
با رویکردی علمی به بررسی درماتیت، مکانیسمهای ایجاد آن و اصول درمان میپردازیم و در ادامه، کرم درماتین را بهعنوان بهترین کرم برای درمان درماتیت آتوپیک و درماتیت تماسی تحریکی معرفی میکنیم.
نویسنده: سحر زنوزی
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
09 دی 1404
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
09 دی 1404
27
بهترین کرم برای درمان درماتیت
درماتیت یا اگزما یکی از شایعترین بیماریهای التهابی پوست است که میتواند افراد را در هر سن و با هر نوع پوستی درگیر کند. این بیماری اگرچه تهدیدکننده حیات نیست اما بهدلیل خارش، خشکی، التهاب و عودهای مکرر، تأثیر قابلتوجهی بر کیفیت زندگی روزمره دارد.
بسیاری از افراد مبتلا، در طول زمان با دورههای بهبود و تشدید علائم مواجه میشوند و همین موضوع، نیاز به آگاهی و مراقبت پوستی اصولی را پررنگتر میکند. شناخت دقیق درماتیت، علل زمینهای و مکانیسمهای ایجاد آن، نخستین گام در انتخاب مسیر درمانی صحیح است. از سوی دیگر، تنوع انواع درماتیت باعث میشود که یک راهکار واحد برای همه بیماران کافی نباشد.
انتخاب محصولات مراقبتی و درمانی مناسب، بهویژه کرمها، نقش کلیدی در کنترل علائم و پیشگیری از عود بیماری دارد. در این مقاله از مجله علمی داروکده تلاش کردهایم با نگاهی علمی، ساده و کاربردی، به این پرسش پاسخ دهیم که درماتیت چیست، چرا ایجاد میشود و چگونه میتوان آن را بهصورت اصولی مدیریت کرد. هدف ما ارائه اطلاعاتی قابلاعتماد است تا مخاطب بتواند با آگاهی بیشتر، تصمیمات بهتری برای سلامت پوست خود بگیرد.

فهرست
مدت زمان مطالعه: 8 دقیقه
درماتیت که با نام اگزما نیز شناخته میشود، به گروهی از اختلالات التهابی پوست گفته میشود که با علائمی مانند: قرمزی، خارش، خشکی، پوستهریزی، سوزش و گاهی تاول یا ترکهای پوستی همراه است. این التهاب میتواند بهصورت حاد، تحتحاد یا مزمن بروز کند و ماهیت آن معمولاً عودکننده است. درماتیت یک بیماری مسری نیست، اما میتواند کیفیت زندگی فرد را بهطور قابل توجهی تحتتأثیر قرار دهد.

از نظر علمی، درماتیت حاصل تعامل چند عامل اصلی است: نقص در سد دفاعی پوست، ناهماهنگی در پاسخ سیستم ایمنی، تأثیر عوامل محیطی و نقش تنظیمکننده سیستم عصبی و روان. در پوست سالم، لایه شاخی مانند یک سد عمل میکند و مانع از خروج آب و ورود مواد محرک میشود. در بسیاری از مبتلایان به درماتیت، این سد دچار اختلال است؛ بهویژه در افرادی که کاهش یا نقص عملکرد پروتئین فیلگرین دارند. این وضعیت باعث افزایش تبخیر آب از سطح پوست و افزایش نفوذپذیری نسبت به آلرژنها و مواد محرک میشود.
همزمان با ضعف سد پوستی، سیستم ایمنی نیز واکنشی بیشازحد نشان میدهد. در برخی انواع درماتیت، بهویژه نوع آتوپیک، مسیرهای التهابی خاصی فعال میشوند که با ترشح سیتوکینهای التهابی، خارش و التهاب مزمن را تشدید میکنند. این فرآیند باعث میشود بیماری بهصورت دورهای شعلهور شده و سپس فروکش کند.
عامل مهم دیگر، تغییر در تعادل میکروبیوم پوست است. در پوست سالم، میکروارگانیسمهای مفید در تعادل قرار دارند و نقش محافظتی ایفا میکنند. در درماتیت، این تعادل برهم میخورد و رشد بیشازحد برخی باکتریها یا قارچها میتواند التهاب و خارش را تشدید کند. پژوهشهای جدید حتی ارتباط میان سلامت روده و وضعیت پوست را مطرح کردهاند که به آن «محور روده–پوست» گفته میشود.
عوامل محیطی مانند تماس با شویندهها، مواد شیمیایی، فلزات، تغییرات آبوهوایی، خشکی هوا و همچنین استرس روانی و کمخوابی از عوامل تشدیدکننده مهم درماتیت محسوب میشوند. از نظر ژنتیکی نیز سابقه خانوادگی بیماریهای آلرژیک مانند آسم و رینیت آلرژیک با افزایش احتمال ابتلا به درماتیت ارتباط دارد.
درماتیت به اشکال مختلفی بروز میکند که هر کدام ویژگیهای بالینی خاص خود را دارند. درماتیت آتوپیک معمولاً از کودکی شروع میشود و با خشکی شدید و خارش مزمن همراه است. درماتیت تماسی تحریکی یا آلرژیک در اثر تماس مستقیم پوست با مواد محرک یا حساسیتزا ایجاد میشود. درماتیت سبورهای بیشتر در نواحی چرب بدن دیده میشود و با پوستههای چرب و زردرنگ مشخص است. نوع استازی نیز در اثر اختلال گردش خون در اندام تحتانی، بهویژه در سالمندان، بروز میکند.

درمان درماتیت بر چهار هدف اصلی استوار است: کاهش التهاب، کنترل خارش، ترمیم سد پوستی و پیشگیری از عود. از آنجا که درماتیت یک بیماری واحد نیست، شدت و نوع درمان بسته به شکل بالینی بیماری متفاوت است اما چارچوب کلی درمان در همه بیماران مشابه است.
پایهی اصلی درمان، مراقبت مداوم از پوست و بازسازی سد دفاعی آن است. استفاده منظم از فرآوردههای مرطوبکننده، حتی در دورههایی که علائم فروکش کردهاند، نقش کلیدی در کنترل بیماری دارد. در مراحل فعالتر، داروهای ضد التهاب موضعی یا سیستمیک بسته به شدت بیماری به کار میروند. در موارد شدید یا مقاوم، درمانهای هدفمند جدید مانند داروهای بیولوژیک یا مهارکنندههای مسیرهای التهابی میتوانند کیفیت زندگی بیمار را بهطور چشمگیری بهبود دهند. در کنار درمان دارویی، کنترل استرس، بهبود خواب و پرهیز از عوامل محرک نقش مکمل و مهمی دارند.
کرمها یکی از اصلیترین اجزای درمان درماتیت هستند و انتخاب صحیح آنها تأثیر مستقیمی بر کنترل علائم و پیشگیری از عود دارد. بهطور کلی، کرمهای مورد استفاده در درماتیت در سه گروه اصلی قرار میگیرند:
این گروه پایه درمان در همه انواع درماتیت محسوب میشود. این کرمها با کاهش تبخیر آب، تقویت چربیهای بینسلولی و افزایش مقاومت پوست در برابر محرکها عمل میکنند. ترکیباتی مانند: سرامیدها، کلسترول، اسیدهای چرب ضروری، گلیسرین، اوره با غلظت پایین و اسید هیالورونیک به بازسازی ساختار طبیعی پوست کمک میکنند. استفاده منظم از این کرمها باعث کاهش خشکی، خارش و دفعات عود بیماری میشود.
در دورههایی که التهاب فعال است، کرمهای ضد التهاب نقش کنترلکننده دارند. این دسته شامل فرآوردههای کورتیکواستروئیدی با قدرتهای مختلف و همچنین داروهای غیر استروئیدی تنظیمکننده پاسخ ایمنی است. انتخاب نوع کرم و مدت مصرف باید متناسب با شدت التهاب و ناحیه درگیر باشد تا از بروز عوارض پوستی جلوگیری شود. برای تهیه این محصولات تجویز پزشک به صورت نسخه لازم است.
این کرمها بیشتر نقش حمایتی دارند و برای کاهش خارش، سوزش و تحریکپذیری پوست استفاده میشوند. ترکیبات آرامبخش، ضد التهاب ملایم و محافظ سد پوستی در این گروه قرار میگیرند و برای استفاده روزانه یا دورههای نگهدارنده مناسباند. برای تهیه کرم های تسکین دهنده و محافظ، محصولات ترمیم کننده زخم، سوختگی و اسکار توصیه می شوند.

درماتیت سبورهای معمولاً با فعالیت بیشازحد قارچهای طبیعی پوست و چربی بالا همراه است. در این نوع، کرمها باید بافت سبک داشته باشند و علاوه بر کاهش التهاب، به مهار عامل میکروبی و تنظیم چربی پوست کمک کنند. فرآوردههایی که همزمان خاصیت ضد قارچ ملایم، ضد التهاب و تسکیندهنده دارند، برای کنترل علائم و پیشگیری از عود مناسبتر هستند. استفاده منظم اما کنترلشده از این کرمها نقش مهمی در پایداری نتایج درمان دارد.

درماتیت آتوپیک یک بیماری مزمن است و مراقبت پوستی در آن باید مداوم و بلندمدت باشد. در این بیماران، تمرکز اصلی بر ترمیم سد پوستی و کاهش تحریکپذیری پوست است. کرمهای انتخابی باید توانایی حفظ رطوبت، تقویت لایه شاخی و کاهش التهاب خفیف را داشته باشند. در دورههای تشدید بیماری، استفاده کوتاهمدت از کرمهای ضد التهاب ضروری است، اما پس از کنترل علائم، درمان باید با مرطوبکنندههای بازسازنده ادامه یابد تا از بازگشت بیماری جلوگیری شود.

سدر گیاهی دارویی است که در طب سنتی برای تسکین التهاب و خارش پوست استفاده میشده است. مطالعات جدید نشان دادهاند که عصاره برگ سدر دارای ترکیبات ضد التهاب، آنتیاکسیدان و ضد میکروبی ملایم است. این ویژگیها باعث شده فرآوردههای حاوی سدر بهعنوان گزینهای مکمل در درماتیتهای خفیف یا دورههای نگهدارنده مورد توجه قرار گیرند.
کرمهای حاوی عصاره سدر، در صورتی که پایه فرمولاسیون آنها ملایم و مناسب پوست حساس باشد، میتوانند به کاهش خارش، قرمزی و تحریک کمک کنند. با این حال، مانند همه ترکیبات گیاهی، احتمال حساسیت وجود دارد و استفاده از آنها باید با تست پوستی و بهعنوان مکمل درمان اصلی انجام شود، نه جایگزین درمان دارویی.
در همین راستا، شرکت باریج اسانس محصول درماتین را با هدف کمک به کنترل و کاهش علائم درماتیت آتوپیک و درماتیت تماسی تحریکی طراحی و تولید کرده است. این فرآورده با بهرهگیری از عصاره گیاهی سدر، به تسکین خارش، کاهش التهاب و حمایت از سلامت پوست آسیبدیده کمک میکند. برای تهیه درماتین میتوانید به داروخانههای معتبر از جمله داروخانه مرکزی جمالزاده یا داروخانه آنلاین داروکده مراجعه نمایید.
سوالات متداول درباره درمان درماتیت
1- آیا همه انواع درماتیت با یک کرم درمان میشوند؟
خیر، انتخاب کرم باید متناسب با نوع درماتیت باشد؛ برای مثال، در درماتیت آتوپیک تمرکز بر آبرسانی و ترمیم پوست است، در حالی که در درماتیت تحریکی، کاهش تماس با عامل محرک و استفاده از کرمهای محافظ اهمیت بیشتری دارد.
2- چه مدت طول میکشد تا اثر کرمها در درماتیت دیده شود؟
در موارد خفیف، بهبود علائم ممکن است طی چند روز تا یک هفته مشاهده شود. در درماتیتهای مزمن یا شدید، درمان نیاز به زمان طولانیتر و مصرف منظم دارد. پیوستگی در استفاده از کرم نقش کلیدی در موفقیت درمان دارد.
3- آیا استفاده طولانیمدت از کرمهای درماتیت بیخطر است؟
کرمهای مرطوبکننده و ترمیمکننده معمولاً برای مصرف طولانیمدت ایمن هستند. با این حال، برخی کرمهای دارویی باید طبق نظر پزشک یا داروساز استفاده شوند. انتخاب صحیح محصول و رعایت دستور مصرف، ایمنی درمان را تضمین میکند.
درماتیت یک بیماری چندعاملی و مزمن است که نیازمند رویکرد درمانی مداوم و فردمحور میباشد و اگرچه مسری یا تهدیدکننده حیات نیست اما میتواند بهطور قابلتوجهی کیفیت زندگی فرد را تحتتأثیر قرار دهد.
بهترین کرم برای درمان درماتیت، کرمی است که متناسب با نوع بیماری انتخاب شود، سد پوستی را تقویت کند، فاقد مواد تحریککننده باشد و امکان استفاده بلندمدت داشته باشد تا بتواند بهصورت پایدار خشکی، خارش و التهاب پوست را کنترل کند.
در کنار درمان دارویی، مراقبت صحیح و مداوم از پوست، پرهیز از عوامل محرک محیطی، تنظیم سبک زندگی و توجه به سلامت روان نقش اساسی در کنترل پایدار بیماری دارند.
در این میان، استفاده از فرآوردههای استاندارد و ملایم حاوی ترکیبات گیاهی با پشتوانه علمی، مانند سدر، میتواند بهعنوان درمان کمکی در کاهش علائم برخی انواع درماتیت مؤثر باشد.
محصول درماتین باریج اسانس با همین رویکرد و با هدف کمک به کنترل علائم درماتیت آتوپیک و درماتیت تماسی تحریکی طراحی شده و میتواند در کنار مراقبت اصولی از پوست، به بهبود وضعیت پوست حساس و آسیبدیده کمک کند. برای تهیه این محصول میتوانید از طریق داروخانههای معتبر مانند مرکزی جمالزاده و داروکده اقدام نمایید.
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد