
در این بخش از مجله علمی داروکده، با بررسی اثرات دسمودیوم و لیتوتامنیوم بر کبد، بهمعرفی دسموویت بهعنوان فراوردهای مناسب در بهبود کبد چرب میپردازیم.
نویسنده: دکتر میلاد رحیم زادگان
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
14 مهر 1404
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
14 مهر 1404
3
دسموویت، معجزه طبیعت و دریا علیه کبد چرب و مشروبات الکلی
کبد بهعنوان «کارخانه شیمیایی بدن» نقشی کلیدی در متابولیسم، سمزدایی، ذخیره مواد مغذی و تنظیم انرژی ایفا میکند. فشارهای ناشی از زندگی مدرن مانند رژیمهای پرچرب، استرس، داروهای شیمیایی و سموم محیطی باعث میشوند ظرفیت طبیعی کبد تحت فشار قرار گیرد.
بیماریهای کبدی از جمله هپاتیت، کبد چرب و فیبروز کبدی، از مهمترین مشکلات بهداشتی در سطح جهان هستند. بیماریهای کبدی، بهویژه کبد چرب غیرالکلی (NAFLD)، بهدلیل شیوع اضافهوزن، رژیمهای پرچرب و سندرم متابولیک، به یکی از چالشهای اصلی سلامت عمومی تبدیل شدهاند. این بیماری در ابتدا بدون علامت است، اما میتواند به التهاب کبد، فیبروز، سیروز و حتی سرطان کبد پیشرفت کند. در چنین شرایطی، ترکیباتی که بتوانند فراتر از محافظت، عملکرد کبد را بهینه و تقویت کنند اهمیت ویژهای پیدا میکنند.
در کنار داروهای شیمیایی، ترکیبات گیاهی همواره از پرمصرف ترین داروها در سراسر دنیا هستند. در ایران نیز بهعلت فرهنگ غنی و گسترده، مصرف ترکیبات گیاهی بهعنوان دارو از دیرباز مورد توجه جامعه بوده است. اما استفاده صحیح و تخصصی از این گیاهان برای درمان اهمیت ویژهای دارد. به این معنا که باید ترکیبات و مواد موثرههایی مورد مصرف قرار گیرند که تخلیص شده و دارای مطالعات بالینی خصوصا در سطح بین المللی باشد.
در همین راستا، در سالهای اخیر گیاه دسمودیوم Desmodium adscendens و جلبک قرمز لیتوتامنیوم Lithothamnion calcareum بهعنوان منابع طبیعی ارزشمند برای حمایت از سلامت کبد خصوصا کبد چرب و کاهش استرس اکسیداتیو مورد توجه قرار گرفتهاند.
قبل از اینکه با جزییات بیشتر به بررسی این موضوع بپردازیم، به چند مورد در خصوص تاثیرات این ترکیبات طبیعی اشاره میکنیم و در ادامه بهصورت علمی مکانیسمهای آن را بیان خواهیم کرد:
- این اجزای طبیعی به کبد کمک میکند مثل یک موتور پرقدرتتر کار کند و انرژی بیشتری برای انجام وظایفش تولید کند.
- این ترکیبات مثل فیلترهای پیشرفته، توانایی کبد برای پاکسازی داروها، مشروبات الکلی و سموم محیطی را بیشتر میکنند.
- این اجزای طبیعی مانع از انباشته شدن چربی در کبد میشود و چربیهای ذخیرهشده را به انرژی تبدیل میکند، دقیقا همان چیزی که بیماران مبتلا به کبد چرب به آن نیاز دارند.
- این ترکیبات بهعنوان یک سپر دفاعی از سلولهای کبدی محافظت کرده و از آسیبهای اکسیداتیو و فرسودگی زودرس کبد جلوگیری میکنند.
- جلبک قرمز لیتوتام مثل یک مکمل سوپرشارژر، مواد اولیهای را فراهم میکند که به کبد کمک میکند تا سریعتر بازسازی شود.
- این ترکیب جلوی التهاب و تشکیل بافت زخم در کبد را میگیرد و کمک میکند کبد انعطافپذیر و سالم باقی بماند.
- این ترکیبات طبیعی، تنها بر کبد اثر نمیگذارد، بلکه با ایجاد تعادل در بدن، به بهبود کنترل قند خون و چربیها نیز کمک میکند.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:
مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
گیاه Desmodium adscendens از دیرباز در طب سنتی آفریقا و آمریکای جنوبی برای درمان بیماریهای کبدی استفاده میشده است. امروزه مطالعات علمی نشان دادهاند که این گیاه بهدلیل دارا بودن ترکیباتی مانند فلاونوئیدها و آلکالوئیدها، خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قدرتمندی دارد. این ویژگیها به آن کمک میکند تا از سلولهای کبدی در برابر آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت کند و تخریب سلولها را کاهش دهد.
علاوه بر این، دسمودیوم میتواند فعالیت آنزیمهای طبیعی بدن را که با استرس اکسیداتیو مقابله میکنند، افزایش دهد. در شرایطی مثل مسمومیت دارویی یا مصرف بیش از حد الکل، این گیاه نشان داده که قادر است شدت آسیب کبدی را کاهش دهد.
برای کسب اطلاعات جامع در مورد بیماری کبد چرب، مقاله "کبد چرب، قاتل خاموش جوامع امروزی" را که توسط دکتر محدثه شوقی در مجله علمی داروکده منتشر شده، مطالعه نمایید.

جلبک قرمز دریاییLithothamnion calcareum با محتوای غنی از مواد معدنی همچون کلسیم، منیزیم و عناصر کمیاب، یک مکمل ارزشمند برای بازسازی بافت کبد بهشمار میرود. این جلبک علاوه بر تامین مواد معدنی مورد نیاز سلولها، خاصیت ضدالتهابی و ضد فیبروتیک نیز دارد.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف جلبک لیتوتامنیوم میتواند مسیرهایی را که منجر به تشکیل بافت فیبروز در کبد میشوند، مهار کند. از این رو، این جلبک نهتنها مانع پیشرفت آسیبهای کبدی میشود، بلکه شرایط لازم برای ترمیم بافتهای آسیبدیده را نیز فراهم میآورد.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد راههای پاکسازی و سمزدایی کبد، مقاله "راههای سم زدایی کبد و آشنایی با مکملها" تالیف و ترجمه دکتر کوشا شهیدی (دکتر داروساز) را مطالعه نمایید.

ترکیب این دو ماده گیاهی–دریایی، اثری دوگانه بر کبد دارد. دسمودیوم بیشتر نقش محافظتی و کاهش التهاب را ایفا میکند، در حالیکه لیتوتامنیوم با تامین مواد معدنی و مهار فیبروز، فرآیند بازسازی کبد را تقویت مینماید. نتیجه این همکاری، تقویت کارکرد کبد، بهبود سطح انرژی بدن و کاهش علائمی مانند خستگی است که معمولا در بیماریهای کبدی دیده میشود.
اما یکی از زمینههایی که این ترکیب میتواند بسیار مفید باشد، کبد چرب غیرالکلی است. در این بیماری، تجمع بیش از حد چربی در سلولهای کبدی باعث استرس اکسیداتیو و التهاب میشود. اگر این وضعیت ادامه یابد، سلولهای کبدی کمکم تخریب شده و بافت فیبروتیک جای آنها را میگیرد.
Desmodium با خاصیت آنتیاکسیدانی خود از اکسیداسیون چربیها در کبد جلوگیری میکند و التهاب ناشی از آن را کاهش میدهد. در همین زمان، Lithothamnion با تامین عناصر ضروری برای سوختوساز سلولی، توانایی کبد را در ترمیم بافتهای آسیبدیده افزایش میدهد و مانع از پیشرفت فیبروز میشود.
به این ترتیب، ترکیب این دو میتواند روند بیماری کبد چرب را کند کرده، علائم کبد چرب را بهبود بخشد و حتی به بازگشت تدریجی عملکرد طبیعی کبد کمک کند. علاوه بر این، این ترکیب گیاهی- دریایی میتواند در پیشگیری از آسیبهای کبدی ناشی از مصرف مشروبات الکلی نیز موثر باشد.
یکی از گامهای ابتدایی در آسیب کبدی، تولید گونههای واکنشی اکسیژن (ROS) و پراکسیداسیون لیپیدها در غشاهای هپاتوسیت است که منجر به از دست رفتن یکپارچگی غشا، نشت آنزیمهای کبدی و التهاب میشود. فلاونوئیدها و پلیفنولهای موجود در Desmodium adscendens (مثل گلیکوزیدهای ویتکسین/ایزوویتکسین) و ترکیبات آلی موجود در جلبک، قابلیت جذب و خنثیسازی رادیکالها دارند و از پراکسیداسیون لیپیدی جلوگیری میکنند. این مکانیسم باعث میشود هم آسیب حاد (مثلا در مواجهه با سموم) کاهش یابد و هم روند مزمنسازی التهاب، کند گردد.

مسیر Keap1/Nrf2 یکی از کلیدیترین مکانیسمهای دفاع سلولی در برابر استرس اکسیداتیو است؛ فعالسازی Nrf2 منجر به افزایش بیان ژنهای محافظ از جمله آنزیمهای آنتیاکسیدانی مانند SOD، گلوتاتیون پراکسیداز و آنزیمهای فاز II متابولیک میشود.
شواهد آزمایشگاهی روی گونهها و عصارههای مرتبط با جنس دسمودیوم نشان میدهد بخشی از اثر حفاظتی از طریق القای مسیر Nrf2 انجام میپذیرد؛ بهعبارت دیگر، ترکیبات فلاونوئیدی میتوانند Keap1 را تحت تاثیر قرار داده و فعالسازی Nrf2 را تسهیل کنند، که نتیجهاش افزایش ظرفیت آنتیاکسیدانی داخلسلولی و کاهش آسیب اکسیداتیو است.
التهاب مزمن پیرامون سلولهای کبدی (hepatocytes) و فعالسازی ماکروفاژها/نوتروفیلها و سلولهای ایمنی محلی، محرک اصلی پیشرفت به فیبروز است. چندین مطالعه نشان دادهاند که عصارههای دسمودیوم توانایی کاهش بیان TNF-α و IL-6 و مهار فعال شدن NF-κB را دارند؛ همینطور ترکیبات سولفاته و عناصر معدنی در جلبک کرالینی همچون جلبک قرمز کلسیمدار لیتوتام، میتوانند پاسخ التهابی را تعدیل کنند. مهار NF-κB باعث کاهش تولید مجموعهای از مدیاتورهای التهابی میشود که در بروز و پایداری التهاب کبدی نقش دارند.

میتوکندریها منبع اصلی ATP و نیز یکی از منابع تولید ROS در سلول هستند. آسیب میتوکندریایی باعث کاهش تولید انرژی، ناپایداری غشای میتوکندری و فعال شدن مسیرهای مرگ سلولی میشود. مطالعات سلولی و حیوانی نشان میدهد عصارههای دسمودیوم میتوانند جریان الکترون میتوکندری را پایدارتر کنند، نشتی میتوکندری (mitochondrial membrane permeability transition) را کاهش داده و از افت ATP جلوگیری کنند؛ این اثر به حفظ عملکرد هپاتوسیتها در مواجهه با سموم کمک میکند. برخی دادههای in vitro نیز پشتیبانی از این محافظت میتوکندریایی را نشان میدهند.
در مراحل پیشرفتهتر آسیب، مسیرهای آپوپتوتیک (برنامهریزیشده) و نکروز وابسته به میتوکندری فعال میشوند؛ نسبت Bcl-2 (ضدآپوپتیک) به Bax (پروآپوپتیک) و فعال شدن کاسپازها تعیینکننده سرنوشت سلول است.
ترکیبات ضد اکسیداتیو و ضدالتهابی میتوانند نسبت Bcl-2/Bax را به نفع بقای سلول تغییر دهند و فعالسازی کاسپازها را کاهش دهند، بنابراین میزان مرگ هپاتوسیت کاهش مییابد و بازسازی بافت تسهیل میشود. مطالعات حیوانی با عصارههای دسمودیوم کاهش نشانههای نکروز و مارکرهای آپوپتوزی را گزارش کردهاند.
تجمع تریگلیسیرید در داخل هپاتوسیت، هسته بیماری کبد چرب را تشکیل میدهد. مسیرهای مولکولی مانند SREBP-1c ، سنتز اسیدهای چرب، ACC/FAS و تنظیمکنندههای چربیسوزی مانند PPARα/γ نقش محوری دارند.
شواهد پیشبالینی از جنس دسمودیوم و گونههای نزدیک نشان میدهد ترکیبات فیتوشیمیایی میتوانند بیان ژنهای مرتبط با سنتز لیپید را تعدیل کرده و مسیرهای اکسیداسیون اسیدهای چرب را تغییر دهند؛ همچنین جلبک معدنی با بهبود وضعیت متابولیک سیستمیک (مثلا از طریق کاهش التهاب رودهای و تامین عناصر میکرومینرال) میتواند به کاهش استئاتوز و بهبود روند درمان کبد چرب کمک کند.

تشکیل فیبروز نتیجه فعالسازی سلولهای ستارهای کبد است که تحت تاثیر سیتوکینهایی مانند TGF-β به میوفیبروبلاستها تبدیل شده و ماتریکس خارجسلولی (ECM) را ترشح میکنند. کاهش التهاب و جلوگیری از آسیب مزمن میتواند سیگنالهای محرک TGF-β را کاهش دهد.
ترکیبات موجود در جلبک قرمز لیتوتامنیوم، عناصر معدنی و پلیساکاریدها بهطور آزمایشی نشان دادهاند که فرآیندهای التهابی و مسیرهای پروفیبروژنیک قابل تاثیر هستند؛ ضمن اینکه مطالعات پایهای روی مسیر TGF-β نشان میدهد هدفگیری این مسیر میتواند پیشرفت فیبروز را کند یا معکوس کند. با این حال، اثبات اثر مستقیم کاهش TGF-β توسط این جلبک در مدلهای بالینی کبد هنوز نیازمند داده بیشتر است.
تالوسهای Lithothamnion حاوی مقادیر بالای کلسیم و منیزیم هستند و همچنین عناصر کمیاب متعددی در خود دارند. این عناصر علاوه بر نقش ساختاری، در سینگالینگ سلولی، تمایز اپیتلیال و بهبود ترمیم بافت نقش دارند.
در مطالعات حیوانی، مکملهای معدنی این جلبک توانستهاند اثرات سیستمیک مثبت از جمله کاهش نشانههای التهابی و بهبود بازسازی بافت را نشان دهند؛ بنابراین در شرایطی که نیاز به بازسازی یا تثبیت عملکرد سلولی وجود دارد، این منبع معدنی ممکن است مفید واقع شود.
یکی از مسیرهایی که مواد معدنی دریایی و پلیساکاریدها میتوانند از طریق آن به سلامت کبد کمک کنند، تاثیر بر سلامت روده و بار اندوتوکسین (endotoxin leakage) است. در مدلهایی که نشاندهنده «leaky gut» بودند، مکملهای جلبکی موجب تقویت تمایز اپیتلیال روده و کاهش بار التهابی سیستمی شدند که در نتیجه فشار التهابی روی کبد کاهش مییابد؛ این مکانیسمِ غیرمستقیم میتواند در کنترل کبد چرب نیز اهمیت داشته باشد.
در مدلهای حیوانی مسمومیت کبدی با پاراستامول یا CCl₄، پیشدرمانی با عصارههای دسمودیوم منجر به کاهش افزایش آنزیمهای سرمی ALT/AST و کاهش نکروز شده است؛ یعنی این گیاه میتواند بهعنوان یک عامل محافظ در برابر برخی توکسینها عمل کند. نتایج in vitro نیز ایمنی نسبی عصارهها را بر سلولهای HepG2 گزارش کردهاند. این دادهها حاکی از پتانسیل محافظتی در مخاطرات سمی حاد هستند.

- در مدلهای حیوانی مختلف، عصارههای Desmodium adscendens اثر محافظتی در برابر سمیت شیمیایی کبد (D-galactosamine ,CCl₄، پاراستامول) نشان داده و کاهش قابلتوجهی در مارکرهای آسیب کبدی گزارش شده است.
- مطالعات سلولی (HepG2) نشان دادهاند که عصارههای هیدروالکلی Desmodium ایمن بوده و میتوانند ظرفیت آنتیاکسیدانی سلول را بالا ببرند.
- برای جلبک Lithothamnion calcareum مکملی که تجاریسازی هم شده (مثلا ®Aquamin) مطالعات حیوانی و برخی کارآزماییهای کوتاهمدت انسانی نشاندهنده اثرات ضدالتهابی، حمایت از بافت و بهبود پارامترهای سیستمی در شرایط خاص (مثلا استخوان، کولون) بوده است؛ شواهدی از تاثیرات کاهشدهنده التهاب سیستمیک و حمایت از تمایز اپیتلیال وجود دارد که میتواند از طریق کاهش التهاب بهصورت غیرمستقیم به کبد نیز کمک کند.
- مدلهای حیوانی نشان دادهاند که Desmodium باعث کاهش آنزیمهای کبدی (ALT/AST)، حفظ ساختار بافتی و بهبود عملکرد میتوکندری میشود.
- مکملهای معدنی Lithothamnion در حیوانات اثرات ضدالتهابی و بهبود بازسازی بافتی نشان دادهاند.
- در سطح مطالعات بالینی مستقیمِ کبد، چند مطالعه بالینی مقدماتی و گزارشهای بالینی تجربی (از جمله یک مطالعه مقدماتی تک سمت که از ترکیب Desmodium و Lithothamnium در بیماران تحت شیمیدرمانی استفاده کرده و بهبود خستگی/درد را گزارش کرده است) وجود دارد.

با توجه به گسترده بودن کاربردهای بعضی گیاهان در افزایش عملکرد کبد، انتخاب محصولی طبیعی و گیاهی که دارای مطالعات علمی معتبر در سطح بین المللی باشد، از دو منظر حائز اهمیت است:
نخست اینکه اثربخشی این ترکیب گیاهی- دریایی در مطالعات پیشبالینی و آزمایشگاهی در بهبود عملکرد کبد و محافظت از آن، اثبات شده است و دوم اینکه وجود نمونه تجاری مشابه خارجی با سابقه مصرف طولانی، به اعتماد بیشتر در مورد عدم بروز عوارض جانبی احتمالی میافزاید. از این رو، داروی طبیعی با برند دسموویت که تحت لیسانس کمپانی معتبر فیتو (Phyto) ایتالیا تولید میشود، میتواند یکی از انتخابهای پیش رو در لاین بیماریهای کبدی خصوصا کبد چرب باشد.
دسمودیوم و لیتوتامنیوم تنها نقش محافظتی در کبد ندارند؛ بلکه میتوانند بهعنوان افزایشدهنده عملکرد کبد عمل کنند. این ترکیب از طریق:
ظرفیت کبد را در انجام وظایف حیاتیاش بهینه میکند.
در دنیایی که سلامت کبد بیش از هر زمان دیگری تحت فشار است، استفاده از چنین ترکیبات طبیعی میتواند هم برای پیشگیری و هم برای افزایش عملکرد طبیعی کبد در افراد سالم و بیماران، مکملی ارزشمند باشد.
در سطح مولکولی و سلولی، اجزای فعال دسمودیوم و ترکیبات معدنی/پلیساکاریدی موجود در جلبک قرمز لیتوتامنیوم ترکیبی از مکانیسمهای حفاظتی را فراهم میآورند. بنابراین ترکیب این دو ماده میتواند بهصورت چندجانبه کبد را در برابر آسیبهای حاد و مزمن از جمله برخی مکانیسمهای مرتبط با آسیب کبدی ناشی از کبد چرب و مصرف مشروبات الکلی محافظت کند.
برای مشاهده قیمت و خرید کپسول دسموویت، میتوانید از طریق داروخانه آنلاین داروکده اقدام نمایید. داروکده بهعنوان نخستین و بزرگترین داروخانه آنلاین ایران، جایگاهی معتبر و ممتاز در حوزه عرضه محصولات سلامتمحور غیر دارویی کسب نموده است. داروکده طیف گستردهای از محصولات داروخانهای را با تضمین کامل اصالت و کیفیت کالا ارائه میدهد.
داروکده تحت نظارت معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ایران فعالیت میکند. علاوه بر این، داروخانه آنلاین داروکده مفتخر به کسب نماد اعتماد الکترونیک ۵ ستاره از وزارت صنعت، معدن و تجارت است. این پشتوانهی نظارتی و قانونی، تجربه خریدی امن، مطمئن و اصیل را برای کاربران تضمین نموده و موجب جلب اعتماد و رضایت گسترده جامعه مخاطبان شده است.
بهعلاوه، داروکده از پشتیبانی علمی تیم متخصص متشکل از داروسازان و کارشناسان ارشد تغذیه برخوردار است:
مجله علمی داروکده، یک مرجع علمی معتبر در راستای ارتقای آگاهی عمومی جامعه در حوزه سلامت است. این مجله با استناد به جدیدترین پژوهشهای علمی و روز دنیا، مقالات دقیق، کاربردی و بهروزی را در موضوعاتی نظیر مکملهای غذایی و بهبود سبک زندگی منتشر مینماید. هدف این محتوا، توانمندسازی مخاطبان برای تصمیمگیریهای هوشمندانه و یافتن راهکارهای موثر در مسائل حیطه سلامت است.
داروکده از شما دعوت مینماید تا با بهاشتراکگذاری دیدگاهها و نظرات سازنده خود، این مجموعه را در مسیر بهبود مستمر خدمات یاری نمایید. در صورت نیاز به مشاوره یا داشتن هر گونه سوال، میتوانید پیام خود را ثبت نمایید تا کارشناسان ما در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
منابع
George AR, Jeganathan A, Byju A, Sajeev S, Thangasamy K, Manickam P, Natesan G. A comprehensive review of the Desmodium genus: An innovative exploration of its phytopharmacological characteristics, hepatoprotective capabilities, underlying mechanisms of action and possible applications. Phytochemistry Reviews. 2025 Feb;24(1):879-908
Imperatori L, Giardini D, Latini G, Migliori G, Blasi C, Bunkheila F, Breschi C, Mattioli R, Pelliccioni S, Laurino C, Vadala M. Feasibility single-arm study of a medical device containing Desmodium adscendens and Lithothamnium calcareum combined with chemotherapy in head and neck cancer patients. Cancer Management and Research. 2018 Nov 8:5433-8
Magielse J, Arcoraci T, Breynaert A, van Dooren I, Kanyanga C, Fransen E, Van Hoof V, Vlietinck A, Apers S, Pieters L, Hermans N. Antihepatotoxic activity of a quantified Desmodium adscendens decoction and D-pinitol against chemically-induced liver damage in rats. Journal of ethnopharmacology. 2013 Mar 7;146(1):250-6
Samuel SA. Dose-Dependent Effects of Aqueous Leaf Extract of Desmodium adscendens on Liver Functions. EC Phar-macology and Toxicology. 2019; 7:597-608
Manzione MG, Herrera‐Bravo J, Sharifi‐Rad J, Kregiel D, Sevindik M, Sevindik E, Salamoglu Z, Zam W, Vitalini S, Hano C, Kukula‐Koch W. Desmodium adscendens (Sw.) DC.: A magnificent plant with biological and pharmacological properties. Food Frontiers. 2022 Dec;3(4):677-88
Palmieri B, Caliendo M, Pisani G, Vadalà M, Laurino C. Dieta senza proteine del latte e supplementazione con Desmodium adscendens e Chrysanthellum americanum
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد