آشواگاندا برای افزایش تستوسترون؛ واقعیت علمی و بهترین زمان مصرف

دنیای امروز فشار و استرس زیادی را به مردان تحمیل می‌کند که در طولانی‌مدت می‌تواند انرژی و شادابی آن‌ها را کاهش دهد. بسیاری از آقایان برای بازگرداندن این انرژی و عملکرد بهتر، به دنبال راه‌هایی برای افزایش طبیعی تستوسترون هستند. در این مسیر جذاب و پرطرفدار، گیاه آشواگاندا به یکی از نام‌های آشنا و محبوب تبدیل شده است و بررسی‌های زیادی روی موضوع آشواگاندا و تستوسترون صورت گرفته است. اگر شما هم می‌خواهید بدانید این گیاه چطور می‌تواند به شما کمک کند، باید با یک واقعیت بسیار مهم آشنا شوید. آشواگاندا به هیچ وجه حاوی تستوسترون یا هورمون جنسی نیست و اصلاً مانند قرص‌ها یا تزریق‌های هورمونی عمل نمی‌کند.

اثرگذاری این گیاه بر پایه‌ی حمایت از عملکرد طبیعی بدن و کاهش موانع تولید هورمون است. مصرف آشواگاندا برای افزایش تستوسترون در ارزیابی‌های بالینی، با یک افزایش متوسط و تدریجی در سطح این هورمون همراه بوده است. این یعنی شما با یک رویکرد کاملاً طبیعی و ملایم روبه‌رو هستید که به سیستم غدد بدن فرصت بازسازی می‌دهد. در این مقاله قصد داریم به زبانی ساده و کاربردی، مکانیزم اثر، فواید، زمان مصرف و نکات ایمنی این گیاه پرخاصیت را بررسی کنیم. هدف ما این است که با دیدی روشن و علمی، بهترین تصمیم را برای سلامت و شادابی خود بگیرید.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• آشواگاندا چیست
• آشواگاندا چگونه به تستوسترون مردان کمک می‌کند
• فواید دیگر آشواگاندا برای مردان
• آشواگاندا و تستوسترون در زنان
• بهترین زمان مصرف آشواگاندا برای تستوسترون
• دوز و مدت مصرف
• چگونه آشواگاندای مناسب انتخاب کنیم

زمان تقریبی مطالعه: 10 دقیقه

آشواگاندا چیست

آشواگاندا یک گیاه آداپتوژن یا سازش‌زا است که ریشه در طب باستانی آیورودا دارد و هزاران سال است که برای تقویت بدن استفاده می‌شود. آداپتوژن‌ها ترکیباتی هستند که به بدن کمک می‌کنند تا با انواع استرس‌های فیزیکی و روحی سازگار شود و تعادل از دست رفته را بازیابد. مهم‌ترین و اثربخش‌ترین بخش این گیاه، ترکیبات فعالی به نام ویتانولید هستند که خواص اصلی گیاه به آن‌ها بستگی دارد. برای دریافت بهترین نتیجه، معمولاً مصرف عصاره ریشه آشواگاندا به شکل مکمل توصیه می‌شود تا دوز مشخصی از این ترکیبات مفید به بدن برسد.

عکس شماره 1: آشواگاندا چیست؟

آشواگاندا چگونه به تستوسترون مردان کمک می‌کند

برای درک این موضوع، ابتدا باید به رابطه‌ی تنگاتنگ آشواگاندا و استرس و کورتیزول نگاه کنیم. استرس مزمن باعث ترشح مداوم هورمون کورتیزول در بدن می‌شود که این امر به طور مستقیم با کاهش سطح تستوسترون در مردان ارتباط دارد. وقتی بدن در حالت بقا و استرس قرار می‌گیرد، تولید هورمون‌های جنسی را در اولویت‌های بعدی خود قرار می‌دهد. آشواگاندا با کاهش بار استرس و آرام کردن سیستم عصبی، به محور هورمونی مغز و بیضه‌ها اجازه می‌دهد تا دوباره فعالیت طبیعی خود را از سر بگیرند. در واقع این گیاه با برداشتن ترمز استرس، مسیر را برای تعادل هورمونی باز می‌کند.

ارزیابی‌ها نشان داده است که مصرف عصاره‌ی ریشه یا ترکیبی از ریشه و برگ این گیاه، تأثیرات مثبتی روی تستوسترون مردان دارد. در بررسی روی مردان میانسال، مصرف روزانه ششصد میلی‌گرم عصاره‌ی ریشه به مدت هشت هفته نتایج قابل توجهی به همراه داشت. سطح تستوسترون این افراد حدود چهارده و هفت دهم درصد و سطح هورمون دی هیدرو اپی آندروسترون سولفات حدود هجده درصد بیشتر از گروه دارونما افزایش یافت. جالب اینجاست که این گیاه توانست این تغییرات را به شکلی ایمن و بدون ایجاد نوسانات شدید در سایر هورمون‌ها ایجاد کند.

این نتایج نشان می‌دهد که بدن با دریافت حمایت مناسب، می‌تواند به تدریج توانایی تولید هورمون خود را بازیابد. البته در همین بررسی‌ها مشخص شد اثر آشواگاندا بر افزایش انرژی و میل جنسی به صورت فوری نیست و مشاهده اثرات آن زمان‌بر است. این یعنی آشواگاندا یک راهکار تدریجی برای حمایت از سلامت پایه‌ای بدن است و نباید از آن انتظار تغییرات فوری و ناگهانی داشت. با استفاده‌ی منظم از یک عصاره‌ی باکیفیت، می‌توانید زمینه‌ی مناسبی را برای بازگشت شادابی و انرژی مردانه‌ی خود فراهم کنید.

برای مطالعه بیشتر در مورد سایر گیاهانی که می‌توانند به بهبود تستوسترون کمک کنند، پیشنهاد می‌شود مقاله دکتر مهناز میری مقدم با عنوان "گیاهان افزایش دهنده تستوسترون" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است را مطالعه فرمایید.

عکس شماره 2: آشواگاندا افزایش تستوسترون

فواید دیگر آشواگاندا برای مردان

فواید مصرف آشواگاندا برای مردان تنها به تنظیم سطح هورمون‌ها ختم نمی‌شود و جنبه‌های مهم دیگری از سلامت فیزیکی را هم در بر می‌گیرد. یکی از جذاب‌ترین کاربردهای این گیاه، ارتباط آشواگاندا و قدرت عضلانی است که به ویژه برای ورزشکاران اهمیت زیادی دارد. ارزیابی روی مردان جوانی که تازه تمرینات مقاومتی را شروع کرده بودند نشان داد مصرف سیصد میلی‌گرم عصاره دو بار در روز، به افزایش قدرت و اندازه‌ی عضلات کمک می‌کند. این ترکیب گیاهی با پشتیبانی از روند ریکاوری، به شما اجازه می‌دهد تا از تمرینات ورزشی خود نتایج بهتری بگیرید و بدن مقاوم‌تری بسازید.

موضوع مهم دیگری که ذهن بسیاری از آقایان را به خود مشغول می‌کند، نقش آشواگاندا و باروری مردان است. بررسی‌های بالینی روی مردان نابارور نشان داده است که مصرف چند ماهه‌ی این ریشه‌ی گیاهی می‌تواند کیفیت مایع منی را ارتقا دهد. بهبود در تعداد و تحرک اسپرم‌ها، در کنار تنظیم بهتر شاخص‌های هورمونی مرتبط با باروری، از فواید مصرف این گیاه است. این فواید همه‌جانبه نشان می‌دهد که آشواگاندا نه تنها یک حامی برای انرژی روزمره است، بلکه به سلامت کلی سیستم تناسلی مردان نیز کمک می‌کند.

عکس شماره 3: مصرف آشواگاندا در مردان و افزایش تستوسترون

آشواگاندا و تستوسترون در زنان

شاید خوانندگان زن با خواندن این مطالب نگران شوند که مصرف این گیاه ممکن است باعث تغییرات هورمونی مردانه در آن‌ها شود. واقعیت این است که افزایش تستوسترونی که در ارزیابی‌ها مشاهده شده، صرفاً مربوط به فیزیولوژی مردان است و جای هیچ‌گونه نگرانی برای بانوان نیست. مصرف اشواگاندا در زنان بیشتر با هدف مدیریت استرس، بهبود کیفیت خواب و حمایت از آرامش ذهنی انجام می‌شود و قرار نیست هورمون‌های مردانه را در بدن آن‌ها بالا ببرد. بنابراین خانم‌ها نیز می‌توانند از خواص این گیاه آداپتوژن بهره‌مند شوند، بدون اینکه نگران عوارض ناخواسته‌ی هورمونی باشند.

با این حال، مصرف این گیاه برای برخی از بانوان نیازمند احتیاط و توجه بیشتری است و در شرایط خاص باید محدود شود. زنان باردار یا شیرده به هیچ عنوان نباید از این گیاه و مکمل‌های آن استفاده کنند. خانم‌هایی که با مشکلات تیروئید، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا سایر بیماری‌های حساس هورمونی درگیر هستند، حتماً باید پیش از شروع مصرف با پزشک خود مشورت کنند.

بهترین زمان مصرف آشواگاندا برای تستوسترون

یکی از پرتکرارترین سؤالات این است که بهترین زمان مصرف قرص آشواگاندا برای تستوسترون چه زمانی است تا بیشترین بازدهی را داشته باشد. حقیقت این است که هیچ قانون قطعی و ساعت جادویی خاصی برای رسیدن به بالاترین سطح هورمون از طریق این گیاه وجود ندارد. زمان مصرف آشواگاندا و صبح یا شب بودن آن کاملاً به واکنش بدن شما، سبک زندگی و راحتی دستگاه گوارشتان بستگی دارد. در بررسی‌های موفق، برخی افراد کل دوز خود را شب‌ها بعد از شام مصرف کرده‌اند و برخی دیگر آن را به دو نوبت در روز تقسیم کرده‌اند.

نکته‌ی کلیدی و کاربردی این است که استمرار و مصرف منظم روزانه بسیار مهم‌تر از انتخاب یک ساعت دقیق در روز است. اگر متوجه شدید که مصرف آشواگاندا به شما احساس آرامش عمیق یا خواب‌آلودگی می‌دهد، منطقی‌ترین کار این است که آن را در ساعات پایانی شب میل کنید. از طرف دیگر، تقسیم دوز مکمل بین صبح و شب و مصرف آن همراه با وعده‌های غذایی می‌تواند به جذب بهتر و جلوگیری از حساسیت گوارشی کمک کند. اگر معده‌ی حساسی دارید، توصیه می‌کنیم از مصرف ناشتای این مکمل خودداری کنید تا تجربه‌ی راحت‌تر و بدون دردی داشته باشید.

عکس شماره 4: آشواگاندا و افزایش تستوسترون و عضله سازی

چگونه آشواگاندای مناسب انتخاب کنیم

همیشه به دنبال محصولاتی باشید که حاوی عصاره‌ی ریشه‌ی استاندارد شده بر پایه‌ی درصد مشخصی از ویتانولیدها باشند. خرید از برندهای معتبر و دارای مجوزهای بهداشتی تضمین می‌کند که محصولی ایمن، خالص و به دور از آلودگی‌ها را مصرف می‌کنید. از مصرف هم‌زمان چند محصول مختلف که حاوی این گیاه هستند پرهیز کنید تا ناخواسته دوز بالایی دریافت نکنید. در ادامه چندتا از بهترین مکمل‌های حاوی آشواگاندا معرفی می‌شود.
 

- کالم اکتیو

این مکمل با ترکیب سه ماده مؤثره، علاوه بر آشواگاندا، حاوی رودیولا و ال‌تیانین است. عصاره آشواگاندا با استاندارد ۵ درصد ویتانولید به کار رفته است. این فرمولاسیون بیشتر برای حمایت از مدیریت استرس، انرژی ذهنی و جسمی و حفظ تمرکز بدون ایجاد بی‌حالی و خواب آلودگی در شرایط فشار روانی طراحی شده است.

عکس شماره 5: لینک:

- آشواگاندا یوروویتال

این محصول حاوی ۴۵۰ میلی‌گرم عصاره ریشه آشواگاندا که 2.5 درصد آن را ویتانولیدها تشکیل می‌دهند. فرمولاسیون تک‌ماده‌ای آن، انتخاب مناسبی برای افرادی است که قصد دارند آشواگاندا را بدون ترکیبات گیاهی یا آرام‌بخش اضافی دریافت کنند.

عکس شماره 6: لینک:

- کالم انرژی

کالم انرژی حاوی ۱۲۵ میلی‌گرم عصاره اختصاصی Sensoril® است؛ یک عصاره استانداردشده و ثبت‌شده از ریشه و برگ گیاه آشواگاندا که با فرایند استخراج اختصاصی تولید می‌شود. این عصاره بر اساس مشخصات رایج ماده اولیه Sensoril، حداقل ۱۰ درصد ویتانولید گلیکوزید و ۳۲ درصد الیگوساکارید دارد و بیشتر با هدف حمایت از مدیریت استرس و بهبود آرامش ذهنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

عکس شماره 7: لینک:

سؤالات متداول

1- آشواگاندا چقدر تستوسترون را بالا می‌برد؟

هر چند هنوز مطالعات به طور کامل بر روی این موضوع انجام نشده است اما ارزیابی‌های اولیه نشان داده است که مصرف عصاره‌ی این گیاه در مردان می‌تواند سطح این هورمون را تا حدود چهارده درصد افزایش دهد. این بهبود به صورت ملایم و با حمایت از عملکرد طبیعی بدن اتفاق می‌افتد. البته این موضوع فرد به فرد متفاوت است و به سطح اولیه تستوسترون فرد نیز بستگی دارد. در افرادی که تستوسترون نرمالی دارند، این مقدار کمتر است.

2- اثر آشواگاندا بر تستوسترون بعد از چند هفته شروع می‌شود؟

بدن برای بازسازی و تنظیم هورمونی به زمان نیاز دارد و معمولاً نتایج مطلوب پس از هشت تا دوازده هفته مصرف منظم قابل مشاهده است.

3- برای مردانی که تستوسترون طبیعی دارند هم آشواگاندا کاربرد دارد؟

بله، این گیاه با مدیریت استرس و بهبود کیفیت خواب، به حفظ شادابی و انرژی مردانی که شرایط هورمونی نرمالی دارند نیز کمک بزرگی می‌کند.

4- آیا زنان می‌توانند آشواگاندا مصرف کنند و تستوسترونشان بالا می‌رود؟

خانم‌ها می‌توانند برای کاهش استرس از این گیاه استفاده کنند و جای نگرانی نیست، زیرا این مکمل در زنان باعث افزایش هورمون‌های مردانه نمی‌شود.

5- آیا آشواگاندا جایگزین درمان هورمونی است؟

خیر، این مکمل گیاهی به هیچ وجه جایگزین درمان‌های پزشکی تخصصی نیست و برای مشکلات جدی هورمونی حتماً باید به پزشک مراجعه کنید.

سخن پایانی

آشواگاندا به‌عنوان یک گیاه آداپتوژن، می‌تواند از طریق کمک به مدیریت استرس و حمایت از عملکرد طبیعی سیستم هورمونی، در افزایش تدریجی سطح تستوسترون در برخی مردان نقش داشته باشد. با این حال، میزان پاسخ‌دهی افراد به این مکمل یکسان نیست و نباید انتظار افزایش چشمگیر تستوسترون در کوتاه مدت از آن داشت. همان‌طور که بررسی کردیم، مصرف منظم عصاره استاندارد ریشه آشواگاندا در کنار خواب کافی، تغذیه متعادل و فعالیت بدنی منظم، می‌تواند رویکرد مناسبی برای حمایت از سلامت هورمونی، قدرت عضلانی و باروری مردان باشد.

اگر قصد دارید از خواص این گیاه بهره‌مند شوید، به نوع عصاره، درصد ویتانولیدها، مقدار ماده مؤثره و کیفیت فرآورده توجه کنید. همچنین انتخاب دوز و مدت مصرف باید با توجه به شرایط جسمانی، داروهای مصرفی و وضعیت سلامت هر فرد انجام شود؛ به‌ویژه اگر سابقه بیماری‌های تیروئیدی، خودایمنی یا کبدی دارید. در صورت مشاهده علائمی مانند زردی پوست و چشم، خارش غیرمعمول یا تیره شدن ادرار نیز باید مصرف مکمل را قطع کرده و وضعیت کبد را بررسی کنید.

برای خرید مکمل‌های حاوی آشواگاندا و بررسی ترکیبات و دوز محصولات مختلف، می‌توانید به داروخانه آنلاین داروکده مراجعه کنید. تمامی محصولات داروکده با ضمانت اصالت کالا عرضه می‌شوند و پیش از ارسال، توسط داروساز بررسی می‌گردند. همچنین می‌توانید برای انتخاب محصول متناسب با نیاز خود، درباره نحوه مصرف، عوارض احتمالی و تداخلات دارویی از مشاوره تخصصی داروسازان داروکده بهره‌مند شوید.

تیم علمی داروکده، متشکل از متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه، با هدف افزایش آگاهی و کمک به انتخاب آگاهانه مکمل‌های تغذیه‌ای، مقالات علمی و کاربردی منتشر می‌کند. اگر درباره تأثیر آشواگاندا بر تستوسترون، بهترین زمان مصرف یا انتخاب مکمل مناسب سؤالی دارید، می‌توانید آن را در بخش نظرات همین مقاله مطرح کنید تا کارشناسان داروکده پاسخگوی شما باشند.

منابع

Smith SJ, Lopresti AL, Teo SYM, Fairchild TJ. Examining the effects of herbs on testosterone concentrations in men: a systematic review. Adv Nutr. 2021;12(3):744-65. doi:10.1093/advances/nmaa134

Lopresti AL, Drummond PD, Smith SJ. A randomized, double-blind, placebo-controlled, crossover study examining the hormonal and vitality effects of ashwagandha (Withania somnifera) in aging, overweight males. Am J Mens Health. 2019;13(2):1557988319835985. doi:10.1177/1557988319835985

 Lopresti AL, Smith SJ, Malvi H, Kodgule R. An investigation into the stress-relieving and pharmacological actions of an ashwagandha (Withania somnifera) extract: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Medicine (Baltimore). 2019;98(37):e17186. doi:10.1097/MD.0000000000017186

 Chauhan S, Srivastava MK, Pathak AK. Effect of standardized root extract of ashwagandha (Withania somnifera) on well-being and sexual performance in adult males: a randomized controlled trial. Health Sci Rep. 2022;5(4):e741. doi:10.1002/hsr2.741

Wankhede S, Langade D, Joshi K, Sinha SR, Bhattacharyya S. Examining the effect of Withania somnifera supplementation on muscle strength and recovery: a randomized controlled trial. J Int Soc Sports Nutr. 2015;12:43. doi:10.1186/s12970-015-0104-9

Ahmad MK, Mahdi AA, Shukla KK, Islam N, Rajender S, Madhukar D, et al. Withania somnifera improves semen quality by regulating reproductive hormone levels and oxidative stress in seminal plasma of infertile males. Fertil Steril. 2010;94(3):989-96. doi:10.1016/j.fertnstert.2009.04.046

Dongre S, Langade D, Bhattacharyya S. Efficacy and safety of ashwagandha (Withania somnifera) root extract in improving sexual function in women: a pilot study. Biomed Res Int. 2015;2015:284154. doi:10.1155/2015/284154

Björnsson HK, Björnsson ES, Avula B, Khan IA, Jonasson JG, Ghabril M, et al. Ashwagandha-induced liver injury: a case series from Iceland and the US Drug-Induced Liver Injury Network. Liver Int. 2020;40(4):825-9. doi:10.1111/liv.14393