
در این مقاله از مجله علمی داروکده به طور علمی بررسی می کنیم که چه عواملی باعث عدم پایبندی به رژیم می شوند و بهترین راه برای حفظ رژیم غذایی چیست؟
نویسنده: پریسا نژادحاجیان
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
04 اسفند 1404
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
04 اسفند 1404
27
چگونه رژیم خود را حفظ کنیم؟
حفظ رژیم غذایی به ویژه با هدف کاهش وزن، یکی از دغدغههای اصلی بسیاری از افراد می باشد. با توجه به تغییرات شیوه زندگی و مشکلاتی همچون اضافه وزن و بیماریهای متابولیکی ناشی از آن، بسیاری از مردم به دنبال روشهای مؤثر برای رسیدن به وزن ایدهآل هستند؛ اما پایبندی به رژیم غذایی چطور امکان پذیر می شود؟
در این مقاله، سعی داریم به طور علمی به این سوال پاسخ دهیم و ضمن بررسی علت های عدم پایبندی به رژیم، کاربردی ترین روش های حفظ رژیم غذایی را مرور کنیم.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:
مدت زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
رژیم گرفتن امروزه به یک دغدغه بزرگ برای بسیاری از افراد تبدیل شده است. با توجه به افزایش مشکلات چاقی، بیماریهای متابولیکی و تغییرات شیوه زندگی، بسیاری از مردم به دنبال اصلاح رژیم غذایی خود هستند. با این حال، یکی از بزرگترین چالشها در این مسیر، پایبندی به رژیم و حفظ آن است.
به ویژه، رژیمهای غذایی کاهش وزن به واسطه ایجاد محدودیت کالری، یکی از موضوعات پرطرفدار و در عین حال چالشبرانگیز در دنیای مدرن هستند. با توجه به شیوع اضافه وزن و چاقی، راه های کاهش وزن مورد توجه بوده و بسیاری از افراد به دنبال لاغری از طریق رژیمهای غذایی مختلف هستند. اما واقعیت این است که پایبندی به این رژیمها برای بسیاری مشکل تر از چیزی است که به نظر می رسد.

در این بخش به بررسی دلایل عمدهای میپردازیم که باعث میشود افراد نتوانند رژیم خود را حفظ کنند:
انگیزه برای لاغری ندارم! این شاید اولین و رایج ترین جمله افرادی باشد که رژیم خود را حفظ نمی کنند؛ چرا که پایبندی به رژیم غذایی نیازمند انگیزه و اراده قوی است.
بسیاری از افراد به دلیل عدم انگیزه کافی، در طول زمان به رژیم خود بیتوجه میشوند. این کمبود انگیزه میتواند ناشی از انتظارات غیرواقعی، نتایج سریع یا فشارهای اجتماعی باشد. زمانی که افراد احساس میکنند تلاشهای قبلی اش به نتیجه مطلوب نمیرسد، ممکن است انگیزه خود را از دست بدهد و رژیم را کنار بگذارد.
بسیاری از افراد برای سالها به مصرف غذاهایی پرکالری و فاقد ارزش تغذیه ای عادت کردهاند. این عادات غذایی ریشهدار به سختی تغییر میکنند و به زمان و تلاش زیادی نیاز دارد که ممکن است در مراحل اولیه رژیم غذایی افراد را دچار مشکل کند.
به ویژه، رژیم کاهش وزن به افراد اجازه نمیدهد از غذاهایی که به آن عادت کردهاند لذت ببرند، این تغییرات میتوانند به مقاومت ذهنی و احساس محرومیت منجر شوند و افراد را از ادامه رژیم خود بازدارد.
انتظار نتایج سریع و غیرواقعی از دلایلی است که باعث میشود افراد از رژیم کاهش وزن دست بکشند. بسیاری از افراد به دنبال کاهش وزن فوری و بدون زحمت هستند، اما این امر معمولاً نیاز به تغییرات تدریجی در شیوه زندگی دارد. وقتی روند کاهش وزن آنطور که انتظار می رود پیش نمیرود، احساس ناامیدی و دلزدگی میکنند و در نهایت رژیم خود را کنار میگذارند.
محدودیتهای شدید غذایی در رژیمهایی که کالری مصرفی را به طور قابل توجهی کاهش میدهند یا برخی از گروههای غذایی را به طور کامل حذف میکنند، معمولاً باعث احساس گرسنگی و ناراحتی میشوند و آزاردهنده بودن حس گرسنگی در صورت ادامه دار شدن سبب کنار گذاشتن رژیم می شود.

زندگی مدرن با مشغلههای زیادی همراه است. فشارهای کاری، خانوادگی و اجتماعی ممکن است زمان کافی برای تهیه غذاهای سالم یا پایبندی به برنامههای رژیمی را از افراد بگیرند. بسیاری از افراد به دلیل کمبود زمان، به غذاهای فوری یا فرآوریشده روی میآورند که معمولاً حاوی کالری بالا و ارزش غذایی کمی هستند.
تهیه رژیمهای سفت و سخت ممکن است با سبک زندگی شلوغ، برنامههای روزانه فشرده و نیازهای غذایی فردی همخوانی نداشته باشند. در صورتی که یک رژیم به راحتی با زندگی روزمره فرد هماهنگ نشود، احتمال ترک آن بسیار زیاد است.
شروع رژیم کاهش وزن بدون برنامهریزی دقیق و استراتژی مناسب میتواند باعث شکست شود. بسیاری از افراد رژیمهای شدید را به طور ناگهانی آغاز میکنند و بدون توجه به شرایط بدنی، سبک زندگی و عادات غذایی خود وارد رژیمهای سخت میشوند.
این نوع رژیمها میتوانند فشار زیادی بر بدن وارد کنند و در نتیجه باعث خستگی، کمبود انرژی و حتی مشکلات جسمانی شوند. عدم توجه به نیازهای بدن و تنظیم برنامه غذایی متناسب با آن میتواند منجر به ترک رژیم شود.
محیط اجتماعی و فرهنگی میتواند تأثیر زیادی بر انتخابهای غذایی افراد داشته باشد. در بسیاری از جوامع، غذاهای پرکالری و خوشمزه به عنوان نماد لذت و خوشی در نظر گرفته میشوند و این میتواند فرد را در برابر رژیم غذایی خود به چالش بکشد. در چنین شرایطی، مقابله با فشار اجتماعی میتواند به سختی صورت گیرد، بهخصوص زمانی که افراد در مناسبتهای اجتماعی قرار میگیرند که معمولاً شامل غذاهای غیررژیمی هستند.
استرسهای روانی و عاطفی میتوانند به رفتارهای غذایی ناسالم منجر شوند. بسیاری از افراد به جای روی آوردن به روشهای سالم برای مدیریت استرس، از غذا به عنوان یک منبع تسکیندهنده استفاده میکنند.
این رفتار که به آن "خوردن احساسی" گفته میشود، بهویژه در مواقع استرس یا مشکلات عاطفی میتواند بر رژیم غذایی تأثیر منفی بگذارد و فرد را از پایبندی به آن بازدارد.

بدن انسان برای حفظ تعادل انرژی طراحی شده است. در رژیمهای کاهش وزن که مصرف کالری به شدت کاهش مییابد، بدن به طور طبیعی به کاهش مصرف انرژی واکنش نشان میدهد و سرعت متابولیسم کند میشود.
این تغییرات فیزیولوژیک میتواند منجر به کاهش سرعت کاهش وزن، استپ وزنی همراه با احساس خستگی یا کمبود انرژی گردد که باعث پایین آمدن انگیزه برای رژیم می شود.
پشتیبانی از سوی خانواده، دوستان یا گروههای حمایتی میتواند تأثیر زیادی بر پایبندی به رژیم غذایی داشته باشد. بدون این حمایت، فرد ممکن است احساس انزوا کند یا به راحتی از رژیم خود دست بکشد. افرادی که در یک محیط حمایتی قرار دارند، معمولاً شانس بیشتری برای موفقیت در رژیم غذایی دارند.

بهترین رژیم غذایی برای چربی سوزی و کاهش وزن نه تنها باید به کاهش کالری مصرفی کمک کند، بلکه باید به گونهای طراحی شود که فرد احساس محرومیت یا خستگی نکرده و بتواند آن را به طور پایدار دنبال کند.
همچنین، برنامه رژیم غذایی برای کاهش وزن باید ویژگیهای خاصی داشته باشد که به فرد کمک کند تا به اهداف تناسب اندام خود ن برسد، در حالی که سلامت عمومی او حفظ شود.
برخی از مهم ترین ویژگی های یک رژیم غذایی لاغری اصولی شامل موارد زیر است:
اولین ویژگی یک رژیم غذایی مناسب کاهش وزن، ایجاد تعادل منفی انرژی است. این به این معناست که فرد باید کالری کمتری نسبت به میزان انرژی که روزانه مصرف میکند، دریافت نماید.
با این حال، این کاهش کالری نباید آنقدر شدید باشد که باعث کاهش متابولیسم بدن، احساس خستگی یا سوءتغذیه شود. لذا، باید به طور تدریجی کالریها را کاهش داده و به بدن اجازه دهید که از منابع چربی ذخیرهشده برای تأمین انرژی استفاده کند.
یک رژیم غذایی مناسب برای کاهش وزن باید شامل انواع مختلفی از مواد غذایی سالم و مغذی باشد. این شامل میوهها، سبزیجات، پروتئینهای کمچرب، غلات کامل، چربیهای سالم و منابع فیبر است. تنوع در رژیم غذایی نه تنها به تامین ویتامینها و مواد معدنی ضروری کمک میکند، بلکه از یکنواختی و بی انگیزگی نیز جلوگیری میکند.
به جای تمرکز صرف بر روی کاهش کالری، یک رژیم غذایی مناسب کاهش وزن باید بر روی کیفیت مواد مغذی نیز تأکید داشته باشد. مصرف غذاهایی که حاوی قندهای افزوده، چربیهای ترانس و نمک زیاد هستند، ممکن است موجب اختلال در فرایند کاهش وزن شود.
در عوض، انتخاب مواد غذایی طبیعی، حاوی فیبر و غیر فرآوریشده میتواند به فرد کمک کند تا احساس سیری بیشتری داشته باشد و در عین حال نیازهای تغذیهای خود را تامین کند.
به عنوان مثال، مصرف غلات کامل به جای غلات فرآوریشده، چربیهای سالم مانند آووکادو و روغن زیتون به جای چربیهای اشباع شده و پروتئینهای لخم به ویژه مرغ و ماهی به جای گوشتهای حاوی چربی، انتخابهای بهتری هستند.
فیبر یکی از مهمترین عواملی است که در رژیمهای کاهش وزن باید مد نظر قرار گیرد. مصرف مناسب فیبر از طریق میوهها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل و همچنین مکمل های حاوی فیبر میتواند به احساس سیری طولانیتر کمک کند و از پرخوری جلوگیری نماید.
همچنین، فیبر میتواند از مشکلات گوارشی مانند یبوست جلوگیری کند، موجب تثبیت قند خون و کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن مانند دیابت نوع 2 و بیماریهای قلبی میشود.
یک رژیم غذایی مناسب باید با سبک زندگی فردی، فعالیت بدنی و نیازهای شخصی هر فرد سازگار باشد. افراد با فعالیت بدنی زیاد، نیاز به میزان بیشتری انرژی دارند، در حالی که برخی دیگر ممکن است زندگی کمتحرکتری داشته باشند.
رژیمهای غذایی که شامل محدودیتهای شدید یا سختیهای بیش از حد هستند، معمولاً برای مدت طولانی پایدار نیستند. در عوض، رژیمهای کاهش وزن مناسب باید به گونهای طراحی شوند که فرد بتواند آنها را در بلندمدت ادامه دهد.
این بدان معناست که رژیم باید قابل انعطاف باشد و اجازه دهد فرد در مناسبتهای اجتماعی و مهمانیها به راحتی از آن پیروی کند. هدف این است که رژیم به بخشی از سبک زندگی فرد تبدیل شود، نه یک دوره موقت.
پایبندی به رژیم، به ویژه در مسیر کاهش وزن، یکی از بزرگترین چالشها برای بسیاری از افراد است. برای حفظ یک رژیم غذایی، نیاز به استراتژیها و روشهایی است که علاوه بر ایجاد انگیزه برای رژیم، به فرد کمک کنند تا در برابر وسوسهها و دشواریها مقاومت کند. با ما همراه باشید تا در این بخش، به معرفی روشهای علمی و تخصصی برای حفظ رژیم غذایی و پایبندی به آن بپردازیم:

یکی از مهمترین گامها برای حفظ یک رژیم غذایی موفق، تنظیم اهداف واقعبینانه و قابل دسترس است. بسیاری از افراد با اهداف بلندپروازانه شروع به رژیم میکنند، اما زمانی که به این اهداف نمیرسند، احساس شکست کرده و از رژیم خود دست میکشند.
به جای هدفگذاری برای کاهش وزن زیاد در مدت زمان کوتاه، بهتر است که هدفگذاریهای کوتاهمدت و معقول داشته باشیم. این اهداف باید قابل اندازهگیری و قابل دستیابی باشند تا فرد به طور مستمر انگیزه خود را حفظ کند.
یکی از دلایل شکست در رژیمهای غذایی، تغییرات ناگهانی و شدید در رژیم است که بدن را دچار استرس میکند. تغییرات سریع و شدید میتوانند منجر به احساس محرومیت و در نهایت ترک رژیم شوند. بهترین راه برای پایبندی به رژیم، انجام تغییرات تدریجی است. به عنوان مثال، کاهش تدریجی کالری مصرفی یا افزودن فعالیت بدنی روزمره به جای انجام تغییرات ناگهانی میتواند باعث تطابق بدن با رژیم غذایی جدید شود.
یکی از چالشهای اصلی در حفظ رژیم غذایی، مدیریت رفتارهای غذایی است. بسیاری از افراد بدون توجه به نیاز واقعی بدن، به دلایل احساسی، اجتماعی یا محیطی غذا میخورند. آگاهی از این رفتارها و تلاش برای تغییر آنها میتواند به حفظ رژیم کمک کند. برخی از راهکارها برای کنترل پرخوری عبارتند از:
با اینکه تقویت اراده برای لاغری مهم است اما مدیریت اشتها و کنترل پرخوری تنها به اراده فرد وابسته نیست، بلکه باید به شناخت دقیق از نیازهای بدن و واکنشهای احساسی آن پرداخته شود.
تمرینهای ذهنآگاهی، مانند "خوردن با دقت" یا "Mindful eating"، به فرد کمک میکند تا با دقت بیشتر نسبت به احساس گرسنگی و سیری خود، از خوردن غیرضروری و بدون آگاهی جلوگیری نماید.
این تکنیکها همچنین میتوانند به فرد کمک کنند تا از غذا به عنوان یک ابزار تسکیندهنده احساسی استفاده نکرده و تنها در زمانهای واقعی گرسنگی غذا بخورد.
افرادی که در مسیر کاهش وزن از حمایت خانواده، دوستان یا گروههای آنلاین برخوردار هستند، معمولاً موفقتر از افرادی هستند که تنها به تلاشهای فردی تکیه میکنند. مشارکت در حفظ رژیم یا پیوستن به گروههای پشتیبانی میتواند به انگیزه برای رژیم گرفتن کمک کند. این حمایت اجتماعی نه تنها از نظر روانی مفید است، بلکه میتواند در مواقع چالشبرانگیز، مانند مهمانیها یا تعطیلات، فرد را از لغزش در رژیم خود بازدارد.

یکی از عوامل مهم در حفظ رژیم غذایی، ایجاد تعادل بین محدودیت و لذت از غذا است. رژیمهایی که منعطف و متعادل هستند، به فرد اجازه میدهند تا در کنار حفظ کاهش وزن، از غذاهای مورد علاقه خود نیز لذت ببرد. این امر به فرد کمک میکند تا احساس محدودیت یا محرومیت نکند.
به عنوان مثال، میتوان از روشهایی مانند "Cheat Meal" (یک وعده غذای غیررژیمی در هفته) استفاده کرد تا فرد احساس کند که همچنان میتواند از برخی غذاهای مورد علاقهاش بهرهمند شود بدون اینکه هدف کاهش وزنش به خطر بیفتد.
علیرغم اهمیت داشتن یک رژیم غذایی مناسب برای پایبندی به آن، بسیاری از افراد به دنبال راه کمکی در مسیر کاهش وزن هستند، در این راستا، استفاده درست و اصولی از مکمل های کاهش وزن بر اساس شرایط و نیاز فردی، می تواند از مسیرهای مختلفی نظیر کاهش اشتها، افزایش سوخت و ساز، چربی سوزی بهتر و... کمک نموده و انگیزه فرد را دو چندان نماید.
یکی از راههای مؤثر برای حفظ رژیم غذایی، استفاده از ابزارهای ردیابی پیشرفت است. این ابزارها میتوانند شامل اپلیکیشنهای موبایل برای ثبت غذا، محاسبه کالری و پیگیری فعالیتهای بدنی باشند.
ثبت روزانه غذاها و فعالیتها به فرد این امکان را میدهد در طول زمان تغییرات بدن خود را مشاهده کرده و انگیزه بیشتری برای ادامه رژیم پیدا کند. همچنین، این ابزارها میتوانند به شناسایی الگوهای منفی در رفتارهای غذایی کمک کرده و راههای اصلاح آنها را پیشنهاد دهند.
در مسیر رژیم غذایی، ممکن است افراد گاهی اوقات از رژیم خود خارج شده یا در برابر وسوسهها تسلیم شوند. این امر طبیعی است و نباید باعث خودسرزنشگری شود. در واقع، انعطافپذیری و بخشش به خود در این مواقع ضروری است.
مهم این است که فرد در صورت لغزش، سریعاً از آن عبور کند و به رژیم خود بازگردد. خودسرزنشگری میتواند باعث ایجاد احساس شکست شود و فرد را از پیگیری اهداف خود بازدارد.
ورزش و فعالیت بدنی منظم نه تنها به کاهش وزن کمک میکند، بلکه باعث افزایش انرژی، بهبود خلقوخو و تقویت اعتماد به نفس میشود. زمانی که فرد به صورت منظم ورزش میکند، احتمال ترک رژیم کاهش مییابد زیرا فعالیت بدنی به فرد کمک میکند تا در برابر گرسنگی ناشی از کاهش کالری مقاومت کند و به روند کاهش وزن ادامه دهد.
همچنین، ورزش به حفظ توده عضلانی در طول رژیم غذایی کمک میکند که این امر میتواند تأثیر زیادی در حفظ متابولیسم و سلامت کلی بدن داشته باشد.

پس از گذراندن مراحل کاهش وزن و رسیدن به وزن دلخواه، ثابت نگه داشتن وزن بعد از رژیم به یکی از مهمترین چالشها تبدیل میشود.
ممکن است فکر کنید پس از رسیدن به وزن مورد نظر خود، می توانید به سبک زندگی قبلی باز گردید و مصرف غذاهای پرکالری و ناسالم را از سر بگیرید؛ در حالیکه این باور اشتباه است؛ زیرا همان قدر که انگیزه برای شروع رژیم اهمیت دارد، تثبیت وزن نیز مهم است.
اگر رژیم غذایی و شیوه زندگی در این مرحله تغییر نکند، احتمال بازگشت به وزن قبلی وجود دارد. در این مرحله، هدف اصلی جلوگیری از افزایش وزن مجدد است و برای این کار باید تغییرات سبک زندگی که منجر به کاهش وزن شدهاند، همچنان ادامه یابند. رعایت یک رژیم غذایی متعادل، حفظ فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس باید در این مرحله جزو عادات روزانه فرد باقی بماند.
برای ثابت نگه داشتن وزن، مجموعهای از روشها وجود دارد که به فرد کمک میکند تا از بازگشت به وزن قبلی جلوگیری کند:
در نهایت، رعایت رژیم غذایی مناسب و حفظ آن یک فرآیند مستمر و نیازمند تعهد به تغییرات سبک زندگی است. برای رسیدن به اهداف کاهش وزن و تثبیت آن، باید با واقع گرایی وارد این مسیر شد و به ایجاد عادات سالم در زندگی روزمره توجه داشت تا در نهایت با پیروی از اصول و توجه به نیازهای بدن، نه تنها به وزن دلخواه رسید، بلکه آن را به صورت پایدار حفظ کرد.
همچنین، استفاده از مکمل های رژیمی که متناسب با نیاز شما باشند، می توانند مسیر را هموارتر ساخته و شما را اهداف سلامتی خود نزدیک سازند.
داروخانه آنلاین داروکده، با داشتن مجوز از دانشگاه علوم پزشکی ایران و به پشتوانه فیزیکی داروخانه مرکزی جمالزاده، نزدیک به دو دهه است که عرضه کننده انواع محصولات سلامت محور غیردارویی به صورت اینترنتی است و با ضمانت سلامت، اصالت و کیفیت آن هاست. خرید از داروکده به شما این امکان را می دهد که پس از بررسی انتخاب های متعدد و تطابق آن ها با شرایط خاص خود، بهترین تصمیم را بگیرید.
علاوه بر این، داروکده با رسالت همراهی و همیاری همیشگی خود در مسیر سلامت، امکان مشاوره تلفنی رایگان با تیم علمی خود را که متشکل از متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه است، به شما می دهد تا با گرفتن پاسخ سوالات خود در تمامی مراحل قبل، حین و بعد از خرید، بدون دغدغه و ابهام محصول مورد نظر را انتخاب کنید.
این مقاله هم به عنوان بخشی از مجله علمی داروکده، که خود بانک اطلاعاتی جامعی را در بر دارد، با هدف ارائه راهکارهای علمی پیرامون چگونگی حفظ رژیم غذایی نگارش شده بود؛ لذا امید داریم نهایت استفاده را برده باشید و نظرات و تجربیات ارزشمند خود را با ما به اشتراک بگذارید.
:References
Chapman K. Can people make healthy changes to their diet and maintain them in the long term? A review of the evidence. Appetite. 2010 Jun 1;54(3):433-41
Welsby PD. Why diets fail: a hypothesis for discussion. Postgraduate Medical Journal. 2017 Jun;93(1100):360-3
Leung AWY, Chan RSM, Sea MMM, Woo J. An Overview of Factors Associated with Adherence to Lifestyle Modification Programs for Weight Management in Adults. Int J Environ Res Public Health. 2017 Aug 16;14(8):922. doi: 10.3390/ijerph14080922. PMID: 28813030; PMCID: PMC5580624
Freire R. Scientific evidence of diets for weight loss: Different macronutrient composition, intermittent fasting, and popular diets. Nutrition. 2020 Jan 1;69:110549
Varkevisser RD, Van Stralen MM, Kroeze W, Ket JC, Steenhuis IH. Determinants of weight loss maintenance: a systematic review. Obesity reviews. 2019 Feb;20(2):171-211
Anderson JW, Konz EC, Frederich RC, Wood CL. Long-term weight-loss maintenance: a meta-analysis of US studies. The American journal of clinical nutrition. 2001 Nov 1;74(5):579-84
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد