هگزایم: تنظیم پاسخ ایمنی برای مبارزه با زگیل تناسلی

زگیل تناسلی، به عنوان یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ویروسی منتقل‌شونده از راه جنسی، ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که می‌تواند منجر به ضایعات پوستی و مخاطی در نواحی تناسلی شود.

تنظیم پاسخ ایمنی بدن در برابر این ویروس نقش حیاتی ایفا می‌کند، زیرا سیستم ایمنی قادر است عفونت را شناسایی، محدود و در نهایت حذف کند.

پاسخ ایمنی شامل فعال‌سازی سلول‌های ایمنی مانند سلول‌های کشنده طبیعی و لنفوسیت‌های T است که با شناسایی پروتئین‌های ویروسی، فرآیندهای التهابی و آپوپتوز یا همان مرگ سلولی را تحریک می‌کنند. این تنظیم نه تنها به کنترل گسترش ویروس کمک می‌کند، بلکه می‌تواند از تبدیل عفونت گذرا به عفونت پایدار جلوگیری کند، که این امر بر اهمیت تقویت سیستم ایمنی در مدیریت زگیل تناسلی تأکید دارد.

در مواجهه با ویروس HPV، بدن از مکانیسم‌های ایمنی ذاتی و اکتسابی بهره می‌برد تا پاسخ ایمنی را تنظیم کند. پاسخ ذاتی اولیه شامل سلول‌های ایمنی مانند ماکروفاژها و سلول‌های دندریتیک است که ویروس را تشخیص داده و سیگنال‌های التهابی تولید می‌کنند، در حالی که پاسخ اکتسابی با تولید آنتی‌بادی‌ها و سلول‌های T، عفونت را هدف قرار می‌دهد.

تنظیم این پاسخ‌ها می‌تواند به کاهش علائم زگیل تناسلی کمک کند و از عود آن جلوگیری نماید، به ویژه در افرادی که سیستم ایمنی‌شان به دلیل عوامل خارجی ضعیف شده است. بنابراین، تمرکز بر تقویت و تنظیم پاسخ ایمنی می‌تواند رویکردی مؤثر در مبارزه با این عفونت باشد.

در این مقاله از مجله علمی داروکده ضمن اشاره کوتاهی به بیماری زگیل تناسلی، راه‌های انتقال و درمان این بیماری؛ به معرفی مکمل هگزایم برای کمک به تنظیم پاسخ ایمنی بدن، برای مقابله با ویروس HPV می‌پردازیم.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• زگیل تناسلی: یک عفونت شایع و چالش‌برانگیز
• علل و عوامل ایجاد زگیل تناسلی
• علائم و عوارض زگیل تناسلی
• درمان‌های رایج زگیل تناسلی
• نقش کلیدی سیستم ایمنی در مقابله با ویروس HPV
• AHCC چیست
• مکانیسم عمل AHCC
• هگزایم: مکملی برای تقویت و تنظیم پاسخ ایمنی
• ایمنی و دوز پیشنهادی هگزایم
• مزایای هگزایم در بهبود و کنترل زگیل تناسلی

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه

زگیل تناسلی: یک عفونت شایع و چالش‌برانگیز

زگیل تناسلی یکی از شایع‌ترین عفونت‌های ویروسی در جهان است که توسط انواع خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی یا همان HPV ایجاد می‌شود.

این ویروس عمدتاً از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود و می‌تواند نواحی تناسلی، مقعدی و حتی دهانی را تحت تأثیر قرار دهد.

طبق آمارهای جهانی، بیش از ۸۰ درصد افراد فعال جنسی در طول زندگی خود با ویروس HPV مواجه می‌شوند، که این امر بیماری زگیل تناسلی را به یک چالش بهداشتی عمده تبدیل کرده است.

ویروس HPV با نفوذ به سلول‌های اپیتلیال، تکثیر می‌شود و منجر به تشکیل ضایعات برجسته می‌گردد.

عوامل خطر بروز این بیماری شامل روابط جنسی متعدد، عدم رعایت بهداشت در رابطه جنسی و ضعف سیستم ایمنی هستند که می‌توانند شیوع عفونت را افزایش دهند.

در بررسی‌های اپیدمیولوژیک، مشاهده شده که عفونت HPV در سنین جوانی شایع‌تر است و می‌تواند به صورت گذرا یا پایدار ظاهر شود.

ویروسHPV با استفاده از نوعی از پروتئین‌های خود، چرخه سلولی را مختل می‌کند، که این امر می‌تواند به تشکیل زگیل تناسلی منجر شود.

درمان HPV اغلب بر حذف ضایعات تمرکز دارد، اما ریشه‌کن کردن ویروس نیاز به پاسخ ایمنی قوی دارد.

زگیل تناسلی و سیستم ایمنی ارتباط تنگاتنگی دارند، زیرا ضعف ایمنی می‌تواند به عفونت‌های پایدار و عوارض بیشتر منجر شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد ویروس HPV، راه‌های انتقال، علائم و درمان این بیماری در صورت ابتلا، مطالعه‌ی مقاله "همه چیز درباره HPV یا پاپیلومای انسانی" تالیف و ترجمه دکتر کوشا شهیدی (داروساز) که در مجله علمی داروکده منتشر شده است؛ خالی از لطف نیست.

علل و عوامل ایجاد زگیل تناسلی

طبق مطالعات انجام شده، علل اصلی زگیل تناسلی، عفونت با سویه‌های کم‌خطر HPV مانند تیپ‌های ۶ و ۱۱ ویروس HPV  است که مسئول بیش از ۹۰ درصد موارد هستند.

این ویروس‌ها از طریق تماس پوست با پوست منتقل می‌شوند و می‌توانند بدون علائم ظاهری باقی بمانند، که این امر انتقال ناخواسته را تسهیل می‌کند.

عوامل محیطی مانند رطوبت و آسیب‌های پوستی نیز می‌توانند ورود ویروس را آسان‌تر کنند. علاوه بر این، افراد با سیستم ایمنی سرکوب‌شده، مانند بیماران مبتلا به HIV یا کسانی که داروهای سرکوب‌کننده ایمنی مصرف می‌کنند، در معرض خطر بالاتری قرار دارند. درک این علل می‌تواند به پیشگیری کمک کند، زیرا زگیل تناسلی و سیستم ایمنی ارتباط مستقیم دارند.

علاوه بر عوامل بیولوژیکی، سبک زندگی مانند سیگار کشیدن و رژیم غذایی نامناسب می‌تواند سیستم ایمنی را تضعیف کند و خطر ابتلا را افزایش دهد. مطالعات نشان می‌دهند که عفونت HPV در جمعیت‌های با دسترسی محدود به مراقبت‌های بهداشتی شایع‌تر است.

علائم و عوارض زگیل تناسلی

علائم زگیل تناسلی معمولاً شامل ظاهر شدن برجستگی‌های کوچک، گوشتی و بدون درد در نواحی تناسلی است. این ضایعات می‌توانند تک یا گروهی باشند و گاهی با خارش، سوزش یا خونریزی همراه شوند.

در زنان، زگیل‌ها اغلب در ناحیه واژن یا دهانه رحم ظاهر می‌شوند، در حالی که در زگیل تناسلی در مردان، آلت تناسلی، کیسه بیضه یا مقعد را درگیر می‌کنند. برخی افراد ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند، که این امر تشخیص را دشوار می‌کند.

در موارد پیشرفته، زگیل‌ها می‌توانند بزرگ شوند و باعث انسداد مجاری شوند، که این امر نیاز به مداخله پزشکی را افزایش می‌دهد.

تشخیص زگیل تناسلی معمولاً با معاینه بالینی و گاهی بیوپسی انجام می‌شود تا سویه‌های پرخطر HPV رد شوند.

عوارض زگیل تناسلی فراتر از علائم جسمی است و می‌تواند شامل افزایش خطر ابتلا به سرطان‌های مرتبط با HPV مانند سرطان رحم در خانم‌ها باشد، هرچند سویه‌های کم‌خطر کمتر این ریسک را دارند.

عفونت پایدار می‌تواند منجر به عود مکرر شود، که این امر کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. علاوه بر این، انتقال به شریک جنسی می‌تواند روابط را مختل کند.

عوارض زگیل تناسلی در بارداری شامل انتقال به نوزاد و مشکلات زایمانی است.

در افراد با سیستم ایمنی ضعیف، عوارض شدیدتر هستند و می‌توانند به عفونت‌های ثانویه منجر شوند. بنابراین، مدیریت زگیل تناسلی نیاز به رویکرد جامع دارد، از جمله تقویت سیستم ایمنی برای جلوگیری از عود زگیل تناسلی.

درمان‌های رایج زگیل تناسلی

درمان‌ زگیل تناسلی معمولا شامل روش‌های موضعی مانند کرم‌های موضعی است که ضایعات را از بین می‌برند.

روش‌های دیگر مانند کرایوتراپی، الکتروکوتر یا لیزر نیز استفاده می‌شوند. دارو برای زگیل تناسلی اغلب بر پایه تقویت پاسخ ایمنی است، اما هیچ درمانی ویروس را کاملاً حذف نمی‌کند. بهترین درمان زگیل تناسلی ترکیبی از روش‌های پزشکی و تقویت سیستم ایمنی است.

درمان کمکی زگیل تناسلی می‌تواند شامل مکمل‌هایی برای تقویت سیستم ایمنی باشد تا از عود جلوگیری شود. واکسیناسیون نیز در پیشگیری مؤثر است، اما برای عفونت‌های موجود، تمرکز بر تنظیم پاسخ ایمنی کلیدی است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد واکسن زگیل تناسلی، مطالعه مقاله "واکسن زگیل تناسلی چیست؟" تالیف و ترجمه دکتر محمد امین کربلائی طاهر (داروساز) که در مجله علمی داروکده منتشر شده است؛ پیشنهاد می‌شود.

نقش کلیدی سیستم ایمنی در مقابله با ویروس HPV

سیستم ایمنی بدن نقش محوری در شناسایی و حذف ویروس HPV ایفا می‌کند.

این ویروس با سرکوب پاسخ ایمنی، عفونت پایدار ایجاد می‌کند، اما یک سیستم ایمنی قوی می‌تواند عفونت را کنترل کند. زگیل تناسلی و سیستم ایمنی ارتباط مستقیم دارند، زیرا ضعف ایمنی منجر به عود می‌شود.

پاسخ ایمنی در برابر HPV شامل مراحل پیچیده‌ای است که از تشخیص اولیه تا حذف ویروس ادامه دارد.

ویروس HPV با کاهش بیان مولکول‌های MHC کلاس I، از شناسایی توسط سلول‌های T فرار می‌کند، اما مکانیسم‌های ایمنی می‌توانند این را جبران کنند.

تنظیم پاسخ ایمنی  برای مقابله با ویروس HPV شامل موارد زیر است:

- پاسخ ایمنی ذاتی در برابر HPV

پاسخ ایمنی ذاتی به عنوان اولین خط دفاعی بدن در برابر ویروس پاپیلومای انسانی عمل می‌کند و شامل مکانیسم‌های غیراختصاصی مانند سلول‌های دندریتیک، کراتینوسیت‌ها، ماکروفاژها و سلول‌های کشنده طبیعی است که عفونت اولیه را شناسایی و محدود می‌سازند.

این پاسخ با تشخیص الگوهای مولکولی مرتبط با پاتوژن از طریق گیرنده‌های اختصاصی فعال می‌شود و منجر به تولید سیتوکین‌هایی مانند اینترفرون‌ها و اینترلوکین‌ها می‌گردد که تکثیر ویروسی را مهار کرده و سلول‌های ایمنی بیشتری را جذب می‌کند.

با این حال، ویروس HPV با استراتژی‌هایی مانند کاهش بیان  پروتئین‌های MHC که مسئول شناسایی ویروس‌ها هستند، از این پاسخ فرار می‌کند و می‌تواند عفونت پایدار ایجاد نماید؛ در حالی که تنظیم پاسخ ایمنی، می‌تواند عفونت را در مراحل اولیه پاک‌سازی کند و زمینه را برای فعال‌سازی پاسخ ایمنی اکتسابی فراهم سازد، که این امر در پیشگیری از تبدیل عفونت گذرا به مزمن و عوارض احتمالی مانند زگیل تناسلی یا ضایعات پیش‌سرطانی حیاتی است.

- پاسخ ایمنی اکتسابی و  ویروس HPV

پاسخ ایمنی اکتسابی در برابر ویروس HPV شامل مکانیسم‌های پیچیده‌ای است که بر پایه شناسایی اختصاصی آنتی‌ژن‌های ویروسی توسط لنفوسیت‌های T و B استوار است. این پاسخ با فعال‌سازی سلول‌های T کمکی آغاز می‌شود که سیتوکین‌هایی مانند اینترفرون گاما تولید می‌کنند تا سلول‌های T سیتوتوکسیک را تحریک نمایند؛ این سلول‌ها مستقیماً سلول‌های عفونی اپیتلیال را از طریق آپوپتوز نابود می‌کنند و عفونت را محدود می‌سازند. همزمان، سلول‌های B با تولید آنتی‌بادی‌های اختصاصی مانند IgG و IgA، ویروس را خنثی کرده و از گسترش آن جلوگیری می‌کنند.

با این حال، HPV با استراتژی‌هایی، پاسخ ایمنی اکتسابی را تأخیر می‌اندازد و منجر به عفونت پایدار در برخی موارد می‌شود.

در افراد با سیستم ایمنی قوی، این پاسخ معمولاً عفونت را پاک می‌کند، اما در موارد ضعیف، می‌تواند به ضایعات پیش‌سرطانی یا سرطان منجر گردد، که این امر بر اهمیت واکسیناسیون و تقویت ایمنی تأکید دارد.

- عوامل مؤثر بر سیستم ایمنی در زگیل تناسلی

عواملی مانند استرس، سیگار و تغذیه بر سیستم ایمنی تأثیر می‌گذارند. تنظیم پاسخ ایمنی می‌تواند به جلوگیری از عود زگیل تناسلی کمک کند. عفونت‌های همزمان مانند HIV می‌توانند پاسخ را تضعیف کنند.

علاوه بر این، سن و جنسیت نیز عوامل مؤثری هستند، زیرا زنان ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی حساس‌تر باشند.

AHCC چیست

AHCC یا Active Hexose Correlated Compound یک ترکیب پلی‌ساکاریدی غنی از آلفا گلوکان است که از عصاره قارچ شی‌تاکه استخراج می‌شود.

این ماده به عنوان یک اصلاح‌کننده پاسخ بیولوژیکی شناخته می‌شود و با کمک به بهبود عملکرد ایمنی بدن به عنوان قرص برای تقویت سیستم ایمنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مطالعات نشان می‌دهند که AHCC می‌تواند فعالیت سلول‌های ایمنی مانند سلول‌های NK، سلول‌های T و سلول‌های دندریتیک را افزایش دهد.

عصاره قارچ شی‌تاکه سابقه طولانی در طب سنتی آسیایی دارد و AHCC نسخه فرآوری‌شده و استاندارد آن است که امروزه به عنوان مکملی برای کمک به کنترل عفونت HPV، از طریق تعدیل پاسخ ایمنی بدن شناخته می‌شود.

AHCC از ترکیبات هگزوز فعال تشکیل شده که شامل پلی‌ساکاریدهای با وزن مولکولی پایین است که به راحتی جذب می‌شوند و می‌توانند پاسخ ایمنی بدن را تنظیم کنند.

AHCC نه تنها برای تقویت سیستم ایمنی در برابر عفونت‌ها مفید است، بلکه در کاهش عوارض شیمی درمانی و پیشگیری از آنفلوآنزا نیز نقش دارد.

مکانیسم عمل AHCC

AHCC توان سلول‌های دفاعی مانند سلول‌های کشنده طبیعی، ماکروفاژها و سلول‌های T را افزایش می‌دهد و باعث می‌شود بدن بتواند سریع‌تر و مؤثرتر با ویروس‌ها، سلول‌های سرطانی و عوامل بیماری‌زا مقابله کند.

AHCC با تحریک تولید اینترفرون‌ها و سیتوکین‌هایی مثل TNF-α و IL-12 پاسخ ایمنی ضدویروسی و ضدتوموری را تقویت می‌کند و هم‌زمان با کاهش التهاب و استرس اکسیداتیو، محیط مناسبی برای عملکرد بهتر سیستم ایمنی ایجاد می‌کند.

علاوه بر این، این ترکیب با بهبود عملکرد کبد و افزایش فرآیندهای سم‌زدایی می‌تواند به کاهش بار ویروسی و بهبود عمومی سلامت کمک کند.

هگزایم: مکملی طبیعی برای تقویت و تنظیم پاسخ ایمنی

هگزایم یک فرآورده طبیعی است که توسط شرکت اشبال شیمی بر پایه AHCC تولید می‌شود و از عصاره قارچ ‌شیتاکه تهیه شده است.

هر کپسول هگزایم حاوی 500 میلی‌گرم از ماده موثره AHCC یا ترکیبات هگزوز فعال قارچ شیتاکه است، که در راستای تنظیم پاسخ های ایمنی و بهبود عملکرد سیستم ایمنی برای مقابله موثرتر با بیماری های ویروسی به بازار عرضه گشته است.

داروی هگزایم به عنوان یک مکمل برای تقویت سیستم ایمنی عمل می‌کند و می‌تواند پاسخ ایمنی را تنظیم کند. این فرآورده طبیعی است و از میسلیوم قارچ شیتاکه استخراج شده است.

فرآورده هگزایم در جعبه های مقوایی 30 عددی (2 بلیستر 15 تایی) و به فرم دارویی کپسول عرضه شده است ولی در اصطلاح رایج به آن قرص هگزایم نیز می گویند.

هگزایم در واقع همان AHCC استاندارد است که به تنظیم پاسخ ایمنی و کنترل عفونت HPV و زگیل تناسلی، همچنین پیشگیری از ابتلا به عفونت‌های ویروسی مانند آنفلوانزا و سرماخوردگی کمک می‌کند.

ایمنی و دوز پیشنهادی هگزایم

AHCC از نظر ایمنی جزو مکمل‌های ایمن و قابل‌تحمل طبقه‌بندی می‌شود و در مطالعات بالینی، حتی با مصرف دوزهای نسبتاً بالا، عارضه‌ی جدی قابل‌توجهی گزارش نشده است. عوارض احتمالی آن معمولا خفیف، گذرا و عمدتا محدود به ناراحتی‌های گوارشی هستند.

دوز پیشنهادی AHCC بسته به هدف مصرف متفاوت است، اما در اغلب کاربردهای بالینی به‌ویژه در زمینه تقویت ایمنی و کمک به پاک‌سازی HPV، دوز ۱ تا ۳ گرم در روز به مدت ۳ تا ۶ ماه بیشترین اثر را در ارتقای پاسخ ایمنی و کاهش بار ویروسی داشته است.

طبق دستورالعمل شرکت سازنده، مصرف مکمل هگزایم برای بزرگسالان به میزان دو کپسول در روز و در دوزهای منقسم توصیه می‌شود، مگر آنکه پزشک معالج دستور دیگری ارائه دهد.

برای دستیابی به حداکثر جذب و اثربخشی، بهتر است هگزایم با معده خالی، یعنی حدود ۳۰ دقیقه قبل از غذا یا دو ساعت پس از آن مصرف شود.

مزایای هگزایم در بهبود و کنترل زگیل تناسلی

هگزایم به‌عنوان یک مکمل تقویت کننده سیستم ایمنی، می‌تواند در درمان HPV به‌صورت کمکی و همچنین جلوگیری از عود زگیل تناسلی نقش مفیدی ایفا کند.

این محصول به‌طور مستقیم ویروس را نابود نمی‌کند، اما با تقویت سیستم ایمنی در برابر زگیل تناسلی، توان بدن را برای مهار و پاک‌سازی ویروس، افزایش می‌دهد.

از نظر علمی، هگزایم با فعال‌سازی سلول‌های کشنده طبیعی، تقویت سلول‌های T و دندریتیک و بهبود پاسخ اینترفرونی، شرایطی ایجاد می‌کند که سیستم ایمنی بتواند کنترل قوی‌تر و دقیق‌تری بر HPV اعمال کند. نتیجه این فرآیند، کاهش بار ویروسی، محدود شدن گسترش ضایعات و کاهش احتمال بازگشت زگیل پس از درمان‌های موضعی است.

به‌عنوان یک مکمل کمکی، هگزایم در کنار درمان‌های استاندارد می‌تواند روند بهبود را تسریع کند، خطر عود زگیل تناسلی را کاهش دهد و به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک نماید.

سخن پایانی

بهبود عملکرد سیستم ایمنی بدن می‌تواند از راه‌های گوناگونی همچون پیروی از الگوی تغذیه متعادل و بهره‌گیری از مکمل‌های غذایی تقویت کننده سیستم ایمنی تحقق یابد.

با تمرکز بر شواهد علمی، هگزایم فرآورده‌ای طبیعی برای تقویت عملکرد سیستم ایمنی است. از این رو تنظیم پاسخ ایمنی با مکمل هگزایم می‌تواند رویکردی مفید در مدیریت بیماری زگیل تناسلی باشد.

هگزایم با کاهش متعادل سطح اینترفرون بتا می‌تواند به تنظیم پاسخ ایمنی سلولی کمک کند و به حفظ عملکرد و تعداد سلول‌های کشنده طبیعی یاری رساند؛ اثری که در مجموع به حمایت از تعادل سیستم ایمنی منجر می‌شود.

علاوه بر قرص هگزایم، طیف وسیعی از برترین قرص‌های تقویت‌کننده سیستم ایمنی برای مدیریت زگیل تناسلی، اعم از تولیدات داخلی و محصولات تحت لیسانس، با قیمت‌های مقرون‌به‌صرفه تحت نظارت سازمان غذا و دارو و همراه با ضمانت اصالت کالا، در داروخانه آنلاین داروکده عرضه می‌شود و به راحتی در دسترس قرار دارد.

داروکده، به‌عنوان اولین و بزرگترین داروخانه آنلاین کشور، از سال ۱۳۸۸ فعالیت خود را آغاز نموده و تنها داروخانه آنلاینی است که با سابقه درخشان و سطح بالای رضایت کاربران، به دریافت نشان اعتماد الکترونیکی پنج‌ستاره نائل آمده است.

امیدواریم که مقاله " تنظیم پاسخ ایمنی برای مبارزه با زگیل تناسلی" اطلاعات ارزشمندی را در اختیار شما قرار داده باشد.

هدف مجله علمی داروکده، افزایش آگاهی عمومی در زمینه سلامت و ارائه پاسخ‌های علمی و مستند به نگرانی‌های شما است.

افزون بر این، تیم علمی داروکده شامل داروسازان متخصص و کارشناسان ارشد تغذیه است که به‌صورت رایگان مشاوره تخصصی تلفنی ارائه می‌دهند تا مناسب‌ترین مکمل را بر اساس شرایط فردی شما پیشنهاد کنند.

شما می‌توانید سوالات خود را درباره قرص هگزایم یا سایر مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی در بخش نظرات مطرح نمایید؛ یا به صورت تلفنی با داروکده در تماس باشید تا تیم علمی در سریع‌ترین زمان ممکن به آن‌ها پاسخ دهند.

منابع

1. Wolf J, Kist LF, Pereira SB, Quessada MA, Petek H, Pille A, Maccari JG, Mutlaq MP, Nasi LA. Human papillomavirus infection: Epidemiology, biology, host interactions, cancer development, prevention, and therapeutics. Reviews in Medical Virology. 2024 May;34(3):e2537.

2. Ulbricht C, Brigham A, Bryan JK, Catapang M, Chowdary D, Costa D, Culwell S, D'Auria D, Giese N, Iovin R, Isaac R. An evidence-based systematic review of active hexose correlated compound (AHCC) by the Natural Standard Research Collaboration. Journal of dietary supplements. 2013 Sep 1;10(3):264-308.

3. Smith JA, Gaikwad AA, Mathew L, Rech B, Faro JP, Lucci III JA, Bai Y, Olsen RJ, Byrd TT. AHCC® supplementation to support immune function to clear persistent human papillomavirus infections. Frontiers in oncology. 2022 Jun 22;12:881902.

4. Gene Bruno DB. The Use of AHCC in the Treatment of Human Papillomavirus (HPV).

5. Miura T, Kulkarni AD. AHCC Nutritional Supplement and the Immune Response. InNutrition, Immunity, and Infection 2017 Oct 10 (pp. 427-434). CRC Press.

6. Rahimi F, Goli S, Khademi N. Investigation of the Effect of Complementary Medicine on Infection and Cancer in Human Papillomavirus (HPV): A Systematic Review. Complementary Medicine Journal. 2024 Nov 10;14(3):67-86.

7. Ritz B. Active hexose correlated compound (AHCC) and immune outcomes in humans: a review. Natural Medicine Journal. 2011;3(1):3-7.