سکته مغزی چیست؟ علائم هشدار، علت و درمان فوری

سکته مغزی یک وضعیت اورژانسی پزشکی است که در آن خون‌رسانی به بخشی از مغز به‌طور ناگهانی قطع یا به دلیل پارگی رگ، دچار خونریزی می‌شود. معادل سکته مغزی به انگلیسی واژه‌ی Stroke یا به‌اصطلاح پزشکی CVA است. با قطع جریان خون، سلول‌های مغزی ظرف چند دقیقه به دلیل کمبود اکسیژن و مواد مغذی آسیب می‌بینند و شروع به مردن می‌کنند. به همین دلیل، شناخت سریع علائم سکته مغزی و تماس فوری با اورژانس ۱۱۵، مرز میان زندگی عادی، ناتوانی دائمی یا مرگ بیمار است.

در هنگام بروز حمله مغزی، هر دقیقه تاخیر به معنای از دست رفتن میلیون‌ها سلول عصبی است. آشنایی با نشانه‌های اولیه، دلایل بروز این عارضه و اقدامات اورژانسی به شما کمک می‌کند در لحظات بحرانی بهترین تصمیم را برای نجات جان خود یا اطرافیانتان بگیرید. در این راهنما، تمام آنچه باید درباره‌ی این بیماری، روش‌های درمان و راه‌های پیشگیری بدانید را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.

هشدار مهم پزشکی؛ این مقاله جایگزین مشاوره‌ی پزشکی نیست؛ در صورت مشاهده‌ی علائم سکته مغزی فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• سکته مغزی چیست؟
• انواع سکته مغزی
• علائم سکته مغزی
• در صورت دیدن علائم سکته مغزی چه باید کرد؟
• علت و عوامل خطر سکته مغزی
• تشخیص سکته مغزی
• درمان سکته مغزی
• آیا سکته مغزی خوب می‌شود؟
• عوارض بعد از سکته مغزی
• مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل
• پیشگیری از سکته مغزی

مدت زمان تقریبی مطالعه: 14 دقیقه
 

سکته مغزی چیست؟

مغز انسان برای عملکرد طبیعی خود به جریان پیوسته‌ی خون حاوی اکسیژن نیاز دارد. زمانی که اختلال خون‌رسانی مغز رخ می‌دهد، بخشی از بافت مغز که از آن رگ تغذیه می‌کرده، از کار می‌افتد و عملکرد اعضای مرتبط با آن بخش (مثل دست، پا یا تکلم) مختل می‌شود.

سکته مغزی چگونه رخ می‌دهد؟

این عارضه از دو مسیر اصلی اتفاق می‌افتد: یا یک لخته‌ی خون مسیر رگ تغذیه‌کننده را مسدود می‌کند و مانع رسیدن خون می‌شود، یا دیواره‌ی یک رگ ضعیف در مغز پاره شده و خون به بافت اطراف نشت می‌کند. در هر دو حالت، سلول‌های مغزی در عرض چند دقیقه دچار مرگ سلولی می‌شوند و چون سلول‌های عصبی توان بازسازی محدودی دارند، سرعت رساندن بیمار به بیمارستان تعیین‌کننده‌ی میزان آسیب دائمی است.
 

انواع سکته مغزی

پزشکان انواع سکته مغزی را بر اساس علت ایجاد اختلال در جریان خون دسته‌بندی می‌کنند. تشخیص نوع دقیق عارضه در بیمارستان بسیار حیاتی است، زیرا روش درمان هر کدام کاملاً متفاوت است.

سکته ایسکمیک (انسداد و آمبولی مغزی)

سکته مغزی ایسکمیک شایع‌ترین نوع این بیماری است و زمانی رخ می‌دهد که رگ خونی مغز تنگ یا مسدود شود. این انسداد گاهی به دلیل تشکیل لخته در همان رگ مغزی (ترومبوز) است و گاهی یک لخته از جای دیگری، معمولاً قلب یا رگ‌های بزرگ گردن، کنده شده و با جریان خون به مغز می‌رسد که به آن آمبولی مغزی می‌گویند.
 

سکته هموراژیک (خونریزی مغزی)

سکته مغزی هموراژیک زمانی اتفاق می‌افتد که یک رگ خونی در مغز پاره شود. خون خارج‌شده، به بافت‌های اطراف فشار وارد کرده و به سلول‌ها آسیب می‌زند. فشار خون بسیار بالا و کنترل‌نشده یا وجود نقاط ضعیف و بادکرده در دیواره‌ی رگ‌ها (آنوریسم) از دلایل اصلی خونریزی مغزی هستند.
 

حمله ایسکمیک گذرا (TIA)، سکته خفیف و سکته خاموش

حمله ایسکمیک گذرا یا TIA زمانی رخ می‌دهد که مسیر خون‌رسانی به مغز فقط برای مدت کوتاهی (معمولاً چند دقیقه) مسدود شده و سپس خودبه‌خود باز می‌شود. سکته مغزی خفیف شباهت زیادی به TIA دارد اما ممکن است آسیب بسیار کوچکی در اسکن مغز دیده شود. در مقابل، سکته خاموش بدون علائم واضح رخ می‌دهد و فرد متوجه آن نمی‌شود، اما اثر آن بعدها در تصویربرداری مغز قابل مشاهده است.
 

علائم سکته مغزی

شناخت نشانه‌های سکته مغزی به شما کمک می‌کند در ثانیه‌های طلایی عمل کنید. علایم این بیماری به‌طور ناگهانی ظاهر می‌شوند و بسته به اینکه کدام قسمت مغز درگیر شده باشد، متفاوت هستند.

علائم اصلی (قاعده‌ی BE-FAST)

برای به خاطر سپردن مهم‌ترین علائم سکته مغزی، معیار جهانی BE-FAST بهترین راهنماست که شامل شش مورد زیر است:

تعادل (Balance): به هم خوردن ناگهانی تعادل، سرگیجه‌ی شدید یا ناتوانی در صاف راه رفتن.

چشم (Eyes): تاری دید ناگهانی، دوبینی یا از دست دادن بینایی در یک یا هر دو چشم.

صورت (Face): کج شدن یا افتادگی یک طرف صورت؛ وقتی از فرد می‌خواهید لبخند بزند، یک سمت دهان بالا نمی‌رود.

دست (Arm): ضعف، بی‌حسی یا فلج شدن یک دست یا پا؛ اگر بیمار هر دو دست را بالا بگیرد، یک دست به پایین می‌افتد.

گفتار (Speech): سنگین شدن زبان، بریده‌بریده حرف زدن، نامفهوم بودن کلمات یا ناتوانی در درک صحبت دیگران.

زمان (Time): در صورت مشاهده‌ی حتی یکی از این موارد، زمان را از دست ندهید و فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید.
 

علائم قبل از سکته مغزی

در بسیاری از موارد، حمله مغزی بدون هشدار قبلی رخ می‌دهد. با این حال، برخی افراد روزها یا هفته‌ها قبل، علائم قبل از سکته مغزی را تجربه می‌کنند که معمولاً همان حملات گذرا (TIA) هستند؛ مانند بی‌حسی موقت یک دست، تاری دید چنددقیقه‌ای، سردرد ناگهانی و غیرعادی یا اختلال کوتاه‌مدت در صحبت کردن که نباید نادیده گرفته شوند.
 

علائم سکته مغزی خفیف

علائم سکته مغزی خفیف شامل ضعف مختصر در یک سمت بدن، گزگز دست و صورت، یا دشواری خفیف در ادای کلمات است. از آنجا که این نشانه‌ها خفیف هستند، بیماران اغلب آن‌ها را به خستگی یا افت فشار ربط می‌دهند، در حالی که این وضعیت یک اورژانس واقعی است.
 

علائم سکته مغزی خاموش

علائم سکته مغزی خاموش در لحظه‌ی وقوع، آن‌قدر نامحسوس هستند که بیمار متوجه نمی‌شود. با تکرار این سکته‌های ریز، فرد به‌مرور دچار فراموشی‌های مکرر، کاهش تمرکز، تغییرات خلقی، کندی در راه رفتن یا مشکل در حفظ تعادل می‌شود.
 

علائم سکته مغزی گذرا

علائم سکته مغزی گذرا (حمله ایسکمیک گذرا، TIA) دقیقاً مشابه یک سکته‌ی کامل است؛ یعنی افتادگی صورت، ضعف یک سمت بدن یا اختلال تکلم رخ می‌دهد، اما معمولاً کمتر از یک ساعت طول می‌کشد. رفع شدن علایم به معنای رفع خطر نیست و احتمال بروز سکته‌ی کامل در روزهای بعد بسیار بالاست.
 

علائم سکته مغزی در خواب

گاهی حمله در طول شب رخ می‌دهد که به آن سکته‌ی بیداری نیز می‌گویند. علائم سکته مغزی در خواب زمانی مشخص می‌شود که فرد صبح از خواب بیدار شده و متوجه می‌شود قادر به حرکت دادن یک سمت بدن یا صحبت کردن نیست، یا همراهانش می‌بینند که او به سختی بیدار می‌شود و صورتش کج شده است.
 

تفاوت علائم سکته مغزی با سکته قلبی و فلج بل

تفاوت سکته قلبی و مغزی در این است که سکته قلبی معمولاً با درد و فشار قفسه سینه، تنگی نفس و تعریق سرد همراه است، اما در سکته مغزی اختلال عصبی یک‌طرفه (فلج دست، کجی صورت، اختلال دید و کلام) غالب است. همچنین تفاوت فلج بل و سکته مغزی در این است که فلج بل فقط عصب یک سمت صورت را درگیر می‌کند و با ضعف دست و پا یا اختلال تکلم و هوشیاری همراه نیست.
 

در صورت دیدن علائم سکته مغزی چه باید کرد؟

هنگام مواجهه با فردی که مشکوک به حمله مغزی است، حفظ خونسردی و اقدام صحیح حیاتی است:

• بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و بگویید مشکوک به سکته مغزی هستید تا آمبولانس مجهز اعزام شود.
• ساعت دقیق شروع علائم یا آخرین زمانی که بیمار در حالت طبیعی دیده شده را یادداشت کنید؛ این زمان برای تزریق داروی بازکننده‌ی لخته در بیمارستان مهم است.
• به هیچ عنوان به بیمار آب، غذا، قند یا دارو (حتی آسپرین) ندهید؛ زیرا احتمال اختلال بلع و خفگی وجود دارد و اگر سکته از نوع خونریزی باشد، آسپرین وضعیت را بدتر می‌کند.
• اگر بیمار هوشیار است، او را در وضعیتی راحت (نیمه‌نشسته یا خوابیده با سر کمی بالاتر) نگه دارید. اگر خواب‌آلود است یا استفراغ می‌کند، او را به پهلو بخوابانید تا راه تنفسی باز بماند. به‌هیچ‌وجه منتظر نمانید تا علائم خودبه‌خود بهتر شود.
• تا حد امکان بدون هماهنگی با ۱۱۵، با خودروی شخصی بیمار را جابه‌جا نکنید.
   

علت و عوامل خطر سکته مغزی

شناخت علت سکته مغزی به ما کمک می‌کند ریشه‌ی این بیماری را بشناسیم. به‌طور کلی، دلایل سکته مغزی به دو دسته‌ی انسداد عروق و پارگی عروق تقسیم می‌شوند که هر دو نتیجه‌ی آسیب تدریجی به سیستم قلب و عروق هستند.

علل سکته ایسکمیک و هموراژیک

در نوع ایسکمیک، رسوب چربی و کلسترول در دیواره‌ی رگ‌ها (تصلب شرایین) باعث تنگ و زبر شدن مسیر خون می‌شود و زمینه‌ساز تشکیل لخته است. در نوع هموراژیک، فشار مداوم بر دیواره‌ی رگ یا نقص ساختاری عروق باعث نازک شدن و در نهایت ترکیدن رگ در بافت مغز می‌شود.
 

عوامل خطر قابل کنترل و غیرقابل کنترل

عوامل خطر سکته مغزی به دو گروه تقسیم می‌شوند. عوامل غیرقابل کنترل شامل افزایش سن، سابقه‌ی خانوادگی و سابقه‌ی قبلی سکته یا TIA هستند. در مقابل، مهم‌ترین عوامل قابل کنترل عبارت‌اند از:

فشار خون بالا: مهم‌ترین عامل خطر است؛ فشار بالا به‌مرور پوشش داخلی رگ‌ها را خراش داده، آن‌ها را سفت و مستعد لخته‌سازی یا پارگی می‌کند.

دیابت: قند خون بالا به عروق ریز و درشت مغز آسیب می‌زند و روند رسوب چربی در رگ‌ها را سرعت می‌بخشد.

چربی خون بالا: کلسترول بد (LDL) مستقیماً در دیواره‌ی شریان‌های مغز و گردن رسوب کرده و مسیر خون را تنگ می‌کند. برای مطالعه بیشتر در مورد فشار و چربی پیشنهاد می‌شود مقاله با عنوان "چربی خون و فشار خون" که توسط دکتر احسان عمادی در مجله علمی داروکده منتشر شده است را مطالعه فرمایید.

فیبریلاسیون دهلیزی: این نوع نامنظمی ضربان قلب باعث می‌شود خون در دهلیز قلب راکد بماند، لخته تشکیل شود و این لخته به سمت مغز حرکت کند.

دخانیات و کم‌تحرکی: سیگار غلظت خون و التهاب عروق را بالا می‌برد و چاقی و بی‌تحرکی زمینه‌ساز فشار خون و دیابت می‌شوند.
 

علت سکته مغزی در جوانان

اگرچه این بیماری در سالمندان شایع‌تر است، اما علت سکته مغزی در جوانان معمولاً شامل مشکلات مادرزادی قلبی، اختلالات انعقادی خون، پارگی لایه‌ی داخلی شریان گردن (به‌دنبال ضربه یا حرکات ناگهانی شدید گردن)، میگرن‌های شدید همراه با اورا، مصرف دخانیات و مواد مخدر یا سبک زندگی پر از استرس و کم‌تحرک است.
 

چرا سکته در خواب رخ می‌دهد؟

در ساعات پایانی شب و اوایل صبح، تغییرات طبیعی در فشار خون، ضربان قلب و غلظت فاکتورهای انعقادی خون رخ می‌دهد. همچنین اختلال وقفه تنفسی در خواب (آپنه خواب) که با خروپف‌های شدید همراه است، باعث افت مکرر اکسیژن و نوسان فشار خون در شب شده و خطر بروز حمله مغزی در خواب را افزایش می‌دهد.
 

تشخیص سکته مغزی

به محض ورود بیمار به اورژانس، تیم پزشکی معاینه‌ی عصبی سریعی برای ارزیابی هوشیاری، قدرت عضلات و تکلم انجام می‌دهد. اولین و مهم‌ترین اقدام، انجام فوری CT اسکن مغز است تا مشخص شود آیا خونریزی وجود دارد یا خیر. در صورت نیاز به بررسی دقیق‌تر بافت مغز، MRI انجام می‌شود. همچنین آزمایش خون (برای بررسی قند و وضعیت انعقاد خون)، نوار قلب، اکوکاردیوگرافی و سونوگرافی داپلر رگ‌های گردن برای یافتن منشأ لخته به کار می‌روند.
 

درمان سکته مغزی

درمان سکته مغزی یک مسابقه‌ی واقعی با زمان است و نوع آن کاملاً به ایسکمیک یا هموراژیک بودن عارضه بستگی دارد.

درمان در ساعات اولیه (پنجره‌ی زمانی طلایی)

درمان فوری سکته مغزی از نوع ایسکمیک، بر باز کردن رگ مسدودشده متمرکز است. اگر بیمار در ساعات اولیه (معمولاً ۳ تا ۴.۵ ساعت اول از شروع علائم) به بیمارستان برسد، پزشکان می‌توانند داروی حل‌کننده‌ی لخته را از طریق رگ تزریق کنند. در انسداد رگ‌های بزرگ‌تر، ممکن است تا چند ساعت بعد نیز امکان خارج کردن فیزیکی لخته با روش‌های مداخله‌ای (ترومبکتومی) از طریق رگ وجود داشته باشد.
 

درمان سکته هموراژیک

در نوع خونریزی‌دهنده، داروهای حل‌کننده‌ی لخته ممنوع هستند. درمان شامل کنترل دقیق و سریع فشار خون، کاهش ورم و فشار داخل جمجمه و در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده توسط بیمار، خنثی کردن اثر آن‌هاست. گاهی برای تخلیه‌ی خون تجمع‌یافته یا ترمیم رگ آسیب‌دیده (مثل آنوریسم) به جراحی مغز نیاز است.
 

داروهای رایج بعد از سکته

پس از عبور از مرحله‌ی حاد، داروی سکته مغزی با هدف جلوگیری از تکرار حمله تجویز می‌شود. این داروها شامل گروه‌های دارویی ضدپلاکت (برای جلوگیری از چسبیدن پلاکت‌ها)، داروهای ضدانعقاد (به‌ویژه در بیماران دارای ضربان قلب نامنظم)، داروهای کنترل فشار خون و داروهای کاهنده‌ی چربی خون هستند. توجه داشته باشید که انتخاب و تنظیم این داروها صرفاً بر عهده‌ی پزشک متخصص مغز و اعصاب است و مصرف یا قطع خودسرانه‌ی آن‌ها خطرناک است.
 

آیا درمان قطعی وجود دارد؟

وقتی سلول‌های مغزی به‌طور کامل از بین بروند، دارویی برای زنده کردن دوباره‌ی همان سلول‌ها وجود ندارد. بنابراین منظور از درمان، نجات بافت‌های نیمه‌جان در ساعات اول، بازتوانی بخش‌های دیگر مغز برای به عهده گرفتن وظایف بخش آسیب‌دیده و کنترل دقیق عوامل خطر برای پیشگیری از عود مجدد بیماری است.
 

آیا سکته مغزی خوب می‌شود؟

یکی از پرتکرارترین سؤالات خانواده‌ها این است که آیا سکته مغزی خوب می‌شود؟ پاسخ این است که مغز خاصیتی به نام نوروپلاستیسیتی یا انعطاف‌پذیری عصبی دارد و می‌تواند بخشی از مهارت‌های ازدست‌رفته را دوباره یاد بگیرد، اما میزان بهبودی به وسعت آسیب، محل درگیری مغز، سن بیمار و سرعت شروع درمان و توانبخشی بستگی دارد.

فرآیند توانبخشی باید به محض پایدار شدن وضعیت بیمار آغاز شود. فیزیوتراپی بعد از سکته به تقویت عضلات، بهبود تعادل و راه رفتن بعد از سکته کمک می‌کند. گفتاردرمانی برای بازگشت تکلم و همچنین بهبود ایمنِ عمل بلع ضروری است و کاردرمانی به بیمار می‌آموزد چگونه کارهای روزمره مثل لباس پوشیدن یا غذا خوردن را دوباره مستقل انجام دهد.

نقش مکمل‌های حمایتی در توانبخشی بعد از سکته مغزی

مکمل‌ها جایگزین داروهای اصلی نیستند، اما در کنار فیزیوتراپی و گفتاردرمانی می‌توانند از ترمیم و سازگاری سلول‌های عصبی (نورون‌ها) حمایت کنند. از آنجا که اثربخشی و ایمنی هر مکمل به نوع سکته و داروهای بیمار بستگی دارد، مصرف آن‌ها باید صرفاً با نظر پزشک باشد. از جمله ترکیبات حمایتی مطرح در این دوران عبارت‌اند از:

- سیتی‌کولین (Citicoline): ترکیبی طبیعی است که به بازسازی غشای سلول‌های عصبی آسیب‌دیده و حفظ پیام‌رسان‌های عصبی مرتبط با حافظه، تمرکز و یادگیری حرکتی کمک می‌کند.
 

- وینپوستین (Vinpocetine): ترکیبی مشتق از گیاه پروانکه است که با هدف بهبود خون‌رسانی مغزی و کاهش التهاب و استرس سلولی در بافت‌های اطراف ناحیه‌ی آسیب‌دیده استفاده می‌شود. به دلیل احتمال تداخل با داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت و منع مصرف در سکته هموراژیک، مصرف آن نیازمند تجویز و پایش توسط پزشک است.
 

- استروول (Strowell): یک مکمل ترکیبی حاوی عصاره بوسولیا (ضدالتهاب عصبی)، جینسینگ و لوتئین (محافظت از نورون‌ها و عملکرد شناختی) و ویتامین C (آنتی‌اکسیدان و کمک به ساخت پیام‌رسان‌های عصبی) است که برای کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب در بافت مغز به کار می‌رود.
 

توجه به اینکه شرایط فرد به فرد متفاوت است، بهتر است مکمل مناسب را پزشک بر اساس شرایط فرد تجویز کند.
 

عوارض بعد از سکته مغزی

بسته به ناحیه‌ی آسیب‌دیده در مغز، عوارض بعد از سکته مغزی در هر فرد متفاوت است. شایع‌ترین عارضه، ضعف یا فلج یک سمت بدن (همی‌پلژی) است. اختلال در صحبت کردن یا درک کلام، مشکل در بلع غذا (که در صورت بی‌توجهی باعث پریدن غذا به ریه می‌شود)، مشکلات حافظه و تمرکز از دیگر پیامدها هستند. همچنین تغییرات روحی مانند افسردگی پس از سکته، اضطراب، خنده و گریه‌ی غیرارادی و گاهی توهم در برخی بیماران دیده می‌شود که نیازمند پیگیری پزشکی هستند.
 

مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل

مراقبت از بیمار سکته مغزی پس از ترخیص از بیمارستان، نقش مهمی در سرعت بهبودی و پیشگیری از عوارضی مانند زخم بستر، لخته شدن خون در پاها و عفونت ریه دارد. ایمن‌سازی محیط خانه برای جلوگیری از زمین خوردن، کمک به انجام تمرینات توانبخشی، رعایت رژیم غذایی مناسب با وضعیت بلع بیمار و حمایت عاطفی، اصول اصلی مراقبت در خانه هستند.
 

پیشگیری از سکته مغزی

بخش بزرگی از موارد حمله مغزی با اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری هستند. مهم‌ترین اقدام برای پیشگیری از سکته مغزی، اندازه‌گیری منظم و کنترل دقیق فشار خون، قند خون و چربی خون زیر نظر پزشک است. ترک سیگار و قلیان یکی از موثرترین کارهایی است که خطر لخته شدن خون را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد. همچنین داشتن فعالیت بدنی منظم (مانند پیاده‌روی روزانه)، حفظ وزن متعادل و درمان مشکلات قلبی مثل ضربان نامنظم، ستون‌های اصلی جلوگیری از سکته مغزی هستند.

در پاسخ به این پرسش که برای جلوگیری از سکته مغزی چه بخوریم، شواهد علمی نشان می‌دهند الگوی غذایی سرشار از سبزیجات، میوه‌های تازه، غلات کامل، حبوبات و مصرف ماهی به حفظ سلامت رگ‌ها کمک می‌کند. در مقابل، کاهش مصرف نمک (برای کنترل فشار خون)، پرهیز از چربی‌های اشباع و ترانس (مثل روغن‌های جامد و فست‌فودها) و محدود کردن قندهای ساده، از رسوب چربی و التهاب در دیواره‌ی عروق مغز جلوگیری می‌کند.
 

سؤالات متداول

1. آیا سکته مغزی خفیف خوب می‌شود؟

بله، در سکته مغزی خفیف و حمله ایسکمیک گذرا، علائم معمولاً ظرف چند دقیقه تا چند روز بهبود می‌یابند. با این حال، این عارضه یک هشدار بسیار جدی برای وقوع سکته‌ی شدیدتر است و بیمار باید فوراً تحت بررسی پزشکی و درمان پیشگیرانه قرار گیرد.

2. سکته خاموش چیست؟

سکته خاموش نوعی اختلال خون‌رسانی در رگ‌های بسیار ریز مغز است که علامت حرکتی یا گفتاری واضحی ایجاد نمی‌کند. این عارضه معمولاً به صورت اتفاقی در اسکن مغز دیده می‌شود و تکرار آن می‌تواند در بلندمدت باعث افت حافظه و اختلال تعادل شود.

3. تفاوت سکته مغزی و سکته قلبی چیست؟

هر دو به دلیل اختلال در خون‌رسانی رخ می‌دهند، اما در سکته قلبی رگ‌های تغذیه‌کننده‌ی عضله‌ی قلب مسدود شده و علامت اصلی آن درد قفسه سینه و تنگی نفس است. در سکته مغزی، خون‌رسانی به مغز مختل شده و با علائم عصبی ناگهانی مثل کجی صورت، فلج یک سمت بدن و اختلال تکلم بروز می‌کند.

4. علت سکته مغزی در جوانان چیست؟

در سنین جوانی، عواملی مانند مشکلات مادرزادی قلب، اختلالات انعقادی خون، آسیب و پارگی لایه‌ی داخلی رگ‌های گردن، مصرف دخانیات، چاقی و فشار خون کنترل‌نشده از مهم‌ترین دلایل بروز سکته مغزی هستند.
 

سخن پایانی

اینکه روند درمان، مراقبت و توانبخشی بعد از سکته مغزی چگونه پیش برود، به نوع سکته، وسعت ناحیه آسیب‌دیده، سرعت رساندن بیمار به اورژانس و وضعیت بالینی هر فرد بستگی دارد. اگر به‌تازگی علائم هشداری مانند افتادگی یک‌طرفه صورت، ضعف ناگهانی دست یا سنگینی زبان را تجربه یا در اطرافیان مشاهده کرده‌اید، به یاد داشته باشید که زمان طلایی نجات بافت مغز غیرقابل‌بازگشت است و نخستین و حیاتی‌ترین اقدام، تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ خواهد بود.

در مرحله‌ی پس از ترخیص و دوران نقاهت، اگر هدف شما کاهش سرعت عوارض و بازگشت مهارت‌های حرکتی و شناختی بیمار است، توانبخشی مستمر (شامل فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی) در کنار کنترل دقیق فشار خون، قند و مصرف منظم داروهای تجویزی پزشک، پایه‌های اصلی بهبودی به شمار می‌روند. همچنین با نظر و صلاحدید پزشک معالج، بهره‌گیری از مکمل‌های حمایتی نظیر ترکیبات نوروپروتکتیو (مانند سیتی‌کولین یا فرمولاسیون‌های ترکیبی) می‌تواند به روند ترمیم نورون‌ها و ارتقای سلامت سیستم عصبی کمک کند.

در مجموع، مسیر بازیابی توانایی‌ها پس از سکته مغزی نیازمند صبوری، پیگیری مداوم و مراقبت همه‌جانبه است. برای خرید مکمل‌های تخصصی حمایتی مغز و اعصاب، تقویت حافظه و کمک به توانبخشی با ضمانت اصالت کالا، می‌توانید به داروخانه آنلاین داروکده مراجعه کرده و با بررسی دقیق ترکیبات و موارد مصرف هر محصول، تصمیمی آگاهانه بگیرید.

تیم علمی داروکده، متشکل از متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه، علاوه بر ارائه مشاوره تخصصی در زمینه نحوه مصرف مکمل‌های سلامت‌محور، تداخلات احتمالی با داروهای بیمار و نکات تغذیه‌ای در دوران نقاهت، مقالات به‌روز علمی را جهت افزایش آگاهی شما منتشر می‌کند. همچنین می‌توانید پرسش‌ها، دغدغه‌ها یا شرایط بیمار خود را در بخش نظرات همین مقاله مطرح کنید تا کارشناسان داروکده در سریع‌ترین زمان ممکن پاسخگوی شما باشند.

 :References

Feigin VL, Brainin M, Norrving B, Martins S, Sacco RL, Hacke W, et al. World Stroke Organization (WSO): Global stroke fact sheet 2022. Int J Stroke. 2022;17(1):18-29. doi:10.1177/17474930211065917

Aroor S, Singh R, Goldstein LB. BE-FAST (Balance, Eyes, Face, Arm, Speech, Time): reducing the proportion of strokes missed using the FAST mnemonic. Stroke. 2017;48(2):479-81. doi:10.1161/STROKEAHA.116.015169

Powers WJ, Rabinstein AA, Ackerson T, Adeoye OM, Bambakidis NC, Becker K, et al. Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke: 2019 update to the 2018 guidelines. Stroke. 2019;50(12):e344-e418. doi:10.1161/STR.0000000000000211

Greenberg SM, Ziai WC, Cordonnier C, Dowlatshahi D, Francis B, Goldstein JN, et al. 2022 Guideline for the management of patients with spontaneous intracerebral hemorrhage. Stroke. 2022;53(7):e282-e361. doi:10.1161/STR.0000000000000407

Kleindorfer DO, Towfighi A, Chaturvedi S, Cockroft KM, Gutierrez J, Lombardi-Hill D, et al. 2021 Guideline for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack. Stroke. 2021;52(7):e364-e467. doi:10.1161/STR.0000000000000375

Winstein CJ, Stein J, Arena R, Bates B, Cherney LR, Cramer SC, et al. Guidelines for adult stroke rehabilitation and recovery. Stroke. 2016;47(6):e98-e169. doi:10.1161/STR.0000000000000098

Dávalos A, Alvarez-Sabín J, Castillo J, Díez-Tejedor E, Ferro J, Martínez-Vila E, et al. Citicoline in the treatment of acute ischaemic stroke: an international, randomised, multicentre, placebo-controlled study (ICTUS trial). Lancet. 2012;380(9839):349-57. doi:10.1016/S0140-6736(12)60813-7

Bereczki D, Fekete I. Vinpocetine for acute ischaemic stroke. Cochrane Database Syst Rev. 2008;(1):CD000480. doi:10.1002/14651858.CD000480.pub2