ضرورت مصرف امگا 3 در بارداری

بارداری دوره‌ای حساس است که نیاز به مراقبت‌های ویژه‌ای دارد. در این دوران، تغذیه مادر تأثیر زیادی بر سلامت خود و جنین دارد. یکی از مهم‌ترین مواد مغذی که در این دوره نیاز به توجه ویژه دارد، اسیدهای چرب امگا ۳ هستند.

این اسیدهای چرب به‌ویژه در دوران بارداری، نقش حیاتی در توسعه مغز و چشم جنین ایفا می‌کنند. بسیاری از مادران به دلیل محدودیت‌های رژیم غذایی، قادر به تأمین کافی این اسیدهای چرب از طریق مواد غذایی نیستند. به همین دلیل، مصرف مکمل‌های امگا ۳، با صلاحدید پزشک معالج، یکی از گزینه‌های مناسب برای تأمین این نیاز است.

در این مقاله قصد داریم، به بررسی اهمیت مصرف قرص امگا ۳ در بارداری، نحوه و میزان مصرف قرص امگا ۳ در بارداری و بهترین زمان مصرف قرص امگا 3 در بارداری بپردازیم.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• قرص امگا ۳ در بارداری برای چیست؟
• نحوه مصرف قرص امگا ۳ در بارداری
• قرص امگا ۳ در بارداری چه زمانی مصرف شود؟
• قرص امگا ۳ در بارداری چه ساعتی مصرف شود؟
• ایا قرص امگا ۳ در بارداری ضرر دارد؟

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
 

قرص امگا ۳ در بارداری برای چیست؟

قرص امگا ۳ در بارداری چه فوایدی دارد؟ اسیدهای چرب امگا ۳ به‌ویژه DHA و EPA، به عنوان چربی‌های غیراشباع چندگانه شناخته می‌شوند که نقش اساسی در عملکرد بدن دارند. این اسیدهای چرب به‌ویژه برای رشد و توسعه مغز و شبکیه چشم جنین در دوران بارداری ضروری هستند.

در واقع، DHA عمده‌ترین چربی در مغز و شبکیه چشم جنین است و تأمین آن از منابع غذایی و مکمل‌ها برای رشد عصبی-بینایی جنین بسیار اهمیت دارد. اسیدهای چرب امگا 3 علاوه بر تأثیر مثبت بر توسعه مغز و چشم جنین، می‌توانند در کمک به جلوگیری از برخی مشکلات بارداری نیز مفید باشند.

پزشکان توصیه می‌کنند مقدار مصرف قرص امگا ۳ در بارداری روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلی‌گرم (ترکیب DHA و EPA) باشد. در صورتی که مصرف این مقدار از منابع غذایی دشوار باشد، استفاده از مکمل‌ها پیشنهاد می شود.

در این قسمت به مهم‌ترین خواص امگا‌ 3 در بارداری می پردازیم:

امگا‌ 3 و جلوگیری از زایمان زودرس

یکی از فواید اصلی مصرف قرص امگا ۳ در دوران بارداری، کمک به جلوگیری از زایمان زودرس است. برخی از مطالعات نشان داده‌اند که مصرف کافی امگا ۳ در بارداری می‌تواند احتمال زایمان پیش از موعد را کاهش دهد.

در یک مطالعه، مادرانی که قرص امگا ۳ مصرف می‌کردند، نسبت به مادرانی که این مکمل را مصرف نکردند، به‌طور قابل‌توجهی کمتر به زایمان زودرس مبتلا شدند.

برای کاهش خطر زایمان زودرس، باید تعادل مناسبی بین اسیدهای چرب امگا‌۳ (که خاصیت ضد التهابی دارند) و امگا‌۶ (که خاصیت التهابی دارند) برقرار شود. مصرف امگا‌۳ می‌تواند این تعادل را بهبود دهد و با اثرگذاری بر تولید پروستاگلاندین E2 (ماده‌ای که در شروع زایمان نقش دارد)، از زایمان زودرس جلوگیری کند.

مصرف قرص امگا سه در بارداری می‌تواند به کاهش خطر ابتلاء به فشار خون بارداری و پره‌اکلامپسی نیز کمک کند.
 

امگا‌ 3 و توسعه مغز

دوکوزا هگرانوئیک اسید یا DHA یکی از اسیدهای چرب امگا‌۳ است که نقش کلیدی در رشد مغز نوزادان ایفا می‌کند. مغز عمدتاً از چربی‌ها تشکیل شده است و DHA به‌عنوان "سوخت" برای رشد مغز عمل می‌کند.

این اثرات در طول زندگی ادامه دارند، از دوران کودکی گرفته تا نوجوانی و حتی پیری، در نگهداری و رشد نورون‌ها و قابلیت انعطاف‌پذیری سیناپس‌ها (plasticity of synapses) تأثیرگذار هستند. بنابراین، مصرف DHA در بارداری باعث بهبود توسعه مغز و افزایش توانایی‌های شناختی نوزاد می‌شود.
 

امگا‌ 3 و سلامت بینایی

دی اچ آ (DHA) یکی از چربی‌هایی است که در شبکیه چشم یافت می‌شود. این ماده، جزء مهمی از سلول‌های عصبی حساس به نور است که مسئول بینایی هستند. DHA نه تنها نقش ساختاری در شبکیه ایفا می‌کند، بلکه در فرآیند بازسازی مولکول‌های حساس به نور به نام رودوپسین (rhodopsin) نیز دخالت دارد.

این مولکول تحت تأثیر نور تجزیه می‌شود و برای بازسازی، نیاز به زمان دارد که DHA این زمان را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد. همچنین DHA از بروز مشکلاتی مانند تخریب ماکولای مربوط به سن (AMD) نیز جلوگیری می‌کند. این ویژگی‌ها باعث می‌شود که مصرف DHA برای نوزادان و رشد بینایی آنها ضروری باشد.
 

امگا‌ 3 و استرس دوران بارداری

بین میزان استرس دوران بارداری و مصرف DHA ارتباط نزدیکی وجود دارد. DHA ممکن است در کاهش استرس بارداری و همچنین خطر افسردگی پس از زایمان مفید باشد. استرس مادر بر سلامت و رفتار کودک تأثیرگذار است.

مادرانی که استرس و اضطراب بیشتری دارند، هورمون کورتیزول (هورمون استرس) بیشتری تولید می‌کنند که این امر ممکن است موجب شود نوزاد بیشتر دچار اضطراب و نگرانی شود. مصرف DHA می‌تواند به کاهش این آثار کمک کند.
 

به طور کلی در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این اسیدهای چرب، مطالعه مقاله با عنوان "همه چیز در مورد خواص امگا3" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

نحوه مصرف قرص امگا ۳ در بارداری

پس از آشنایی با اینکه قرص امگا ۳ در بارداری برای چی خوبه، توجه به نکات زیر نیز در ارتباط مصرف صحیح قرص امگا3 در بارداری حائز اهمیت است:

استفاده از قرص امگا ۳دربارداری باید با تجویز پزشک معالج و بر اساس روش مصرف تعیین شده توسط ایشان باشد.

برخی از مادران ممکن است تمایل به مصرف دوزهای بالاتر از مقدار توصیه‌شده داشته باشند. اما مصرف دوزهای بسیار بالا بدون نظارت پزشکی می‌تواند به بروز مشکلاتی مانند ناراحتی گوارشی یا افزایش خطر خونریزی منجر شود.
 

قرص امگا ۳ در بارداری چه زمانی مصرف شود؟

مدت زمان مصرف قرص امگا ۳ در بارداری و اینکه بهترین زمان خوردن قرص امگا ۳ در بارداری چه زمانی است، از سوالات رایجی است که مادران باردار با آن مواجه هستند.

تحقیقات مختلف نشان می‌دهند که شروع مصرف از اوایل بارداری، حتی مصرف امگا ۳ قبل از بارداری، می‌تواند تأثیرات مثبت بیشتری داشته باشد. زیرا در اوایل بارداری، رشد مغز و چشم جنین آغاز می‌شود و تأمین امگا ۳ برای رشد مناسب این اندام‌ها بسیار ضروری است. همچنین، اگر مادر از قبل ذخیره مناسبی از امگا ۳ در بدن خود داشته باشد، تأثیر مثبت مصرف در تمام دوران بارداری افزایش خواهد یافت.

معمولا پیشنهاد می شود مصرف امگا ۳ باید تا پایان بارداری ادامه یابد. به‌ویژه در سه‌ماهه سوم بارداری، که رشد مغز و شبکیه چشم جنین به سرعت پیش می‌رود، این اسیدهای چرب از اهمیت بیشتری برخوردار هستند.

اما تعیین مدت زمان مصرف دقیق باید توسط پزشک معالج صورت گیرد تا از بروز طولانی‌تر شدن بارداری و نیاز به القای زایمان جلوگیری شود.
 

قرص امگا ۳ در بارداری چه ساعتی مصرف شود؟

پاسخ به این سوال که قرص امگا ۳ در بارداری کی بخوریم، بستگی به شرایط فردی مادر و تجویز پزشک متخصص دارد.

با این حال، به‌طور کلی بهتر است قرص امگا ۳ همراه با وعده‌های غذایی مصرف شود. دلیل این امر آن است که اسیدهای چرب امگا ۳ در حضور چربی‌های دیگر جذب بهتری دارند. مصرف مکمل‌های امگا ۳ در هنگام صبح یا ظهر می‌تواند کمک کند تا احتمال بروز ناراحتی گوارشی (مانند حالت تهوع) کاهش یابد.

برخی از تحقیقات نیز پیشنهاد می‌کنند که مصرف مکمل‌ها باید در ساعت مشخصی از روز باشد تا از بروز هر گونه اختلال در جذب و تأثیرگذاری آن جلوگیری شود. بنابراین، توصیه کلی این است که این مکمل را همراه با غذا و در ساعات مشخصی از روز مصرف کنید.
 

ایا قرص امگا ۳ در بارداری ضرر دارد؟

مطالعات در رابطه با قرص امگا ۳ و بارداری فواید متعددی را ذکر کرده اند، اما آیا این مصرف بدون خطر است؟ در واقع، مصرف این مکمل به‌طور کلی بی‌خطر و مفید است، اما در برخی شرایط ممکن است مشکلاتی به وجود آید.

یکی از نگرانی‌های اصلی در خصوص مصرف قرص امگا ۳، احتمال آلوده بودن روغن ماهی به مواد مضر مانند جیوه و PCB (پلی‌کلروبیفنیل‌ها) است. این مواد ممکن است به جنین آسیب برسانند. بنابراین، مهم است که از مکمل‌هایی استفاده شود که فاقد جیوه، حاوی روغن ماهی خالص و با استانداردهای بالا هستند.

در این رابطه، مطالعه مقاله "پاسخ به سوالات درباره احتمال وجود جیوه در مکمل های امگا 3" تألیف و ترجمه خانم دکتر شیدا احمدی کولایی، که در جله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.

علاوه بر این، مصرف بیش از حد مکمل‌های امگا ۳ نیز ممکن است باعث بروز برخی مشکلات به عنوان عوارض امگا 3 شود. مصرف دوزهای بالا ممکن است باعث رقیق شدن خون و افزایش خطر خونریزی شود. بنابراین، مادرانی که از داروهای رقیق‌کننده خون یا داروهای دیگری که بر انعقاد خون تأثیر می‌گذارند استفاده می‌کنند، باید قبل از مصرف قرص امگا ۳، در این رابطه با پزشک خود مشورت کنند.
 

سخن پایانی

در نهایت، استفاده از قرص امگا ۳ در بارداری می‌تواند به‌عنوان یک گزینه مناسب در تأمین نیازهای تغذیه‌ای مادر و جنین در نظر گرفته شود. اسیدهای چرب امگا ۳، به‌ویژه DHA و EPA، نقش کلیدی در توسعه مغز و چشم جنین دارند و مصرف مناسب آنها می‌تواند منجر به بارداری سالم‌تر و کاهش برخی خطرات مرتبط با دوران بارداری شود.

استفاده از مکمل امگا3 در بارداری باید با تجویز پزشک معالج باشد و بر اساس دوز و روش مصرف تعیین شده توسط ایشان مصرف شود. توجه به زمان مصرف نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. در کنار مصرف مکمل‌ها، یک رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی دیگر نیز نقش مهمی در سلامت مادر و جنین دارد.

انواعی از بهترین مکمل امگا 3 بدون جیوه ایرانی و خارجی در داروکده موجود است. داروخانه آنلاین داروکده که از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده، با تکیه بر خدمات باکیفیت و جلب رضایت مشتریان، تنها داروخانه آنلاین کشور است که موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی 5 ستاره شده است.

داروکده با ارائه خدمات مشاوره تلفنی تخصصی توسط تیم علمی خود، گامی نو در راستای حمایت از مشتریان برداشته است. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا با برقراری تماس با مشاوران مجرب، اطلاعات دقیق و شخصی‌سازی‌شده‌ای درباره محصولات سلامت‌محور دریافت کنند.

این مشاوره‌ها، با شعار یک تماس با مشاور، یک قدم تا انتخاب مطمئن‌تر، که توسط داروسازان و متخصصان تغذیه ارائه می‌شود، به مشتریان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب نیاز خود را انتخاب کنند، به‌ویژه در مواردی که انتخاب محصول نیازمند دانش تخصصی است.

امیدواریم مقاله "ضرورت مصرف امگا 3 در بارداری" برای شما حاوی اطلاعات مفیدی باشد. هدف ما در مجله علمی داروکده افزایش آگاهی مخاطبان در حیطه سلامت و ارائه پاسخ هایی علمی در رابطه با دغدغه های موجود در این زمینه است. تیم علمی داروکده متشکل از داروسازان متخصص و دانش آموختگان رشته تغذیه به تألیف و ترجمه مقالات پیرامون موضوعات حائز اهمیت در حوزه سلامت می پردازند. در صورت وجود هر گونه پرسش در رابطه با قرص امگا ۳ در بارداری، می‌توانید در بخش نظرات سوال خود را مطرح کرده تا تیم علمی داروکده در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
 

:References

Coletta JM, Bell SJ, Roman AS. Omega-3 Fatty acids and pregnancy. Rev Obstet Gynecol. 2010 Fall;3(4):163-71. PMID: 21364848; PMCID: PMC3046737

Makrides M, Gibson R.S. Long-chain polyunsaturated fatty acid requirements during pregnancy and lactation. American Journal of Clinical Nutrition. 2000; 71:307S–311S

Al M, van Houwelingen AC, Kester AD, Hasaart TH, de Jong AE, Hornstra G. Maternal essential fatty acid patterns during normal pregnancy and their relationship to the neonatal essential fatty acid status. British Journal of Nutrition. 1995; 74:55–68

Otto SJ, Houwelingen AC, Antal M, Manninen A, Godfrey K, López-Jaramillo P, Hornstra G. Maternal and neonatal fatty acid status in phospholipids: an international comparative study. European Journal of Clinical Nutrition. 1997; 51:232–242

Olafsdottir AS, Magnusardottir AR, Thorgeirsdottir H, Hauksson A, Skuladottir GV, Steingrimsdottir L. Relationship between dietary intake of cod liver oil in early pregnancy and birthweight. British Journal of Obstetrics and Gynaecology. 2005; 112:424–429

Ramakrishnan U, Stein AD, Parra-Cabrera S, Wang M, Imhoff-Kunsch B, Juárez-Márquez S, et al. Effects of docosahexaenoic acid supplementation during pregnancy on gestational age and size at birth: randomized, double-blind, placebo-controlled trial in Mexico. Food and Nutrition Bulletin. 2010; 31:S108–S116

Petridou E, Koussouri M, Toupadaki N, Youroukos S, Papavassiliou A, Pantelakis S, et al. Diet during pregnancy and the risk of cerebral palsy. British Journal of Nutrition. 1998; 79:407–412

Borja-Hart NL, Marino J. Role of omega-3 fatty acids for prevention or treatment of perinatal depression. Pharmacotherapy. 2010; 30:210–216