ویتامین B1 محلول در چربی چیست؟ بررسی بنفوتیامین و خواص آن

ویتامین B1 یا تیامین یکی از ویتامین‌های ضروری گروه B است که نقش مهمی در تولید انرژی، عملکرد سیستم عصبی، فعالیت عضلات و متابولیسم کربوهیدرات‌ها دارد. این ویتامین به‌طور طبیعی محلول در آب است و بدن مقدار زیادی از آن را ذخیره نمی‌کند؛ به همین دلیل دریافت منظم آن از طریق رژیم غذایی یا مکمل‌ها اهمیت دارد.

در سال‌های اخیر شکل خاصی از ویتامین B1 با نام بنفوتیامین (Benfotiamine) مورد توجه قرار گرفته است. بنفوتیامین یک مشتق مصنوعی و محلول در چربی از ویتامین B1 است که به دلیل ویژگی‌های جذب و فراهمی زیستی متفاوت، در برخی مکمل‌های تغذیه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این مقاله قصد داریم ضمن معرفی و بررسی خواص بنفوتیامین، به پرسش های مطرح شده پیرامون آن پاسخ دهیم.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• بنفوتیامین چیست؟
• بنفوتیامین چه تفاوتی با ویتامین B1 معمولی دارد؟
• بنفوتیامین برای چیست؟
• نحوه مصرف بنفوتیامین چگونه است؟
• عوارض قرص بنفوتیامین

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
 

بنفوتیامین چیست؟

بنفوتیامین یک مشتق محلول در چربی از ویتامین B1 است که برای افزایش دسترسی بدن به تیامین طراحی شده است. ویتامین B1 معمولی محلول در آب است، در حالی که ساختار بنفوتیامین باعث می‌شود ویژگی‌های جذب و توزیع متفاوتی داشته باشد. پس از جذب، بنفوتیامین در بدن به شکل‌هایی تبدیل می‌شود که در مسیرهای وابسته به تیامین نقش دارند.

تیامین برای تبدیل مواد غذایی، به‌ویژه کربوهیدرات‌ها، به انرژی ضروری است و در فعالیت بسیاری از آنزیم‌های متابولیک نقش دارد. فرم فعال تیامین، یعنی تیامین پیروفسفات یا تیامین دی‌فسفات، به‌عنوان یک کوفاکتور در مسیرهای مهم تولید انرژی سلولی فعالیت می‌کند. به همین دلیل، دریافت کافی ویتامین B1 برای عملکرد طبیعی مغز، اعصاب، عضلات و سایر بافت‌های بدن اهمیت دارد.

بنفوتیامین به دلیل محلول بودن در چربی و فراهمی زیستی متفاوت از تیامین معمولی، بیشتر به‌عنوان یک شکل مکملی خاص از ویتامین B1 شناخته می‌شود. این ویژگی سبب شده است که پژوهش‌ها توجه ویژه‌ای به کاربرد آن در حمایت از سلامت عصبی، به‌خصوص در افراد مبتلا به دیابت، داشته باشند.
 

بنفوتیامین چه تفاوتی با ویتامین B1 معمولی دارد؟

مهم‌ترین تفاوت بنفوتیامین با تیامین معمولی در ساختار شیمیایی و ویژگی‌های جذب آنهاست. تیامین یک ویتامین محلول در آب است و انواع رایج مکمل آن شامل تیامین هیدروکلراید و تیامین مونو نیترات هستند. در مقابل، بنفوتیامین یک مشتق سنتزی و محلول در چربی از تیامین محسوب می‌شود.

این تفاوت به معنای آن نیست که بنفوتیامین یک ویتامین جدید یا متفاوت از B1 است؛ بلکه می‌توان آن را روشی برای رساندن تیامین به بدن با خصوصیات داروشناختی متفاوت در نظر گرفت. برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که بنفوتیامین می‌تواند نسبت به فرم‌های معمول تیامین، فراهمی زیستی و نفوذ بافتی بیشتری داشته باشد.
 

بنابراین، اگرچه هر دو در نهایت برای تأمین نیازهای مرتبط با تیامین به کار می‌روند، کاربرد مکمل بنفوتیامین بیشتر در شرایطی مورد توجه قرار گرفته است که حمایت از مسیرهای وابسته به تیامین و سلامت اعصاب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با ویتامین ب1، مطالعه مقاله با عنوان "همه چیز درباره ویتامین B1 یا تیامین" تألیف و ترجمه خانم دکتر الهه عبدالهی که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

بنفوتیامین برای چیست؟

در این قسمت، به بررسی برخی از مهمترین خواص قرص بنفوتیامین می پردازیم:

- کمک به حفظ سلامت اعصاب و کاهش علائم نوروپاتی دیابتی

یکی از شناخته‌شده‌ترین زمینه‌های کاربرد بنفوتیامین، حمایت از سلامت اعصاب، به‌ویژه در افراد مبتلا به دیابت است. افزایش طولانی‌مدت قند خون می‌تواند فرآیندهای متابولیکی مختلفی را در بدن فعال کند که در نهایت به افزایش استرس اکسیداتیو، التهاب و آسیب به سلول‌های عصبی منجر می‌شوند. از آنجا که تیامین در متابولیسم گلوکز و عملکرد طبیعی سلول‌های عصبی نقش دارد، افزایش دسترسی بدن به فرم‌های فعال آن می‌تواند از مسیرهای طبیعی محافظت عصبی پشتیبانی کند.

بنفوتیامین همچنین از طریق افزایش فعالیت آنزیم‌های وابسته به تیامین، از جمله ترانس‌کتولاز، می‌تواند در هدایت برخی ترکیبات حاصل از متابولیسم گلوکز به مسیرهای مناسب‌تر نقش داشته باشد. به همین دلیل، این ماده در مطالعات مربوط به نوروپاتی دیابتی مورد توجه قرار گرفته است. برخی مطالعات انسانی نیز به بررسی تأثیر آن بر علائمی مانند درد، سوزش و ناراحتی‌های عصبی پرداخته‌اند.

با این حال، بنفوتیامین درمان‌کننده دیابت یا نوروپاتی نیست و مصرف آن نباید جایگزین کنترل مناسب قند خون و درمان تجویز‌شده توسط پزشک شود.
 

در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در این رابطه، مطالعه مقاله با عنوان "تاثیر مکمل ها در بهبود نوروپاتی دیابتی" تألیف و ترجمه خانم دکتر مهسا یساقی که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

بنفوتیامین و سلامت مغز و عملکرد شناختی

ویتامین B1 برای عملکرد طبیعی مغز و سیستم عصبی اهمیت زیادی دارد و کمبود شدید آن می‌تواند با اختلالات عصبی و شناختی همراه باشد. از این رو، نقش بنفوتیامین در سلامت عصبی و عملکرد شناختی نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

برخی مطالعات پیش‌بالینی، به‌ویژه در مدل‌های حیوانی بیماری آلزایمر، نشان داده‌اند که بنفوتیامین ممکن است بر برخی فرآیندهای مرتبط با تجمع آمیلوئید و عملکرد شناختی اثر بگذارد. با این حال، این یافته‌ها هنوز به اندازه‌ای نیستند که بتوان از بنفوتیامین به‌عنوان مکمل اثبات‌شده برای پیشگیری یا درمان آلزایمر یا تقویت حافظه در افراد سالم استفاده کرد.

بنابراین، اگرچه ارتباط بین تیامین و عملکرد سیستم عصبی کاملاً شناخته شده است، ادعای تقویت مستقیم حافظه با مصرف بنفوتیامین باید با احتیاط مطرح شود.
 

کمک به متابولیسم طبیعی گلوکز

یکی از دلایل اصلی توجه پژوهشگران به بنفوتیامین، ارتباط آن با متابولیسم گلوکز است. تیامین به‌عنوان یک کوفاکتور در چندین واکنش مهم متابولیکی نقش دارد و برای استفاده صحیح بدن از کربوهیدرات‌ها ضروری است.

بنفوتیامین با افزایش دسترسی به تیامین فعال می‌تواند فعالیت برخی آنزیم‌های وابسته به تیامین را افزایش دهد. این فرآیند ممکن است به کاهش تجمع برخی واسطه‌های متابولیکی و هدایت آنها به مسیرهای مناسب‌تر کمک کند. از این طریق، بنفوتیامین به‌خصوص در زمینه پیامدهای متابولیکی افزایش مزمن قند خون مورد توجه قرار گرفته است.

با این حال، مصرف بنفوتیامین به معنی کاهش مستقیم قند خون نیست و نباید از آن به‌عنوان داروی پایین‌آورنده قند خون استفاده کرد.
 

کمک به مقابله با استرس اکسیداتیو

استرس اکسیداتیو زمانی ایجاد می‌شود که میزان تولید ترکیبات واکنش‌پذیر در بدن از ظرفیت سیستم‌های دفاع آنتی‌اکسیدانی بیشتر شود. افزایش قند خون، التهاب مزمن، سیگار کشیدن و برخی بیماری‌های متابولیک می‌توانند این وضعیت را تشدید کنند.

بنفوتیامین در مطالعات مختلف با کاهش برخی فرآیندهای مرتبط با استرس اکسیداتیو همراه بوده است و این اثر احتمالاً تا حد زیادی به اصلاح مسیرهای متابولیکی ناشی از افزایش گلوکز مربوط است.

این ویژگی از نظر سلامت عمومی اهمیت دارد، زیرا استرس اکسیداتیو مزمن می‌تواند به سلول‌ها و بافت‌های مختلف بدن آسیب برساند. البته نباید بنفوتیامین را جایگزین یک رژیم غذایی سرشار از منابع طبیعی آنتی‌اکسیدان دانست.

کمک به کاهش فرآیندهای التهابی

التهاب یکی از فرآیندهای طبیعی دفاعی بدن است، اما فعال ماندن طولانی‌مدت مسیرهای التهابی می‌تواند در ایجاد یا تشدید برخی بیماری‌های مزمن نقش داشته باشد. بنفوتیامین در تحقیقات مختلف از نظر اثر بر برخی مسیرهای مولکولی مرتبط با التهاب مورد بررسی قرار گرفته است.

بر اساس شواهد مطرح‌شده در مطالعات، این ترکیب می‌تواند بر مسیرهایی مانند NF-κB اثر بگذارد؛ این مسیر یکی از تنظیم‌کننده‌های مهم پاسخ‌های التهابی در بدن است. همچنین اثر بنفوتیامین بر برخی واسطه‌های التهابی مانند پروستاگلاندین‌ها و لوکوترین‌ها مورد بررسی قرار گرفته است.

به همین دلیل، اثرات ضدالتهابی یکی از ویژگی‌های بالقوه بنفوتیامین محسوب می‌شود؛ با این حال، برای استفاده از آن به‌عنوان درمان بیماری‌های التهابی، شواهد بالینی کافی وجود ندارد.
 

حمایت از سلامت عروق و عملکرد سیستم قلبی‌عروقی

افزایش مزمن قند خون و تشکیل محصولات نهایی گلیکاسیون پیشرفته یا AGEs می‌تواند بر سلامت عروق تأثیر منفی بگذارد. این ترکیبات قادرند به پروتئین‌ها و چربی‌ها متصل شوند و از طریق افزایش استرس اکسیداتیو و فعال کردن برخی گیرنده‌ها، در اختلال عملکرد عروقی نقش داشته باشند.

یکی از مکانیسم‌های مورد توجه درباره بنفوتیامین، تأثیر آن بر مسیرهای تشکیل AGEs است. در مطالعات آزمایشگاهی و پیش‌بالینی، بنفوتیامین توانسته است برخی فرآیندهای مرتبط با تولید این ترکیبات را کاهش دهد. از این رو، نقش احتمالی آن در محافظت از عروق، به‌خصوص در شرایط مرتبط با افزایش قند خون، مورد بررسی قرار گرفته است.

همچنین در یک مطالعه انسانی، مصرف کوتاه‌مدت بنفوتیامین در افراد سیگاری با بهبود نسبی برخی شاخص‌های عملکرد عروق همراه بوده است. با این حال، این یافته به معنای آن نیست که بنفوتیامین می‌تواند آسیب‌های ناشی از سیگار را خنثی کند یا جایگزین ترک سیگار و اقدامات پیشگیرانه قلبی‌عروقی شود.
 

نحوه مصرف بنفوتیامین چگونه است؟

مقدار مصرف بنفوتیامین به هدف مصرف، مقدار ماده مؤثره در فرآورده و شرایط فرد بستگی دارد و نمی‌توان یک دوز واحد را برای همه افراد توصیه کرد. محصولات بنفوتیامین ممکن است در دوزهای متفاوت عرضه شوند و برخی فرآورده‌ها نیز آن را در کنار سایر ویتامین‌های گروه B ارائه می‌کنند.

بهتر است مصرف مکمل مطابق دستور درج‌شده روی محصول یا توصیه پزشک و داروساز انجام شود و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای، به‌خصوص دیابت یا مشکلات عصبی، علت اصلی علائم نیز تحت بررسی قرار گیرد.

با توجه به اینکه بنفوتیامین فرم محلول در چربی ویتامین B1 است، بهترین زمان مصرف قرص بنفوتیامین با معده پر و همراه با وعده غذایی است.
 

عوارض قرص بنفوتیامین

بنفوتیامین در دوزهای مورد استفاده در مکمل‌ها معمولاً به‌خوبی تحمل می‌شود، اما مانند هر مکمل دیگری ممکن است در برخی افراد باعث ناراحتی‌های گوارشی یا واکنش‌های ناخواسته شود. همچنین تفاوت محصولات از نظر مقدار بنفوتیامین و ترکیبات همراه، اهمیت توجه به برچسب محصول را بیشتر می‌کند.

ویتامین B1 در مقادیر معمول غذایی و مکملی ویتامینی نسبتاً ایمن محسوب می‌شود و برای تیامین یک حد بالای قابل تحمل رسمی مانند برخی ویتامین‌ها تعیین نشده است؛ با این حال، این موضوع به معنای مناسب بودن دوزهای بسیار بالا برای همه افراد نیست.

افرادی که باردار یا شیرده هستند، بیماری زمینه‌ای دارند، داروهای متعددی مصرف می‌کنند یا قصد دارند بنفوتیامین را در دوزهای بالا و برای مدت طولانی مصرف کنند، بهتر است پیش از شروع مکمل با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
 

سخن پایانی

بنفوتیامین مشتق ویتامین B1 است که به دلیل محلول بودن در چربی و ویژگی‌های جذب متفاوت، در مکمل‌های تغذیه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. ویتامین B1 برای تولید انرژی، متابولیسم کربوهیدرات‌ها و عملکرد طبیعی مغز، اعصاب و عضلات ضروری است و بنفوتیامین نیز با افزایش دسترسی بدن به مشتقات فعال تیامین، می‌تواند از این مسیرهای طبیعی پشتیبانی کند.

مهم‌ترین زمینه‌ای که بنفوتیامین در آن مورد توجه قرار گرفته، حمایت از سلامت اعصاب، به‌ویژه در افراد مبتلا به نوروپاتی دیابتی است. شواهد علمی موجود نشان می‌دهد این ترکیب می‌تواند در کاهش برخی علائم عصبی و تعدیل بعضی مسیرهای مرتبط با آسیب ناشی از افزایش مزمن قند خون نقش داشته باشد، اما نباید آن را جایگزین کنترل قند خون، داروهای تجویزی یا درمان اصلی نوروپاتی دانست.

انواعی از بهترین مکمل بنفوتیامین در داروکده موجود است. داروخانه انلاین داروکده که از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده، با تکیه بر خدمات باکیفیت و جلب رضایت مشتریان، تنها داروخانه آنلاین کشور است که موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی 5 ستاره شده است.

داروخانه آنلاین داروکده با ارائه خدمات مشاوره تلفنی تخصصی توسط تیم علمی خود، گامی نو در راستای حمایت از مشتریان برداشته است. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا با برقراری تماس با مشاوران مجرب، اطلاعات دقیق و شخصی‌سازی‌شده‌ای درباره محصولات سلامت‌محور دریافت کنند.

این مشاوره‌ها، با شعار یک تماس با مشاور، یک قدم تا انتخاب مطمئن‌تر، که توسط داروسازان و متخصصان تغذیه ارائه می‌شود، به مشتریان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب نیاز خود را انتخاب کنند، به‌ویژه در مواردی که انتخاب محصول نیازمند دانش تخصصی است.

امیدواریم مقاله "ویتامین B1 محلول در چربی چیست؟" برای شما حاوی اطلاعات مفیدی باشد. هدف ما در مجله علمی داروکده افزایش آگاهی مخاطبان در حیطه سلامت و ارائه پاسخ هایی علمی در رابطه با دغدغه های موجود در این زمینه است. تیم علمی داروکده متشکل از داروسازان متخصص و دانش آموختگان رشته تغذیه به تألیف و ترجمه مقالات پیرامون موضوعات حائز اهمیت در حوزه سلامت می پردازند. در صورت وجود هر گونه پرسش در رابطه با بنفوتیامین، می‌توانید در بخش نظرات سوال خود را مطرح کرده تا تیم علمی داروکده در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
 

:References

Hammes HP, Du X, Edelstein D, Taguchi T, Matsumura T, Ju Q, Lin J, Bierhaus A, Nawroth P, Hannak D, Neumaier M, Bergfeld R, Giardino I, Brownlee M. Benfotiamine blocks three major pathways of hyperglycemic damage and prevents experimental diabetic retinopathy. Nat Med. 2003 Mar;9(3):294-9

Stracke H, Hammes HP, Werkmann D, Mavrakis K, Bitsch I, Netzel M, Geyer J, Köpcke W, Sauerland C, Bretzel RG, Federlin KF. Efficacy of benfotiamine versus thiamine on function and glycation products of peripheral nerves in diabetic rats. Exp Clin Endocrinol Diabetes. 2001;109(6):330-6

Shoeb M, Ramana KV. Anti-inflammatory effects of benfotiamine are mediated through the regulation of the arachidonic acid pathway in macrophages. Free Radic Biol Med. 2012 Jan 1;52(1):182-90

Bozic I, Lavrnja I. Thiamine and benfotiamine: Focus on their therapeutic potential. Heliyon. 2023 Nov 7;9(11):e21839

Balakumar P, Rohilla A, Krishan P, Solairaj P, Thangathirupathi A. The multifaceted therapeutic potential of benfotiamine. Pharmacol Res. 2010 Jun;61(6):482-8

Loew D. Pharmacokinetics of thiamine derivatives especially of benfotiamine. Int J Clin Pharmacol Ther. 1996 Feb;34(2):47-50

Pan X, Chen Z, Fei G, Pan S, Bao W, Ren S, Guan Y, Zhong C. Long-Term Cognitive Improvement After Benfotiamine Administration in Patients with Alzheimer's Disease. Neurosci Bull. 2016 Dec;32(6):591-596

Stirban A, Nandrean S, Kirana S, Götting C, Veresiu IA, Tschoepe D. Benfotiamine counteracts smoking-induced vascular dysfunction in healthy smokers. Int J Vasc Med. 2012;2012:968761

Gibson GE, Luchsinger JA, Cirio R, Chen H, Franchino-Elder J, Hirsch JA, Bettendorff L, Chen Z, Flowers SA, Gerber LM, Grandville T, Schupf N, Xu H, Stern Y, Habeck C, Jordan B, Fonzetti P. Benfotiamine and Cognitive Decline in Alzheimer's Disease: Results of a Randomized Placebo-Controlled Phase IIa Clinical Trial. J Alzheimers Dis. 2020;78(3):989-1010