
در این مقاله از مجله علمی داروکده، به بررسی خواص سیاه دانه برای زنان خواهیم پرداخت.
نویسنده: نفیسا الفت
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
27 آبان 1405
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
27 آبان 1405
50
سیاهدانه برای زنان چه خواصی دارد؟
سیاهدانه (Nigella sativa) یکی از گیاهان دارویی با ارزش در تاریخ طب سنتی شرق و مدیترانه است. امروزه پژوهشهای پزشکی مدرن نیز توجه ویژهای به ترکیبات زیستفعال این دانه کوچک اما پرخاصیت معطوف کردهاند. بررسیهای علمی نشان میدهند که خواص سیاهدانه برای زنان طیف وسیعی از رفتارهای بیولوژیک بدن از جمله تنظیم پاسخهای التهابی، کاهش استرس اکسیداتیو و تقویت سیستم ایمنی را پوشش میدهد.
سلامت زنان به دلیل تغییرات پیچیده هورمونی در مراحل مختلف زندگی مانند دوران بلوغ، بارداری، شیردهی و یائسگی، نیازمند مراقبتهای دقیق و هوشمندانه است. در این مقاله جامع، خواص سیاهدانه برای زنان را از زوایای گوناگون بالینی، هورمونی و تغذیهای بر پایه تازهترین یافتههای تحقیقاتی مورد بررسی قرار میدهیم.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:
- خواص روغن سیاهدانه برای دستگاه تناسلی زنان
- خواص روغن سیاهدانه برای زنان در حوزه سلامت عمومی، پوست و مو
- خواص دمنوش سیاهدانه برای زنان
- خواص سیاهدانه برای زنان باردار؛ الزامات و احتیاطهای جدی
- خواص سیاهدانه برای دوران شیردهی
- خواص سیاهدانه برای زنان یائسه
زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
ارزش غذایی سیاهدانه مدیون مجموعه متراکم و پیچیدهای از مواد شیمیایی گیاهی (فیتوشیمیایی) است. آگاهی از این ترکیبات به ما کمک میکند تا نحوه اثرگذاری آن بر ارگانهای مختلف بدن را بهتر درک کنیم.
اصلیترین مواده مؤثره موجود در اسانس سیاهدانه است. این ترکیب یک آنتیاکسیدان و ضدالتهاب شناختهشده است که از سلولها در برابر آسیبهای ناشی از رادیکالهای آزاد محافظت میکند.
سیاهدانه سرشار از اسیدهای چرب غیراشباع مانند اسید لینولئیک (امگا-۶) و اسید اولئیک (امگا-۹) است که برای حفظ ساختار غشای سلولی و تولید هورمونها ضروری هستند.
ترکیباتی مانند نیجلین و نیجلارین که در تعدیل واکنشهای زیستی و کاهش انقباضات عضلانی نقش دارند.
این دانه حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامینهای گروه B، ویتامین E، آهن، کلسیم، روی و منیزیم است که همگی از عناصر حیاتی برای شادابی زنان به شمار میروند.
نکته علمی: بخش عمدهای از آثار درمانی سیاهدانه به توانایی تیموکینون در مهار مسیرهای التهابی (مانند مهار سنتز پروستاگلاندینها و سایپتوکینهای التهابی) مربوط میشود.
سیستم غدد درونریز زنان شبکهای حساس و پیوسته است که تحت تأثیر عوامل محیطی، تغذیه و استرس دچار نوسان میشود. یکی از محورهای مهم پژوهشی، بررسی خواص سیاهدانه برای هورمون زنانه و اثر آن بر بهبود اختلالات غددی است.
سندرم تخمدان پلیکیستیک یکی از شایعترین علل ناباروری و بینظمی هورمونی در سنین باروری است. این اختلال معمولاً با مقاومت به انسولین، افزایش سطح هورمونهای مردانه (آندروژنها) و عدم تخمکگذاری همراه است. کارآزماییهای بالینی متعدد نشان دادهاند که عصاره سیاهدانه میتواند حساسیت سلولها به انسولین را بهبود بخشد و با کاهش سطح انسولین خون، تحریک تخمدانها برای تولید آندروژن کاهش یافته و زمینه برای تنظیم مجدد هورمونهای زنانه فراهم میشود.
نوسانات هورمونی میتوانند منجر به تاخیر در قاعدگی یا خونریزیهای نامنظم شوند. کارآزماییهای بالینی بر روی زنان مبتلا به الیگومنوره (به معنای سیکلهای قاعدگی غیرطبیعی است که در آن فواصل بین دو قاعدگی بسیار طولانی میشود) نشان میدهد که مصرف منظم سیاهدانه با بهبود عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تخمدان، به منظم شدن فواصل قاعدگی کمک میکند.
علائم جسمی و روانی PMS مانند تغییرات خلقوخو، نفخ و حساسیت پستانها ریشه در نوسانات پروژسترون و استروژن دارند. خاصیت تعدیلکننده عصبی و ضدالتهابی سیاهدانه به تثبیت خلقوخو و کاهش واکنشهای دردی قبل از شروع خونریزی کمک مینماید.

رحم بهعنوان ارگان اصلی باروری در زنان، در طول ماه دچار تغییرات بافتی گوناگونی میشود. سلامت بافت اندومتر و عملکرد صحیح عضلات صاف رحم اهمیت بالایی دارد. در این زمینه، بررسی خواص سیاهدانه برای رحم زنان نتایج امیدوارکنندهای به همراه داشته است.
سطح شواهد علمی | پیامد بالینی برای رحم | مکانیسم اثر |
| کارآزمایی بالینی انسانی | کاهش انقباضات دردناک رحم (دیسمنوره) | کمک به مهار سنتز پروستاگلاندینها |
| مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی | کمک به مدیریت التهابهای لگنی و آندومتریوز | خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی |
| شواهد طب سنتی و مطالعات مقدماتی | بهبود تغذیه بافت اندومتر | افزایش گردش خون بافتی |
دیسمنوره اولیه یا قاعدگی دردناک به دلیل افراط در تولید پروستاگلاندینها در رحم ایجاد میشود که موجب اسپاسم شدید عروق و عضلات رحم میگردد.
تیموکینون موجود در سیاهدانه با کمک به مهار آنزیمهای سیکلواکسیژناز، میزان تولید این ترکیبات دردزا را میتواند کاهش دهد و اثراتی مشابه با برخی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (مانند مفنامیک اسید) از خود نشان میدهد.
علاوه بر این، در طب سنتی معتقد بودند که مصرف سیاهدانه به پاکسازی رحم از ترشحات غیرطبیعی کمک میکند. اگرچه ادبیات پزشکی مدرن لفظ «پاکسازی» را به شکل علمی تعبیر نمیکند، اما تأثیرات مثبت آن در کاهش التهاب بافت رحم و بهبود سلامت کلی لگن به عنوان یک عامل کمکی مفید شناخته شده است.
استفاده موضعی و خوراکی از روغنهای گیاهی تاریخچهای طولانی دارد. هنگام بررسی خواص روغن سیاهدانه برای دستگاه تناسلی زنان، باید میان واقعیتهای بالینی و باورهای نادرست تفکیک قائل شد تا از بروز عوارض جانبی جلوگیری شود.
خشکی مخاط واژن ممکن است به دلیل کاهش استروژن (در یائسگی یا پس از زایمان) یا استرس رخ دهد. روغن سیاهدانه حاوی اسیدهای چرب و ترکیبات ضدالتهاب است و در طب سنتی برای نرمی پوست استفاده میشود، اما تاکنون کارآزمایی بالینی معتبری درباره اثر آن بر خشکی واژن گزارش نشده است. استفاده از آن روی پوست حساس ناحیه تناسلی ممکن است باعث التهاب و حساسیت شود و روغنها میتوانند به کاندوم لاتکسی آسیب بزنند. برای خشکی واژن، مرطوبکنندهها و لوبریکانتهای پایه آبی و در صورت نیاز درمانهای تجویزی توسط پزشک متخصص زنان گزینههای اثباتشدهتری هستند.
برخی مطالعات آزمایشگاهی (in vitro) گزارش کردهاند که اسانس سیاهدانه و ترکیب فعال آن، تیموکینون، میتواند رشد برخی میکروبها از جمله Candida albicans و Escherichia coli را در محیط کشت مهار کند. با این حال، این نتایج در آزمایشگاه بهدست آمدهاند و تاکنون کارآزمایی بالینی معتبری که اثر سیاهدانه را در درمان یا پیشگیری از عفونتهای واژینال یا ادراری انسان تأیید کند، گزارش نشده است.
بنابراین سیاهدانه نباید جایگزین درمان تجویزی پزشک شود. در صورت داشتن علائمی مثل سوزش ادرار، ترشح غیرعادی یا خارش، به پزشک مراجعه کنید.
هشدار مهم: مصرف داخل واژینال روغن سیاهدانه بدون تجویز متخصص زنان مطلقاً توصیه نمیشود؛ زیرا میتواند PH طبیعی واژن را تغییر داده و باعث مخاطسوزی، آلرژی شدید یا تشدید عفونت گردد. مصرف موضعی باید صرفاً محدود به پوست بخش خارجی و زیر نظر پزشک متخصص باشد.
روغن استخراجشده از دانههای سیاهدانه، علاوه بر سلامت جنسی، آثار متعددی بر شادابی ظاهر و سیستم متابولیک زنان دارد. آگاهی از خواص روغن سیاهدانه برای زنان زمینه را برای بهرهگیری در روتینهای مراقبتی فراهم میسازد.
ریزش مو با الگوی زنانه یا ناشی از اختلالات هورمونی، مشکلی شایع است. ماساژ پوست سر با روغن سیاهدانه به دلیل دارا بودن اسیدهای چرب و ترکیبات آنتیاکسیدانی، فولیکولهای مو را تغذیه کرده، التهاب پوست سر (مانند شوره) را کاهش داده و گردش خون مویرگی را تقویت میکند.
پژوهشهای بالینی نشان دادهاند که استفاده موضعی از ژل یا روغن حاوی سیاهدانه در کاهش التهابات پوستی نظیر اگزما و آکنههای التهابی مفید است.
مصرف خوراکی روغن سیاهدانه (در دوزهای استاندارد) با تنظیم سطح کلسترول، کاهش تریگلیسرید و کنترل قند خون همراه است که همگی نقش مهمی در مدیریت وزن و سلامت قلبی-عروقی زنان ایفا میکنند.

یکی از روشهای سنتی و مطبوع برای بهرهمندی از ترکیبات این گیاه، آمادهسازی آن به صورت نوشیدنی گرم است.
بررسی خواص دمنوش سیاهدانه برای زنان نشان میدهد که این روش عصارهگیری مایه تسکین آرامش اعصاب، کاهش نفخ گوارشی و آرام کردن اسپاسمهای شکمی در دوران قاعدگی میشود.
ترکیب سیاهدانه نیمکوبشده با عسل طبیعی در طب سنتی ایران به عنوان دارویی با نام «دوسین» شناخته میشود.
از نظر علمی، عسل به عنوان یک حامل عمل کرده و پایداری ترکیبات آنتیاکسیدانی سیاهدانه را افزایش میدهد.
بررسی خواص سیاهدانه و عسل برای زنان طیف وسیعی از مزایا را نشان میدهد:
این ترکیب طبیعی منبعی غنی از گلوکز، آنزیمها و آنتیاکسیدانهاست که به افزایش سطح انرژی در زنان مبتلا به کمخونی یا خستگی فرسایشی کمک میکند.
ترکیب تیموکینون با ترکیبات ضدباکتریایی عسل، خط دفاعی بدن را در برابر عفونتهای ویروسی و باکتریایی فصلی تقویت میکند.
مصرف روزانه این ترکیب میتواند به عنوان یک مکمل ضدالتهاب به کاهش دردهای سرد لگنی کمک کند.
در همین راستا، برای افرادی که به دنبال دسترسی به فرم استاندارد این ترکیب هستند، فرآوردههای آمادهی عسل و سیاهدانه با فرمولاسیون استاندارد در بازار دارویی موجود است.
فرآوردهی عسل با عصاره سیاهدانه بارگان یک ترکیب طبیعی و فراسودمند است که از همافزایی هدفمند عسل گونگزانگبین، عصاره برهموم، ژل رویال و عصاره گردهی گل حاصل شده است. این مکمل سلامتمحور به واسطهی برخورداری از ویتامینهای گروه B، ویتامین C، اسیدهای آمینهی ضروری و ترکیبات فنولیک آنتیاکسیدانی، با هدف ارتقای سلامت عمومی، بهبود وضعیت متابولیک و تأمین انرژی پایدار طراحی و فرموله شده است.
دوران بارداری یکی از حساسترین مراحل فیزیولوژیک است و مصرف هرگونه گیاه دارویی باید با وسواس بالا صورت گیرد. درباره خواص سیاهدانه برای زنان باردار، شواهد علمی رویکردی کاملاً محتاطانه را توصیه میکنند.
مطالعات جانوری و شواهد فارماکولوژیک نشان دادهاند که دوزهای درمانی سیاهدانه و عصاره آن میتوانند انقباضات عضلات صاف رحم را تحریک کنند. این مسئله در سه ماهه اول بارداری خطر سقط جنین و در سه ماهه سوم خطر زایمان زودرس را به همراه دارد.
استفاده بسیار جزئی از دانههای کامل سیاهدانه به عنوان ادویه روی نان یا در غذا معمولاً خطری ندارد؛ اما مصرف مکملها، روغن، دمنوش یا ترکیب دوسین در دوران بارداری ممنوع است.
در طب سنتی از سیاهدانه به عنوان افزاینده شیر مادر (شیرافزا) یاد میشود. برخی مطالعات محدود نیز تأثیر آن را بر افزایش هورمون پرولاکتین تأیید کردهاند. با این حال، به دلیل عدم وجود دادههای کافی در مورد ایمنی انتقال ترکیبات فعال آن به شیر نوزاد، مصرف آن در دوزهای بالا در دوران شیردهی نیز باید حتماً تحت نظر پزشک انجام گیرد.
دوران یائسگی با کاهش افت ناگهانی استروژن همراه است که علائمی نظیر گرگرفتگی، پوکی استخوان، تغییرات خلقی و اختلال در چربی خون را به دنبال دارد. بررسی خواص سیاهدانه برای زنان یائسه در کارآزماییهای بالینی، نتایج نویدبخشی را به ثبت رسانده است.
مطالعات نشان دادهاند که فیتواستروژنها و ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود در سیاهدانه میتوانند به تعدیل گیرندههای استروژنی کمک کرده و تا حدی علائم vasomotor مانند گرگرفتگی و تعریق شبانه را کاهش دهند.
کاهش استروژن منجر به تسریع تحلیل استخوانی میشود. پژوهشهای انجامشده بر روی مدلهای حیوانی یائسگی نشان میدهند که تیموکینون با کاهش استرس اکسیداتیو و تحریک فعالیت سلولهای استخوانساز (استئوبلاستها)، از بروز پوکی استخوان میتواند جلوگیری کند.
زنان در دوران پس از یائسگی در معرض خطر بالاتر ابتلا به سندرم متابولیک و بیماریهای قلبی هستند. مصرف منظم پودر یا روغن سیاهدانه به کاهش سطح کلسترول بد (LDL)، تریگلیسرید و قند خون ناشتا در زنان یائسه کمک میکند.
در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در در زمینه کنترل قندخون، مطالعه مقاله با عنوان "تأثیر سیاه دانه بر دیابت" تألیف و ترجمه خانم دکتر شیدا احمدی کولایی که در مجله داروکده منتشر شده است، میتواند مفید باشد و به شما پیشنهاد میشود.

سیاهدانه و ترکیب فعال آن، تیموکینون، بهدلیل خواص ضدالتهابی و آنتیاکسیدانی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی نشان دادهاند تیموکینون میتواند تولید برخی سایتوکاینهای التهابی مانند TNF-α و اینترلوکینها را کاهش دهد. چند کارآزمایی بالینی کوچک و کوتاهمدت نیز گزارش کردهاند که مصرف روغن یا عصاره سیاهدانه در کنار درمانهای استاندارد میتواند به بهبود برخی علائم آرتریت روماتوئید، مانند تورم مفاصل و سفتی صبحگاهی، کمک کند.
سیاهدانه صرفاً میتواند نقش حمایتی داشته باشد و جایگزین داروهای تجویزی نیست. بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید پیش از مصرف مکملهای سیاهدانه باید با پزشک خود مشورت کنند و بدون نظر پزشک هیچ دارویی را قطع نکنند.
سیاهدانه (Nigella sativa) به لطف بهرهمندی از ترکیبات زیستفعال شاخص نظیر تیموکینون، اثرات محافظتی و تعدیلکنندهای بر پاتوفیزیولوژی دستگاه گوارش اعمال میکند. این گیاه دارویی با دارا بودن خواص فارماکولوژیک ضدالتهابی، آنتیاکسیدانی و ضدباکتریایی، در بهبود اختلالات عملکردی گوارش نظیر سوءهاضمه، نفخ و اسپاسمهای عضلات صاف روده نقش مفیدی دارد.
علاوه بر این، مطالعات نشان میدهند که عصاره و ترکیبات مؤثره سیاهدانه از طریق تعدیل ترشح اسید معده، تقویت لایه مخاطی و حفظ یکپارچگی سد دفاعی اپیتلیوم روده، در پیشگیری و بهبود زخمهای گوارشی و مهار سویههای بیماریزای هلیکوباکتر پیلوری کارآمد ظاهر شده و به عنوان یک مکمل گیاهی با ارزش در ارتقای سلامت سیستم گوارش مطرح است.
جهت اطلاع بیشتر در مورد سوءهاضمه میتوانید به مقاله "سوءهاضمه و درمانهای خانگی" تالیف و ترجمه خانم دکتر افروز محمدقلی بیکی در مجله داروکده مراجعه فرمایید.

کپسول نرم روغن سیاهدانه باریج، فرآوردهای طبیعی و استاندارد شده بر پایه تیموکینون و اسید لینولئیک جهت حفظ سلامت مفاصل است. این مکمل با بهرهگیری از خواص ضدالتهابی و مسکن، به کاهش درد و تورم در ناحیه مفاصل کمک میکند. فرآوردهی مذکور به عنوان یک درمان حمایتی مؤثر در بهبود علائم روماتیسم و اختلالات مفصلی کاربرد دارد.
کپسول سیاهدانه باریج (حاوی ۱۰۰۰ میلیگرم روغن خالص) بر اساس حداقل ۶.۵ میلیگرم تیموکینون و اسید لینولئیک استانداردسازی شده است. این فرآورده با اثرات ضدالتهابی تیموکینون، به کاهش ورم، درد مفاصل و کمردرد کمک کرده و به عنوان درمان کمکی در آرتریت روماتوئید کاربرد دارد.
همچنین طبع گرم روغن سیاهدانه در این مکمل، در بهبود دردهای عضلانی و اسکلتی ناشی از سوءمزاج سرد مفید است.
کپسول سیاه دانه گیاه اسانس یک فرآورده طبیعی حاوی ویتامین E و 650 میلیگرم روغن خالص سیاهدانه بهازای هر کپسول است که دارای خواص آنتیاکسیدانی، ضد التهابی و ضد درد بوده و به کاهش درد و التهاب مفاصل، بهبود علائم روماتیسم و کاهش دردهای عضلانی و اسکلتی ناشی از مزاج سرد کمک میکند.
شیاف فیتوواژکس یک فرآورده طبیعی و تخصصی در حوزه بهداشت بانوان است که با بهرهگیری از %۱ روغن سیاهدانه استاندارد شده بر اساس فنول تام تولید شده است. این شیاف به دلیل خواص ضدقارچی و ضدمیکروبی طبیعی سیاهدانه، گزینهای مفید برای کمک به درمان عفونتهای واژینال با منشاء قارچی بهویژه واژینیت کاندیدایی (ناشی ازCandida albicans) محسوب میشود.
کپسول «زنیان پلاس نیاک» یک فرآورده طبیعی است که با ترکیب گیاهان دارویی مؤثر شامل زنیان، آویشن شیرازی، مصطکی، عسل مصفا و بهویژه سیاهدانه، فرمولاسیونی کارآمد برای بهبود اختلالات گوارشی و سوءهاضمه فراهم کرده است.
در این میان، حضور سیاهدانه با برخورداری از ترکیبات زیستفعالی نظیر تیموکینون، نقش کلیدی در تقویت اثرات درمانی این فرآورده ایفا میکند؛ بهطوریکه با خواص ضدالتهابی، ضدباکتریایی و تعدیلکننده ترشحات گوارشی، در کنار سایر اجزا به رفع سستی و سردی معده، برطرفسازی نفخ، دفع بلغم، کاهش احساس پری و ورم معده و روده کمک کرده و در بهبود علائم رفلاکس معده نیز مؤثر ظاهر میشود.
اگرچه سیاهدانه گیاهی ایمن به شمار میرود، اما مصرف بیرویه یا نادرست آن میتواند عوارضی به همراه داشته باشد.
سیاهدانه میتواند روند لخته شدن خون را کندتر کند.
حداقل دو هفته قبل از هرگونه عمل جراحی، مصرف سیاهدانه باید قطع شود تا خطر خونریزی حین و بعد از عمل کاهش یابد.
سیاهدانه خاصیت کاهشدهندگی فشار خون دارد و مصرف آن در افراد مبتلا به هیپوتانسیون باید با احتیاط باشد.
سیاهدانه یکی از گیاهان دارویی است که امروزه پشتوانه علمی محکمی برای اثرات کمک درمانی خود دارد. بررسی شواهد بالینی نشان میدهد که خواص سیاهدانه برای زنان شامل تنظیم تعادل هورمونی، کاهش دردهای قاعدگی، کنترل سندرم تخمدان پلیکیستیک، بهبود علائم یائسگی و تقویت سلامت عمومی پوست و مو است. بهرهگیری از اشکال مختلف این گیاه از جمله دمنوش، روغن و ترکیب آن با عسل میتواند به عنوان یک راهکار مکمل ارزشمند در روتین سلامت زنان قرار گیرد. با این حال، رعایت دوز استاندارد، توجه به موارد منع مصرف در بارداری و آگاهی از تداخلات دارویی شرط اصلی بهرهمندی از منافع این دانه ارزشمند است.
برای کسب اطلاعات جامع در مورد قیمت یا خرید اینترنتی محصولات حاوی سیاهدانه میتوانید به داروخانه آنلاین داروکده مراجعه نمایید. داروکده اولین و بزرگترین داروخانه آنلاین در سطح کشور است که با نظارت دانشگاه علوم پزشکی ایران، انواع محصولات سلامتمحور غیر دارویی را با تضمین کیفیت و اصالت کالا عرضه میکند.
تیم علمی داروکده با هدف ارتقای سطح آگاهی مخاطبین پیرامون موضوعات مرتبط با حوزه سلامت، بهطور مداوم به نگارش مقالات علمی، بهروز و کاربردی پرداخته و نتایج جدیدترین پژوهشهای علمی در این زمینه را بهصورت منسجم در قالب مجله علمی داروکده ارائه میدهند.
خوشبختانه امکان مشاوره آنلاین با متخصصین داروکده فراهم است. در صورت داشتن هرگونه سوال یا نیاز به مشاوره، میتوانید پیام خود را در قسمت پرسش و پاسخ ثبت نمایید تا کارشناسان ما در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
منابع
Ahmad A, Husain A, Mujeeb M, Khan SA, Najmi AK, Siddique NA, et al. A review on therapeutic potential of Nigella sativa: A miracle herb. Asian Pac J Trop Biomed. 2013 May;3(5):337-52
Koshak A, Wei L, Koshak E, Wali S, Alamoudi O, Yee A, et al. Nigella sativa Supplementation in Asthma Management: A Randomized Clinical Trial. Phytother Res. 2017 Mar;31(3):403-9
Mohebbati R, Khazdair MR. The relaxant effects of Nigella sativa and its constituent thymoquinone on smooth muscles: A review. Avicenna J Phytomed. 2016 Jan-Feb;6(1):14-23
Najmi AK, Nasiruddin M, Khan R, Haque SF. Effect of Nigella sativa oil on various clinical and biochemical parameters in insulin resistance syndrome. Int J Diabetes Metab. 2008;16(1):1-7
Latiff LA, Parhizkar S, Dollah MA, Hassan ST. The Effect of Nigella sativa on Polycystic Ovary Syndrome: A Systematic Review. J Herb Med. 2014 Dec;4(4):180-9
Tavakkoli, A., Mahdavi, V., Razavi, B. M., & Hosseinzadeh, H. (2017). Review on the Clinical Effects of Nigella sativa L. and its Constituent, Thymoquinone. Journal of Pharmacopuncture, 20(3), 165–174
Hosseinzadeh, H., Parhiz, H., & Nassiri-Asl, M. (2016). Effects of Nigella sativa seeds extract on the metabolic parameters in postmenopausal women: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial Phytotherapy Research, 30(8), 1279–1286
Badary, O. A., Taha, M. M., Gamal el-Din, A. M., & Abdel-Wahab, M. H. (2021). Thymoquinone: A bioactive compound from Nigella sativa with therapeutic potential in reproductive health and endocrine disorders Biomedicine & Pharmacotherapy, 135, 111162
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد