برای پیشگیری از آنفولانزا چی بخوریم؟ بهترین مواد غذایی و مکمل‌ها

با آغاز فصل پاییز و زمستان و بازگشایی مدارس، خطر ابتلا به آنفولانزا و سایر عفونت‌های ویروسی تنفسی در کودکان و بزرگسالان افزایش می‌یابد. حضور طولانی‌تر در محیط‌های بسته و تماس نزدیک با افراد، احتمال انتقال ویروس‌ها را بیشتر می‌کند. امسال، با توجه به تأخیر در تأمین و توزیع واکسن آنفولانزا در کشور، توجه به راه‌های پیشگیری از آنفولانزا و مراقبت از سلامت سیستم ایمنی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. در کنار واکسیناسیون و رعایت بهداشت فردی، تغذیه سالم، خواب کافی و تأمین ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری نیز در حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش مهمی دارند.

اما برای پیشگیری از آنفولانزا چه بخوریم و کدام مکمل‌ها می‌توانند مفید باشند؟ ویتامین‌هایی مانند C و D، مواد معدنی مانند زینک و سلنیوم و برخی ترکیبات طبیعی و پروبیوتیک‌ها در حمایت از سیستم ایمنی مورد توجه قرار گرفته‌اند. بااین‌حال، اثر آن‌ها در پیشگیری از ابتلا یا کاهش شدت و مدت عفونت‌های تنفسی یکسان نیست. در این مقاله علمی از مجله داروکده، با بررسی شواهد معتبر، نقش تغذیه، ویتامین‌ها و مکمل‌ها در تقویت عملکرد سیستم ایمنی و راه‌های پیشگیری از آنفولانزا در کودکان و بزرگسالان را بررسی می‌کنیم.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• آنفولانزا چیست و چه علائمی دارد؟
• چه کسانی بیشتر در معرض عوارض آنفولانزا هستند؟
• تفاوت آنفولانزا با سایر عفونت‌های ویروسی تنفسی چیست؟
• راه‌های پیشگیری از آنفولانزا چیست؟
• برای پیشگیری از آنفولانزا چی بخوریم؟
• بهترین ویتامین‌ها برای تقویت سیستم ایمنی در برابر آنفولانزا
• زینک و سلنیوم چه نقشی در تقویت سیستم ایمنی و مقابله با آنفولانزا دارند؟
• پیشگیری از آنفولانزا با گیاهان دارویی و مکمل‌های طبیعی
• نقش پروبیوتیک‌ها در تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از عفونت‌های تنفسی
• چه کسانی برای تقویت سیستم ایمنی در برابر آنفولانزا به مکمل نیاز دارند؟
• راه‌های پیشگیری از آنفولانزا در کودکان
• برای پیشگیری از آنفولانزا در خانه چه کنیم؟
• چگونه بهترین مکمل تقویت سیستم ایمنی را انتخاب و مصرف کنیم؟
• بهترین مکمل‌ها برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از آنفولانزا
• سؤالات متداول درباره پیشگیری از آنفولانزا و مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی

مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
 

آنفولانزا چیست و چه علائمی دارد؟

آنفولانزا یک بیماری عفونی و مسری دستگاه تنفسی است که توسط ویروس‌های آنفولانزا ایجاد می‌شود. این ویروس‌ها به چهار نوع A، B، C و D تقسیم می‌شوند که انواع A و B مهم‌ترین عوامل بروز آنفولانزای فصلی در انسان هستند. ویروس آنفولانزا عمدتاً از طریق ذرات تنفسی هنگام سرفه، عطسه یا صحبت‌کردن فرد آلوده منتقل می‌شود و می‌تواند کودکان و بزرگسالان را درگیر کند.

علائم آنفولانزا معمولاً به‌صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند و شامل تب و لرز، سرفه، گلودرد، آبریزش یا گرفتگی بینی، سردرد، بدن‌درد و خستگی شدید هستند. البته همه افراد مبتلا تب ندارند و در کودکان ممکن است علائم گوارشی مانند تهوع، استفراغ یا اسهال نیز مشاهده شود.

بیشتر افراد طی چند روز تا حدود یک هفته بهبود می‌یابند، اما در برخی موارد، آنفولانزا می‌تواند باعث عوارض جدی مانند ذات‌الریه یا تشدید بیماری‌های زمینه‌ای شود.
 

چه کسانی بیشتر در معرض عوارض آنفولانزا هستند؟

اگرچه آنفولانزا می‌تواند در هر سنی رخ دهد، برخی افراد بیشتر در معرض ابتلا به نوع شدید بیماری و عوارض آن قرار دارند:

• کودکان زیر ۵ سال، به‌ویژه کودکان زیر ۲ سال
• سالمندان ۶۵ سال و بالاتر
• زنان باردار و افراد تا دو هفته پس از پایان بارداری
• افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند آسم، دیابت و بیماری‌های قلبی، ریوی و کلیوی
• افراد دارای ضعف سیستم ایمنی به دلیل بیماری یا مصرف داروهای سرکوب‌کننده ایمنی

برای این گروه‌ها، پیشگیری از آنفولانزا اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا احتمال بستری‌شدن و بروز عوارض بیماری در آن‌ها بیشتر است.
 

تفاوت آنفولانزا با سایر عفونت‌های ویروسی تنفسی چیست؟

آنفولانزا تنها عفونت ویروسی شایع در فصل سرما نیست. ویروس‌های دیگری مانند راینوویروس، ویروس کرونا و RSV نیز می‌توانند باعث عفونت‌های تنفسی در کودکان و بزرگسالان شوند. اگرچه این بیماری‌ها ممکن است علائم مشابهی داشته باشند، عوامل ایجادکننده آن‌ها متفاوت است.

درحالی‌که واکسن آنفولانزا برای ایجاد محافظت اختصاصی در برابر سویه‌های منتخب ویروس آنفولانزا طراحی شده است، حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی از طریق تغذیه مناسب، خواب کافی و تأمین ریزمغذی‌های ضروری، به توان دفاعی بدن در برابر طیف گسترده‌تری از عوامل بیماری‌زا کمک می‌کند.
 

راه‌های پیشگیری از آنفولانزا چیست؟

پیشگیری از آنفولانزا و سرماخوردگی به مجموعه‌ای از اقدامات نیاز دارد که احتمال انتقال ویروس‌های تنفسی را کاهش دهند. مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از آنفولانزا عبارت‌اند از:

• واکسیناسیون سالانه: واکسن آنفولانزا یکی از مؤثرترین روش‌های کاهش خطر ابتلا، بستری‌شدن و عوارض شدید بیماری است.
• رعایت بهداشت فردی: شستن مرتب دست‌ها، پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه و پرهیز از لمس صورت با دست‌های آلوده، به کاهش انتقال ویروس کمک می‌کند.
• پیشگیری از آنفولانزا در خانه و محیط‌های عمومی: تهویه مناسب، کاهش تماس نزدیک با افراد بیمار و استفاده از ماسک در محیط‌های شلوغ و پرخطر می‌توانند احتمال مواجهه با ویروس را کاهش دهند.
• تغذیه مناسب و سبک زندگی سالم: دریافت کافی ویتامین‌ها، مواد معدنی و پروتئین، همراه با خواب کافی و فعالیت بدنی منظم، به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کند.

در کنار این اقدامات، مصرف مکمل‌های غذایی مناسب در صورت نیاز می‌تواند به تأمین ریزمغذی‌های ضروری و حمایت از سیستم ایمنی کمک کند. بااین‌حال، مکمل‌ها جایگزین واکسیناسیون یا سایر روش‌های پیشگیری از آنفولانزا نیستند.
 

برای پیشگیری از آنفولانزا چی بخوریم؟

تغذیه مناسب یکی از عوامل مهم در حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی و آمادگی بدن برای مقابله با عفونت‌های ویروسی است. مصرف منظم مواد غذایی حاوی ویتامین‌های A، C، D و E، مواد معدنی مانند زینک و سلنیوم و منابع پروتئینی، به تأمین مواد مغذی موردنیاز سلول‌های ایمنی کمک می‌کند. اگرچه هیچ ماده غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند از ابتلا به آنفولانزا جلوگیری کند، داشتن رژیم غذایی متنوع و متعادل در فصل سرما اهمیت ویژه‌ای دارد

- میوه‌ها و سبزیجات سرشار از ویتامین  C

پرتقال، نارنگی، کیوی، توت‌فرنگی، فلفل دلمه‌ای و بروکلی از خوراکی‌های مناسب برای تأمین ویتامین C هستند. می‌توان این مواد را در میان‌وعده‌ها، سالاد یا کنار وعده اصلی قرار داد.

برای دریافت این ویتامین لازم نیست فقط به آب‌پرتقال یا قرص جوشان تکیه کنید. مصرف میوه‌ها و سبزیجات متنوع، مواد مغذی دیگری نیز به بدن می‌رساند. از آنجا که ویتامین C به حرارت حساس است، پخت طولانی می‌تواند مقدار آن را کاهش دهد.
 

- سبزیجات نارنجی و سبز تیره

هویج، کدوحلوایی و سبزیجات برگ‌سبز، حاوی ترکیباتی هستند که بدن می‌تواند بخشی از آن‌ها را به ویتامین A  تبدیل کند. این ویتامین در حفظ سلامت بافت‌های پوششی و عملکرد سیستم ایمنی نقش دارد. استفاده از این سبزیجات در سوپ، خوراک یا کنار غذا، راه ساده‌ای برای متنوع‌ترکردن برنامه غذایی است.
 

- منابع پروتئین؛ بخشی ضروری از تغذیه روزانه

مرغ، ماهی، تخم‌مرغ، لبنیات و حبوبات از منابع پروتئین هستند. دریافت کافی پروتئین، بخشی از تأمین نیازهای بدن برای حفظ عملکرد طبیعی سلول‌های ایمنی است.

برای تنوع بیشتر می‌توان از تخم‌مرغ در صبحانه، عدس و لوبیا در غذاها و مرغ یا ماهی در وعده‌های اصلی استفاده کرد. مقدار مناسب هرکدام به سن، اشتها و وضعیت سلامت فرد بستگی دارد.
 

- مغزها و دانه‌ها

بادام و تخمه آفتابگردان از منابع ویتامین E هستند. این ویتامین به محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو کمک می‌کند و در عملکرد ایمنی نقش دارد. می‌توان مقدار متناسبی از مغزها و دانه‌های بدون نمک را در میان‌وعده‌ها گنجاند. برای کودکان خردسال، شکل مصرف باید متناسب با توانایی جویدن و بلع باشد.
 

- حبوبات و غلات کامل

عدس، نخود، لوبیا، جو دوسر و نان سبوس‌دار به تأمین فیبر و تنوع مواد مغذی کمک می‌کنند. استفاده منظم از این خوراکی‌ها، بخشی از یک رژیم غذایی سالم است. برای شروع، می‌توان بخشی از نان مصرفی را از انواع سبوس‌دار انتخاب کرد یا حبوبات را به سوپ و غذاهای روزمره افزود.
 

- غذاهای حاوی ویتامین D

ماهی‌های چرب مانند ساردین و سالمون و بعضی محصولات غنی‌شده، از منابع غذایی ویتامین D هستند. مقدار این ویتامین در محصولات مختلف یکسان نیست؛ بنابراین، در مورد شیر یا سایر غذاهای غنی‌شده بهتر است برچسب محصول بررسی شود. در صورت کمبود یا کافی‌نبودن دریافت، مصرف مکمل های حاوی ویتامین D نیز لازم است.

جدول غذاهای مناسب برای حمایت از سیستم ایمنی

رعایت تنوع غذایی و دریافت کافی این مواد مغذی به حفظ عملکرد سیستم ایمنی کمک می‌کند. بااین‌حال، برای پیشگیری از آنفولانزا، تغذیه مناسب باید در کنار واکسیناسیون و سایر اقدامات پیشگیرانه قرار بگیرد.
 

بهترین ویتامین‌ها برای تقویت سیستم ایمنی در برابر آنفولانزا

ویتامین‌ها نقش مهمی در حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی و مقابله بدن با عوامل بیماری‌زا دارند. دریافت کافی ویتامین‌های ضروری، به‌ویژه ویتامین‌های C، D، A، E و B6، به فعالیت سلول‌های دفاعی و تنظیم پاسخ‌های ایمنی کمک می‌کند. کمبود این ریزمغذی‌ها می‌تواند عملکرد سیستم ایمنی را مختل کرده و حساسیت بدن به عفونت‌ها را افزایش دهد. شناخت بهترین ویتامین برای تقویت سیستم ایمنی به انتخاب آگاهانه منابع غذایی و مکمل‌ها کمک می‌کند. بااین‌حال، اثر مصرف مکمل‌های ویتامینی در پیشگیری از آنفولانزا و سایر عفونت‌های تنفسی به نوع ویتامین، وضعیت تغذیه‌ای فرد و شواهد علمی موجود بستگی دارد.

ویتامین C ؛ کمک به عملکرد سلول‌های دفاعی

ویتامین C با خاصیت آنتی‌اکسیدانی خود به محافظت از سلول‌های ایمنی در برابر آسیب اکسیداتیو کمک می‌کند و در فعالیت سلول‌های دفاعی، از جمله نوتروفیل‌ها و لنفوسیت‌ها، نقش دارد.

مطالعات انسانی نشان داده‌اند که مصرف منظم ویتامین C می‌تواند به کاهش نسبی مدت و شدت علائم سرماخوردگی کمک کند. تأمین کافی این ویتامین از طریق میوه‌ها، سبزیجات تازه و در صورت نیاز مکمل‌های حاوی ویتامین C، راهکاری مناسب برای حمایت تغذیه‌ای از سیستم ایمنی، به‌ویژه در فصل شیوع عفونت‌های تنفسی است.
 

ویتامین D؛ تنظیم پاسخ‌های ایمنی بدن

ویتامین D علاوه بر نقش شناخته‌شده در سلامت استخوان‌ها، در تنظیم فعالیت سلول‌های ایمنی و پاسخ بدن به عوامل بیماری‌زا نیز مشارکت دارد. برخی مطالعات نشان داده‌اند که مکمل‌های کمکی ویتامین D ممکن است خطر ابتلا به عفونت‌های حاد تنفسی را تا حدی کاهش دهد، اما نتایج تحقیقات یکسان نیستند. اصلاح کمبود ویتامین D برای حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی اهمیت دارد؛ بااین‌حال، مصرف دوزهای بالای آن بدون وجود نیاز مشخص، روش اثبات‌شده‌ای برای پیشگیری از آنفولانزا محسوب نمی‌شود.
 

ویتامین A؛ حفظ سلامت سدهای دفاعی بدن

ویتامین A نقش مهمی در حفظ یکپارچگی پوست و مخاط دستگاه تنفسی دارد. این بافت‌ها نخستین سد دفاعی بدن در برابر ورود عوامل بیماری‌زا هستند. همچنین ویتامین A در رشد و عملکرد سلول‌های ایمنی و تنظیم پاسخ‌های دفاعی نقش دارد. تأمین کافی این ویتامین برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری است، اما مصرف مکمل آن در افراد بدون کمبود، به‌عنوان روشی برای پیشگیری از آنفولانزا توصیه نمی‌شود. دریافت بیش‌ازحد ویتامین A، به‌ویژه در دوران بارداری، می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند.
 

ویتامین E؛ محافظت آنتی‌اکسیدانی از سلول‌های ایمنی

ویتامین E یک آنتی‌اکسیدان محلول در چربی است که به محافظت از غشای سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو کمک می‌کند. این ویتامین همچنین در تنظیم عملکرد سلول‌های ایمنی نقش دارد. دریافت کافی ویتامین E به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کند. اما شواهد کافی برای توصیه مصرف مکمل آن با هدف پیشگیری از آنفولانزا وجود ندارد.
 

ویتامین‌های گروه B؛ حمایت از عملکرد سلول‌های ایمنی

ویتامین‌های گروه B، به‌ویژه B6، B9 و B12، نقش مهمی در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی دارند. ویتامین B6 در فعالیت لنفوسیت‌ها و تولید آنتی‌بادی‌ها مشارکت می‌کند، درحالی‌که ویتامین‌های B9 و B12 برای ساخت  DNA و تکثیر طبیعی سلول‌ها، از جمله سلول‌های دفاعی بدن، ضروری هستند. تأمین کافی این ویتامین‌ها از طریق تغذیه متعادل و در صورت نیاز مکمل‌های حاوی ویتامین‌های گروه B به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کند.

در مجموع، دریافت کافی ویتامین‌ها از طریق تغذیه متعادل و در صورت نیاز مکمل‌یاری، به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کند. انتخاب مکمل مناسب باید بر اساس سن، شرایط تغذیه‌ای و کمبودهای احتمالی انجام شود و جایگزین واکسیناسیون یا سایر راه‌های پیشگیری از آنفولانزا نیست.
 

زینک و سلنیوم چه نقشی در تقویت سیستم ایمنی و مقابله با آنفولانزا دارند؟

علاوه بر ویتامین‌ها، مواد معدنی مانند زینک و سلنیوم نیز نقش مهمی در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی دارند. این دو ریزمغذی در فعالیت سلول‌های دفاعی، تنظیم پاسخ‌های ایمنی و محافظت از بدن در برابر آسیب‌های اکسیداتیو مشارکت می‌کنند. تأمین کافی آن‌ها از طریق تغذیه و در صورت نیاز مکمل‌های غذایی، به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی در فصل شیوع آنفولانزا و سایر عفونت‌های تنفسی کمک می‌کند.

زینک؛ ماده معدنی ضروری برای سلول‌های ایمنی

زینک یا روی در رشد و فعالیت سلول‌های ایمنی، تقسیم سلولی و ترمیم بافت‌ها نقش دارد. تأمین کافی این ماده معدنی به حفظ عملکرد طبیعی سیستم دفاعی بدن کمک می‌کند. مکمل‌های حاوی زینک، به‌شکل قرص، کپسول و شربت، راهی کاربردی برای تکمیل دریافت روزانه این ماده هستند. هنگام انتخاب محصول، به مقدار زینک، ترکیبات همراه و تناسب آن با سن مصرف‌کننده توجه کنید.
 

سلنیوم؛ کمک به دفاع آنتی‌اکسیدانی بدن

سلنیوم یک ماده معدنی ضروری است که به فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی و محافظت از سلول‌ها در برابر آسیب‌های اکسیداتیو کمک می‌کند. این ماده همچنین در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نقش دارد. ماهی، گوشت، مرغ و تخم‌مرغ از منابع غذایی سلنیوم هستند و مکمل‌های حاوی آن می‌توانند به تکمیل دریافت روزانه و تأمین نیاز بدن کمک کنند.
 

پیشگیری از آنفولانزا با گیاهان دارویی و مکمل‌های طبیعی

گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی به دلیل داشتن ترکیبات زیست‌فعال با خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و تعدیل‌کننده پاسخ ایمنی، جایگاه ویژه‌ای در مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی دارند. مطالعات مختلف، نقش برخی از این ترکیبات را در کاهش علائم سرماخوردگی، بهبود عفونت‌های تنفسی و حمایت از عملکرد سلول‌های دفاعی بررسی کرده‌اند.

اکیناسه یا سرخارگل؛ حمایت از سلامت دستگاه تنفسی

اکیناسه یکی از گیاهان شناخته‌شده در مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی است که ترکیبات فعال آن، از جمله آلکامیدها و پلی‌ساکاریدها، به دلیل اثرات احتمالی بر تنظیم پاسخ‌های ایمنی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

برخی مطالعات انسانی نشان داده‌اند که فرآورده‌های مشخص اکیناسه ممکن است به کاهش احتمال ابتلا به عفونت‌های تنفسی فوقانی یا بهبود علائم سرماخوردگی کمک کنند.
 

آقطی سیاه یا الدربری؛ کمک به کاهش علائم عفونت‌های تنفسی

آقطی سیاه (Elderberry) میوه‌ای بنفش تیره و سرشار از ترکیبات پلی‌فنولی، به‌ویژه آنتوسیانین‌هاست که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند. برخی مطالعات بالینی نشان داده‌اند که مصرف عصاره استاندارد آقطی سیاه ممکن است به کاهش شدت و مدت برخی علائم سرماخوردگی و آنفولانزا کمک کند. به همین دلیل، این ترکیب در برخی مکمل‌های حمایت از سلامت دستگاه تنفسی استفاده می‌شود. استفاده از فرآورده‌های استاندارد اهمیت دارد، زیرا میوه نارس و بعضی بخش‌های خام گیاه حاوی ترکیبات سمی هستند.
 

پروپولیس یا بره‌موم؛ حمایت از سلامت سیستم ایمنی و دستگاه تنفسی

پروپولیس ماده‌ای طبیعی و رزینی است که زنبورهای عسل از منابع گیاهی جمع‌آوری و فرآوری می‌کنند. این ماده حاوی ترکیبات زیست‌فعال، از جمله فلاونوئیدها و اسیدهای فنولی است که خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و ضدمیکروبی آن‌ها مورد بررسی قرار گرفته است. برخی مطالعات بالینی نشان داده‌اند که فرآورده‌های استاندارد حاوی پروپولیس می‌توانند به بهبود علائم خفیف عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی، از جمله گلودرد و التهاب گلو کمک کنند. این ویژگی‌ها باعث شده‌اند پروپولیس در فرمولاسیون برخی مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی مورد استفاده قرار گیرد.
 

رویال ژلی یا ژل رویال؛ ترکیبی طبیعی با خواص زیست‌فعال

رویال ژلی ماده‌ای مغذی است که توسط زنبورهای کارگر تولید می‌شود و حاوی پروتئین‌ها، پپتیدهای زیست‌فعال و اسیدهای چرب ویژه‌ است. این ترکیبات به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و اثرات احتمالی بر تنظیم پاسخ‌های ایمنی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند. در یک مطالعه بالینی منتشرشده در سال ۲۰۲۶، مصرف مکمل رویال ژلی با نتایج امیدوارکننده‌ای در کاهش تعداد روزهای بیماری و شدت برخی علائم عفونت‌های تنفسی فوقانی همراه بود. این یافته‌ها در کنار خواص آنتی‌اکسیدانی و تعدیل‌کننده ایمنی رویال ژلی، ظرفیت این ترکیب طبیعی را برای حمایت از سلامت سیستم ایمنی و دستگاه تنفسی مورد توجه قرار داده‌اند. برای مطالعه بیشتر در خصوص ژل رویال می‌توانید به مقاله ای که خانم دکتر نیوشا اسماعیل زاده نوشته اند با "عنوان ژل رویال چیست و چه خواصی دارد؟" مراجعه کنید.
 

قارچ‌های گانودرما و شیتاکه؛ کمک به تنظیم پاسخ‌های ایمنی

گانودرما (Ganoderma lucidum) و شیتاکه (Lentinula edodes) از قارچ‌هایی هستند که ترکیبات زیست‌فعال آن‌ها، به‌ویژه پلی‌ساکاریدها و بتاگلوکان‌ها، به دلیل اثرات تعدیل‌کننده ایمنی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. این ترکیبات می‌توانند با برخی گیرنده‌های سلول‌های ایمنی تعامل داشته باشند و در تنظیم فعالیت ماکروفاژها، سلول‌های کشنده طبیعی (NK) و سایر اجزای سیستم دفاعی نقش داشته باشند. بررسی‌های آزمایشگاهی و برخی مطالعات انسانی، اثرات امیدوارکننده‌ای بر بعضی شاخص‌های ایمنی گزارش کرده‌اند. به همین دلیل، عصاره این قارچ‌ها در برخی مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی کاربرد دارد.
 

AHCC؛ حمایت از عملکرد عمومی سیستم ایمنی

AHCC ترکیبی استانداردشده حاصل از کشت میسلیوم قارچ شیتاکه و حاوی آلفاگلوکان‌ها و سایر پلی‌ساکاریدهاست. مطالعات، نقش احتمالی آن را در تنظیم فعالیت سلول‌های کشنده طبیعی (NK) و لنفوسیت‌های T بررسی کرده‌اند. بنابراین،  AHCC و مکمل‌های حاوی آن تنها محدود به کاربردهای مورد مطالعه در ارتباط با HPV نیستند و به دلیل اثرات تعدیل‌کننده ایمنی، برای حمایت از عملکرد عمومی سیستم ایمنی نیز مورد توجه قرار دارند؛ هرچند اثربخشی آن‌ها در پیشگیری از عفونت‌های تنفسی هنوز به بررسی بالینی بیشتری نیاز دارد.

در مجموع، گیاهان دارویی، فرآورده‌های زنبورعسل و عصاره قارچ‌های دارویی می‌توانند در مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی جایگاه داشته باشند. انتخاب این فرآورده‌ها باید با توجه به نوع عصاره، استانداردسازی، شواهد علمی و شرایط مصرف‌کننده انجام شود. همچنین افراد دارای حساسیت به فرآورده‌های زنبورعسل یا گیاهان دارویی و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای، پیش از مصرف این مکمل‌ها باید با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
 

نقش پروبیوتیک‌ها در تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از عفونت‌های تنفسی

پروبیوتیک‌ها میکروارگانیسم‌های زنده و مفیدی هستند که با کمک به حفظ تعادل میکروبیوتای روده، می‌توانند در تنظیم پاسخ‌های ایمنی بدن نقش داشته باشند. ارتباط میان سلامت روده و سیستم ایمنی باعث شده است که پروبیوتیک‌ها به‌عنوان یکی از ترکیبات مورد توجه در مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی شناخته شوند.

برخی مطالعات انسانی نشان داده‌اند که مصرف سویه‌های مشخص پروبیوتیک ممکن است به کاهش احتمال ابتلا به عفونت‌های تنفسی فوقانی و کوتاه‌تر شدن دوره بیماری کمک کند. این اثرات به نوع سویه، مقدار مصرف و فرمولاسیون فرآورده بستگی دارند. بنابراین، انتخاب مکمل پروبیوتیک مناسب می‌تواند بخشی از یک برنامه حمایتی برای سلامت سیستم ایمنی، به‌ویژه در دوره شیوع عفونت‌های تنفسی باشد.
 

چه کسانی برای تقویت سیستم ایمنی در برابر آنفولانزا به مکمل نیاز دارند؟

تأمین ویتامین‌ها و مواد معدنی موردنیاز بدن برای عملکرد مناسب سیستم ایمنی ضروری است. اگر تغذیه روزانه پاسخ‌گوی این نیازها نباشد، مکمل مناسب می‌تواند به تکمیل دریافت مواد مغذی کمک کند. توجه به این موضوع در گروه‌های زیر اهمیت بیشتری دارد:

• کودکان در سن مدرسه، به‌ویژه کودکان بدغذا: اگر کودک بعضی گروه‌های غذایی را حذف می‌کند یا غذای کافی و متنوع نمی‌خورد، بررسی نیاز به مکمل متناسب با سن می‌تواند به تأمین مواد مغذی موردنیاز رشد و عملکرد ایمنی او کمک کند. کودکی که تغذیه متعادل دارد، صرفاً به‌دلیل مدرسه‌رفتن به مکمل اضافه نیاز ندارد.
• سالمندان: با افزایش سن، احتمال دریافت ناکافی یا کاهش جذب بعضی مواد مغذی بیشتر می‌شود. برای مثال، کاهش ساخت ویتامین D در پوست و اختلال جذب ویتامین B12 در برخی سالمندان، توجه بیشتر به تأمین این ویتامین‌ها را ضروری می‌کند.
• افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای: به‌ویژه کسانی که بیماری یا درمان آن‌ها باعث محدودیت غذایی یا اختلال جذب مواد مغذی شده است، ممکن است به مکمل‌یاری هدفمند نیاز داشته باشند. در این افراد، انتخاب مکمل باید با توجه به نوع بیماری و داروهای مصرفی انجام شود.
• افراد دارای کمبود ویتامین یا مواد معدنی: جبران کمبودهایی مانند ویتامین D یا زینک، بخشی از مراقبت تغذیه‌ای برای حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی است.
• افراد با رژیم غذایی محدود یا دریافت ناکافی غذا: کسانی که برای مدتی غذای کافی و متنوع دریافت نمی‌کنند، ممکن است برای تأمین نیازهای روزانه خود از مکمل مناسب بهره ببرند.

مکمل مناسب، مکملی است که نیاز فرد را تأمین کند: سن، وضعیت تغذیه، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی، همگی در انتخاب نوع و مقدار مصرف آن نقش دارند.
 

راه‌های پیشگیری از آنفولانزا در کودکان

کودکان، به‌ویژه در سنین مهدکودک و مدرسه، به دلیل تماس نزدیک با یکدیگر بیشتر در معرض عفونت‌های تنفسی قرار دارند. برای پیشگیری از آنفولانزا در کودکان، واکسیناسیون متناسب با سن، آموزش شستن صحیح دست‌ها، تهویه مناسب کلاس‌ها و پرهیز از حضور در مدرسه هنگام بیماری اهمیت زیادی دارد.

در کنار این اقدامات، خواب کافی، فعالیت بدنی و تغذیه متعادل به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کودک کمک می‌کنند. در کودکانی که به دلیل بدغذایی یا محدودیت‌های تغذیه‌ای، ویتامین‌ها و مواد معدنی کافی دریافت نمی‌کنند، مکمل‌های متناسب با سن می‌توانند به تأمین نیازهای تغذیه‌ای و حمایت از سلامت سیستم ایمنی کمک کنند.
 

برای پیشگیری از آنفولانزا در خانه چه کنیم؟

علاوه بر واکسیناسیون و تغذیه مناسب، رعایت برخی عادت‌های روزمره می‌تواند به کاهش انتقال ویروس آنفولانزا و حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک کند. مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری از آنفولانزا در خانه عبارت‌اند از:

• خواب کافی و منظم: خواب نقش مهمی در تنظیم پاسخ‌های ایمنی دارد. بیشتر بزرگسالان به حداقل هفت ساعت خواب شبانه نیاز دارند و داشتن برنامه خواب منظم به حفظ سلامت عمومی و عملکرد سیستم ایمنی کمک می‌کند.
• فعالیت بدنی منظم: ورزش و فعالیت بدنی به حفظ سلامت عمومی و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کنند. برای بیشتر بزرگسالان، حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته توصیه می‌شود.
• دوری از دخانیات: دود سیگار به بافت‌های دستگاه تنفسی آسیب می‌رساند و می‌تواند عملکرد دفاعی بدن در برابر عفونت‌ها را مختل کند. ترک دخانیات و کاهش مواجهه با دود به حفظ سلامت دستگاه تنفسی کمک می‌کند.
• تهویه مناسب محیط: بازکردن پنجره‌ها در شرایط مناسب و بهبود جریان هوای تازه در محیط‌های بسته می‌تواند به کاهش تجمع ذرات ویروسی در هوا کمک کند.
• رعایت بهداشت فردی: شستن مرتب دست‌ها، تمیزکردن سطوح پرتماس و خودداری از تماس نزدیک با افراد بیمار از اقدامات مهم برای کاهش انتقال عفونت‌های تنفسی هستند.

رعایت این عادت‌ها در کنار واکسیناسیون و تأمین مواد مغذی ضروری، به کاهش احتمال مواجهه با ویروس‌های تنفسی و حفظ سلامت سیستم ایمنی کمک می‌کند.
 

چگونه بهترین مکمل تقویت سیستم ایمنی را انتخاب و مصرف کنیم؟

انتخاب مکمل مناسب به سن، وضعیت تغذیه‌ای و نیازهای فرد بستگی دارد. هنگام انتخاب محصول، توجه به نوع ترکیبات، مقدار مصرف و کیفیت فرآورده اهمیت دارد. بسیاری از مکمل‌های ویتامینی و معدنی را می‌توان همراه غذا مصرف کرد تا تحمل گوارشی و جذب ویتامین‌های محلول در چربی بهبود یابد. زمان و مدت مصرف نیز باید متناسب با نوع مکمل و دستور مصرف آن تعیین شود. همچنین برای جلوگیری از دریافت بیش‌ازحد ریزمغذی‌ها، بهتر است از مصرف هم‌زمان مکمل‌های دارای ترکیبات مشابه بدون بررسی مقدار آن‌ها خودداری شود.

هنگام مصرف مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی، توجه به تداخلات دارویی و حساسیت‌های احتمالی نیز اهمیت دارد. برای مثال، زینک ممکن است با جذب برخی آنتی‌بیوتیک‌ها تداخل داشته باشد و ترکیبات طبیعی مانند پروپولیس و اکیناسه در افراد حساس واکنش آلرژیک ایجاد کنند. همچنین افرادی که داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی مصرف می‌کنند، به‌ویژه بیماران پیوندی یا مبتلایان به بیماری‌های خودایمنی، بهتر است پیش از مصرف مکمل‌های گیاهی یا ترکیبات تعدیل‌کننده ایمنی با پزشک مشورت کنند.
 

بهترین مکمل‌ها برای تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از آنفولانزا

- لیکولاژ ایمیون

مکملی حاوی ژل رویال، عصاره شیتاکه، اکیناسه، کلاژن هیدرولیزشده و مجموعه‌ای از ویتامین‌ها و مواد معدنی، با هدف تقویت سیستم ایمنی، حمایت از سلامت عمومی بدن و کمک به کاهش خستگی و استرس اکسیداتیو.
 

- نواکسا

مکملی طبیعی حاوی ۶۰۰ میلی‌گرم AHCC استخراج‌شده از میسلیوم قارچ شیتاکه، با هدف تقویت و تنظیم عملکرد سلول‌های ایمنی، حمایت از دفاع طبیعی بدن در برابر عوامل بیماری‌زا و کمک به تعدیل پاسخ‌های التهابی.
 

- دایونیکس آمونیکس

مکملی حاوی عصاره قارچ شیتاکه، زینک و ویتامین‌های C و D، با هدف تقویت عملکرد سیستم ایمنی، حمایت از دفاع طبیعی بدن در برابر عفونت‌های ویروسی و کمک به کاهش استرس اکسیداتیو و تنظیم پاسخ‌های التهابی.
 

- ساپلاس مدز

ساپلاس مدز اکیناسه، ویتامین C و زینک: مکملی حاوی عصاره گیاه اکیناسه (سرخارگل)، ویتامین C و زینک، با هدف تقویت عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، کمک به کاهش احتمال ابتلا به سرماخوردگی و حمایت از بهبود علائم عفونت‌های تنفسی فوقانی.
 

- شربت ایمونیس

شربت ایمیونس حاوی مجموعه‌ای از ویتامین‌ها، مواد معدنی ضروری و ال‌کارنیتین، با هدف تقویت عملکرد سیستم ایمنی، تأمین ریزمغذی‌های موردنیاز بدن و کمک به محافظت آنتی‌اکسیدانی از سلول‌ها. مناسب کودکان، نوجوانان و بزرگسالان.
 

- شربت ایمیونیتی ویواکیدز

شربت ایمیونیتی ویواکیدز مکملی تخصصی برای حمایت از سیستم ایمنی کودکان، حاوی عصاره پروپولیس، ویتامین‌های A، C، D، E و گروه B به همراه مواد معدنی زینک و سلنیوم، با هدف تقویت عملکرد سیستم ایمنی، کمک به مقابله با استرس اکسیداتیو و حمایت از سلامت عمومی و رشد طبیعی کودکان.
 

سؤالات متداول درباره پیشگیری از آنفولانزا و مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی

1. آیا مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی با واکسن آنفولانزا تداخل دارند؟

ویتامین‌ها و مواد معدنی رایج در مقادیر توصیه‌شده، تداخل شناخته‌شده‌ای با واکسن تزریقی آنفولانزا ندارند و معمولاً نیازی به قطع مصرف آن‌ها نیست.

2. آیا بعد از تزریق واکسن آنفولانزا باز هم به مکمل تقویت سیستم ایمنی نیاز داریم؟

بله. واکسن آنفولانزا با ایجاد ایمنی اختصاصی، خطر ابتلا و عوارض شدید بیماری را کاهش می‌دهد، اما مصونیت صددرصدی ایجاد نمی‌کند و ممکن است فرد واکسینه‌شده همچنان به آنفولانزا مبتلا شود؛ هرچند واکسیناسیون می‌تواند به کاهش شدت بیماری کمک کند. بنابراین، توجه به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی حتی پس از واکسیناسیون اهمیت دارد. تغذیه متعادل، خواب کافی و تأمین ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری، در صورت نیاز با کمک مکمل‌های مناسب، به حمایت از سیستم ایمنی و توان دفاعی بدن در برابر عفونت‌های تنفسی کمک می‌کنند

3. آیا می‌توان مکمل تقویت ایمنی را هر روز مصرف کرد؟

بسیاری از مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی برای مصرف روزانه طراحی شده‌اند. مقدار و مدت مصرف باید مطابق دستور فرآورده و متناسب با نیازهای تغذیه‌ای فرد باشد.

4. مکمل تقویت سیستم ایمنی چند روزه اثر می‌کند؟

زمان اثر مکمل به نوع ترکیبات، وضعیت تغذیه‌ای و هدف مصرف بستگی دارد. در صورت وجود کمبود ریزمغذی‌ها، مصرف منظم مکمل در دوره توصیه‌شده می‌تواند به جبران کمبود و بهبود عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک کند.

5. آیا مصرف مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی را باید قبل از شروع دوره شیوع آنفولانزا آغاز کرد؟

تأمین کافی ویتامین‌ها و مواد معدنی در تمام طول سال اهمیت دارد. در صورت وجود کمبود تغذیه‌ای، بهتر است جبران آن به‌موقع انجام شود. زمان شروع و مدت مصرف مکمل نیز به نوع فرآورده و نیاز فرد بستگی دارد.

6. آیا مصرف مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی در دوران ابتلا به آنفولانزا مفید است؟

تغذیه مناسب و دریافت کافی ریزمغذی‌ها در دوران بیماری به حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کند. در افرادی که دریافت غذایی کافی ندارند، مکمل‌های مناسب می‌توانند نقش حمایتی داشته باشند و در کنار مراقبت‌های درمانی استفاده شوند.

7. آیا با مصرف مکمل تقویت ایمنی دیگر سرما نمی‌خوریم؟

مکمل‌ها با تأمین مواد مغذی ضروری به عملکرد طبیعی سیستم ایمنی کمک می‌کنند. همچنین بعضی ترکیبات ممکن است احتمال ابتلا به برخی عفونت‌های تنفسی یا مدت علائم آن‌ها را کاهش دهند. رعایت بهداشت، خواب کافی و تغذیه مناسب نیز برای کاهش خطر بیماری اهمیت دارند.

8. برای تقویت سیستم ایمنی کودک چه شربتی خوب است؟

شربت‌های حاوی ویتامین‌های C و D، زینک و سایر ریزمغذی‌های ضروری می‌توانند به تأمین نیازهای تغذیه‌ای و حمایت از سیستم ایمنی کودکان کمک کنند. انتخاب فرآورده باید متناسب با سن، وضعیت تغذیه‌ای و مقدار ترکیبات آن باشد.

9. آیا مکمل‌های گیاهی برای همه کودکان مناسب‌اند؟

انتخاب مکمل گیاهی برای کودکان به نوع ترکیب، سن مجاز مصرف و شرایط سلامت کودک بستگی دارد. برخی ترکیبات مانند پروپولیس و اکیناسه ممکن است در افراد حساس واکنش آلرژیک ایجاد کنند. بهتر است فرآورده‌های مخصوص کودکان مطابق دستور مصرف و با توجه به نظر پزشک یا داروساز استفاده شوند.

10. آیا تقویت فوری سیستم ایمنی امکان‌پذیر است؟

سیستم ایمنی برای عملکرد مناسب به دریافت مداوم مواد مغذی و رعایت عادت‌های سالم نیاز دارد. خواب کافی، تغذیه متعادل و جبران کمبودهای تغذیه‌ای از مهم‌ترین راهکارهای حمایت از عملکرد طبیعی سیستم ایمنی هستند و اثر آن‌ها معمولاً به‌صورت تدریجی ظاهر می‌شود.

11. آیا زودبه‌زود سرماخوردن نشانه ضعف سیستم ایمنی است؟

سرماخوردگی مکرر همیشه به معنای ضعف سیستم ایمنی نیست. کودکان، به‌ویژه در سنین مهدکودک و مدرسه، به دلیل تماس بیشتر با ویروس‌های تنفسی معمولاً بیشتر از بزرگسالان سرما می‌خورند. بااین‌حال، عفونت‌های شدید، غیرمعمول یا طولانی‌مدت، ذات‌الریه‌های مکرر و عفونت‌های همراه با اختلال رشد کودک نیازمند بررسی پزشکی هستند.
 

سخن پایانی

پیشگیری از آنفولانزا و سایر عفونت‌های تنفسی نیازمند توجه به مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه و حفظ عملکرد طبیعی سیستم ایمنی است. تغذیه متنوع، خواب کافی، فعالیت بدنی منظم و تأمین ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری، نقش مهمی در حفظ سلامت و تقویت توان دفاعی بدن دارند. مکمل‌های حاوی ویتامین‌ها، مواد معدنی، ترکیبات گیاهی و پروبیوتیک‌ها نیز می‌توانند در کنار سبک زندگی سالم، به حمایت از سیستم ایمنی کمک کنند. انتخاب این مکمل‌ها باید متناسب با سن، نیازهای تغذیه‌ای و شرایط سلامت هر فرد انجام شود.

در کنار این اقدامات، واکسیناسیون سالانه یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از آنفولانزا و کاهش عوارض آن است. در انتخاب واکسن، از جمله واکسن آنفولانزای چینی موجود در بازار، توجه به اصالت فرآورده، تاریخ تولید و انقضا، شرایط نگهداری، رعایت زنجیره سرد و تناسب آن با سن و شرایط فرد اهمیت دارد. به همین دلیل، تهیه واکسن باید از طریق مراجعه حضوری به داروخانه‌های رسمی و معتبر، مانند داروخانه مرکزی جمالزاده، انجام شود.

داروخانه آنلاین داروکده نیز مجموعه‌ای متنوع از مکمل‌های حمایت از سیستم ایمنی را عرضه می‌کند و امکان بهره‌مندی از مشاوره تلفنی رایگان داروکده برای انتخاب مکمل مناسب فراهم است.