کاهش کورتیزول با CBD؛ راهکار علمی بدن برای مقابله با اضطراب مزمن

خستگی دائمی، بی‌خوابی، تحریک‌پذیری و حتی احساس بی‌انگیزگی همه نشانه‌هایی هستند که بسیاری از افراد در زندگی شهری تجربه می‌کنند؛ اما منشأ این وضعیت در بدن، فقط استرس روانی نیست؛ هورمونی به نام کورتیزول نقش اصلی را در این ماجرا بازی می‌کند. کورتیزول که به آن هورمون استرس نیز می‌گویند، در سطوح طبیعی برای بقا ضروری است؛ اما زمانی که استرس به حالت مزمن تبدیل شود، سطح کورتیزول در بدن بالا می‌ماند و چرخه‌ای از اضطراب، بی‌خوابی و خستگی را ایجاد می‌کند.

در دنیای امروز، سبک زندگی سریع، آلودگی هوا، فشار اقتصادی و کمبود خواب باعث شده بدن فرصت بازگشت به تعادل را از دست بدهد. درست همین‌جاست که توجه پژوهشگران به یک ترکیب طبیعی به نام کانابیدیول یا CBD جلب شده است. یک ترکیب فعال و غیرروان‌گردان است که از گیاه کانابیس ساتیوا استخراج می‌شود. برخلاف THC، خاصیت اعتیادآور ندارد و به‌جای تأثیر بر مرکز لذت، با سیستم اندوکانابینوئید بدن کار می‌کند؛ شبکه‌ای از گیرنده‌های عصبی که تعادل خواب، خلق، درد و واکنش به استرس را تنظیم می‌کنند.

مطالعات نشان داده‌اند که CBD می‌تواند به کاهش سطح کورتیزول کمک کند. این اثر به واسطه تعدیل سیستم عصبی سمپاتیک و مهار آزادسازی بیش ‌از حد هورمون‌های استرس اتفاق می‌افتد. نتیجه این فرآیند، انتقال بدن از حالت "Fight or Flight" به فاز " Rest and Recover" است؛ یعنی بازگشت طبیعی بدن به آرامش اتفاق می‌افتد. بر اساس آمار مرکز تحقیقات سلامت، بیش از ۶۰ درصد جوانان در شهرهای بزرگ کشور درجاتی از اضطراب یا خواب ناکافی را تجربه می‌کنند.

کمبود نور آفتاب، هوای آلوده، ساعات کاری نامنظم و فشار اقتصادی باعث افزایش کورتیزول مزمن در بدن می‌شود. در چنین شرایطی، مکملی که بتواند به بدن در بازگرداندن تعادل کمک کند، بیش از یک دارو، یک پشتیبان برای کیفیت زندگی است. قطره زیرزبانی کنورت لاوی، به عنوان یک محصول حاوی CBD، می‌تواند در این زمینه نقش حمایتی ایفا کند که در ادامه به بررسی این موضوع به صورت کامل می‌پردازیم.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• کورتیزول چیست؟
• علائم و عوارض کورتیزول بالا
• چرا استرس و اضطراب در جوامع ایرانی‌ تا این حد شایع است؟
• CBD چیست و چه می‌کند؟
• کنورت لاوی؛ نخستین قطره زیرزبانی در ایران
• بهترین زمان و روش مصرف قطره کنورت لاوی برای کاهش استرس

مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
 

کورتیزول چیست؟

کورتیزول یک هورمون استروئیدی است که توسط غدد فوق کلیوی تولید می‌شود و نقش کلیدی در پاسخ بدن به استرس ایفا می‌کند. این هورمون بخشی از محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) است، که در شرایط تهدیدآمیز مانند خطر فیزیکی یا فشار روانی، فعال می‌شود. کورتیزول با افزایش سطح گلوکز خون، سرکوب سیستم ایمنی غیرضروری و بهبود تمرکز، بدن را برای مقابله آماده می‌کند. تولید آن به صورت روزانه نوسان دارد، با اوج در صبح و کاهش تدریجی در طول روز، که این ریتم به ساعت بیولوژیکی بدن وابسته است.

در سطح مولکولی، کورتیزول به گیرنده‌های گلکوکورتیکوئیدی متصل می‌شود و ژن‌های مرتبط با متابولیسم، التهاب و پاسخ ایمنی را تنظیم می‌کند. مطالعات نشان می‌دهند که سطوح طبیعی کورتیزول برای حفظ تعادل هومئوستاتیک ضروری است، اما اختلال در این محور و کورتیزول بالا می‌تواند به مشکلات سلامتی منجر شود. برای مثال، در شرایط استرس حاد، کورتیزول مفید است، اما در استرس مزمن، تولید مداوم آن می‌تواند سیستم‌های بدن را مختل کند. این هورمون همچنین در تنظیم فشار خون، کاهش التهاب و مدیریت انرژی بدن دخیل است، که بدون آن، بدن نمی‌تواند به طور مؤثر با چالش‌های روزانه مقابله کند.

- عملکردهای اصلی کورتیزول در بدن

کورتیزول نه تنها در پاسخ به استرس نقش دارد، بلکه در تنظیم متابولیسم کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و چربی‌ها نیز مؤثر است. این هورمون با تحریک گلوکونئوژنز در کبد، سطح قند خون را افزایش می‌دهد تا انرژی لازم برای مقابله با استرس فراهم شود. همچنین، کورتیزول پاسخ ایمنی را تعدیل می‌کند و التهاب را کاهش می‌دهد، که در شرایط کوتاه‌مدت مفید است، اما در بلندمدت می‌تواند به سرکوب ایمنی و حتی ابتلا به چاقی منجر شود.

پژوهش‌های انجام‌شده در دانشگاه‌های معتبر نشان می‌دهند که کورتیزول بر مغز نیز تأثیر می‌گذارد و می‌تواند حافظه و یادگیری را تحت تأثیر قرار دهد. در سطوح متعادل، این هورمون به تمرکز کمک می‌کند؛ اما افزایش مزمن آن می‌تواند به آسیب نورونی در هیپوکامپ منجر شود که مرکز حافظه است. علاوه بر این، کورتیزول در متابولیسم کالری نقش دارد، سرکوب سیستم ایمنی را در مواقع لازم انجام می‌دهد و حتی در تشکیل استخوان تأثیرگذار است، هرچند سطوح بالا می‌تواند به کاهش تراکم استخوانی منجر شود.

عوامل خارجی مانند خواب، تغذیه و فعالیت بدنی بر سطوح کورتیزول تأثیر می‌گذارند. برای مثال، کمبود خواب می‌تواند سطوح آن را افزایش دهد، در حالی که ورزش منظم می‌تواند به تنظیم آن کمک کند. تحقیقات نشان می‌دهند که کورتیزول در شرایط استرس مزمن، مانند فشار کاری مداوم، می‌تواند از کنترل خارج شود و به چرخه‌ای از اختلالات هورمونی منجر گردد.
 

علائم و عوارض کورتیزول بالا

سطوح بالای کورتیزول که اغلب به عنوان هایپرکورتیزولیسم شناخته می‌شود، می‌تواند علائم متنوعی ایجاد کند. از جمله شایع‌ترین علائم، افزایش وزن به ویژه در ناحیه شکم، فشار خون بالا، ریزش شدید مو و اختلالات خواب است. افراد مبتلا ممکن است احساس خستگی مداوم داشته باشند، در حالی که همزمان با بی‌خوابی مواجه هستند، زیرا کورتیزول بالا ریتم خواب را مختل می‌کند. بر اساس اطلاعات، علائم شامل افزایش وزن در صورت و شکم، رسوب چربی بین شانه‌ها و خطوط بنفش روی پوست است.

عوارض بلندمدت شامل افزایش خطر بیماری‌های قلبی-عروقی، دیابت نوع 2 و اختلالات روانی مانند افسردگی است. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می‌دهند که کورتیزول مزمن با کاهش تراکم استخوانی و افزایش خطر پوکی استخوان مرتبط است، زیرا این هورمون جذب کلسیم را کاهش می‌دهد.

- علائم کوتاه‌مدت کورتیزول بالا

در کوتاه‌مدت، سطح بالای کورتیزول می‌تواند باعث افزایش فشار خون، کاهش کارکرد سیستم ایمنی و افزایش التهاب شود. از جمله علائم رایج می‌توان به خستگی، افت تمرکز و فشار خون بالا اشاره کرد. در شرایط استرس یا اضطراب، این سطح بالا می‌تواند منجر به مشکلاتی همچون افزایش وزن، آکنه و بی‌قراری شود. همچنین، فرد ممکن است احساس تحریک‌پذیری کرده و توانایی انجام فعالیت‌های روزانه را از دست دهد. با ادامه استرس، این علائم موقتی به مشکلات مزمن تبدیل می‌شوند و بر سلامت عمومی تاثیر منفی می‌گذارند.
 

- عوارض بلندمدت کورتیزول و تأثیر بر ارگان‌های بدن

اگر سطح کورتیزول برای مدت طولانی بالا بماند، می‌تواند منجر به ضعف عضلانی و کاهش توده عضلانی شود. همچنین، این هورمون می‌تواند به سیستم عصبی آسیب بزند و باعث مشکلات روانی مانند اضطراب، افسردگی و اختلالات حافظه شود. تأثیر این افزایش هورمون بر سیستم گوارشی، ممکن است به اختلالات گوارشی مانند سندرم روده تحریک‌پذیر منتهی شود. در زنان، سطح بالای کورتیزول می‌تواند باعث اختلال در چرخه قاعدگی شود و در مردان، کاهش سطح تستوسترون و کاهش میل جنسی را به دنبال داشته باشد.
 

- ارتباط کورتیزول بالا با بیماری‌های خاص

سطح بالای کورتیزول ممکن است باعث بروز سندرم کوشینگ شود که با علائمی چون چربی اضافی در ناحیه شانه‌ها، صورت گرد و خطوط بنفش همراه است. این هورمون در صورت بالا بودن، می‌تواند به مشکلات قلبی و افزایش فشار خون منجر شود. علاوه بر این، کورتیزول بالا بر خواب و وزن نیز تأثیر می‌گذارد و به مشکلات مزمن مانند درد و افسردگی دامن می‌زند. در کل، استرس‌های مداوم و سطح بالای کورتیزول می‌تواند بر عملکردهای حیاتی بدن تأثیر منفی بگذارد.

چرا استرس و اضطراب در جوامع ایرانی‌ تا این حد شایع است؟

در جامعه ایران، عوامل مختلفی مانند فشارهای اقتصادی، آلودگی محیطی و تغییرات اجتماعی باعث افزایش سطوح استرس و اضطراب شده است. تحقیقات نشان می‌دهند که درصد قابل توجهی از جمعیت ایران با اختلالات اضطرابی روبرو هستند که این امر بر سلامت عمومی تأثیرات منفی می‌گذارد. کاهش استرس می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی، کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند فشار خون بالا و دیابت کمک کند. مدیریت استرس در شرایط اجتماعی و اقتصادی ایران اهمیت ویژه‌ای دارد، به ‌ویژه در شهرهای بزرگ که با چالش‌های روانی بیشتری مواجه هستند.

- آمار شیوع اضطراب و استرس در ایران

مطالعات نشان می‌دهند که درصد بالایی از جمعیت ایران از اضطراب و افسردگی رنج می‌برند. شیوع اضطراب در کشور قابل توجه است و در برخی گروه‌ها مانند دانشجویان پزشکی، این میزان به طور قابل توجهی بالاتر است. این آمار‌ها نشان می‌دهند که اضطراب و افسردگی مشکلات عمده‌ای در جامعه ایران هستند که بر سلامت روان تأثیرگذار است. به همین دلیل، تلاش برای کاهش سطوح اضطراب و استرس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و نیاز به رویکرد‌های درمانی و پیشگیرانه بیشتر احساس می‌شود.
 

- عوامل محیطی، اجتماعی و اقتصادی مؤثر

عوامل محیطی و اجتماعی مانند آلودگی هوا، ترافیک، فشارهای اقتصادی و کمبود خدمات روانی، به تشدید استرس و اضطراب در ایران دامن می‌زنند. این عوامل باعث فعال شدن پاسخ استرسی بدن می‌شوند که می‌تواند منجر به افزایش التهاب و مشکلات سلامتی گردد. علاوه بر این، نیاز به راهکارهای طبیعی مانند مکمل‌های حاوی CBD برای کاهش این استرس‌ها و بهبود سلامت روانی روز به روز بیشتر احساس می‌شود. استفاده از این روش‌ها می‌تواند به عنوان بخشی از استراتژی‌های بهداشت عمومی برای مقابله با این مشکلات در نظر گرفته شود.

کانابیدیول یا CBD چیست و چه می‌کند؟

کانابیدیول (CBD) یک ترکیب فیتوکمیکال است که از گیاه کانابیس استخراج می‌شود و برخلاف THC، اثرات روان‌گردان ندارد. CBD با سیستم اندوکانابینوئید بدن تعامل می‌کند که شامل گیرنده‌های CB1 و CB2 است و نقش مهمی در تنظیم درد، التهاب و خلق ‌و خو دارد. این سیستم به عنوان یک شبکه تنظیم‌کننده عمل می‌کند و CBD با افزایش سطح اندوکانابینوئیدهای طبیعی مانند آناندامید، تعادل را بازمی‌گرداند. تحقیقات نشان می‌دهند که CBD می‌تواند به خواب کمک کند و کاهش درد مزمن و اضطراب مفید باشد.

- مکانیسم‌های بیولوژیکی CBD در کاهش کورتیزول

 CBDبا مهار محور HPA باعث کاهش آزادسازی کورتیزول می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که CBD می‌تواند پاسخ استرسی را تعدیل کرده و سطح کورتیزول را در شرایط اضطراب‌آمیز کاهش دهد. این اثر بدون ایجاد وابستگی است و مصرف CBD را به گزینه‌ای ایمن برای کاهش استرس تبدیل می‌کند. علاوه بر این، CBD کیفیت خواب را با کاهش زمان بیداری شبانه و افزایش فاز REM بهبود می‌بخشد و می‌تواند دردهای مزمن را تسکین دهد که hdk این دردها معمولاً با استرس مرتبط هستند.
 

- اثرات CBD بر اضطراب مزمن

تحقیقات نشان داده‌اند که CBD در تمام دوزها اضطراب را کاهش می‌دهد، در حالی که THC در دوزهای پایین اضطراب را کاهش می‌دهد و در دوزهای بالا باعث افزایش آن می‌شود. مصرف CBD در مقادیر مختلف می‌تواند به کاهش اضطراب بدون ریسک و اعتیادی که THC دارد، کمک کند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهند CBD در کمک به درمان افسردگی و اضطراب سودمند است. مطالعات نشان می‌دهند که مصرف CBD می‌تواند به کاهش اضطراب و درد کمک کرده و اثرات مثبتی بر افسردگی داشته باشد.

کنورت لاوی؛ نخستین قطره زیر زبانی CBD در ایران

قطره زیرزبانی کنورت® لاوی (Canvert® La Vie) نخستین محصول حاوی CBD در ایران است که بدون نیاز به نسخه پزشک، برای مدیریت اضطراب و استرس طراحی شده است. هر ۱ میلی‌لیتر از این محصول حاوی ۲۰ میلی‌گرم کانابیدیول خالص است و در ترکیب آن از اسیدهای چرب زنجیره متوسط (MCT) و طعم‌دهنده‌های طبیعی نارگیل و وانیل استفاده شده تا جذب زیرزبانی CBD را به حداکثر برساند. به گفته‌ی متخصصان تغذیه، مصرف روزانه دوز کنترل‌شده‌ی CBD می‌تواند:

• سطح کورتیزول را به‌صورت طبیعی کاهش دهد.
• اضطراب و تنش‌های ذهنی را مدیریت کند.
• کیفیت خواب شبانه را بهبود دهد.
• از فرسودگی شغلی و ذهنی جلوگیری کند.
• و با خاصیت آنتی‌اکسیدانی قوی، از سلول‌ها در برابر التهاب محافظت کند.
   

محصول کنورت لاوی تحت استانداردهای کیفی تولید شده و در بطری شیشه‌ای ۳۰ میلی‌لیتری با قطره‌چکان عرضه می‌شود. هر میلی‌لیتر از قطره کنورت لاوی حاوی ۲۰ میلی‌گرم CBD است که مجموعاً ۶۰۰ میلی‌گرم CBD در کل بطری فراهم می‌کند. طعم طبیعی نارگیل و وانیل مصرف این محصول را آسان‌تر می‌کند. این محصول فاقد THC است و اثرات روان‌گردان ندارد.

کانورت لاوی یک مکمل غذایی بر پایه CBD است که توسط شرکت آلاشت فارمد تولید شده و به ‌عنوان نخستین قطره زیرزبانی حاوی CBD در ایران شناخته می‌شود. این محصول به‌ویژه برای افرادی که نیاز به مدیریت استرس و اضطراب دارند، مناسب است و بر سیستم اندوکانابینوئید تمرکز دارد تا تعادل روانی و جسمانی را حمایت کند. تحقیقات نشان می‌دهند که CBD در این فرم می‌تواند التهاب، استرس اکسیداتیو و درد را کاهش دهد.
 

بهترین زمان و روش مصرف قطره لاوی کانورت برای کاهش استرس

برای افزایش جذب و بهره‌مندی حداکثری از اثرات CBD، بهترین روش مصرف قطره لاوی کانورت به‌ صورت زیرزبانی است. قبل از استفاده، بطری را تکان دهید و روزانه تا حداکثر ۳.۵ میلی‌لیتر (تقسیم‌شده به دو دوز صبح و عصر) از قطره را زیر زبان بریزید و برای ۹۰ ثانیه نگه دارید تا جذب کامل صورت گیرد. مطالعات نشان می‌دهند که مصرف این قطره همراه با غذاهای چرب می‌تواند جذب آن را افزایش دهد.

روش مصرف زیرزبانی زیست‌دسترس‌پذیری CBD را بهبود می‌بخشد که اثربخشی آن را در کاهش استرس افزایش می‌دهد. به‌ منظور کسب نتایج بهتر، مصرف منظم این محصول توصیه می‌شود. بهترین زمان برای مصرف قطره لاوی کانورت در صبح جهت مدیریت استرس روزانه و عصر برای بهبود کیفیت خواب است. در ابتدای مصرف، پیشنهاد می‌شود که با دوز پایین شروع کنید و سپس به تدریج میزان آن را افزایش دهید تا بدن به آن عادت کند. تقسیم دوز به دو بخش، کمک می‌کند تا سطوح پایدار CBD در بدن حفظ شود.

- نکات نگهداری و توصیه‌های ایمنی مصرف کنورت لاوی

برای حفظ کیفیت محصول، قطره لاوی کانورت را در جای خنک، دور از نور مستقیم خورشید و به‌صورت عمودی نگهداری کنید. همچنین، این محصول باید دور از دسترس کودکان قرار گیرد. برای مصرف ایمن، توصیه می‌شود که در صورت استفاده از داروهای دیگر، با پزشک خود مشورت کنید و علائم اولیه مصرف را زیر نظر داشته باشید. ترکیب این مکمل با یک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم می‌تواند اثربخشی آن را افزایش دهد.
 

سخن پایانی

استرس مزمن تنها یک احساس نیست؛ واکنشی زیستی است که اگر کنترل نشود، سلامت ذهن و بدن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شناخت نقش کورتیزول و استفاده از ترکیبات علمی مانند CBD، می‌تواند به بدن کمک کند تا بدون وابستگی دارویی، دوباره به تعادل طبیعی خود برگردد. اگر می‌خواهید درباره مکانیسم اثر CBD و ترکیبات قطره کنورت لاوی بیشتر بدانید، می‌توانید صفحه اختصاصی این محصول را در وب‌سایت داروکده مطالعه کنید.

انتخاب مکمل‌های باکیفیت و معتبر برای کاهش کورتیزول و بهبود مدیریت استرس بسیار حائز اهمیت است. استفاده از محصولاتی مانند قطره کانورت لاوی که حاوی CBD است، می‌تواند با تنظیم سطح کورتیزول و کاهش استرس، تاثیرات مثبتی بر سلامت روان و جسمی فرد بگذارد. برای حداکثر بهره‌مندی از این محصولات، ضروری است که دوز مناسب و توصیه‌های مصرف آن‌ها با مشورت پزشک تعیین شود. علاوه بر این، ترکیب مکمل‌ها با سبک زندگی سالم شامل رژیم غذایی متعادل، ورزش منظم و مدیریت استرس، می‌تواند تأثیرات مثبت آن‌ها را دوچندان کند.

داروکده، به‌ عنوان اولین و بزرگ‌ترین داروخانه آنلاین، این امکان را برای شما فراهم می‌آورد تا به‌راحتی به مکمل‌های تغذیه‌ای استاندارد و باکیفیت دسترسی پیدا کنید. تیم تخصصی داروکده، شامل داروسازان و کارشناسان تغذیه، مشاوره تخصصی برای انتخاب مناسب‌ترین مکمل‌ها و راه‌های مؤثر برای بهبود سلامت شما ارائه می‌دهند. همچنین، با مقالات علمی و آموزشی منتشر شده در مجله داروکده، می‌توانید در انتخاب صحیح مکمل‌ها آگاهی بیشتری کسب کنید.

در نهایت، از شما دعوت می‌کنیم تا تجربیات خود را در رابطه با استفاده از CBD و مکمل‌های کاهش استرس با ما و دیگر کاربران به اشتراک بگذارید. نظرات و تجربیات شما می‌تواند به دیگران در انتخاب بهترین راه برای بهبود سلامت کمک کرده و فرصتی برای ارتقاء دانش جمعی در این زمینه فراهم آورد. برای هرگونه سوال در خصوص انتخاب مکمل‌های مناسب، تیم تخصصی داروکده در خدمت شماست تا با اطمینان و راحتی کامل بهترین راه را برای خود انتخاب کنید.

:Reference

 NIH – National Institute of Health
 PubMed Clinical Studies on Cannabidiol (CBD)
 Frontiers in Pharmacology (2022)
 WebMD, Healthline, Forbes Health