
راهنمای کامل انتخاب بهترین پماد برای التهاب پوست صورت در این مقاله از مجله سلامت محور داروکده.
نویسنده: بهاره شاه محمدی
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
29 آبان 1404
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
29 آبان 1404
82
بهترین پماد برای التهاب پوست صورت
التهاب پوست صورت یکی از مشکلات شایع مراقبت از پوست است که هم زنان و هم مردان را درگیر میکند. قرمزی، سوزش، خارش و تحریکات پوستی ممکن است به صورت ناگهانی ظاهر شوند؛ گاهی به دلیل استفاده از محصولات نامناسب و قوی، آلرژیها یا حتی استرس روزمره.
در چنین شرایطی پوست ظاهری خسته و ملتهب پیدا میکند. انتخاب بهترین پماد برای التهاب پوست صورت میتواند نقش مهمی در بازگرداندن آرامش، نرمی و تعادل طبیعی پوست داشته باشد.
اما با وجود انواع مختلف پمادها و محصولات مراقبتی در بازار، تشخیص اینکه کدام یک واقعاً مؤثر است، کار سادهای نیست. در این راهنما، به بررسی علمی علت بروز التهاب پوستی، معرفی پمادهای توصیهشده توسط متخصصان پوست، ترکیبات مؤثر و تسکیندهنده، و همچنین نکات کاربردی برای تسکین پوست به صورت طبیعی خواهیم پرداخت تا بتوانید بهترین انتخاب را برای نوع پوست خود داشته باشید.

آنچه در این مقاله می خوانید:
مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
التهاب پوست صورت واکنشی طبیعی و محافظتی از سوی سیستم ایمنی بدن است که در پاسخ به عوامل محرک، عفونت یا آسیبهای پوستی رخ میدهد. در این فرآیند، سلولهای ایمنی موادی به نام میانجیهای التهابی مانند هیستامین، سیتوکینها و پروستاگلاندینها را آزاد میکنند. این مواد سبب قرمزی، تورم، گرمی، خارش و احساس سوزش در نواحی آسیبدیده میشوند.
در حالت طبیعی، التهاب خفیف میتواند به ترمیم و بازسازی بافت پوست کمک کند، اما در صورت مزمن یا شدید شدن، ممکن است به تخریب سلولی منجر شده و باعث خشکی، پوستهریزی، حساسیت بیش از حد و حتی ایجاد لک یا اسکار دائمی گردد. همچنین، التهاب طولانیمدت، سد دفاعی پوست را تضعیف کرده و آن را در برابر آلودگی، میکروب و اشعهی فرابنفش آسیبپذیرتر میکند.
علائم التهاب پوست صورت، ممکن است از خفیف تا شدید متغیر باشند و در هر بخش از صورت ظاهر شوند؛ از پیشانی و گونهها گرفته تا چانه. این علائم معمولاً در اثر تماس با عوامل محیطی مانند باد سرد، آلودگی، نور خورشید یا حتی استرس تشدید میشوند.
شایعترین نشانهها عبارتند از:

در ادامه، به بررسی دقیقتر مهمترین علل بروز التهاب پوستی و مکانیسمهای زیستی مؤثر بر آن میپردازیم تا بهتر درک کنیم چه عواملی موجب تحریک پوست و آغاز واکنشهای التهابی میشوند.
شناخت دقیق علت التهاب یا تحریک پوستی، نخستین گام در انتخاب پماد و درمان التهاب پوست صورت است. هر عامل محرک، از محیط گرفته تا سبک زندگی، میتواند مسیرهای التهابی پوست را فعال کند و منجر به قرمزی، خارش و سوزش شود.
در ادامه، مهمترین عوامل مؤثر بر التهاب پوست صورت را بررسی میکنیم:
۱. عوامل محیطی
محیط اطراف نقش چشمگیری در سلامت پوست ایفا میکند. آلودگی هوا، پرتوهای فرابنفش (UV) و تغییرات شدید دما از اصلیترین عوامل التهاب پوستی به شمار میآیند. ذرات آلاینده میتوانند با نفوذ به منافذ پوست، رادیکالهای آزاد تولید کنند و به سلولها آسیب برسانند.
نور خورشید، به ویژه اشعهی UVB، باعث آفتابسوختگی و فعال شدن واکنشهای التهابی در لایههای عمقی پوست میشود. از سوی دیگر، سرما یا باد شدید نیز با کاهش رطوبت طبیعی پوست، سد محافظتی آن را تضعیف میکند.
در نتیجه، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض این عوامل بدون استفاده از کرم ضدآفتاب یا مرطوبکننده مناسب، میتواند به التهاب مزمن و پیری زودرس پوست منجر شود.
۲. بیماریهای پوستی مزمن
برخی از اختلالات پوستی التهابی مانند اگزما (درماتیت آتوپیک)، روزاسه (Rosacea)، درماتیت سبورئیک و پسوریازیس (Psoriasis) از جمله بیماریهایی هستند که به صورت دورهای با قرمزی، پوستهریزی و خارش ظاهر میشوند.
در این شرایط، عملکرد طبیعی سد دفاعی پوست مختل شده و پوست به محرکهای ساده مانند صابون، گرما یا مواد آرایشی حساستر میشود. درمان این بیماریها معمولاً نیازمند پمادهای تخصصی حاوی ترکیبات ضدالتهاب مانند هیدروکورتیزون، سرامیدها یا نیاسینامید است تا روند ترمیم پوست تسریع گردد.
۳. واکنشهای آلرژیک
یکی از دلایل شایع التهاب صورت، درماتیت تماسی آلرژیک است. در این حالت، سیستم ایمنی بدن به مواد خاصی مانند عطرها، مواد نگهدارنده، فلزات یا حتی برخی غذاها واکنش نشان میدهد.
نتیجهی این واکنش معمولاً به صورت قرمزی، خارش، سوزش و ایجاد بثورات پوستی ظاهر میشود. تماس مداوم با این مواد میتواند التهاب را تشدید کند و به نواحی دیگر پوست گسترش یابد. در چنین مواردی، اجتناب از عامل محرک و استفاده از پمادهای تسکیندهنده و ضدحساسیت ضروری است.
۴. روتین نامناسب مراقبت از پوست
استفادهی بیش از حد از محصولات لایهبردار یا اسیدی مانند AHA و BHA، ترکیب محصولات ناسازگار، یا شستشوی بیش از اندازه، میتواند سد محافظتی پوست را از بین ببرد. از بین رفتن لایهی محافظ لیپیدی پوست باعث تبخیر آب، نفوذ باکتریها و افزایش حساسیت میشود.
در این شرایط، پوست خشک، متورم و قرمز میشود و حتی ممکن است نسبت به محصولات معمولی نیز واکنش نشان دهد. برای جلوگیری از این وضعیت، رعایت تعادل در روتین پوستی، استفاده از شویندههای ملایم و محصولات بازسازنده سد دفاعی پوست اهمیت زیادی دارد.
۵. سبک زندگی و عوامل هورمونی
سلامت پوست بازتابی از سلامت کلی بدن است. کمبود خواب، استرس مزمن، رژیم غذایی سرشار از قند و چربیهای فرآوریشده و تغییرات هورمونی (به ویژه در دوران قاعدگی یا یائسگی) میتوانند میزان التهاب سیستمیک بدن را افزایش دهند.
استرس با تحریک ترشح کورتیزول موجب کاهش عملکرد سد پوستی و افزایش حساسیت میشود. همچنین، کمبود ویتامینها و اسیدهای چرب ضروری در رژیم غذایی میتواند روند ترمیم پوست را مختل کند.
مدیریت استرس، خواب کافی، تغذیهی متعادل و نوشیدن آب کافی از اصول پایه برای کاهش التهاب و حفظ سلامت پوست صورت است.

انتخاب پماد مناسب نقش تعیینکنندهای در روند ترمیم، آبرسانی و بازسازی سد محافظتی پوست دارد. زمانی که پوست صورت دچار التهاب میشود، عملکرد طبیعی سد پوستی مختل شده و توانایی نگهداری رطوبت کاهش مییابد. در چنین شرایطی، استفاده از پمادی با فرمولاسیون غلیظ و ترمیمکننده میتواند به کاهش التهاب، تسکین تحریکات پوستی و بازیابی تعادل طبیعی پوست کمک کند.
پمادها به دلیل بافت سنگینتر و خاصیت انسدادی بیشتر نسبت به کرمها یا ژلها، لایهای محافظ روی سطح پوست ایجاد میکنند. این لایه از تبخیر آب جلوگیری کرده و مانع نفوذ عوامل محرک محیطی مانند گردوغبار، آلودگی یا مواد شیمیایی میشود. نتیجهی این فرآیند، تسریع ترمیم سلولی و بازسازی بافت پوست است.
زمانی که پوست صورت دچار التهاب میشود، سد محافظ آن آسیب دیده و توان نگهداری آب به شدت کاهش مییابد. در این حالت، پمادها به دلیل خاصیت انسدادی بالا، بهترین گزینه برای درمان هستند. آنها با کاهش تبخیر آب و محافظت در برابر عوامل محرک خارجی، به پوست اجازه میدهند تا سریعتر بازسازی شود.
علاوه بر این، بسیاری از پمادهای درمانی حاوی ترکیبات ضدالتهاب طبیعی یا دارویی مانند آلوئهورا، زینک اکساید، پانتنول یا هیدروکورتیزون هستند که به صورت موضعی موجب کاهش قرمزی، خارش و سوزش پوست میشوند.
در نتیجه، استفادهی منظم از پماد مناسب التهاب پوست صورت، به احیای سد محافظتی پوست و بازگرداندن لطافت و آرامش به آن کمک میکند.

همهی پمادها تأثیر یکسانی ندارند. برای دستیابی به بهترین نتیجه در رفع التهاب پوست صورت، باید محصولی را انتخاب کنید که حاوی ترکیبات مؤثر در تسکین تحریکات پوستی، بازسازی سد محافظتی پوست و کاهش قرمزی باشد. در ادامه، مهمترین مواد مؤثرهی علمی و گیاهی مورد استفاده در پمادهای ضد التهاب صورت را معرفی میکنیم:
پانتنول یکی از ترکیبات مرطوبکننده و ترمیمکنندهی شناختهشده در علم پوست است. این ماده با تبدیل شدن به ویتامین B5 در لایههای پوستی، موجب افزایش رطوبت، کاهش تحریک و تسریع روند بازسازی سلولی میشود.
پمادهای حاوی پانتنول به ویژه برای پوستهای خشک و آسیبدیده توصیه میشوند؛ زیرا به تقویت سد دفاعی پوست و حفظ نرمی و لطافت آن کمک میکنند.
سرامیدها نوعی لیپید طبیعی هستند که میان سلولهای سطحی پوست قرار دارند و همچون چسب بیولوژیک، سلولها را به هم متصل میکنند. کاهش میزان سرامیدها یکی از دلایل اصلی خشکی و التهاب پوستی است.
افزودن سرامید به پمادهای ضد التهاب باعث بازسازی سد محافظتی پوست، حفظ تعادل رطوبت و کاهش نفوذ عوامل محرک خارجی میشود. این ترکیبات بهویژه برای پوستهای حساس، آتوپیک یا دارای اگزما مفید هستند.
زینک اکساید یک مینرال چند منظوره با خاصیت ضد التهاب و آنتیباکتریال است. این ترکیب با ایجاد یک لایهی محافظ فیزیکی بر سطح پوست، از تماس مستقیم آن با آلودگی، تعریق یا مواد محرک جلوگیری میکند.
علاوه بر تسکین التهاب، زینک اکساید به کنترل ترشح چربی، کاهش قرمزی و جلوگیری از عفونتهای سطحی پوست نیز کمک میکند. به همین دلیل، در بسیاری از پمادهای مناسب پوست حساس یا نوزادان از این ترکیب استفاده میشود.
مادکاسوساید یکی از ترکیبات فعال گیاه Centella Asiatica است که به دلیل خاصیت ضد التهابی و ترمیمکنندگی بالا شهرت دارد. این ماده با مهار تولید سیتوکینهای التهابی موجب کاهش قرمزی، تسریع ترمیم زخمهای سطحی و افزایش مقاومت پوست در برابر استرسهای محیطی میشود.
پمادهای حاوی مادکاسوساید گزینهای ایدهآل برای پوستهای حساس، آسیبدیده یا تحت درمانهای لایهبردار هستند.
این دو عصارهی گیاهی از دیرباز به عنوان تسکیندهندههای طبیعی پوست شناخته شدهاند. آلوئهورا با خاصیت خنککنندگی و آبرسانی قوی، احساس سوزش و التهاب را کاهش میدهد؛ در حالی که کالاندولا (گل همیشهبهار) دارای ترکیبات فلاونوئیدی است که واکنشهای التهابی و اکسیداتیو پوست را مهار میکند.
ترکیب این دو عصاره در پمادها، آرامش و طراوت فوری برای پوستهای تحریکشده فراهم میسازد.
در موارد التهاب شدید یا خارش مداوم، پزشکان ممکن است پمادهای حاوی هیدروکورتیزون با غلظت پایین (OTC) را توصیه کنند. این مادهی استروئیدی با کاهش سریع پاسخ التهابی سیستم ایمنی موجب کاهش قرمزی، خارش و تورم میشود.
با این حال، استفاده از هیدروکورتیزون باید محدود، کوتاهمدت و تحت نظر پزشک باشد؛ زیرا مصرف طولانی میتواند به نازکی پوست یا وابستگی دارویی منجر شود.
برای جلوگیری از تشدید حساسیت یا تحریک بیشتر پوست، از مصرف پمادهایی که حاوی عطر، الکل، اسانسهای قوی، رنگ مصنوعی یا اسیدهای فعال (مانند گلیکولیک اسید) هستند، خودداری کنید. این ترکیبات ممکن است سد محافظتی پوست را تضعیف کرده و روند بهبود التهاب را به تأخیر بیندازند.

پس از بررسی فرمولاسیونهای مورد تأیید متخصصان پوست و تحلیل بازخورد مصرفکنندگان، چند پماد و کرم برتر شناسایی شدهاند که در کاهش التهاب، ترمیم سد دفاعی پوست و ایجاد حس آرامش و رطوبت پایدار عملکردی مؤثر دارند. در ادامه، برخی از شناختهشدهترین و اثباتشدهترین آنها را معرفی میکنیم:
ویژگی:
پماد کالاندولا دینه با داشتن عصاره گل همیشهبهار، اثر ضدالتهابی، ضدباکتری و ترمیمکنندگی قوی داشته و به بهبود زخمها، سوختگیها، اگزما و تحریکات پوستی کمک میکند. این پماد با فرمولاسیون گیاهی و بافتی چربتر نسبت به کرمها، رطوبت پوست را حفظ کرده و روند ترمیم بافت را تسریع میکند.
ویژگی:
این محصول، کرم تخصصی برای تسکین التهاب، خارش و خشکی ناشی از اگزما است که با ترکیباتی مانند اوره، بابونه، سدر و زینک، پوست را تسکین بخشیده و ترمیم میکند؛ با وجود سرامید، هیالورونیک اسید و ویتامین E، رطوبت طبیعی پوست را حفظ کرده و سد محافظتی آن را بازسازی مینماید.
ویژگی:
کرم سیکا ورته با دارا بودن ۹۷٪ ترکیبات با منشأ طبیعی و موادی مانند زینک اکساید، کالاندولا، بابونه و آلوئهورا، به تسکین سریع قرمزی، التهاب و سوختگیهای سطحی پوست کمک میکند.
ویژگی:
این کرم با ترکیباتی مانند الاستین هیدرولیز شده، سدیم PCA و لاکتیک اسید، به ترمیم سد محافظتی پوست، آبرسانی عمقی و افزایش خاصیت کشسانی و لطافت پوست می پردازد.
حتی بهترین پمادهای ضد التهاب نیز در صورتی که به درستی استفاده نشوند، نمیتوانند نتیجهی مطلوبی ارائه دهند. رعایت اصول صحیح استفاده از پماد نقش مهمی در افزایش اثربخشی درمان و تسریع روند ترمیم پوست دارد.
در ادامه، مراحل تأییدشده توسط متخصصان پوست برای استفادهی ایمن و مؤثر از پمادهای ضد التهاب پوست صورت آورده شده است:
ابتدا پوست را با یک شویندهی ملایم و فاقد سولفات تمیز کنید تا چربی، آلودگی و ذرات محیطی بدون تحریک پوست حذف شوند. از شویندههایی که کف زیاد تولید میکنند یا حاوی دانههای اسکراب هستند خودداری کنید؛ زیرا میتوانند سد پوستی را تضعیف کرده و التهاب را تشدید نمایند. همچنین، پاکسازی باید با آب ولرم انجام شود، نه آب داغ.
پس از شستشو، پوست را با حولهای تمیز، نرم و کاملاً خشک به آرامی خشک کنید. حوله را روی پوست به آرامی فشار دهید یا ضربهی ملایم بزنید؛ از کشیدن یا مالش پوست جداً خودداری کنید. اصطکاک باعث تحریک بیشتر پوست ملتهب و تشدید قرمزی میشود.
مقدار کمی از پماد را بردارید و به صورت یکنواخت و نازک روی نواحی ملتهب بمالید. لایهی ضخیمتر الزاماً اثرگذارتر نیست؛ در واقع، پوست برای تنفس طبیعی نیاز به تبادل هوا دارد. پخش آرام پماد با نوک انگشت تمیز، جذب بهتر و یکنواختتری را فراهم میکند.
در زمان التهاب، باید روتین پوستی را حداقلی و محافظتی نگه دارید. از ترکیبات فعال مانند رتینول، اسیدهای آلفا هیدروکسی (AHA/BHA)، سرمهای قوی و ویتامین C غلیظ پرهیز نمایید؛ زیرا این ترکیبات میتوانند تحریک را تشدید کنند.
در این دوره، روتین روزانه باید شامل سه مرحلهی ساده باشد:
شوینده ملایم ←پماد ضدالتهاب ← ضد آفتاب مناسب
پوست ملتهب نسبت به اشعههای فرابنفش (UV) حساستر است و در صورت عدم مراقبت لازم، احتمال تیره شدن یا تشدید التهاب وجود دارد. از ضد آفتابهای معدنی حاوی زینک اکساید یا تیتانیوم دیاکساید مانند ضد آفتاب زینک نیوژن استفاده کنید؛ زیرا این ترکیبات علاوه بر محافظت فیزیکی، خاصیت ضدالتهابی ملایمی نیز دارند و برای پوستهای حساس کاملاً ایمن هستند.
با رعایت مراحل ساده اما علمی بالا، میتوانید اثربخشی پماد را به حداکثر رسانده، زمان ترمیم پوست را کوتاهتر نمایید.
اگر التهاب پوست صورتتان پس از یک هفته استفاده از پمادهای بدون نسخه (OTC) بهبود نیافت، یا حتی بدتر شد، وقت آن است که برای بررسی دقیقتر به متخصص پوست (درماتولوژیست) مراجعه کنید.
گاهی التهاب ظاهراً ساده میتواند نشانهی یک مشکل پوستی جدیتر باشد که نیاز به درمان تخصصی دارد.
در صورت مشاهدهی هر یک از موارد زیر، فوراً با پزشک مشورت نمایید:
پزشک متخصص پس از معاینه، بسته به تشخیص، ممکن است درمانهای قویتر را تجویز کند.
از جمله:
نکتهی مهم: خود درمانی طولانیمدت میتواند علائم را پنهان یا تشدید کند. بنابراین اگر بهبودی مشاهده نمیکنید، مراجعه به پزشک نه تنها ضروری، بلکه بهترین راه برای پیشگیری از آسیبهای پوستی بیشتر است.

سوالات رایج کاربران داروکده راجع به رفع التهاب پوست صورت
1- التهاب پوست صورت یعنی چه؟
التهاب پوست صورت واکنشی دفاعی بدن در برابر عوامل محرک یا آسیبزا مانند آلرژی، آفتابسوختگی یا مواد شیمیایی است؛ نتیجه آن، بروز علائم قرمزی، خارش و سوزش پوست می باشد. این وضعیت معمولاً موقتی است، اما در صورت تداوم نیاز به بررسی تخصصی دارد.
2- درمان خانگی التهاب پوست صورت با چه ترکیباتی است؟
درمان خانگی التهاب پوست با ترکیبات طبیعی مانند آلوئهورا، عسل، بابونه و خیار امکانپذیر است. این مواد خاصیت ضدالتهابی دارند و به تسکین قرمزی و تحریک پوست کمک میکنند.
3- درمان سریع التهاب پوست صورت چگونه امکان پذیر است؟
برای درمان سریع التهاب، بهتر است از کمپرس سرد، شوینده ملایم و کرمهای ترمیمکننده حاوی زینک اکساید یا پانتنول استفاده شود. در این مدت باید از مصرف لایهبردارها و محصولات قوی خودداری کرد.
4- برای خارش و التهاب پوست صورت چه کنیم؟
برای خارش و التهاب پوست، استفاده از کرمهای مرطوب کننده بدون عطر و کرمهای ضدالتهاب ملایم توصیه میشود. در صورت خارش شدید، مشورت با پزشک برای تجویز کرم هیدروکورتیزون ضروری است.
5- قرص ضد التهاب پوست صورت چی خوبه؟
در موارد التهاب شدید، پزشک ممکن است قرصهای آنتیهیستامین مانند سیتریزین یا داروهای ضدالتهاب مثل ایبوپروفن تجویز کند. مصرف خودسرانه این داروها بدون تجویز پزشک توصیه نمیشود.
6- چگونه التهاب پوست صورت را کم کنیم؟
برای کاهش التهاب پوست، استفاده از مرطوبکننده، ضدآفتاب مینرال، پرهیز از محصولات محرک و حفظ سبک زندگی سالم مؤثر است. نوشیدن آب کافی و خواب منظم نیز به بازسازی و آرامش پوست کمک میکند.
التهاب پوست صورت، با وجود ناراحتی و حساسیتی که ایجاد میکند، با انتخاب پماد مناسب، قابل کنترل و بهبود است. استفاده از ترکیبات تسکیندهنده و محافظ پوست مانند سرامیدها، پانتنول و مادکاسوساید، به بازگرداندن تعادل طبیعی پوست، کاهش قرمزی و حس آرامش کمک میکند.
کلید موفقیت در درمان التهاب پوست صورت، پیوستگی و رعایت روتین صحیح مراقبت از پوست است. حتی پس از بهبود ظاهری پوست، ادامهی استفاده از پماد مناسب همراه با پاکسازی ملایم، مرطوبکنندههای سازگار و سبک زندگی سالم، مانع بازگشت تحریک و التهاب میشود.
در دنیای مراقبت از پوست، معجزه در تداوم و رعایت اصول علمی اتفاق میافتد؛ نه در استفادهی شدید یا محصولات قوی. انتخاب محصولی مطمئن و استفاده منظم از آن، مسیر بازسازی پوست و حفظ لطافت و آرامش آن را هموار میکند.
"علم، تجربه و دقت؛ مسیر آرامش پوست شما با تیم علمی داروکده"
کارشناسان مجرب تیم علمی داروکده آمادهاند تا با ارائه مشاوره علمی و تخصصی رایگان، شما را در انتخاب پمادهای ضد التهاب مناسب با نوع پوست و نیازتان همراهی کنند. پس از دریافت مشاوره، میتوانید سفارش خود را بهراحتی از طریق داروخانه آنلاین داروکده ثبت نمایید.
برای کاربران ساکن تهران، ارسال فوری سفارشها در همان روز ثبت از طریق سامانه دارو اکسپرس انجام میشود و در سایر شهرها، ارسال از طریق پست پیشتاز با بستهبندی ایمن و دوستدار محیط زیست صورت میگیرد.
"تجربه شما برای ما ارزشمند است"
اگر از پمادهای ضد التهاب استفاده کردهاید یا در حال آغاز درمان هستید، دیدگاه و تجربهی خود را در بخش پرسش و پاسخ همین مقاله با دیگر کاربران به اشتراک بگذارید. بازخورد شما کمک میکند محتوایی دقیقتر و کاربردیتر در اختیار همه کاربران قرار گیرد.
در نهایت، اگر این راهنما برایتان مفید بوده، آن را برای دوستان و نزدیکان خود بفرستید و در مسیر مراقبت آگاهانه و علمی از پوست، با تیم علمی داروکده همراه باشید.
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد