عوارض کمبود منیزیم در کودکان

شاید تا به حال، کمتر درباره اهمیت منیزیم در کودکان شنیده باشید. با این حال باید بدانید که کودکان در سنین حساسی برای رشد و نمو جسمی و ذهنی قرار دارند و اهمیت دریافت مقادیر کافی ویتامین ها و مواد معدنی برای آن ها دو چندان است.

منیزیم یکی از مواد معدنی حیاتی برای کودکان است که نقش کلیدی در رشد، تکامل و سلامت جسمی و روانی آن‌ها دارد. این ماده معدنی نه تنها برای عملکرد صحیح عضلات، سیستم عصبی و قلب و عروق ضروری است، بلکه در سلامت استخوان‌ها، تنظیم قند خون، تقویت سیستم ایمنی و بهبود کیفیت خواب نیز نقش مهمی ایفا می‌کند.

دریافت ناکافی منیزیم در دوران کودکی می‌تواند باعث بروز علائم کوتاه‌مدت همراه باشد که در صورت ادامه یافتن عوارض جدی‌تری به بار می آورد. در این مقاله نشانه های کمبود منیزیم در کودکان را عنوان کرده و به این سوال پاسخ می دهیم که برای کودکان کمبود منیزیم در بدن باعث چه می شود؟
 

فهرست مطالب

• فواید منیزیم برای کودکان
• چه کودکانی در معرض خطر کمبود منیزیم هستند؟
• کمبود منیزیم در کودکان چه علائمی دارد؟
• عوارض کمبود منیزیم در کودکان

مدت زمان تقریبی مطالعه: 6 دقیقه
 

فواید منیزیم برای کودکان

منیزیم همانطور که دکتر الهه عبدالهی، متخصص فارماکولوژی، در مقاله همه چیز درباره منیزیم در مجله علمی داروکده، توضیح داده است؛ یکی از مواد معدنی ضروری است که برای بسیاری از فرآیندهای فیزیولوژیکی در بدن انسان، به ویژه در دوران رشد و تکامل کودکان، اهمیت بسیاری دارد و هم مانند سایر موادمعدنی، برای کودکان دارای فایده است. در ادامه خواص منیزیم برای بچه ها را با هم بررسی می کنیم:

رشد و توسعه استخوان‌ها

منیزیم یکی از اجزای اصلی ساختار استخوان‌هاست و به حفظ تراکم و استحکام استخوان‌ها کمک می‌کند. به علاوه، منیزیم به جذب کلسیم در استخوان‌ها کمک کرده و به تعادل بین کلسیم و منیزیم در بدن کمک می‌کند. در دوران کودکی که رشد استخوان‌ها به طور فعال در حال انجام است، کمبود منیزیم می‌تواند منجر به مشکلات در تشکیل استخوان‌ها و در نتیجه احتمال بروز بیماری‌هایی مانند استئوپنی و استئوپروز در آینده شود.
 

سلامت عضلات و عملکرد عصبی

منیزیم برای عملکرد صحیح عضلات و اعصاب حیاتی است. این ماده معدنی نقش مهمی در انتقال پیام‌های عصبی از مغز به ماهیچه‌ها ایفا می‌کند. کمبود منیزیم می‌تواند باعث اسپاسم‌های عضلانی، گرفتگی عضلات و ضعف عضلانی شود.

همچنین، منیزیم به تنظیم سطح کلسیم در بدن کمک می‌کند که برای انقباض و آرامش عضلات ضروری است. در نتیجه، این ماده معدنی به حفظ عملکرد طبیعی سیستم عضلانی و عصبی در کودکان کمک می‌کند.
 

تنظیم سطح قند خون

منیزیم نقش حیاتی در تنظیم سطح قند خون ایفا می‌کند. این ماده معدنی به تنظیم حساسیت بدن به انسولین کمک می‌کند که برای کودکان مبتلا به دیابت نوع ۲ یا مقاومت به انسولین ضروری است. علاوه بر این، منیزیم به کنترل سطح گلوکز خون و پیشگیری از بروز نوسانات شدید در سطح قند خون کمک می‌کند.
 

بهبود عملکرد مغز و شناختی

منیزیم برای عملکرد مغز و شناختی در کودکان بسیار مهم است. تحقیقات نشان داده‌اند که این ماده معدنی به تقویت حافظه، تمرکز و توانایی یادگیری کمک می‌کند. کمبود منیزیم می‌تواند منجر به اختلالات شناختی و مشکلات در یادگیری، توجه و رفتار در کودکان شود. همچنین، منیزیم ممکن است به کاهش علائم اضطراب و افسردگی در کودکان کمک کند و وضعیت روحی و روانی آن‌ها را بهبود دهد.
 

کمک به خواب بهتر

منیزیم نقش مهمی در تنظیم چرخه خواب و بیداری دارد. تحقیقات نشان داده‌اند که کمبود منیزیم می‌تواند باعث اختلالات خواب مانند بی‌خوابی و خواب بی‌کیفیت در کودکان شود. منیزیم به آرامش سیستم عصبی کمک کرده و می‌تواند به خواب بهتر و آرام‌تر کودکان کمک کند.
 

تقویت سیستم ایمنی بدن

منیزیم به عنوان کوفاکتور آنزیم های دخیل در پاسخ های التهابی، به عملکرد بهتر سیستم ایمنی کمک می‌کند و می‌تواند از بروز عفونت‌ها در کودکان جلوگیری کند. کمبود منیزیم ممکن است منجر به ضعف سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های عفونی شود.
 

چه کودکانی در معرض خطر کمبود منیزیم هستند؟

پیش از آن که به علائم و عوارض کمبود منیزیم در کودکان بپردازیم، بهتر است به این سوال پاسخ دهیم که کمبود منیزیم در کودکان تحت چه شرایطی محتمل است و چه گروه کودکانی بیشتر در معرض خطر هستند.

کودکان مبتلا به مشکلات گوارشی

بیماری‌های گوارشی مزمن می‌توانند فرآیند جذب مواد مغذی از جمله منیزیم را مختل کنند. برخی از این بیماری‌ها عبارتند از:

• اسهال مزمن: کودکان مبتلا به اسهال مزمن، به‌ویژه در صورتی که اسهال به مدت طولانی ادامه یابد، ممکن است مقدار زیادی منیزیم از طریق مدفوع از دست دهند. این امر می‌تواند باعث کاهش سطح منیزیم بدن شود و نیاز به مصرف مکمل‌ منیزیم را افزایش دهد.
• سلیاک: بیماری سلیاک یا حساسیت با گلوتن به دلیل واکنش سیستم ایمنی بدن به پروتئین گلوتن، موجب آسیب به روده‌ها می‌شود. این آسیب می‌تواند جذب مواد مغذی از جمله منیزیم را مختل کرده و موجب کمبود این ماده معدنی در بدن کودک گردد.
• بیماری کرون: این بیماری التهاب مزمن روده است که می‌تواند جذب مواد مغذی را مختل کرده و منجر به کاهش سطح منیزیم در بدن شود. بیماران مبتلا به بیماری کرون به دلیل آسیب به پوشش روده، ممکن است نتوانند مقادیر کافی منیزیم را از غذا جذب کنند.
   

کودکان با تغذیه نامتعادل

کودکان ممکن است به دلیل رژیم غذایی نادرست و ناکافی در معرض خطر کمبود منیزیم قرار گیرند. عواملی که می‌توانند باعث تغذیه نامتعادل و به‌دنبال آن کمبود منیزیم شوند عبارتند از:

• مصرف زیاد غذاهای فرآوری‌شده: کودکان که بیشتر غذاهای فرآوری‌شده یا فست‌فود مصرف می‌کنند، ممکن است از منابع غنی از منیزیم مانند سبزیجات، حبوبات، و مغزها غافل شوند. این نوع رژیم‌های غذایی فقیر از مواد معدنی و ویتامین‌ها می‌تواند باعث کاهش سطح بسیاری ریزمغذی ها از جمله منیزیم در بدن شود.
• بدغذایی کودک: بعضی از کودکان به دلایل مختلف از مصرف برخی گروه‌های غذایی مانند سبزیجات برگ‌سبز، حبوبات و مغزها اجتناب می‌کنند. در چنین شرایطی، ممکن است مصرف منیزیم کاهش یابد و کودک در معرض کمبود آن قرار گیرد.

کودکان فعال و ورزشکار

کودکان و نوجوانانی که فعالیت بدنی زیاد دارند یا ورزش‌های سنگین انجام می‌دهند، بیشتر از سایرین در معرض خطر کمبود منیزیم قرار دارند. منیزیم نقش حیاتی در عملکرد عضلات و سیستم عصبی دارد. برخی از دلایل افزایش نیاز به منیزیم در کودکان ورزشکار موارد زیر است:

• تعریق بیشتر: فعالیت بدنی زیاد باعث تعریق بیشتر و در نتیجه از دست دادن مقدار بیشتری از منیزیم از طریق عرق می‌شود. بنابراین، کودکان و نوجوانان ورزشکار ممکن است نیاز بیشتری به منیزیم داشته باشند.
• استفاده زیاد از عضلات: ورزش‌های شدید و طولانی‌مدت موجب مصرف بیشتر منیزیم برای انقباض و آرامش عضلات می‌شود. همچنین، این فعالیت‌ها می‌توانند باعث کاهش ذخایر منیزیم در بدن شوند.
   

کودکان با استرس یا اضطراب

استرس و اضطراب در کودکان می‌تواند تأثیر زیادی بر سطح منیزیم بدن بگذارد. در شرایط استرس‌زا، سطح هورمون‌هایی مانند کورتیکوستروئیدها و آدرنالین افزایش می‌یابد که این امر می‌تواند باعث از دست دادن منیزیم از طریق ادرار شود. در نتیجه، کودکانی که به طور مداوم با استرس یا اضطراب مواجه هستند، ممکن است به کمبود منیزیم دچار شوند؛ به این صورت که:

• کاهش جذب منیزیم: استرس مزمن می‌تواند جذب منیزیم از روده‌ها را مختل کرده و سطح این ماده معدنی را در بدن کاهش دهد.
• افزایش دفع منیزیم: استرس باعث افزایش ترشح هورمون‌هایی می‌شود که موجب دفع بیشتر منیزیم از طریق ادرار می‌گردد.
   

کودکان مبتلا به دیابت یا مقاومت به انسولین

دیابت نوع یک که معمولا از سنین کودکی بروز پیدا می کند، کودکان را نیازمند دریافت منیزیم بیشتر می کند؛ چرا منیزیم به تنظیم سطح قند خون و حساسیت بدن به انسولین کمک می‌کند. در صورتی که این کودکان به اندازه کافی منیزیم دریافت نکنند، ممکن است مشکلات بیشتری در کنترل سطح قند خون تجربه کنند.

از سویی، پرادراری در بیماری دیابت، می‌تواند باعث افزایش دفع منیزیم از طریق ادرار شود. این مسئله در صورت رژیم غذایی ناکافی، منجر به کاهش ذخایر منیزیم در بدن کودک می شود.
 

کودکان تحت درمان با داروهای خاص

برخی از داروها ممکن است باعث کاهش سطح منیزیم در بدن شوند. از جمله این داروها می‌توان به داروهای مدر (ادرارآور) و برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها اشاره کرد. این داروها ممکن است باعث دفع بیش از حد منیزیم از بدن شوند و نیاز به مکمل‌های منیزیم را در کودکان افزایش دهند.
 

کودکان دارای اختلالات روانی و رفتاری

کودکان مبتلا به اختلالات اضطرابی یا اختلال بیش‌فعالی و کمبود توجه (ADHD) ممکن است دچار کمبود منیزیم شوند؛ زیرا از یک سو باعث اختلال در جذب مواد مغذی و افزایش نیاز به منیزیم می شود و از سوی دیگر، برخی از داروهایی که برای درمان این اختلالات تجویز می‌شوند، ممکن است باعث کاهش سطح منیزیم در بدن شوند.

دکتر کوشا شهیدی (داروساز)، در ویدیوی بیش فعالی کودکان، توضیحات جامع و کاملی را در این حوزه ارائه داده است.
 

کمبود منیزیم در نوزادان

به طور کلی نوزادان زیر در معرض خطر کمبود منیزیم هستند و نیاز به نظارت دقیق تغذیه‌ای تحت نظر متخصص برای پیشگیری از کمبود این ماده معدنی دارند.

• نوزادان نارس که زودتر از موعد به دنیا می آیند.
• نوزادانی که مادرانشان به بیماری‌های خاص مانند دیابت بارداری یا فشار خون بالا مبتلا هستند.
• نوزادانی که از شیر مادر بهره‌مند نمی‌شوند و شیر خشک‌های فاقد منیزیم کافی استفاده می‌کنند.
• نوزادانی که به بیماری‌های گوارشی، استفراغ یا اسهال مزمن مبتلا هستند.
   

کمبود منیزیم در کودکان چه علائمی دارد؟

کمبود منیزیم کودکان نیز مانند بزرگسالان می تواند با یک سری از علائم خود را نشان دهد. در این قسمت به رایج ترین علائم کمبود منیزیم در کودکان اشاره می کنیم.

• گرفتگی عضلانی و خستگی : کمبود منیزیم می‌تواند باعث انقباض‌های غیرارادی و دردناک عضلات شود که به صورت گرفتگی‌های عضلانی و اسپاسم‌ها در نواحی مختلف بدن، به ویژه در پاها، خود را نشان می‌دهد. همچنین سبب کاهش سطح انرژی در بدن می‌شود، و نوزادان و کودکان مبتلا به کمبود منیزیم ممکن است احساس ضعف و خستگی مفرط کرده و به اندازه هم سن و سالان خود فعالیت نداشته باشند.
   
• تحریک‌پذیری و بی قراری: کودکان مبتلا به کمبود منیزیم ممکن است دچار افزایش حساسیت و ناآرامی شوند که باعث رفتارهای تحریک‌پذیر و اضطراب بیشتر می‌گردد. این مسئله می‌تواند به کاهش تمرکز و اختلالات رفتاری به ویژه در کودکان سنین مدرسه و نوجوانان منجر شود.
   
• بی‌خوابی و مشکلات خواب: کمبود منیزیم می‌تواند منجر به مشکلات خواب مانند بی‌خوابی و ناتوانی در خوابیدن آرام و عمیق در نوزادان و کودکان شود، زیرا منیزیم نقش حیاتی در آرامش سیستم عصبی دارد.
   
• کاهش اشتها و تهوع: کودکان دچار کمبود منیزیم ممکن است اشتهای خود را از دست دهند و دچار تهوع شوند، که این وضعیت می‌تواند بر رشد و وزن‌گیری آن‌ها تأثیر منفی بگذارد.
   

عوارض کمبود منیزیم در کودکان

کمبود منیزیم در کودکان تنها به بروز علائم کوتاه‌مدت محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند تأثیرات طولانی‌ و جدی‌تری بر سلامت جسمی و روانی آن‌ها داشته باشد. بررسی دقیق این عوارض طولانی‌مدت اهمیت تأمین کافی منیزیم در رژیم غذایی کودکان را برجسته می‌کند.

اختلالات رشد و کاهش تراکم استخوان‌ها

کمبود مزمن منیزیم می‌تواند باعث ضعف استخوان‌ها و کاهش تراکم استخوانی شود. در بلندمدت، این وضعیت می‌تواند رشد قدی و وزن کودک را مختل کرده و خطر ابتلا به پوکی استخوان و شکستگی‌ها را در بزرگسالی افزایش دهد؛ پس بی جهت نیست که بسیاری محصولات تقویت و رشد استخوان کودکان نیز در فرمولاسیون خود از منیزیم استفاده می کنند.
 

اختلالات عصبی و مشکلات یادگیری

منیزیم برای عملکرد صحیح سیستم عصبی و مغز ضروری است. کمبود طولانی‌مدت آن می‌تواند باعث اختلالات حافظه، کاهش تمرکز و مشکلات یادگیری شود، و در برخی موارد احتمال بروز اضطراب و افسردگی در کودکان را افزایش می‌دهد.
 

افزایش خطر بیماری‌های متابولیک

منیزیم نقش مهمی در کنترل قند خون و حساسیت به انسولین دارد. کمبود طولانی‌مدت آن می‌تواند باعث مقاومت به انسولین و افزایش ریسک ابتلا به دیابت نوع ۲ و چاقی در کودکان و نوجوانان شود.
 

مشکلات قلبی-عروقی

کمبود مزمن منیزیم می‌تواند به مشکلات قلبی مانند ضربان قلب نامنظم، فشار خون بالا و افزایش ریسک بیماری‌های قلبی در آینده منجر شود. این اثرات ممکن است در سنین بزرگسالی به شکل بیماری‌های مزمن قلبی-عروقی ظاهر شوند.
 

ضعف سیستم ایمنی و افزایش ابتلا به عفونت‌ها

کمبود منیزیم می‌تواند باعث کاهش کارایی سیستم ایمنی شود. در بلندمدت، کودکان ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌های مکرر و مزمن قرار بگیرند و توانایی بدن برای مقابله با بیماری‌ها کاهش یابد.
 

کلام آخر

کمبود منیزیم در کودکان می‌تواند تأثیرات کوتاه‌مدت و طولانی‌مدتی بر سلامت جسمی و روانی آن‌ها داشته باشد. تأمین منیزیم کافی از طریق رژیم غذایی متنوع و در صورت لزوم استفاده از مکمل منیزیم در کودکان، نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات عضلانی، عصبی، متابولیک و قلبی-عروقی دارد.

از آن جایی که کودکان در دسته گروه های حساس و آسیب پذیر قرار می گیرند، انتخاب مکمل‌ منیزیم باید متناسب با نیازهای فردی کودک و با مشورت پزشک انجام شود تا سلامت و رشد طبیعی او تضمین گردد.

داروخانه آنلاین داروکده، دارای مجموعه ای کاملی از محصولات سلامت محور است که والدین را قادر می سازد  بهترین مکمل منیزیم برای کودکان خود را انتخاب و تهیه نمایند.

همچنین، تیم علمی داروکده با حضور فعال متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه مشاوره های تلفنی اختصاصی و کاربردی را برای سلامت شما و فرزندتان به صورت رایگان ارائه می دهند.

در پایان، این مقاله از مجله علمی داروکده به طور جامع، علمی و کاربردی بررسی علائم و عوارض کمبود منیزیم در کودکان پرداخت که امیدواریم برای شما مفید بوده باشد. در صورت هر گونه سوال یا ابهام هم می توانید با تیم علمی ما در ارتباط باشید.