CLA (اسید لینولئیک کنژوگه) و کاهش چربی شکمی

شیوع روزافزون چاقی، به‌ویژه انباشت چربی در ناحیه شکم (چاقی شکمی)، به‌عنوان یک نگرانی جدی سلامت عمومی، خطر ابتلا به سندرم متابولیک، بیماری‌های قلبی-عروقی و دیابت نوع ۲ را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

در جستجوی راهکارهای موثر تغذیه‌ای، سی ال ای برای چربی شکمی (Conjugated Linoleic Acid - CLA)، به‌عنوان یک اسید چرب ضروری مشتق‌شده از محصولات دامی، توجه محققان را به خود جلب کرده است.

سی ال ای برای چاقی شکمی و نقش آن در تعدیل ترکیب بدنی و کاهش توده چربی، به‌ویژه چربی احشایی (Visceral Fat) که از نظر متابولیکی فعال و خطرناک است، موضوع بسیاری از مطالعات علمی بوده است.

در حالی که مطالعات حیوانی نتایج چشمگیری را نشان داده‌اند، بررسی این که آیا مکمل CLA برای چاقی شکمی در انسان نیز به همان اندازه موثر است، مستلزم ارزیابی دقیق شواهد بالینی معتبر است. هدف از این مقاله تخصصی، واکاوی مکانیسم‌های عمل، اثربخشی، دوز مصرفی و ایمنی قرص سی ال ای بر اساس آخرین یافته‌های علمی است.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• چربی سوز CLA چیست؟
• ایا قرص سی ال ای لاغر می‌کند؟
• با CLA چقدر وزن کم می‌کنیم؟
• CLA و ترکیب بدنی
• قرص سی ال ای بهتر است یا ال کارنیتین؟
• نظرات در مورد قرص سی ال ای
• نحوه مصرف CLA برای لاغری
• بهترین زمان خوردن قرص CLA
• عوارض قرص سی ال ای

مدت زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه
 

چربی سوز CLA چیست؟

CLA یا اسید لینولئیک کنژوگه در واقع مجموعه‌ای از ایزومرهای هندسی و موقعیتی اسید لینولئیک (یک اسید چرب امگا-۶) است که به‌طور طبیعی در گوشت و محصولات لبنی نشخوارکنندگان (گاو، گوسفند) یافت می‌شود.

مهم‌ترین ایزومرهای فعال بیولوژیکی، شامل cis-9, trans-11 (c9, t11) و trans-10, cis-12 (t10, c12) هستند. مکمل‌های CLA معمولا ترکیبی از این ایزومرها هستند که به‌دلیل نقش مفروض در کاهش چربی بدن، افزایش توده عضلانی بدون چربی و بهبود سلامت متابولیک مورد توجه قرار گرفته‌اند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد قرص CLA و مزایای آن در تمرین، ویدیوی زیر از دکتر کوشا شهیدی (دکتر داروساز) را تماشا کنید:
 

مکانیسم‌های علمی پیشنهادی برای کاهش چربی توسط CLA

- افزایش لیپولیز (تجزیه چربی): ایزومر t10, c12 می‌تواند فعالیت آنزیم‌هایی مانند لیپوپروتئین لیپاز (LPL) را که مسئول ذخیره چربی در سلول‌های چربی (آدیپوسیت‌ها) است، کاهش داده و همزمان، اکسیداسیون اسیدهای چرب را افزایش دهد.

- کاهش لیپوژنز (تولید چربی): این ایزومر همچنین ممکن است با تنظیم فعالیت عوامل رونویسی مرتبط با چربی‌سازی، مانند PPAR-gamma (Peroxisome Proliferator-Activated Receptor gamma)، از تمایز آدیپوسیت‌ها و تجمع چربی جلوگیری کند.

- افزایش مصرف انرژی: برخی شواهد نشان می‌دهد که قرص سی ال ای چربی سوز می‌تواند سرعت متابولیسم پایه (انرژی مصرفی در حالت استراحت) را کمی افزایش دهد.

مقاله "با CLA بیشتر آشنا شویم" تالیف و ترجمه خانم دکتر الهه عبدالهی (دکتر داروساز) نیز اطلاعات کاملی در زمینه این اسید چرب خاص ارائه می‌دهد.
 

ایا قرص سی ال ای لاغر می‌کند؟

پاسخ علمی به این سوال که قرص سی ال ای چربی سوز است؟، مستلزم بررسی کارآزمایی‌های بالینی انسانی است. در حالی که مطالعات حیوانی (به‌ویژه در موش‌ها و خوک‌ها) کاهش قابل توجه چربی بدن را با مصرف قرص چربی سوزی سی ال ای نشان داده‌اند، نتایج در انسان‌ها به‌طور کلی متناقض و اثرات آن معتدل توصیف شده است.

- متادیسک و مرورهای سیستماتیک: چندین متادیسک روی کارآزمایی‌های تصادفی‌شده کنترل‌شده (RCTs) نشان داده‌اند که قرص چربی سوز سی ال ای، معمولا با دوز حدود ۳.۲ گرم در روز، منجر به کاهش کم اما معنی‌داری در توده چربی بدن (Fat Mass) در مقایسه با دارونما می‌شود. میزان این کاهش به‌طور میانگین بین ۰.۰۵ تا ۰.۰۹ کیلوگرم در هفته بوده است.

- تاثیر بر چربی شکمی (احشایی): اهمیت بالینی قرص چربی سوز CLA در کاهش چربی احشایی (VAT) هنوز به‌طور قطعی تایید نشده است. برخی مطالعات نتایج مثبتی را در کاهش قطر شکم نشان داده‌اند، اما برخی دیگر نتوانسته‌اند کاهش قابل توجهی در VAT با استفاده از اسکن‌های پیشرفته (مانند CT) مشاهده کنند، به‌ویژه در مطالعات کوتاه‌مدت.

نتیجه‌گیری: چربی سوز CLA ممکن است به‌عنوان یک مکمل کمکی و در کنار رژیم غذایی مناسب و ورزش، اثراتی در کاهش توده چربی، از جمله چربی شکمی داشته باشد، اما نه یک راهکار معجزه‌آسا یا جایگزینی برای اصول سبک زندگی سالم.
 

با CLA چقدر وزن کم می‌کنیم؟

بر اساس شواهد موجود، انتظارات واقع‌بینانه از کاهش وزن با قرص چربی سوزی CLA باید بسیار محدود باشد.

- کاهش وزن کلی (Body Weight): متادیسک‌ها نشان می‌دهند که اثر مکمل چربی سوز CLA بر کاهش وزن کلی (شامل چربی، عضله و آب) نیز بسیار ناچیز است و در برخی موارد ممکن است تفاوت معنی‌داری با دارونما نداشته باشد. این موضوع به این دلیل است که قرص لاغری CLA بیشتر بر ترکیب بدنی (کاهش چربی و حفظ یا افزایش توده عضلانی بدون چربی) تاثیر می‌گذارد تا لزوما کاهش وزن کلی.

- میزان کاهش چربی: مطالعات نشان می‌دهند که پس از ۶ تا ۱۲ ماه مصرف، میانگین کاهش توده چربی در گروه CLA نسبت به دارونما، در حدود ۱.۳۳ کیلوگرم بوده است. این رقم، اگرچه از نظر آماری معنی‌دار است، اما از نظر بالینی برای بسیاری از افراد با چاقی یا اضافه وزن، اثر اندکی محسوب می‌شود و به‌ندرت به‌تنهایی (بدون تغییرات سبک زندگی) به کاهش وزن مورد انتظار می‌انجامد.
 

CLA و ترکیب بدنی

یکی از جنبه‌های علمی جالب مکمل لاغری CLA، تاثیر آن بر ترکیب بدنی است. در برخی مطالعات، در حالی که کاهش وزن کلی ناچیز بوده است، شرکت‌کنندگانی که از سی ال ای برای چربی شکمی استفاده کرده‌اند، توانسته‌اند توده چربی را کاهش دهند و در عین حال، توده عضلانی بدون چربی (Lean Body Mass) را حفظ کرده یا حتی کمی افزایش دهند. این ویژگی، قرص سی ال ای را به‌ویژه برای ورزشکاران یا افرادی که به‌دنبال بهبود نسبت عضله به چربی هستند، جذاب می‌کند.
 

قرص سی ال ای بهتر است یا ال کارنیتین؟

مقایسه اثربخشی اسید لینولئیک کنژوگه و ال کارنیتین (L-Carnitine) به‌عنوان مکمل‌های کاهش چربی، باید با توجه به تفاوت‌های بنیادین در مکانیسم عمل آن‌ها صورت گیرد.

CLA یک نوع اسید چرب ضروری است که عمدتا بر تعدیل عملکرد سلول‌های چربی تاثیر می‌گذارد. مکانیسم اصلی آن شامل کاهش فعالیت آنزیم‌های ذخیره‌کننده چربی (لیپوپروتئین لیپاز) و افزایش تجزیه چربی (لیپولیز) است که هدف نهایی آن کاهش توده چربی و بهبود ترکیب بدنی است.

در مقابل، ال-کارنیتین یک مشتق اسید آمینه است که نقش آن تسهیل انتقال اسیدهای چرب بلندزنجیر به داخل میتوکندری سلول‌ها است تا در آنجا برای تولید انرژی (اکسیداسیون چربی) مورد استفاده قرار گیرند. مکمل ال کارنیتین در درجه اول به‌عنوان مکملی برای افزایش چربی‌سوزی در طول ورزش، بهبود استقامت و تسریع ریکاوری عضلانی استفاده می‌شود.
 

مقایسه شواهد بالینی

از نظر شواهد بالینی، هر دو مکمل اثرات بسیار محدود و متناقضی بر کاهش وزن قابل توجه در جمعیت عمومی و افراد دارای اضافه وزن دارند. مطالعات نشان می‌دهند که قرص CLA ممکن است اثرات معتدل و ناچیزی بر کاهش توده چربی در درازمدت داشته باشد، در حالی که اثربخشی ال کارنیتین برای کاهش وزن بیشتر در شرایطی مشاهده شده که فرد دچار کمبود کارنیتین است یا آن را در ترکیب با برنامه‌های ورزشی شدید مصرف کند.
 

نتیجه‌گیری علمی

هیچ مطالعه قوی و جامعی به‌طور قطع برتری یکی از این دو مکمل را اثبات نکرده است. انتخاب بین CLA و ال کارنیتین به هدف فرد بستگی دارد: اگر تمرکز بر تعدیل ذخیره چربی و بهبود ترکیب بدنی باشد، CLA مطرح است؛ اما اگر هدف بهینه‌سازی استفاده از چربی به‌عنوان سوخت در حین فعالیت بدنی شدید باشد، ال کارنیتین می‌تواند گزینه بهتری باشد. در هر صورت، هیچ‌کدام جایگزین یک رژیم غذایی کنترل‌شده و فعالیت بدنی مستمر نیستند.
 

نظرات در مورد قرص سی ال ای

نظرات در مورد قرص سی ال ای اغلب نشان‌دهنده اثربخشی فردی بسیار متفاوتی است که معمولا متاثر از عوامل زیر است:

- عدم درک واقع‌بینانه: بسیاری از مصرف‌کنندگان با تبلیغات اغراق‌آمیز مواجه شده و انتظار کاهش وزن سریع و زیاد بدون رژیم و ورزش را دارند که بر اساس شواهد علمی، بدون ایجاد تغییرات مناسب در سبک زندگی برآورده نمی‌شود.

- پاسخ فردی: پاسخ بیولوژیکی افراد به مکمل CLA، تحت تاثیر ژنتیک، رژیم غذایی پایه و سطح فعالیت بدنی آن‌ها، بسیار متغیر است.

- اثر دارونما (Placebo Effect): انگیزه ناشی از مصرف یک مکمل جدید می‌تواند به‌طور غیرمستقیم، با افزایش پایبندی به رژیم غذایی یا تمرین، منجر به کاهش وزن شود که به اشتباه به مکمل نسبت داده می‌شود.

جمع‌بندی: در زمینه نظرات در مورد قرص CLA، اگرچه برخی افراد از کاهش اندک چربی یا بهبود ترکیب بدنی راضی هستند، متخصصان تغذیه بر اساس نتایج مطالعات، اغلب تاکید می‌کنند که اثربخشی CLA برای چاقی شکمی در محیط واقعی، بدون ایجاد تغییرات مناسب در رژیم غذایی و فعالیت بدنی اندک است و جایگزین رویکردهای مبتنی بر شواهد (کاهش کالری و افزایش فعالیت بدنی) نیست.
 

نحوه مصرف CLA برای لاغری

برای دستیابی به حداقل اثربخشی مشاهده‌شده در کارآزمایی‌های بالینی، توصیه‌های زیر بر اساس شواهد موجود ارائه می‌شود:

- نحوه مصرف CLA برای لاغری و دوز موثر:

مطالعات نشان می‌دهند که دوز موثر CLA برای کاهش چربی بدن معمولا در محدوده ۳ تا ۴ گرم در روز است. دوزهای پایین‌تر احتمالا اثرات چندانی ندارند.

- نحوه مصرف قرص CLA 1000 در روز:

از آنجایی که مکمل‌ها معمولا به‌صورت کپسول‌های ۱۰۰۰ میلی‌گرمی (۱ گرم) یا ۱۵۰۰ میلی‌گرمی عرضه می‌شوند، برای رسیدن به دوز ۳ تا ۴ گرم، لازم است دوز روزانه در چند وعده (معمولا ۳ بار در روز) تقسیم شود.

مثال: اگر از کپسول‌های ۱۰۰۰ میلی‌گرمی استفاده می‌کنید، می‌توانید ۳ کپسول در روز (هر بار ۱ کپسول با هر وعده غذایی اصلی) مصرف کنید.

- طریقه مصرف قرص چربی سوز سی ال ای و طول دوره استفاده:

اثربخشی قرص سی ال ای چربی سوز در مطالعات معمولا پس از حداقل ۶ ماه مصرف مداوم مشاهده شده است و اثرات آن تا ۲ سال می‌تواند ادامه یابد. مطالعات کوتاه‌مدت (کمتر از ۳ ماه) اغلب نتایج معنی‌داری را نشان نمی‌دهند.
 

بهترین زمان خوردن قرص CLA

بهترین زمان خوردن قرص CLA معمولا همزمان با وعده‌های غذایی اصلی است. در مورد بهترین زمان مصرف قرص چربی سوز CLA توصیه می‌شود CLA همراه یا بلافاصله قبل از وعده‌های غذایی اصلی (صبحانه، ناهار و شام) مصرف شود. مصرف همراه با غذاهای حاوی چربی می‌تواند جذب این اسید چرب را به حداکثر برساند و همچنین احتمال بروز عوارض گوارشی خفیف را کاهش دهد.
 

عوارض قرص سی ال ای

اگرچه عوارض قرص CLA 1000 نادر بوده و  CLA به‌طور کلی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در دوزهای توصیه‌شده (تا ۶ گرم در روز) به‌عنوان "ایمن" (GRAS) طبقه‌بندی شده است، اما مصرف آن، به‌ویژه در دوزهای بالا، می‌تواند با برخی عوارض جانبی همراه باشد:

- عوارض گوارشی خفیف: شایع‌ترین عوارض قرص سی ال ای شامل تهوع، ناراحتی شکمی، اسهال و سوءهاضمه است. این عوارض معمولا با مصرف CLA همراه با غذا کاهش می‌یابند.

- اثرات متابولیکی نامطلوب: جدی‌ترین نگرانی‌های علمی در زمینه عوارض قرص سی ال ای ۱۵۰۰، تاثیر CLA بر متابولیسم گلوکز و چربی‌ها در دوزهای بالا و طولانی‌مدت است. برخی مطالعات در انسان نشان داده‌اند که مکمل CLA، به‌ویژه ایزومر t10, c12، ممکن است:

1. مقاومت به انسولین را افزایش دهد.
2. افزایش چربی در کبد را در پی داشته باشد.
3. پروفایل لیپیدی نامطلوب (مانند کاهش کلسترول HDL یا "خوب") ایجاد کند.

توصیه مهم: افراد مبتلا به دیابت یا مقاومت به انسولین باید از مصرف CLA خودداری کرده یا حتما تحت نظر پزشک متخصص باشند. همچنین، لازم به ذکر است که در شرایط ابتلا به بیماری کبد چرب، توصیه می‌شود قبل از مصرف مکمل CLA با پزشک خود مشورت نمایید.
 

سخن پایانی

CLA (اسید لینولئیک کنژوگه) به‌عنوان یک اسید چرب با اثرات بالقوه در تعدیل ترکیب بدنی، توجه زیادی را در حوزه تغذیه ورزشی و کاهش وزن به خود اختصاص داده است.

شواهد علمی نشان می‌دهند که سی ال ای برای چربی شکمی و کاهش توده چربی کلی، اثری معتدل و اندک دارد که از نظر بالینی برای اکثر افراد، تاثیر قابل توجهی در کاهش وزن ایجاد نمی‌کند. با این حال، در دوز ۳ تا ۴ گرم در روز و در کنار یک رژیم غذایی کم‌کالری و ورزش منظم، می‌تواند در بهبود نسبت توده عضلانی به چربی در درازمدت (۶ تا ۱۲ ماه) نقش ایفا کند.

مصرف‌کنندگان باید از انتظارات غیرواقعی پرهیز کرده و با آگاهی از عوارض جانبی احتمالی، به‌ویژه اثرات متابولیکی نامطلوب در افراد مستعد، CLA را به‌عنوان یک مکمل کمکی در نظر بگیرند. همواره توصیه می‌شود قبل از شروع مصرف هرگونه مکمل، با یک متخصص تغذیه یا پزشک مشورت شود.

خرید قرص چربی سوز CLA از مراجع معتبر نیز دارای اهمیت ویژه‌ای هم در اثربخشی و هم در سلامت مصرف‌کنندگان است. برای مشاهده قیمت قرص چربی سوز سی ال ای و خرید این مکمل می‌توانید به داروخانه آنلاین داروکده مراجعه کنید.

داروخانه آنلاین داروکده به‌عنوان نخستین و بزرگ‌ترین داروخانه آنلاین ایران، یک مرجع شناخته‌شده و مورد اعتماد در عرضه گسترده و تخصصی محصولات سلامت‌محور غیر دارویی است:

۱. سوابق و پشتوانه رسمی

جایگاه برجسته داروکده در گروی تعهد بلندمدت به کیفیت و رعایت دقیق استانداردهاست:

• سابقه درخشان: فعالیت مستمر و موفقیت‌آمیز از سال ۱۳۸۸ تاکنون.
• نظارت عالیه: فعالیت داروکده تحت نظارت مستقیم معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام می‌گیرد.
• تضمین اعتبار: موفقیت در دریافت نماد اعتماد الکترونیکی ۵ ستاره، موید امنیت و شفافیت خدمات داروکده است.
• رضایت مشتریان: این پشتوانه‌های رسمی، زمینه جلب رضایت حداکثری کاربران در سراسر کشور را فراهم آورده است.

۲. پشتیبانی علمی و مشاوره تخصصی

تعهد داروکده فراتر از فروش کالا است و بر توانمندسازی مخاطبان از طریق دانش متمرکز شده است:

• مجله علمی داروکده: مجله علمی داروکده با حمایت و پشتیبانی تیم علمی متخصص (داروسازان و کارشناسان ارشد تغذیه) راه‌اندازی شده است تا سطح آگاهی مخاطبین را پیرامون موضوعات روز حوزه سلامت ارتقا دهد.
• خدمات مشاوره: امکان مشاوره مستقیم و رایگان با متخصصین داروکده به‌صورت تلفنی یا آنلاین فراهم شده است.

۳. سهولت ارتباط و پاسخگویی

شما می‌توانید سوالات، نظرات و پیشنهادات خود را در بخش مربوطه در همین صفحه ثبت نمایید. کارشناسان ما متعهد هستند تا در اسرع وقت به پیام‌های شما پاسخ داده و راهنمایی‌های لازم را ارائه دهند. هدف نهایی داروکده، ایجاد تجربه‌ای امن و آگاهانه برای حفظ و ارتقای سلامت شماست.

:References

Pariza MW, Park Y, Cook ME. The biologically active isomers of conjugated linoleic acid. Prog Lipid Res. 2001;40(4):283-298. doi:10.1016/s0163-7827(01)00008-x

Benjamin S, Spener F. Conjugated linoleic acids as functional food: an insight into their health benefits. Nutr Metab (Lond). 2009;6:36. Published 2009 Sep 18. doi:10.1186/1743-7075-6-36

Silveira MB, Carraro R, Monereo S, Tébar J. Conjugated linoleic acid (CLA) and obesity. Public Health Nutr. 2007;10(10A):1181-1186. doi:10.1017/S1368980007000687

Chen SC, Lin YH, Huang HP, Hsu WL, Houng JY, Huang CK. Effect of conjugated linoleic acid supplementation on weight loss and body fat composition in a Chinese population. Nutrition. 2012;28(5):559-565. doi:10.1016/j.nut.2011.09.008

Whigham LD, Watras AC, Schoeller DA. Efficacy of conjugated linoleic acid for reducing fat mass: a meta-analysis in humans. Am J Clin Nutr. 2007;85(5):1203-1211. doi:10.1093/ajcn/85.5.1203

Onakpoya IJ, Posadzki PP, Watson LK, Davies LA, Ernst E. The efficacy of long-term conjugated linoleic acid (CLA) supplementation on body composition in overweight and obese individuals: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Eur J Nutr. 2012;51(2):127-134. doi:10.1007/s00394-011-0253-9

Susan E. Steck, et al. Conjugated Linoleic Acid Supplementation for Twelve Weeks Increases Lean Body Mass in Obese Humans12. The Journal of Nutrition. Volume 137. Issue 5. 2007. Pages 1188-1193. ISSN 0022-3166. https://doi.org/10.1093/jn/137.5.1188. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022316622092094)

Gaullier JM, Halse J, Høye K, et al. Conjugated linoleic acid supplementation for 1 y reduces body fat mass in healthy overweight humans. Am J Clin Nutr. 2004;79(6):1118-1125. doi:10.1093/ajcn/79.6.1118

Asadi M, Rahimlou M, Shishehbor F, Mansoori A. The effect of l-carnitine supplementation on lipid profile and glycaemic control in adults with cardiovascular risk factors: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled clinical trials. Clin Nutr. 2020;39(1):110-122. doi:10.1016/j.clnu.2019.01.020

Smedman A, Vessby B. Conjugated linoleic acid supplementation in humans--metabolic effects. Lipids. 2001;36(8):773-781. doi:10.1007/s11745-001-0784-7

Wahle KW, Heys SD, Rotondo D. Conjugated linoleic acids: are they beneficial or detrimental to health?. Prog Lipid Res. 2004;43(6):553-587. doi:10.1016/j.plipres.2004.08.002