عضلانی ـ اسکلتی

چند نمونه از انواع درد قفسه سینه با زمینه مشکلات عضلانی و اسکلتی شامل موارد زیر هستند:

- کشیدگی عضلات قفسه سینه

کشیدگی یا التهاب عضلات بین‌دنده‌ای و سایر عضلات دیواره قفسه سینه از علل شایع درد در این ناحیه است. فعالیت بدنی شدید، بلندکردن اجسام سنگین، ورزش، سرفه‌های مکرر یا حرکات ناگهانی می‌توانند موجب آسیب یا اسپاسم عضلانی شوند. درد معمولاً با حرکت، چرخش تنه، لمس موضع درد یا تنفس عمیق تشدید می‌شود و در بسیاری از موارد با استراحت کاهش می‌یابد.

- کوستوکندریت

کوستوکندریت به التهاب محل اتصال غضروف دنده‌ها به استخوان جناغ گفته می‌شود و می‌تواند درد موضعی در قسمت جلویی قفسه سینه ایجاد کند. این درد ممکن است تیز یا مبهم باشد و با فشار روی محل اتصال دنده و جناغ یا حرکات بالاتنه تشدید شود. اگرچه کوستوکندریت معمولاً وضعیت خطرناکی نیست، اما از آنجا که درد آن می‌تواند شبیه درد قلبی باشد، در موارد جدید یا شدید باید علل مهم‌تر ابتدا بررسی شوند.

- آسیب یا شکستگی دنده

ضربه مستقیم به قفسه سینه، زمین‌خوردن، ورزش‌های پربرخورد یا حتی سرفه شدید در برخی افراد می‌تواند موجب آسیب یا شکستگی دنده شود. درد معمولاً موضعی است و با تنفس عمیق، سرفه یا حرکت افزایش می‌یابد. وجود تورم، حساسیت شدید یا سابقه ضربه می‌تواند به تشخیص کمک کند.

- مشکلات ستون فقرات و مفاصل

اختلالات ستون فقرات گردنی و پشتی، التهاب مفاصل یا تغییرات ساختاری می‌توانند باعث درد ارجاعی به قفسه سینه شوند. این درد گاهی با وضعیت بدن، نشستن طولانی‌مدت یا حرکات ستون فقرات تغییر می‌کند.

درد قفسه سینه ناشی از معده و بیماری‌های گوارشی

جالب است بدانید که در بسیاری مواقع، اختلالات گوارشی زمینه ساز علائم مشابه درد قفسه سینه می شوند:

- بیماری رفلاکس معده به مری

رفلاکس اسید معده به مری یکی از شایع‌ترین علل غیرقلبی درد یا سوزش قفسه سینه است. تماس مکرر مخاط مری با اسید و سایر محتویات معده می‌تواند موجب التهاب و تحریک گیرنده‌های درد شود. سوزش پشت جناغ، به‌ویژه پس از غذا یا هنگام درازکشیدن، و همراهی با ترش‌کردن یا احساس بازگشت اسید به دهان، احتمال رفلاکس را افزایش می‌دهد.

- اسپاسم و اختلالات حرکتی مری

انقباضات غیرطبیعی عضلات مری می‌توانند موجب درد شدید پشت فقسه سینه و جناغ شوند و گاهی از نظر بالینی با درد ناشی از ایسکمی قلبی اشتباه شوند. این درد ممکن است پس از بلع غذا یا نوشیدنی ایجاد شود و در برخی افراد با اختلال بلع همراه باشد.

- فتق هیاتال

در فتق هیاتال، بخشی از معده از طریق سوراخ دیافراگم به سمت قفسه سینه جابه‌جا می‌شود. این وضعیت می‌تواند با رفلاکس، احساس فشار یا سوزش پشت جناغ و ناراحتی پس از غذا همراه باشد.

- بیماری‌های معده، صفرا و پانکراس

گاهی درد ناشی از التهاب معده، کیسه صفرا یا پانکراس در قسمت بالایی شکم یا زیر قفسه سینه احساس می‌شود و ممکن است به قفسه سینه انتشار پیدا کند. بنابراین در ارزیابی درد زیر قفسه سینه، تنها بیماری‌های قلب و ریه مطرح نیستند و دستگاه گوارش نیز باید در نظر گرفته شود.

علت درد قفسه سینه هنگام نفس کشیدن؛ بیماری‌های ریوی و پلوریت

بیماری‌های ریوی و اختلالات پرده جنب نیز از علل احتمالی درد قفسه سینه هنگام نفس کشیدن هستند. در این شرایط، درد ممکن است به دلیل التهاب، عفونت یا اختلال در عملکرد ریه‌ها ایجاد شود و معمولاً با دم عمیق، سرفه یا تنگی نفس شدت پیدا کند.

• پنومونی: عفونت بافت ریه در پنومونی می‌تواند با درد قفسه سینه، به‌ویژه درد وابسته به تنفس، همراه شود. تب، سرفه، خلط، ضعف و تنگی نفس از علائم همراه احتمالی هستند. شدت علائم بسته به عامل عفونی و شرایط فرد متفاوت است.
   
• پلوریت: پلوریت یا التهاب پرده جنب می‌تواند درد تیز و موضعی ایجاد کند که با دم عمیق، سرفه یا عطسه تشدید می‌شود. پلوریت معمولاً یک بیماری مستقل نیست و ممکن است در اثر عفونت‌ها، آمبولی ریه، بیماری‌های خودایمنی و برخی اختلالات دیگر ایجاد شود.
   
• آمبولی ریه: آمبولی ریه در اثر انسداد یکی از عروق ریوی، معمولاً به‌وسیله لخته خون، ایجاد می‌شود. درد قفسه سینه ممکن است ناگهانی و وابسته به تنفس باشد و با تنگی نفس، افزایش ضربان قلب، سرگیجه یا حتی غش همراه شود و می‌تواند تهدیدکننده حیات باشد.
   
• پنوموتوراکس: پنوموتوراکس یا ورود هوا به فضای بین ریه و دیواره قفسه سینه می‌تواند باعث درد ناگهانی یک‌طرفه و تنگی نفس شود. در موارد شدید، تجمع هوا می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر ریه و ساختارهای داخل قفسه سینه ایجاد کند و به یک وضعیت اورژانسی تبدیل شود.
   
• بیماری‌های راه‌های هوایی: برونشیت و تشدید آسم یا بیماری انسدادی مزمن ریه نیز ممکن است به‌ویژه در اثر سرفه شدید، انقباض عضلات تنفسی و تحریک راه‌های هوایی باعث احساس درد یا فشار در قفسه سینه شوند.

درد قفسه سینه با علت قلبی ـ عروقی

بیماری‌های قلبی ـ عروقی می توانند از اصلی ترین و مهم ترین علل درد قفسه سینه باشند و در صورت هزمانی با احساس سنگینی، سوزش یا درد تیز و مداوم، نیازمند تشخیص و درمان فوری هستند؛ بنابراین توجه به علائم همراه و الگوی بروز درد اهمیت زیادی دارد.

- آنژین و بیماری عروق کرونر

کاهش جریان خون به عضله قلب، معمولاً در اثر تنگی عروق کرونر، می‌تواند باعث آنژین شود. درد یا فشار ناشی از آن ممکن است به شکل سنگینی، فشردگی یا احساس فشار در مرکز قفسه سینه توصیف شود و به بازو، شانه، گردن، فک یا پشت انتشار یابد. فعالیت و استرس معمولاً علائم را تشدید می‌کنند.
 

- سکته قلبی

سکته قلبی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون یک بخش از عضله قلب به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافته یا قطع شود و آسیب بافتی ایجاد کند. درد یا فشار مداوم قفسه سینه، تنگی نفس، تعریق سرد، تهوع، ضعف و انتشار درد به بازو، فک یا پشت از علائم هشداردهنده هستند.

- پریکاردیت

پریکاردیت به التهاب پرده اطراف قلب گفته می‌شود. درد آن معمولاً تیز است و ممکن است با تنفس عمیق یا درازکشیدن تشدید و با نشستن یا خم‌شدن به جلو کاهش پیدا کند. عفونت‌ها، بیماری‌های خودایمنی و برخی شرایط دیگر می‌توانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.

- میوکاردیت

میوکاردیت التهاب عضله قلب است که می‌تواند پس از برخی عفونت‌ها یا در ارتباط با بیماری‌های التهابی و خودایمنی ایجاد شود. درد قفسه سینه، تنگی نفس، خستگی، تپش قلب و کاهش تحمل فعالیت از تظاهرات احتمالی آن هستند.

درد قفسه سینه عصبی

گاهی منشأ درد قفسه سینه به‌جای قلب یا ریه، به اختلالات اعصاب محیطی یا تحریک ریشه‌های عصبی ستون فقرات مربوط می‌شود:

• نورالژی بین‌دنده‌ای: تحریک یا آسیب اعصاب بین دنده‌ها می‌تواند موجب درد تیرکشنده، سوزشی یا برق‌آسا در امتداد قفسه سینه شود. این درد معمولاً مسیر مشخصی دارد و ممکن است با حرکت، لمس یا فشار روی ناحیه درگیر تشدید شود.
   
• زونا: فعال‌شدن مجدد ویروس واریسلا زوستر در مسیر یک عصب می‌تواند پیش از ایجاد بثورات پوستی موجب درد، سوزش یا حساسیت در یک سمت قفسه سینه شود. معمولاً چند روز بعد ضایعات تاولی مشخص در همان ناحیه ظاهر می‌شوند.
   
• درد ارجاعی از ستون فقرات: فشار یا تحریک ریشه‌های عصبی در ناحیه گردن یا ستون فقرات پشتی گاهی می‌تواند درد را به قفسه سینه، شانه یا پشت منتقل کند. ویژگی وابسته به وضعیت بدن و همراهی با درد یا گزگز اندام‌ها به تشخیص کمک می کند.

درد قفسه سینه و علل اضطرابی

درد قفسه سینه همیشه ریشه جسمی ندارد و گاهی اضطراب و استرس می‌توانند از طریق تغییر فعالیت سیستم عصبی خودمختار، افزایش تنش عضلانی و تغییر الگوی تنفس، زمینه‌ساز درد یا احساس فشار شوند.

- حملات پانیک

حملات پانیک می‌توانند با درد یا فشار قفسه سینه، تپش قلب، تنگی نفس، لرزش، تعریق، سرگیجه و احساس ترس شدید همراه باشند. اگرچه مکانیسم اصلی، فعال‌شدن شدید سیستم عصبی خودمختار و پاسخ اضطرابی است، اما تشخیص حمله پانیک نباید صرفاً بر اساس وجود اضطراب گذاشته شود؛ به‌خصوص در فردی که برای نخستین بار دچار درد قفسه سینه شده است.

- اضطراب و استرس مزمن

استرس می‌تواند از طریق افزایش فعالیت سیستم سمپاتیک، افزایش تنش عضلانی و تغییر الگوی تنفس باعث احساس فشار، درد یا ناراحتی در قفسه سینه شود. با این حال، وجود اضطراب نباید باعث نادیده‌گرفتن علل قلبی، ریوی یا سایر علل جسمی شود.

علت درد قفسه سینه در زنان

در نهایت، جدا از تمامی علل ذکر شده برای درد قفسه سینه، این مشکل در بانوان ممکن است به دلیل تغییرات بافت پستان، نوسانات هورمونی و شرایط خاصی مانند بارداری مرتبط باشد.

- درد پستان: 

درد بافت پستان، به‌ویژه در زنان، ممکن است در ناحیه جلویی قفسه سینه احساس شود و گاهی با درد قفسه سینه اشتباه گرفته شود. تغییرات هورمونی مرتبط با چرخه قاعدگی، بارداری یا برخی بیماری‌های پستان می‌توانند در ایجاد این درد نقش داشته باشند.
 

- تغییرات دوران بارداری: 

در بارداری تغییرات هورمونی و افزایش حجم بافت پستان، تغییر وضعیت بدن و فشار مکانیکی می‌توانند موجب درد یا ناراحتی در قفسه سینه شوند. با این حال، درد جدید یا شدید قفسه سینه در بارداری نباید صرفاً به تغییرات طبیعی نسبت داده شود؛ زیرا خطر برخی مشکلات جدی مانند آمبولی ریه نیز در این دوره افزایش می‌یابد.

کلام آخر

همان‌طور که در این مقاله از مجله علمی داروکده بررسی کردیم درد قفسه سینه یکی از علائم شایع با علل گوناگون است که می‌تواند از مشکلات عضلانی ـ اسکلتی و اختلالات گوارشی تا بیماری‌های قلبی ـ عروقی و ریوی منشأ بگیرد. ویژگی‌هایی مانند محل و شدت درد، مدت‌زمان و نحوه شروع آن، ارتباط با فعالیت بدنی یا تنفس و علائم همراه می‌توانند به شناسایی علت احتمالی کمک کنند؛ بااین‌حال، هیچ‌یک از این ویژگی‌ها به‌تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیستند.

در نهایت، شناسایی علت اصلی درد قفسه سینه و انتخاب درمان مناسب، به بررسی سابقه پزشکی، علائم بالینی و در صورت لزوم انجام آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های تشخیصی وابسته است. پس چنانچه درد قفسه سینه دارید، از خوددرمانی و نادیده‌گرفتن علائم غیرمعمول خودداری کنید و در صورت تداوم یا تکرار علائم، برای ارزیابی دقیق‌تر به پزشک مراجعه کنید.

امیدواریم مطالب این مقاله به افزایش آگاهی شما درباره علل مختلف درد قفسه سینه و تشخیص بهتر موقعیت‌های نیازمند مراقبت پزشکی کمک کرده باشد. همچنین، در صورت داشتن پرسش‌های بیشتر درباره موضوعات سلامت و تغذیه، می‌توانید ضمن بهره مندی از بانک اطلاعاتی جامع در مجله داروکده، از مشاوره تلفنی رایگان با تیم علمی داروخانه آنلاین داروکده برخوردار شوید که با مجموعه ای حرفه ای از متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه، همواره همیار و همراه شما در مسیر سلامت است.

منابع

Johnson K, Ghassemzadeh S. Chest Pain

Cayley Jr WE. Diagnosing the cause of chest pain. American family physician. 2005 Nov 15;72(10):2012

Lenfant C. Chest pain of cardiac and noncardiac origin. Metabolism. 2010 Oct 1;59:S41-6

Stochkendahl MJ, Christensen HW. Chest pain in focal musculoskeletal disorders. Medical Clinics. 2010 Mar 1;94(2):259-73

Verdon F, Herzig L, Burnand B, Bischoff T, Pecoud A, Junod M, Mühlemann N, Favrat B. Chest pain in daily practice: occurrence, causes and management