آیا عفونت ادراری باعث لاغری میشود؟

عفونت ادراری به عنوان یک مشکل شایع بهداشتی ممکن است افراد در هر سنی را درگیر کند. این عفونت‌ها معمولاً توسط باکتری‌ها ایجاد شده و می‌توانند بخش‌های مختلف دستگاه ادراری را تحت تأثیر قرار دهند. اگرچه عفونت‌های ادراری به‌طور معمول با علائمی چون سوزش هنگام ادرار و تکرر ادرار همراه هستند، در برخی موارد ممکن است به مشکلات جدی‌تری منجر شوند که کمتر به آن توجه می شود.

یکی از سوالات رایج در این زمینه این است که آیا عفونت‌های ادراری می‌توانند باعث لاغری شوند؟ در این مقاله، به بررسی ارتباط بین عفونت ادراری و کاهش وزن پرداخته و عواملی که می‌توانند باعث کاهش وزن در اثر این عفونت‌ها شوند، مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.

آنچه در این مقاله می خوانید:

• عفونت ادراری چیست و چه علائمی دارد؟
• علت عفونت ادراری چیست؟
• خطرات عفونت ادراری
• عفونت ادراری و لاغری
• درمان عفونت ادراری چیست؟

مدت زمان تقریبی مطالعه: 5 دقیقه
 

عفونت ادراری چیست و چه علائمی دارد؟

عفونت ادراری یا (UTI)، به عفونت هایی اطلاق می شود که در هر یک از بخش‌های دستگاه ادراری، از جمله کلیه‌ها، مثانه، مجاری ادراری یا پیشابراه رخ می‌دهند. این عفونت‌ها معمولاً زمانی به وقوع می‌پیوندند که میکروارگانیسم‌ها، به‌ویژه باکتری‌ها، از طریق پیشابراه وارد دستگاه ادراری می‌شوند و آن را آلوده می‌کنند. این باکتری‌ها می‌توانند وارد مجاری ادراری شده و به مثانه و حتی کلیه‌ها گسترش پیدا کنند.

انواع عفونت‌های ادراری

عفونت‌های ادراری را می‌توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد:

1. عفونت‌های ادراری تحتانی: این نوع عفونت‌ها عمدتاً شامل سیستیت (عفونت مثانه) و اوریتریت (عفونت پیشابراه) هستند که بیشتر با سوزش، تکرر ادرار و درد در ناحیه پایین شکم همراه‌اند.

2. عفونت‌های ادراری فوقانی: این عفونت‌ها شامل نفریت (عفونت کلیه) هستند که معمولاً شدیدتر بوده و علائمی چون تب، لرز، درد در ناحیه پشت و ضعف عمومی را به همراه دارند.

علائم عفونت ادراری

علائم عفونت ادراری می‌توانند بسته به ناحیه‌ای که عفونت در آن قرار دارد متفاوت باشند. از رایج‌ترین علائم عفونت‌های ادراری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. سوزش یا درد هنگام ادرار کردن: یکی از علائم شایع عفونت ادراری است که به‌ویژه در عفونت‌های مجاری ادراری تحتانی (مثانه) مشاهده می‌شود.

2. تکرر ادرار: بیماران مبتلا به عفونت ادراری معمولاً احساس می‌کنند که باید مرتباً ادرار کنند، حتی اگر مقدار ادرار بسیار کم باشد.

3. درد در ناحیه پایین شکم یا پشت: در صورتی که عفونت در مثانه یا مجاری ادراری باشد، ممکن است درد در ناحیه پایین شکم احساس شود.

4. ادرار تیره، بوی نامطبوع یا خونی: تغییرات در ظاهر و بوی ادرار از علائم مهم عفونت ادراری است. در برخی موارد، ادرار ممکن است دارای خون یا لخته‌های خونی باشد.

5. تب و لرز: عفونت‌های شدیدتر که به کلیه‌ها رسیده‌اند، می‌توانند با تب بالا، لرز و احساس ضعف همراه باشند.

6. احساس خستگی یا بی‌حالی: عفونت‌های شدید و مزمن می‌توانند باعث احساس ضعف عمومی و بی‌حالی شوند.

در مجموع، علائم عفونت ادراری معمولاً شامل سوزش هنگام ادرار، درد در ناحیه پایین شکم، تکرر ادرار و تغییرات در رنگ و بوی ادرار است. اگر عفونت به صورت درمان‌نشده پیشرفت کند، ممکن است علائم سیستمیک مانند تب و لرز نیز بروز پیدا کند که نشان‌دهنده گسترش عفونت به سایر بخش‌های بدن است.

علت عفونت ادراری چیست؟

همانطور که توضیح داده شد، عفونت ادرار به دنبال ورود عوامل بیماری زا به سیستم ادراری و ایجاد التهاب و عفونت اتفاق می افتد.

این عفونت‌ها معمولاً به‌طور عمده توسط باکتری‌ها به ویژه ایجاد می‌شوند و غالبا باکتری ای‌کولای (Escherichia coli)  که به‌طور طبیعی در روده انسان یافت می‌شود، عامل اصلی عفونت‌های ادراری است. اما در برخی موارد ویروس‌ها یا قارچ‌ها نیز ممکن است باعث عفونت در ادرار شوند.  

عوامل خطر و دلایل عفونت ادراری

عوامل مختلفی می‌توانند باعث ایجاد عفونت ادراری شوند. برخی از این عوامل به ویژگی‌های فردی و برخی دیگر به شرایط محیطی یا بهداشتی بستگی دارند. ما در این قسمت بررسی می کنیم که عفونت ادراری از چی میاد؟

1. فعالیت جنسی: یکی از اصلی‌ترین عوامل خطر برای بروز عفونت ادراری، فعالیت جنسی است. در طی رابطه جنسی، میکروارگانیسم‌ها می‌توانند از ناحیه مقعد یا پوست به پیشابراه وارد شده و باعث عفونت شوند.

2. آسیب به دستگاه ادراری: جراحی یا استفاده از کاتترهای ادراری (لوله‌های پزشکی برای تخلیه ادرار) می‌تواند به افزایش خطر عفونت‌های ادراری منجر شود، زیرا این کاتترها می‌توانند به عنوان مسیر ورود باکتری‌ها به سیستم ادراری عمل کنند.

3. محدود بودن مایعات مصرفی: ادرار به‌طور طبیعی باید به‌طور مرتب از سیستم ادراری دفع شود تا باکتری‌ها و مواد زائد از بدن خارج شوند. عدم نوشیدن مقدار کافی آب یا مایعات می‌تواند به خشک شدن مجاری ادراری و کند شدن جریان ادرار منجر شود که این خود زمینه‌ساز رشد باکتری‌ها در دستگاه ادراری است.

4. عدم رعایت بهداشت فردی: رعایت نکردن بهداشت مناسب ناحیه تناسلی و پیشابراه به‌ویژه در زنان می‌تواند باعث ورود باکتری‌ها به سیستم ادراری شود.

5. تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی که در دوران بارداری یا یائسگی رخ می‌دهد، ممکن است باعث تغییر در تعادل جمعیت میکروبی دستگاه ادراری شود و این خود می‌تواند زمینه‌ساز بروز عفونت باشد. همچنین، در دوران بارداری، رحم بزرگ شده فشار بیشتری به مثانه وارد می‌آورد که می‌تواند باعث تجمع ادرار در مثانه و افزایش ریسک عفونت شود.

6. مشکلات ساختاری در سیستم ادراری: انسداد مجاری ادراری، سنگ‌های کلیه یا مثانه می‌توانند باعث تجمع ادرار در سیستم ادراری و افزایش احتمال بروز عفونت‌های ادراری شوند. همچنین، در افراد مبتلا به مشکلات عصبی مانند سکته مغزی یا مولتیپل اسکلروزیس (MS)، که توانایی تخلیه مناسب ادرار را ندارند، احتمال ابتلا به عفونت‌های ادراری افزایش می‌یابد.

7. وجود بیماری‌های مزمن: افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی یا بیماری‌های کلیوی بیشتر در معرض عفونت‌های ادراری قرار دارند. علاوه بر آن، دیابت به دلیل تاثیر بر سیستم ایمنی بدن، از عوامل اصلی افزایش ریسک عفونت‌های ادراری است.

8. سیستم ایمنی ضعیف: سیستم ایمنی ضعیف مانند افراد تحت درمان‌های شیمی درمانی یا مبتلا به HIV/AIDS، توانایی کمتری برای مقابله با میکروارگانیسم‌ها دارد و این باعث می‌شود باکتری‌ها به‌راحتی در دستگاه ادراری رشد کنند.
 

خطرات عفونت ادراری

بر اساس علل و علائم عفونت ادراری احتمالا این سوال پیش می آید که آیا عفونت ادرار خطرناک است؟

در وهله اول شاید عفونت ادراری بیماری نسبتا شایعی است و در وهله اول شاید خیلی جدی گرفته نشود؛ چرا که امروزه درمان های آنتی بیوتیکی سبب درمان عفونت ها می شوند و این بیماری به تنهایی خطرناک به نظر نمی رسد.

با این حال، در صورتی که عفونت مجاری ادراری به‌درستی درمان نشود یا عوامل زمینه‌ای آن به ویژه در افرادی که دچار ضعف سیستم ایمنی یا بیماری های مزمن هستند، نادیده گرفته شود، می‌تواند مشکل ساز شده و پیامدهای جدی تری به همراه داشته باشد.

برخی از مهم ترین عوارض عفونت ادراری شامل موارد زیر هستند:

• آسیب به مثانه و مجاری ادراری

اگر عفونت ادراری به‌طور مکرر یا مزمن رخ دهد، می‌تواند باعث آسیب‌های دائمی به مثانه و مجاری ادراری شود. این آسیب‌ها ممکن است به نارسایی عملکرد مثانه و مشکلات مزمن در دفع ادرار منجر شوند.

• عفونت کلیه یا نفریت

یکی از جدی‌ترین پیامدهای عدم درمان به‌موقع عفونت‌های ادراری، عفونت کلیه است. زمانی که عفونت به کلیه‌ها سرایت می‌کند، می‌تواند باعث ایجاد التهاب و آسیب به بافت کلیه‌ها شود.

این وضعیت می‌تواند به نفریت منجر شود که با تب، درد شدید در ناحیه پایین کمر، تهوع، استفراغ و خستگی شدید همراه است. عفونت کلیه در صورت عدم درمان، با نارسایی کلیه و اختلالات دائمی عملکرد کلیه‌ها ارتباط دارد.

• سنگ کلیه

سنگ کلیه یکی دیگر از پیامدهای خطرناک عفونت‌های ادراری، به‌ویژه در افراد مستعد سنگ کلیه است. عفونت‌های ادراری می‌توانند باعث ایجاد رسوبات و کریستال‌های معدنی در کلیه‌ها شوند که در طول زمان به سنگ تبدیل می‌شوند. سنگ‌های کلیه خود باعث درد شدیدتر، انسداد مجاری ادراری و حتی عفونت‌های بیشتر هستند.

• مشکلات مزمن و عودکننده

یکی از پیامدهای شایع دیگر عفونت‌های ادراری، تبدیل شدن آن‌ها به عفونت‌های مزمن و عودکننده است. این به معنای تکرار مکرر عفونت‌ها در همان فرد است که می‌تواند کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد و نیاز به درمان‌های طولانی‌مدت و مصرف مکرر آنتی‌بیوتیک‌ها داشته باشد. این وضعیت ممکن است باعث آسیب به بافت‌های دستگاه ادراری، افزایش مقاومت به آنتی‌بیوتیک‌ها و عوارض ناشی از آنتی بیوتیک شود.

• اختلالات باروری در زنان

در زنان، عفونت‌های ادراری می‌توانند به مشکلات باروری منجر شوند، به‌ویژه اگر عفونت به دستگاه تناسلی داخلی مانند رحم و لوله‌های فالوپ گسترش یابد. این می‌تواند به اندومتریت (التهاب بافت رحم) و عفونت‌های لگنی منجر شود که از عوامل اصلی ناباروری در زنان هستند.
 

خطر عفونت ادراری در گروه های خاص

• سالمندان: در افراد مسن، سیستم ایمنی ضعیف‌تر است و این افراد معمولاً به بیماری‌های زمینه‌ای دیگری مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و فشار خون بالا مبتلا هستند که این شرایط می‌تواند عفونت ادراری را پیچیده‌تر کند. عفونت‌های ادراری در این گروه سنی می‌تواند منجر به سپسیس، نارسایی کلیه و سایر مشکلات جدی شود.
• زنان باردار: عفونت‌ ادراری در بارداری برای جنین ضرر دارد و می‌تواند به عوارضی مانند زایمان زودرس، عفونت‌های شدیدتر و تولد نوزاد با وزن کم منجر شود. بنابراین، درمان به‌موقع و دقیق در دوران بارداری ضروری است.    
• عفونت ادراری در کودکان: عفونت ادراری در کودکان خطرناک است و به‌ویژه در نوزادان و کودکان خردسال، عفونت ادراری می‌تواند به سرعت پیشرفت کرده و به عوارض جدی‌تری مانند آسیب به کلیه‌ها منجر شود. همچنین، ناتوانی کودکان در بیان علائم عفونت ادراری می‌تواند باعث تأخیر در تشخیص و درمان آن شود.
   

عفونت ادراری و لاغری

با توجه به عوارض و خطرات بالقوه عفونت ادراری درمان نشده، این سوال ممکن است مطرح شود که آیا عفونت باعث لاغری می شود؟

در ابتدا باید این موضوع را بیان کنیم که عفونت ادراری یک بیماری عفونی مرتبط با دستگاه ادراری است نه یک اختلال متابولیک یا تغذیه ای؛ بدین ترتیب، به خودی خود عامل باعث لاغری نمی شود.

هر چند، شواهد نشان می دهند که در عفونت های ادراری مزمن و عود شونده عوامل غیر مستقیمی دخیل هستند که سبب کاهش وزن ناخواسته به ویژه در گروه های سنی حساس نظیر کودکان، سالمندان و یا بزرگسالان با بیماری های زمینه ای می شوند.

ما در این قسمت به مهم ترین آن ها اشاره می کنیم.

- التهاب ناشی از عفونت‌ دستگاه ادراری شدید، می‌تواند باعث افزایش نیاز بدن به انرژی و پروتئین‌ها برای مقابله با عفونت شود. در این شرایط، بدن با صرف انرژی بیشتر برای مقابله با عفونت، دچار کاهش اشتها، بی‌حالی و کاهش مصرف مواد غذایی می گردد؛ هر چند، لاغری در اثر عفونت و التهاب معمولا موقتی و کوتاه مدت است و پس از درمان، بازگشت وزن طبیعی است.

- عفونت ادراری در کودکان و نوزادان معمولا با تب، بی‌حالی، درد و کاهش اشتها همراه هستند و بنابر برخی مطالعات، می توانند باعث کندی رشد و کاهش وزن آن ها شوند.

- سالمندان عموما دارای سیستم ایمنی ضعیف‌تر است و عفونت‌های ادراری می‌توانند تأثیرات جدی‌تری بر سلامت کلی آن ها بگذارند. در این گروه سنی، عفونت های مکرر ادراری معمولاً با ضعف عمومی، کاهش اشتها، بی‌حالی و تحلیل توده عضلانی همراه است که در نهایت باعث لاغری می شود.

- مصرف طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند تعادل میکروبیوم طبیعی روده را بر هم زده و سبب عوارضی نظیر اسهال، کاهش هضم و جذب و اختلالات گوارشی گردد که همگی در فرایند از دست دهی وزن دخیل است.
 

درمان عفونت ادراری چیست؟

برای تسریع روند بهبودی و جلوگیری از عود مجدد عفونت ادراری، رعایت چندین اقدام ساده و مصرف برخی ترکیبات و مکمل‌ها می‌تواند مؤثر باشد:

• نوشیدن مایعات و آب به میزان کافی
• رعایت بهداشت و شستشوی مجاری ادراری
• خودداری از نگه‌داشتن ادرار برای مدت طولانی
• رعایت توصیه‌های تغذیه ای عفونت مجاری ادراری
• تقویت سیستم ایمنی با آنتی اکسیدان ها و ویتامین سی
• مصرف منظم آنتی‌بیوتیک‌های تجویز شده توسط پزشک که اولین گزینه برای درمان عفونت ادراری هستند.
• مصرف محصولات و مکمل های پروبیوتیک برای برگشت تعادل میکروبیوم روده و دستگاه ادراری و جلوگیری از رشد باکتری‌های مضر
• مصرف قرص کرن بری برای عفونت ادراری به دلیل افزایش اسیدیته ادرار و مهار رشد باکتری‌ها و جلوگیری از چسبیدن باکتری‌ها به دیواره‌های مثانه و کاهش ریسک عفونت
   

کلام آخر

در نهایت، اگرچه عفونت ادراری به‌طور مستقیم باعث کاهش وزن نمی‌شود، اما در مواردی که عفونت مزمن یا عودکننده است، می‌تواند به کاهش اشتها، بی‌حالی و افزایش نیاز به انرژی منجر شود که این عوامل به‌طور غیرمستقیم باعث کاهش وزن می‌شوند.

از این‌رو، درمان به‌موقع و دقیق این عفونت‌ها و رعایت نکات بهداشتی و تغذیه‌ای ضروری است تا علاوه بر پیشگیری از عوارض آن، از تأثیرات منفی بر وزن و سلامت عمومی فرد جلوگیری شود.

علاوه بر این ها، با توجه به عوارض متعدد آنتی بیوتیک ها و از بین نرفتن احتمال عود مجدد عفونت، امروزه محصولات سلامت محور غیردارویی با فرمولاسیون های پیشرفته روانه بازار شده اند که می توانند در پیشگیری، کاهش علائم و تسریع بهبودی عفونت ادرار کمک کننده باشند.

داروخانه آنلاین داروکده دربردارنده مجموعه کاملی از فرآورده های طبیعی برای عفونت ادراری است که بسته به شرایط و نیازتان می تواند بدون دغدغه از کیفیت و سلامت محصولات، از آن ها کمک بگیرید.

ضمن اینکه، تیم علمی داروکده متشکل از متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه، پشتیبانی همه جانبه ای در این زمینه ارائه می دهد و از طریق مشاوره رایگان تلفنی راهنمایی های کاربردی و علمی در اختیار شما عزیزان قرار می دهد.

مجله علمی داروکده نیز به عنوان یک بانک اطلاعاتی معتبر با تهیه این مقاله و بی‌شمار مطالب علمی دیگر، در جهت ارتقای سطح آگاهی جامعه در دسترس می باشد و امکان تعامل هر چه بیشتر شما عزیزان با تیم علمی ما برای به اشتراک گذاشتن سوالات و نظرات ارزشمندتان وجود خواهد داشت.
 

:References

YES II, UTI B. Urinary tract infection

Ronald A. The etiology of urinary tract infection: traditional and emerging pathogens. The American journal of medicine. 2002 Jul 8;113(1):14-9

Alsaywid BS, Alyami FA, Alqarni N, Neel KF, Almaddah TO, Abdulhaq NM, Alajmani LB, Hindi MO, Alshayie MA, Alsufyani H, Alajlan SA. Urinary tract infection in children: A narrative review of clinical practice guidelines. Urology Annals. 2023 Apr 1;15(2):113-32

Kim DS, Lee JW. Urinary tract infection and microbiome. Diagnostics. 2023 May 31;13(11):1921

Alhabeeb H, Baradwan S, Kord-Varkaneh H, Tan SC, Low TY, Alomar O, Salem H, Al-Badawi IA, Abu-Zaid A. Association between body mass index and urinary tract infection: a systematic review and meta-analysis of observational cohort studies. Eating and Weight Disorders-Studies on Anorexia, Bulimia and Obesity. 2021 Oct;26(7):2117-25

Saliba W, Barnett-Griness O, Rennert G. The association between obesity and urinary tract infection. European journal of internal medicine. 2013 Mar 1;24(2):127-31

Toffolo A, Ammenti A, Montini G. Long‐term clinical consequences of urinary tract infections during childhood: a review. Acta Paediatrica. 2012 Oct;101(10):1018-31