AHCC چیست و چه خواصی دارد؟

امروزه با ترکیبات زیست فعال جدیدی در بازار مکمل ها مواجه هستیم که خواص درمانی منحصر به فردی ارائه می دهند. AHCC ترکیب زیست‌فعال استخراج‌شده از نوعی قارچ دارویی است که توجه زیادی را در به خود جلب کرده است. این ترکیب عمدتاً از میسلیوم قارچ شیتاکه به دست می‌آید و به دلیل تأثیرات بالقوه در زمینه های متنوع مرتبط با سلامت به ویژه تقویت سیستم ایمنی بدن، مقابله با عفونت‌ها و بیماری های ویروسی، تحقیقات فراوانی روی آن صورت گرفته است. در این مقاله، ابتدا به معرفی AHCC می‌پردازیم، سپس بیان می‌کنیم که قرص AHCC برای چه مواردی و چگونه استفاده می‌شود.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• قرص AHCC چیست؟
• قرص AHCC برای چیست؟
• طریقه مصرف قرص AHCC
• عوارض جانبی و ایمنی مصرف AHCC 

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه

قرص AHCC چیست؟

AHCC که مخفف Active Hexose Correlated Compound است، به هگزوز فعال شده شیتاکه اشاره دارد که یک ترکیب زیست‌فعال می باشد و عمدتاً از میسلیوم قارچ شیتاکه استخراج می‌شود. قارچ شیتاکه با نام علمی Lentinula edodes از گذشته‌های دور در طب سنتی شرق آسیا به ویژه طب سنتی چینی، جایگاه ویژه‌ای داشته است. این قارچ سرشار از مواد مغذی، پلی‌ساکاریدها، بتاگلوکان‌ها و سایر ترکیباتی است که می‌توانند برای بدن مفید باشند. 

در دهه 1980 میلادی، پژوهشگرانی که روی خواص قارچ شیتاکه مطالعه می‌کردند، متوجه شدند که بخشی از ترکیبات محلول در آبِ میسلیوم قارچ، اثرات تقویت‌کننده سیستم ایمنی برجسته‌ای از خود نشان می‌دهد. بنابراین، به مرور زمان، این ترکیب به منظور بهره برداری های مرتبط با سلامت، استخراج و خالص‌سازی شد و امروزه قرص AHCC در بازار موجود است. 

آنچه AHCC را متمایز می‌کند این است که در مقایسه با بسیاری از پلی‌ساکاریدهای قارچی دیگر، وزن مولکولی پایین‌تری دارد. وزن مولکولی پایین باعث می‌شود که جذب گوارشی این ترکیب بهتر صورت بگیرد. همچنین در فرایند تولید AHCC، از تخمیر آنزیمی ویژه‌ای استفاده می‌شود که ساختار شیمیایی و ویژگی‌های بیولوژیکی آن را تثبیت و تقویت می‌ کند. 

ساختار شیمیایی AHCC

ترکیب اصلی AHCC شامل آلفا-گلوکان های شاخه دار با وزن مولکولی پایین است. این نوع پلی‌ساکاریدها معمولاً در دیواره سلولی قارچ‌ها یافت می‌شوند؛ اما آن چه در AHCC وجود دارد با بتاگلوکان‌های رایج در سایر قارچ‌های دارویی همچون گانودرما یا قارچ ریشی متفاوت است. فرایند تولید اختصاصی AHCC سبب می‌شود که ترکیبات فعالی مانند مشتقات اسیدهای آمینه، پروتئین‌های محلول در آب، الیگوساکاریدها و مواد معدنی نیز در این ماده باقی بمانند و در کنار یکدیگر عمل کنند.

یافته های علمی پیرامون چگونگی اثرگذاری AHCC بر سیستم ایمنی

مکانیسم دقیق اثرگذاری AHCC به طور کامل شناخته نشده است، اما پژوهش ها به طور مستمر در حال انجام هستند و به طور کلی می‌توان گفت که نقش اصلی این ترکیب در تعدیل سیستم ایمنی است:

• افزایش فعالیت سلول‌های کشنده طبیعی (NK Cells): این سلول ها نقش مهمی در شناسایی و از بین بردن سلول‌های آلوده به ویروس و همچنین سلول‌های سرطانی دارند. بر اساس مطالعات، احتمالا AHCC تعداد و فعالیت این سلول‌ها را افزایش می دهد. 

• تقویت ماکروفاژها و مونوسیت‌ها: ماکروفاژها سلول‌های بلعنده‌ای هستند که می‌توانند عوامل بیماری‌زا یا سلول‌های بیگانه مشکوک را از بین ببرند. AHCC ظاهراً باعث افزایش تولید سایتوکاین‌هایی نظیر اینترلوکین-12 و اینترفرون-گاما می‌شود و بدین‌وسیله ماکروفاژها را فعال‌تر می‌کند.

• بهبود تعادل سایتوکاین‌ها: سایتوکاین‌ها پیام‌رسان‌های شیمیایی در سیستم ایمنی‌اند و نقش حیاتی در التهاب و پاسخ دفاعی بدن دارند. برخی از مطالعات حاکی از آن هستند که AHCC می‌تواند تعادل میان سایتوکاین‌های التهابی و ضدالتهابی را بهبود بخشد و بدین شکل واکنش ایمنی را به صورت متعادل‌تری هدایت کند.

• تنظیم سلول‌های های T helper: سلول‌های T کمکی، فرایند پاسخ ایمنی را رهبری می‌کنند و در تمایز سلول‌های B و تولید آنتی‌بادی نقش دارند. به نظر می رسد هگزوهای فعال شیتاکه می‌تواند نقش مثبتی در بهبود عملکرد این سلول‌ها داشته باشد.

قرص AHCC برای چیست؟

در این قسمت اشاره کلی به فواید قارچ شیتاکه و مصرف قرص AHCC خواهیم کرد:

تقویت سیستم ایمنی

یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای هگزوزهای فعال شده قارچ شیتاکه، توانایی بالقوه آن ها در تقویت و تنظیم عملکرد سیستم ایمنی است. در پژوهش‌های مختلف نشان داده شده است که مکمل AHCC می‌تواند توانایی بدن را در شناسایی و حذف عوامل بیماری‌زا یا سلول‌های غیرعادی بهبود بخشد؛ به همین دلیل هم، AHCC در دسته مکمل های تقویت سیستم ایمنی بدن قرار می گیرد و مصرف آن به ویژه در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا تحت استرس و فشارهای بدنی بالا هستند، می‌تواند در کاهش دوره‌ بیماری، خستگی مزمن و ابتلا به عفونت‌های مکرر مفید باشد.

پیشگیری و کنترل عفونت‌های ویروسی

نقش بالقوه هگزوز فعال شده شیتاکه در مقابله با ویروس ها به قدری مورد توجه قرار گرفته که آن را در دسته قارچ های درمانی برای مبارزه با بیماری های ویروسی قرار می دهد و فراتر از نقش تقویت کننده ایمنی به آن پرداخته شده است. نتایج حاکی از آن است که AHCC می‌تواند از طریق افزایش قدرت ایمنی بدن، در کاهش بار ویروسی یا کنترل روند بیماری موثر باشد. برای مثال، در برخی مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی، AHCC  توانست تکثیر ویروس آنفلوآنزا را کاهش داده و علائم بیماری را تعدیل کند. 

علاوه بر این، پژوهش‌هایی درباره تأثیر AHCC بر ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV انجام شده است. این بیماری با عنوان زگیل تناسلی نیز شناخته می شود. از آن جایی که این مشکل، به ویژه زگیل تناسلی در زنان می تواند با عوارض متعددی همراه باشد، ضرورت شناسایی راه های پیشگیری و درمان آن از اهمیت زیادی برخوردار هستند. 

قارچ شیتاکه و به ویژه ماده فعال آن یعنی AHCC، به عنوان یک قرص تقویت کننده سیستم ایمنی برای درمان زگیل تناسلی شناخته می شود و کاربرد دارد. هر چند، پژوهش ها در این حوزه همچنان ادامه دارد. 

نقش بالقوه در پیشگیری و درمان کمکی سرطان

مطالعاتی در سال‌های اخیر بررسی کرده‌اند که چگونه AHCC می‌تواند به عنوان یک ترکیب زیست‌فعال استخراج‌شده از میسلیوم قارچ شیتاکه، در پیشگیری از سرطان مورد استفاده قرار گیرد. مکانیسم‌های پیشگیرانه AHCC عمدتاً از طریق تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب مزمن و مهار استرس اکسیداتیو عمل می‌کنند. برخی سلول های ایمنی که نقش مهمی در شناسایی و از بین بردن سلول‌های جهش‌یافته دارند، تحت تأثیر مصرف AHCC فعال‌تر شده و کارایی بیشتری در حذف سلول‌های پیش‌سرطانی از بدن پیدا می‌کنند. همچنین، این ترکیب باعث افزایش تولید سایتوکاین‌های تنظیم‌کننده ایمنی می‌شود که نقش مهمی در مهار رشد تومورها و جلوگیری از تکثیر غیرطبیعی سلول‌ها دارند.

همچنین، شواهدی کمی وجود دارند که AHCC می‌تواند نرخ بقا را در برخی از بیماران سرطانی افزایش دهد. به عنوان مثال، در سرطان‌های دستگاه گوارش یا سرطان‌های کبدی، مصرف AHCC به عنوان مکمل ممکن است منجر به تقویت سیستم ایمنی و کاهش عود بیماری شود. در برخی کارآزمایی‌های بالینی هم مشاهده شده که مصرف هگزوز فعال شده شیتاکه همراه با شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، باعث کاهش عوارض جانبی مرتبط با این درمان‌ها نظیر خستگی مفرط، افت سلول‌های خونی و حالت تهوع می‌شود. با همه این ها، در چنین شرایطی، مصرف مکمل AHCC می بایست با نظر پزشک متخصص صورت گیرد. 

سلامت کبد و حمایت از عملکرد اندام‌ها

برخی مطالعات اولیه نشان داده‌اند که هگزوز فعال شده شیتاکه احتمالاً اثرات محافظتی بر کبد دارد و می‌تواند در شرایطی مانند کبد چرب غیرالکلی یا آسیب‌های کبدی ناشی از داروها نقش حمایتی ایفا کند. مکانیسم احتمالی این اثر، محافظت از سلول‌های کبدی در برابر استرس اکسیداتیو و افزایش عملکرد سیستم ایمنی بدن است تا پاسخ التهابی کنترل‌شده‌تری داشته باشد. همچنین، AHCC ممکن است بر سلامت سایر اندام‌ها نظیر قلب و ریه نیز اثرات غیرمستقیمی از طریق کاهش التهاب داشته باشد، اگرچه مطالعات مستقیم کافی در این زمینه محدود هستند.

کمک به مقابله با استرس و خستگی

استرس زیاد و خستگی مداوم می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تضعیف کند. برخی شواهد نشان می‌دهند که AHCC با تعدیل سیستم ایمنی و بهبود سطح انرژی ممکن است در کاهش احساس خستگی به ویژه در افرادی که از خستگی مزمن رنج می‌برند مؤثر باشد. مکانسیم این اثر احتمالاً شامل کاهش سیتوکین‌های التهابی، بهبود کیفیت خواب و افزایش سطح مقاومت بدن در برابر استرس‌های فیزیکی و روانی است.

سایر کاربردهای احتمالی

علاوه بر موارد فوق، AHCC ممکن است در زمینه های دیگر نیز سودمند باشد، از جمله:

• حمایت از میکروبیوم روده: برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که ترکیبات قارچی می‌توانند بر تعادل فلور میکروبی روده تأثیر مثبت بگذارند و AHCC نیز احتمالاً از همین مسیر می‌تواند فواید گوارشی یا ایمنی اضافی ایجاد کند.

• سلامت پوست: بعضی پژوهش‌های مقدماتی پیشنهاد می‌کنند که AHCC می‌تواند در بهبود پاسخ‌های التهابی پوست موثر باشد. اما هنوز داده‌های بالینی کافی برای توصیه قطعی در این زمینه وجود ندارد.

• حفظ تعادل قند خون: در مدل‌های حیوانی، AHCC در برخی موارد باعث بهبود حساسیت به انسولین و کاهش مقاومت به انسولین شده است. این احتمال وجود دارد که برای پیشگیری از دیابت نوع 2 یا کنترل آن مفید باشد، اما شواهد انسانی کافی هنوز در دسترس نیست.

بنابراین، هگزوز فعال شده شیتاکه، کاربردهای بالقوه زیادی در حوزه سلامت انسان دارد، اما باید تاکید کرد که همچنان نیازمند مطالعات پیشرفته و گسترده انسانی است تا بتوان درباره تأثیرات دقیق و قابل اتکای آن نتیجه‌گیری قطعی کرد.

طریقه مصرف قرص AHCC

عصاره قارچ شیتاکه و در واقع هگزوز های فعال شده آن معمولاً به صورت مکمل در قالب کپسول، پودر یا قرص به بازار عرضه می‌شود. در برخی موارد نیز ممکن است AHCC در ترکیب با سایر ریزمغذی های تقویت کننده سیستم ایمنی، به منظور اثربخشی مضاعف فرموله شوند. 

دوز و دوره مصرف پیشنهادی

در مطالعات مختلف، دوزهای متعددی از AHCC مورد استفاده قرار گرفته است و یک دوز واحد و استاندارد وجود ندارد. با این حال، برخی بر اساس پژوهش‌های موجود، دوز روزانه 1 تا 3 گرم (1000 تا 3000 میلی‌گرم) AHCC را برای بزرگسالان پیشنهاد کرده‌اند. در همین راستا برخی مکمل ها نظیر هگزایم با دوز 500 و نواکسا با دوز 600 میلی گرم AHCC و شیوه های متفاوت فرمولاسیون در بازار موجود بوده و امکان دریافت چند نوبت از آن ها در طول روز وجود دارد. 

با تمام این‌ها، ویژگی های فردی و نیاز هر شخص تعیین کننده دوز قرص AHCC خواهد بود و بهتر است بر اساس توصیه شرکت های سازنده مکمل مربوطه و نیز پزشک متخصص عمل شود. 

بهترین زمان مناسب مصرف قرص شیتاکه

اگرچه دستورالعمل دقیق و ثابتی وجود ندارد، اما بیشتر مکمل‌های AHCC را می‌توان همراه با غذا یا با معده نیمه‌خالی مصرف کرد تا از بروز ناراحتی‌های گوارشی احتمالی جلوگیری شود. برخی پیشنهاد می‌کنند که برای اثربخشی بیشتر دوز روزانه را به چند بخش تقسیم کنید؛ این کار سبب پایداری غلظت ترکیبات فعال در خون می‌شود و ممکن است اثرگذاری را بهبود بخشد.

AHCC نباید به عنوان جایگزین درمان‌ اصلی پزشکی نظیر شیمی‌درمانی، پرتودرمانی یا داروهای ضدویروسی استفاده شود. همیشه باید به عنوان مکمل یا درمان کمکی در نظر گرفته شود مگر آنکه تیم درمانی نظر دیگری داشته باشد.

عوارض جانبی و ایمنی مصرف AHCC

به طور کلی AHCC در محدوده‌ای وسیع از دوزها به عنوان ماده‌ای نسبتاً ایمن در نظر گرفته می‌شود. بیشتر افرادی که AHCC را مصرف می‌کنند، عوارض جانبی خاص یا نگران‌کننده‌ای گزارش نمی‌دهند. با این حال، مانند هر مکمل غذایی دیگری، بعضی افراد ممکن است واکنش‌های منفی خفیفی را تجربه کنند. عوارض احتمالی عبارت‌اند از:

1. ناراحتی‌های گوارشی: احساس نفخ، اسهال خفیف، یا درد شکمی ممکن است در برخی افراد مشاهده شود، به‌ویژه اگر دوز مصرفی بالا باشد یا فرد به ترکیبات قارچ حساسیت داشته باشد.

2. سردرد و خستگی موقتی: در موارد نادر، افراد ممکن است سردرد یا احساس خستگی کوتاه‌مدتی را تجربه کنند که این حالت به دلیل تغییر در سطوح سایتوکاین‌ها یا واکنش بدن به تعدیل سیستم ایمنی باشد.

3. علائم حساسیت پوستی: اگر فرد به قارچ یا یکی از اجزای مکمل حساسیت داشته باشد، ممکن است کهیر، خارش یا جوش‌های پوستی بروز کند. در این صورت باید مصرف را قطع کرده و با متخصص مشورت کرد.

قرص AHCC در شرایط زیر بهتر است با مشورت پزشک استفاده شود: 

• زنان باردار و شیرده

• کودکان

• افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی

تداخلات دارویی احتمالی

از آنجا که AHCC روی سیستم ایمنی تأثیر می‌گذارد، بهتر است در صورت استفاده از داروهای سرکوب‌کننده ایمنی حتماً پیش از مصرف با پزشک مشورت شود. همچنین، بیمارانی که تحت شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی قرار دارند، به دلیل شرایط حساس خود باید دوز و زمان مصرف AHCC را حتماً با پزشک خود هماهنگ کنند. برخی شواهد مقدماتی نیز پیشنهاد کرده‌اند که AHCC ممکن است میزان متابولیسم بعضی داروها را افزایش دهد؛ این مسئله می‌تواند سطح خونی آن داروها را تغییر دهد. بنابراین، در صورت مصرف داروهای خاص به ویژه وارفارین یا سایر داروهای ضدانعقاد خون دیگر، داروهای تیروئید، داروهای فشار خون، یا داروهای دیابت لازم است احتیاط کرده و با پزشک مشورت نمایید. 

نتیجه‌گیری

در نهایت اینکه، انواع قرص AHCC با ویژگی های منحصر به فرد، یک فرآورده طبیعی استخراج شده از قارچ شیتاکه است و فواید سلامت محور آن به ویژه در راستای تقویت ایمنی، به طور بارزی مورد توجه پژوهشگران و متخصصان می باشد. با وجود همه این ها، استفاده از دوز اثربخش AHCC در عین برخورداری از ایمنی لازم مهم است و خرید قرص AHCC از مراکز معتبر و دارای مجوزی نظیر داروخانه آنلاین داروکده، برای ضمانت سلامت، اصالت و کیفیت آن ضروری می باشد.

این مقاله نیز به عنوان بخشی از مجله علمی داروکده، با شرح آخرین یافته های علمی پیرامون عصاره هگزوز فعال شده شیتاکه، به منظور آشنایی هر چه بیشتر با این ماده زیست فعال نگارش شده بود. همچنین، تیم علمی داروکده با حضور متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه، به شما در انتخاب بهترین مکمل و صحیح ترین دوز و شیوه مصرف، مشاوره های لازم را خواهند داد؛ پس امیدواریم ضمن بهره مندی از مطالب فوق، سوالات و نظرات خود درباره قرص AHCC را با ما به اشتراک بگذارید.