درمان غیردارویی بیش فعالی در کودکان

اختلال کم‌توجهی-بیش‌فعالی یا ADHD یکی از شایع‌ترین اختلالات دوران کودکی است که می‌تواند با علائمی مانند بی‌توجهی، بیش‌فعالی، تکانشگری و دشواری در کنترل رفتار همراه باشد. کودکی که به ADHD مبتلا است ممکن است در تمرکز روی تکالیف، گوش دادن به صحبت دیگران، منتظر ماندن برای نوبت، مدیریت زمان یا انجام فعالیت‌های روزمره با مشکل مواجه شود. این مشکلات گاهی عملکرد تحصیلی و روابط کودک با والدین، معلمان و همسالان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند.

کنترل ADHD تنها به مصرف دارو محدود نمی‌شود. بسته به سن کودک و شدت علائم، روش‌های رفتاری، آموزش والدین، حمایت‌های مدرسه و اصلاح برخی عادات روزمره می‌توانند نقش مهمی در مدیریت علائم داشته باشند. حتی زمانی که دارو برای کودک تجویز می‌شود، مداخلات غیردارویی (با صلاحدید پزشک) می‌توانند در کنار آن به بهبود عملکرد کودک کمک کنند.

در کنار این روش‌ها، تغذیه مناسب و برخی مکمل‌های غذایی نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. در ادامه با مهم‌ترین روش‌های غیردارویی کنترل بیش فعالی در کودکان و مکمل‌هایی که ممکن است در کنار سایر اقدامات به مدیریت علائم کمک کنند، آشنا می‌شویم.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• بیش فعالی در کودکان چیست؟
• برای کنترل بیش فعالی کودکان چه کنیم؟
• مکمل‌های مورد بررسی برای کنترل بیش فعالی کودکان
• آیا مکمل می‌تواند جایگزین درمان ADHD شود؟

مدت زمان تقریبی مطالعه: 9 دقیقه
 

بیش فعالی در کودکان چیست؟

ADHD یک اختلال عصبی-رشدی است که معمولاً از دوران کودکی آغاز می‌شود. علائم آن ممکن است در سه زمینه اصلی یعنی بی‌توجهی، بیش‌فعالی و تکانشگری دیده شوند. البته همه کودکان مبتلا به ADHD علائم یکسانی ندارند و شدت و نوع نشانه‌ها می‌تواند از کودکی به کودک دیگر متفاوت باشد. ADHD یا اختلال نقص توجه و بیش فعالی، به اختصار با عنوان بیش فعالی شناخته می شود.

برای مثال، یک کودک ممکن است بیشتر با بی‌توجهی و فراموش کردن وظایف مواجه باشد، در حالی که کودک دیگری بیشتر رفتارهای تکانشی یا فعالیت بیش از حد نشان دهد. به همین دلیل، برنامه کنترل ADHD باید متناسب با شرایط هر کودک طراحی شود.

نکته مهم این است که رفتارهای معمول دوران کودکی با ADHD یکسان نیستند. تشخیص این اختلال باید توسط متخصص و بر اساس مجموعه‌ای از علائم، مدت زمان آنها و تأثیرشان بر عملکرد کودک انجام شود.
 

برای کنترل بیش فعالی کودکان چه کنیم؟

در این قسمت به معرفی برخی از مهمترین اقدامات غیردارویی برای کنترل بیش فعالی کودکان می پردازیم:

- رفتاردرمانی و آموزش والدین

رفتاردرمانی یکی از مهم‌ترین روش‌های غیردارویی برای مدیریت ADHD در کودکان است. در این روش، هدف این نیست که کودک به دلیل رفتارهای خود تنبیه شود، بلکه به او کمک می‌شود رفتارهای مناسب را یاد بگیرد و والدین نیز روش صحیح برخورد با رفتارهای مشکل‌ساز را بیاموزند.

آموزش والدین در مدیریت رفتار یکی از بخش‌های مهم این رویکرد است. والدین یاد می‌گیرند قوانین را به شکل واضح و کوتاه بیان کنند، برای رفتارهای مطلوب پاداش در نظر بگیرند و برای رفتارهای نامناسب پیامدهای مشخص و قابل پیش‌بینی داشته باشند.

برای مثال، به جای تکرار مداوم جمله «حواست را جمع کن»، می‌توان از کودک خواست یک وظیفه مشخص و کوتاه را انجام دهد و پس از موفقیت، او را تشویق کرد. این روش باعث می‌شود کودک بداند دقیقاً چه رفتاری از او انتظار می‌رود.

رفتاردرمانی همچنین می‌تواند به بهبود رابطه میان کودک و والدین کمک کند، زیرا تمرکز از سرزنش مداوم کودک به سمت آموزش و تقویت رفتارهای مناسب تغییر می‌کند.
 

- ایجاد برنامه منظم روزانه

داشتن یک برنامه مشخص می‌تواند برای کودکان مبتلا به ADHD بسیار کمک‌کننده باشد. این کودکان ممکن است در مدیریت زمان، به خاطر سپردن وظایف و جابه‌جایی از یک فعالیت به فعالیت دیگر مشکل داشته باشند.

والدین می‌توانند زمان مشخصی را برای بیدار شدن، خوردن وعده‌های غذایی، انجام تکالیف، بازی، فعالیت بدنی و خواب در نظر بگیرند. استفاده از جدول برنامه روزانه، تقویم یا فهرست کارها نیز می‌تواند به کودک کمک کند بداند در هر ساعت چه کاری باید انجام دهد.

همچنین بهتر است وظایف بزرگ به چند مرحله کوچک‌تر تقسیم شوند. برای مثال، به جای درخواست کلی «اتاقت را مرتب کن»، می‌توان ابتدا از کودک خواست اسباب‌بازی‌ها را جمع کند و سپس لباس‌ها را در جای خود قرار دهد.
 

- تقویت رفتارهای مثبت

کودکان مبتلا به ADHD ممکن است به دلیل رفتارهای خود مرتباً مورد تذکر قرار بگیرند. در نتیجه، توجه بیشتر به رفتارهای نامطلوب می‌تواند باعث شود رفتارهای مثبت کمتر دیده شوند.

تقویت مثبت یکی از اصول مهم رفتاردرمانی است. والدین می‌توانند زمانی که کودک رفتار مناسبی انجام می‌دهد، همان لحظه آن را مورد توجه قرار دهند. برای مثال، وقتی کودک بدون یادآوری تکلیف خود را شروع می‌کند یا برای صحبت کردن منتظر نوبت می‌ماند، تشویق کردن او می‌تواند احتمال تکرار این رفتار را افزایش دهد.

پاداش نیز می‌تواند به شکل امتیاز، انتخاب یک بازی، انجام فعالیت مورد علاقه یا اختصاص زمان بیشتر برای فعالیتی باشد که کودک دوست دارد. بهتر است هدف‌ها کوچک، مشخص و قابل دستیابی باشند.
 

- کاهش عوامل حواس‌پرتی

محیط اطراف کودک می‌تواند بر میزان تمرکز او تأثیر بگذارد. هنگام انجام تکالیف بهتر است تلویزیون خاموش باشد و تلفن همراه، تبلت، اسباب‌بازی‌ها و سایر وسایل غیرضروری از جلوی چشم کودک دور شوند.

داشتن یک محل ثابت برای انجام تکالیف نیز می‌تواند به ایجاد عادت مناسب کمک کند. محیط مطالعه بهتر است ساده، منظم و تا حد امکان دور از رفت‌وآمد باشد.

همچنین بهتر است تکالیف طولانی به قسمت‌های کوتاه‌تر تقسیم شوند. در نظر گرفتن وقفه‌های کوتاه بین فعالیت‌ها می‌تواند به کودک کمک کند با خستگی و کاهش تمرکز مقابله کند.
 

- حمایت‌های رفتاری در مدرسه

از آنجا که بسیاری از مشکلات ADHD در محیط مدرسه آشکار می‌شوند، همکاری والدین و معلم اهمیت زیادی دارد. معلم می‌تواند با توجه به نیاز کودک، دستورها را کوتاه و مشخص ارائه کند و تکالیف طولانی را به بخش‌های کوچک‌تر تقسیم کند.

قرار گرفتن کودک در محلی با عوامل حواس‌پرتی کمتر، استفاده از برنامه مشخص، دادن فرصت برای وقفه‌های کوتاه و بازخورد سریع درباره عملکرد کودک نیز ممکن است مفید باشد.

هدف این اقدامات، ایجاد شرایطی است که کودک بتواند توانایی‌های خود را بهتر نشان دهد. همکاری میان خانواده، مدرسه و متخصص درمانگر می‌تواند به ایجاد یک برنامه منسجم برای کودک کمک کند.
 

- فعالیت بدنی و ورزش

فعالیت بدنی منظم علاوه بر حفظ سلامت جسم، ممکن است در بهبود برخی جنبه‌های توجه و رفتار کودکان مبتلا به ADHD نیز نقش داشته باشد. ورزش می‌تواند به تخلیه انرژی، بهبود خلق‌وخو و ایجاد نظم در برنامه روزانه کمک کند.

فعالیت بدنی لزوماً نباید ورزش حرفه‌ای باشد. بازی در فضای باز، دوچرخه‌سواری، شنا، فوتبال، دویدن یا هر فعالیتی که کودک از آن لذت می‌برد می‌تواند در برنامه روزانه قرار گیرد.

همچنین در زمان انجام تکالیف یا فعالیت‌های طولانی، وقفه‌های حرکتی کوتاه می‌توانند برای برخی کودکان مفید باشند. با این حال، ورزش باید به‌عنوان بخشی از برنامه کلی مدیریت ADHD در نظر گرفته شود و جایگزین درمان تخصصی نشود.
 

- خواب کافی و منظم

خواب مناسب برای عملکرد مغز و کنترل هیجانات اهمیت زیادی دارد. کمبود خواب می‌تواند باعث افزایش خستگی، تحریک‌پذیری و دشواری در تمرکز شود و در نتیجه مدیریت علائم ADHD را سخت‌تر کند.

داشتن ساعت مشخص برای خواب و بیداری، ایجاد محیط آرام برای خواب و محدود کردن استفاده از تلفن همراه و سایر صفحه‌نمایش‌ها پیش از خواب می‌تواند به بهبود عادات خواب کودک کمک کند.

اگر کودک به‌طور مداوم برای خوابیدن مشکل دارد، شب‌ها چندین بار بیدار می‌شود یا در طول روز خواب‌آلود است، بهتر است این موضوع با پزشک مطرح شود؛ زیرا مشکلات خواب گاهی به بررسی و درمان جداگانه نیاز دارند.
 

- تغذیه متعادل

تغذیه سالم یکی از پایه‌های سلامت جسم و مغز کودک است. رژیم غذایی متعادل باید شامل منابع مختلف پروتئین، غلات کامل، میوه‌ها، سبزیجات و چربی‌های مفید باشد.

در حال حاضر شواهد کافی برای حذف گسترده مواد غذایی مانند قند یا افزودنی‌های غذایی از رژیم همه کودکان مبتلا به ADHD وجود ندارد. بنابراین نباید بدون دلیل پزشکی گروه‌های غذایی مختلف از رژیم کودک حذف شوند.

در مقابل، اگر کودک رژیم غذایی بسیار محدودی دارد، اشتهای کمی دارد یا گروه‌های خاصی از مواد غذایی را مصرف نمی‌کند، احتمال دریافت ناکافی بعضی مواد مغذی افزایش می‌یابد. در چنین شرایطی، بررسی رژیم غذایی کودک توسط پزشک یا متخصص تغذیه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
 

- آموزش مهارت‌های اجتماعی و کنترل هیجانات

برخی کودکان مبتلا به ADHD در کنترل واکنش‌های هیجانی یا برقراری ارتباط با دیگران نیز با مشکل مواجه هستند. ممکن است کودک صحبت دیگران را قطع کند، نتواند برای نوبت خود صبر کند یا هنگام ناراحتی واکنش شدیدی نشان دهد.

تمرین این مهارت‌ها در خانه و مدرسه می‌تواند به کودک کمک کند. والدین می‌توانند با بازی نقش، موقعیت‌های اجتماعی مختلف را با کودک تمرین کنند و به او یاد دهند چگونه منتظر نوبت بماند، به صحبت دیگران گوش دهد و احساسات خود را به شکل مناسب بیان کند.

همچنین نباید توانایی‌ها و نقاط قوت کودک نادیده گرفته شوند. تشویق استعدادهای کودک در زمینه‌هایی مانند ورزش، هنر، موسیقی یا فعالیت‌های علمی می‌تواند به افزایش اعتمادبه‌نفس او کمک کند.
 

مکمل‌های مورد بررسی برای کنترل بیش فعالی کودکان

در کنار روش‌های رفتاری و اصلاح سبک زندگی، برخی مکمل‌های غذایی نیز برای کمک به مدیریت علائم ADHD و کنترل کودک بیش فعال مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. با این حال، مکمل‌ها در همه کودکان اثر یکسانی ندارند و هیچ مکملی نباید بدون بررسی شرایط کودک، جایگزین درمان توصیه‌شده توسط پزشک شود. برخی از این موارد عبارتند از:

- امگا ۳

اسیدهای چرب امگا ۳، به‌ویژه EPA و DHA، از مهم‌ترین مکمل‌هایی هستند که در ارتباط با ADHD مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. این چربی‌های ضروری در ساختار و عملکرد طبیعی سلول‌های عصبی نقش دارند و به همین دلیل، تأثیر احتمالی آنها بر توجه و رفتار مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف مکمل‌های امگا ۳ ممکن است در بعضی کودکان باعث بهبود خفیف برخی علائم ADHD شود. با این حال، نتایج پژوهش‌ها کاملاً یکسان نیستند و اثر امگا ۳ را نمی‌توان با اثر درمان‌های اصلی ADHD مقایسه کرد.

به همین دلیل، امگا ۳ را می‌توان به‌عنوان یکی از گزینه‌های مکمل در نظر گرفت، به‌خصوص زمانی که دریافت غذایی کودک از منابع امگا ۳ پایین است. انتخاب محصول مناسب و مقدار مصرف باید متناسب با سن کودک و شرایط او انجام شود.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با کمبود امگا 3 و بیش فعالی، مطالعه مقاله با عنوان "شربت امگا3 برای کودکان بیش فعال" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

- زینک

روی یکی از مواد معدنی ضروری برای بدن است و در عملکرد طبیعی سیستم عصبی، رشد و بسیاری از فرایندهای سلولی نقش دارد. برخی پژوهش‌ها ارتباط میان وضعیت روی بدن و علائم ADHD را بررسی کرده‌اند و در بعضی مطالعات، پایین بودن سطح روی در برخی کودکان مبتلا به ADHD گزارش شده است.

با وجود این، شواهد برای مصرف روتین مکمل روی در تمام کودکان مبتلا به ADHD کافی نیست. بنابراین اگر کودک رژیم غذایی مناسبی دارد و کمبود زینک در او وجود ندارد، مصرف دوزهای بالای این ماده صرفاً با هدف کنترل بیش‌فعالی لزومی ندارد.

در صورت وجود دریافت غذایی ناکافی یا تشخیص کمبود، تأمین روی مورد نیاز بدن می‌تواند بخشی از اصلاح وضعیت تغذیه‌ای کودک باشد.
 

- آهن

آهن برای رشد، عملکرد طبیعی مغز و انتقال اکسیژن به بافت‌های بدن ضروری است. برخی تحقیقات نشان داده‌اند که ممکن است در بعضی کودکان مبتلا به ADHD ذخایر آهن پایین باشد و این موضوع به‌خصوص در کودکانی که رژیم غذایی نامناسب دارند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

با این حال، این یافته به معنای آن نیست که تمام کودکان مبتلا به ADHD باید مکمل آهن مصرف کنند. مصرف خودسرانه آهن می‌تواند باعث دریافت بیش از نیاز بدن شود و عوارض گوارشی ایجاد کند.

بنابراین اگر پزشک احتمال کمبود آهن را مطرح کند، ممکن است بررسی وضعیت آهن و در صورت تأیید کمبود، استفاده از مکمل مناسب توصیه شود. در این شرایط، اصلاح کمبود می‌تواند به سلامت عمومی و عملکرد طبیعی مغز کودک کمک کند.
 

- منیزیم

منیزیم در عملکرد طبیعی سیستم عصبی، عضلات و بسیاری از واکنش‌های بدن نقش دارد. به همین دلیل، نقش احتمالی آن در ADHD نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

با این حال، شواهد موجود درباره استفاده از مکمل منیزیم برای کاهش علائم ADHD محدود است و نمی‌توان آن را درمان قطعی بیش‌فعالی دانست. بنابراین مصرف منیزیم بیشتر زمانی منطقی است که دریافت غذایی کودک ناکافی باشد یا کمبود آن توسط پزشک تشخیص داده شود.

اگر قرار است مکمل منیزیم برای کودک استفاده شود، انتخاب نوع مکمل و مقدار مصرف باید با توجه به سن، رژیم غذایی و وضعیت سلامت کودک انجام شود.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با علائم کمبود منیزیم در کودکان، مطالعه مقاله با عنوان "عوارض کمبود منیزیم در کودکان" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

- ویتامین D

ویتامین D علاوه بر نقش شناخته‌شده خود در حفظ سلامت استخوان‌ها و دندان‌ها، در عملکرد طبیعی سیستم عصبی نیز اهمیت دارد. در برخی مطالعات، سطح ویتامین D در کودکان مبتلا به ADHD پایین‌تر از کودکان دیگر گزارش شده است؛ با این حال، این ارتباط به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که کمبود ویتامین D علت بیش‌فعالی است یا مصرف مکمل آن می‌تواند این اختلال را درمان کند.

برخی مطالعات نیز نشان داده‌اند که مصرف ویتامین D در کنار درمان دارویی ممکن است به بهبود خفیف بعضی علائم، از جمله بی‌توجهی و بیش‌فعالی، کمک کند. با این حال، کیفیت شواهد محدود است و برای مشخص شدن میزان اثربخشی آن به مطالعات بیشتری نیاز است.

بنابراین، مکمل ویتامین D را می‌توان در کودکانی که دچار کمبود این ویتامین هستند یا بر اساس ارزیابی پزشک به دریافت آن نیاز دارند، در نظر گرفت. مصرف آن صرفاً با هدف کنترل بیش‌فعالی، بدون بررسی وضعیت کودک، توصیه نمی‌شود. مقدار مصرف نیز باید با توجه به سن، میزان دریافت غذایی، وضعیت ویتامین D و نظر پزشک تعیین شود؛ زیرا دریافت بیش از حد این ویتامین می‌تواند عوارض ایجاد کند.
 

- ویتامین‌های گروه B

ویتامین‌های گروه B برای متابولیسم انرژی و عملکرد طبیعی سیستم عصبی اهمیت دارند. دریافت کافی این ویتامین‌ها برای رشد و سلامت کودک ضروری است، اما شواهد کافی وجود ندارد که مصرف آنها در کودکان بدون کمبود مشخص بتواند به‌تنهایی ADHD را درمان کند.

به همین دلیل، محصولات حاوی ویتامین‌های گروه B را بهتر است با هدف تأمین نیاز تغذیه‌ای کودک و در صورت وجود نیاز واقعی معرفی کرد، نه به‌عنوان درمان اختصاصی بیش‌فعالی.

اگر کودک رژیم غذایی بسیار محدودی دارد یا احتمال کمبود برخی ویتامین‌ها مطرح است، بررسی وضعیت تغذیه‌ای می‌تواند مشخص کند که آیا مصرف مکمل ضرورت دارد یا خیر.
 

در صورت تمایل به آشنایی بیشتر با ترکیبات تغذیه ای و عصاره های گیاهی یا اصطلاحا داروی گیاهی برای بیش فعالی کودک، مطالعه مقاله منتشرشده در مجله علمی داروکده با عنوان "شربت تقویتی برای کودکان بیش فعال" می تواند سودمند باشد.
 

آیا مکمل می‌تواند جایگزین درمان ADHD شود؟

مکمل‌ها ممکن است در بعضی کودکان نقش کمکی داشته باشند، اما نباید آنها را جایگزین درمان‌های اصلی ADHD دانست. شواهد مربوط به مکمل‌های غذایی، حتی در مورد امگا ۳ که یکی از بیشتر مطالعه‌شده‌ترین گزینه‌هاست، به اندازه‌ای نیست که بتوان آن را درمان مستقل و قطعی ADHD در نظر گرفت.

درمان مناسب به شرایط هر کودک بستگی دارد. برای بعضی کودکان، آموزش والدین و رفتاردرمانی اهمیت ویژه‌ای دارد و برای برخی دیگر ممکن است دارو نیز در برنامه درمانی قرار گیرد. فعالیت بدنی، خواب مناسب، تغذیه متعادل و ایجاد محیط منظم نیز می‌توانند در کنار این درمان‌ها به مدیریت بهتر علائم کمک کنند.

همچنین باید توجه داشت که مصرف چند مکمل به‌طور همزمان لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمی‌کند. دریافت بیش از حد بعضی ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌تواند حتی برای کودک مضر باشد. بنابراین بهتر است پیش از انتخاب مکمل، سن کودک، رژیم غذایی، داروهای مصرفی و احتمال کمبودهای تغذیه‌ای بررسی شود.
 

سخن پایانی

کنترل بیش فعالی در کودکان یک فرایند چندجانبه است و معمولاً نمی‌توان آن را با یک روش یا یک محصول مدیریت کرد. رفتاردرمانی، آموزش والدین، ایجاد برنامه منظم، تقویت رفتارهای مثبت، کاهش عوامل حواس‌پرتی، حمایت مناسب در مدرسه، فعالیت بدنی و خواب کافی از مهم‌ترین اقدامات غیردارویی هستند که می‌توانند به بهبود عملکرد کودک کمک کنند.

در کنار این اقدامات، تغذیه مناسب و تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن اهمیت دارد. برخی مکمل‌ها نیز به‌خصوص امگا ۳ در ارتباط با ADHD مورد مطالعه قرار گرفته‌اند و ممکن است در بعضی کودکان به‌عنوان یک اقدام کمکی مفید باشند. مکمل‌هایی مانند روی، آهن و منیزیم نیز بیشتر در شرایطی اهمیت پیدا می‌کنند که کودک دچار کمبود یا دریافت ناکافی این مواد باشد.

انتخاب مکمل برای کودک مبتلا به ADHD باید با توجه به شرایط فردی او انجام شود و مصرف خودسرانه مکمل‌ها توصیه نمی‌شود. مکمل‌ها می‌توانند در صورت نیاز و صلاحدید پزشک معالج، بخشی از این برنامه باشند؛ اما نقش آنها بیشتر کمکی و تکمیل‌کننده است، نه جایگزین درمان اصلی.

برخی از انواع بهترین مکمل برای تقویت حافظه و تمرکز کودکان در داروکده موجود است. داروخانه آنلاین داروکده که از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده، با تکیه بر خدمات باکیفیت و جلب رضایت مشتریان، تنها داروخانه آنلاین کشور است که موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی 5 ستاره شده است.

داروخانه انلاین داروکده با ارائه خدمات مشاوره تلفنی تخصصی توسط تیم علمی خود، گامی نو در راستای حمایت از مشتریان برداشته است. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا با برقراری تماس با مشاوران مجرب، اطلاعات دقیق و شخصی‌سازی‌شده‌ای درباره محصولات سلامت‌محور دریافت کنند.

این مشاوره‌ها، با شعار یک تماس با مشاور، یک قدم تا انتخاب مطمئن‌تر، که توسط داروسازان و متخصصان تغذیه ارائه می‌شود، به مشتریان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب نیاز خود را انتخاب کنند، به‌ویژه در مواردی که انتخاب محصول نیازمند دانش تخصصی است.

امیدواریم مقاله "روش های غیردارویی کنترل بیش فعالی در کودکان" برای شما حاوی اطلاعات مفیدی باشد. هدف ما در مجله علمی داروکده افزایش آگاهی مخاطبان در حیطه سلامت و ارائه پاسخ هایی علمی در رابطه با دغدغه های موجود در این زمینه است. تیم علمی داروکده متشکل از داروسازان متخصص و دانش آموختگان رشته تغذیه به تألیف و ترجمه مقالات پیرامون موضوعات حائز اهمیت در حوزه سلامت می پردازند. در صورت وجود هر گونه پرسش در این رابطه می‌توانید در بخش نظرات سوال خود را مطرح کرده تا تیم علمی داروکده در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
 

 :References

Shrestha M, Lautenschleger J, Soares N. Non-pharmacologic management of attention-deficit/hyperactivity disorder in children and adolescents: a review. Transl Pediatr. 2020 Feb;9(Suppl 1):S114-S124

Shah N, Nadella H, Williams S. Non-pharmacological Approaches to Managing Attention-Deficit Hyperactivity Disorder in Pediatric Populations: A Scoping Review. Cureus. 2025 Jul 13;17(7):e87810

Sibley MH, Bruton AM, Zhao X, Johnstone JM, Mitchell J, Hatsu I, Arnold LE, Basu HH, Levy L, Vyas P, Macphee F, Gonzalez ES, Kelley M, Jusko ML, Bolden CR, Zulauf-McCurdy C, Manzano M, Torres G. Non-pharmacological interventions for attention-deficit hyperactivity disorder in children and adolescents. Lancet Child Adolesc Health. 2023 Jun;7(6):415-428

Bloch MH, Mulqueen J. Nutritional supplements for the treatment of ADHD. Child Adolesc Psychiatr Clin N Am. 2014 Oct;23(4):883-97

Prasad S, Kumminimana R. Attention-deficit/hyperactivity disorder: insights, advances and challenges in research and practice. Postep Psychiatr Neurol. 2025 Sep;34(3):196-206

Albalawi AS, Khayyal AI, Alnasser FA, AlSuhaymi NNM, Assiri AAM, Alahmadi RSS. Effective Approaches to Managing Behavioral Problems in Children With Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD): A Narrative Review. Cureus. 2026 Jan 21;18(1):e102011

Eiland LS, Gildon BL. Diagnosis and Treatment of ADHD in the Pediatric Population. J Pediatr Pharmacol Ther. 2024 Apr;29(2):107-118

Ogundele MO, Ayyash HF. ADHD in children and adolescents: Review of current practice of non-pharmacological and behavioural management. AIMS Public Health. 2023 Feb 7;10(1):35-51