کمبود کدام ویتامین باعث خونریزی لثه می‌شود؟

خونریزی لثه یکی از مشکلات شایعی است که ممکن است برای بسیاری از افراد پیش آید و می‌تواند نشانه‌ای از شرایط مختلف در دهان یا حتی مشکلات سیستمیک بدن باشد. در اکثر مواقع، خونریزی لثه‌ها هنگام مسواک زدن یا به صورت خود به خودی در زمانی غیرمنتظره اتفاق می‌افتد. این علامت می‌تواند بر روی سلامت لثه‌ها یا حتی سایر مشکلات بهداشتی و تغذیه‌ای اشاره کند که به راحتی قابل درمان هستند، اما در برخی موارد نیز نیاز به توجه بیشتری دارد. در این مقاله، به‌طور کامل به بررسی علل خونریزی لثه پرداخته و به سؤالاتی مانند "خونریزی لثه نشانه چیست؟" و "خونریزی لثه هنگام مسواک زدن نشانه کمبود کدام ویتامین است؟" پاسخ خواهیم داد.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• نقش ویتامین‌ها در خونریزی لثه
• خونریزی لثه از چیست؟
• خونریزی لثه در دوران بارداری
• چرا خونریزی لثه در بارداری اتفاق می‌افتد؟
• درمان خونریزی لثه در بارداری
• خونریزی لثه در سه‌ماهه سوم بارداری
• خونریزی لثه در کودکان
• علت خونریزی لثه در خواب چیست؟
• خونریزی لثه بعد از کشیدن دندان و جراحی

مدت زمان تقریبی مطالعه: 6 دقیقه
 

نقش ویتامین‌ها در خونریزی لثه

خونریزی لثه می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله کمبود ویتامین‌ها، اختلالات خونی، یا مشکلات بهداشتی دهان و دندان رخ دهد. یکی از مهم‌ترین و رایج‌ترین علل خونریزی لثه کمبود ویتامین C است. این ویتامین برای ساخت کلاژن در بدن ضروری است و کمبود آن می‌تواند باعث آسیب به دیواره رگ‌های خونی و شکننده‌تر شدن مویرگ‌ها شود که نتیجه‌اش خونریزی از لثه‌هاست. در این بخش به بررسی نقش ویتامین‌ها و اثرات آن‌ها بر خونریزی لثه خواهیم پرداخت:

ویتامین C و خونریزی لثه

ویتامین C یکی از ویتامین‌های ضروری برای سلامت لثه‌هاست. این ویتامین نقش کلیدی در تولید کلاژن دارد که پایه و اساس بافت‌های همبند بدن از جمله لثه‌ها و رگ‌های خونی است. کمبود ویتامین C می‌تواند باعث ضعیف شدن دیواره رگ‌های خونی در لثه‌ها شود و با تحریک‌های کوچک مانند مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان، خونریزی لثه‌ها را به دنبال داشته باشد. در صورتی که کمبود ویتامین C به شدت پیشرفت کند، علائمی همچون خونریزی‌های مکرر لثه و دیگر خونریزی‌های مخاطی نمایان می‌شود. در شرایط شدیدتر، این مشکل به بیماری اسکوروی منجر می‌شود که در آن خونریزی لثه به عنوان یک علامت شایع دیده می‌شود.

در صورت تمایل به مطالعه و آشنایی بیشتر با این ویتامین می‌توانید به مقاله "هر آنچه که درباره ویتامین C باید بدانیم" ترجمه و تالیف دکتر الهه عبدالهی در مجله علمی داروکده مراجعه فرمایید.
 

ویتامین K و خونریزی لثه

ویتامین K در فرآیند انعقاد خون نقش حیاتی ایفا می‌کند. این ویتامین در بدن به فعال‌سازی فاکتورهای انعقادی کمک می‌کند و از این رو در کنترل خونریزی‌ها بسیار مؤثر است. اگر کمبود ویتامین K وجود داشته باشد، بدن قادر به بند آوردن خون به درستی نخواهد بود و این می‌تواند منجر به خونریزی‌های مکرر از جمله خونریزی لثه‌ها شود. یکی از نمونه‌های رایج در این زمینه، گزارش‌های پزشکی از نوزادانی است که با خونریزی لثه مراجعه کرده‌اند و علت این خونریزی‌ها کمبود ویتامین K بوده است. علاوه بر این، خواص ویتامین K برای پوست و مو نیز بسیار قابل توجه است، زیرا این ویتامین به بهبود سلامت پوست کمک می‌کند و می‌تواند از بروز مشکلاتی مانند التهاب و کبودی جلوگیری کند.
 

فولات و خونریزی لثه

فولات یا اسید فولیک نیز به‌طور غیرمستقیم در خونریزی لثه مؤثر است. مطالعات مختلف نشان داده‌اند که کمبود این ویتامین می‌تواند بر وضعیت خونریزی لثه تأثیر بگذارد. اگرچه ارتباط بین فولات و خونریزی لثه به‌طور مستقیم مشخص نیست، اما تغذیه و وضعیت ویتامین‌ها می‌تواند در کاهش التهاب و بهبود وضعیت لثه‌ها نقش مهمی داشته باشد.
 

خونریزی لثه از چیست؟

اگر خونریزی لثه به‌طور ناگهانی و بدون دلیل واضحی شروع شود، ممکن است سوالاتی مانند "خونریزی لثه نشانه چیست؟" به ذهن خطور کند. خونریزی لثه می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، اما شایع‌ترین دلیل آن التهاب لثه است که به نام ژنژیویت شناخته می‌شود. این وضعیت زمانی ایجاد می‌شود که پلاک میکروبی و باکتری‌ها روی دندان‌ها جمع می‌شوند و لثه‌ها را تحریک می‌کنند. نتیجه این تحریک، التهاب لثه و در پی آن خونریزی از لثه‌ها خواهد بود.

ژنژیویت و التهاب لثه

ژنژیویت یکی از دلایل اصلی خونریزی لثه است که معمولاً به دلیل رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان ایجاد می‌شود. در این وضعیت، پلاک‌های میکروبی روی دندان‌ها تجمع کرده و باعث تحریک لثه‌ها می‌شود. بافت‌های لثه در این حالت حساس شده و به راحتی خونریزی می‌کنند، به ویژه هنگام مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان.

دیگر دلایل خونریزی لثه: عوامل دیگری مانند استفاده از مسواک‌های سخت یا تکنیک‌های نامناسب مسواک زدن نیز می‌تواند باعث خونریزی لثه شود. گاهی اوقات، خونریزی لثه می‌تواند ناشی از بیماری‌های سیستمیک باشد که تأثیرات خود را در دهان نیز نشان می‌دهند. بیماری‌هایی مانند دیابت یا بیماری‌های خودایمنی می‌توانند باعث ضعف در سیستم ایمنی بدن شوند و از این طریق خونریزی لثه را به وجود آورند.

خونریزی لثه در دوران بارداری

در دوران بارداری، تغییرات هورمونی متعددی در بدن بانوان ایجاد می‌شود که می‌تواند تأثیرات مختلفی بر سلامت دهان و دندان داشته باشد. یکی از این تأثیرات، افزایش احتمال خونریزی لثه است. این مشکل معمولا ناشی از تغییرات سطح هورمون‌ها، به‌ویژه افزایش استروژن و پروژسترون، است که می‌تواند حساسیت لثه‌ها را بیشتر کرده و باعث بروز التهاب، تورم و خونریزی در این نواحی شود. این وضعیت به‌عنوان «ژنژیویت بارداری» شناخته می‌شود و به‌طور معمول در ماه‌های ابتدایی یا اواسط بارداری رخ می‌دهد.
 

چرا خونریزی لثه در بارداری اتفاق می‌افتد؟

در دوران بارداری، به دلیل تغییرات هورمونی، پاسخ لثه‌ها به پلاک‌های میکروبی و باکتری‌ها قوی‌تر و حساس‌تر می‌شود. این حساسیت بیشتر باعث التهاب لثه‌ها، قرمزی و حتی خونریزی می‌شود. هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون باعث افزایش جریان خون به لثه‌ها و در نتیجه آسیب‌پذیری بیشتر آن‌ها می‌شوند. بنابراین، حتی تماس‌های ساده مانند مسواک زدن یا استفاده از نخ دندان می‌تواند منجر به خونریزی شود.
 

درمان خونریزی لثه در بارداری

اگرچه خونریزی لثه در دوران بارداری معمولاً طبیعی است، اما نادیده گرفتن آن می‌تواند منجر به مشکلات جدی‌تری شود. درمان خونریزی لثه در بارداری باید بر کاهش التهاب و کنترل پلاک‌های دندانی متمرکز باشد، نه صرفا متوقف کردن خونریزی. برای این منظور، رعایت نکات بهداشتی دهان و دندان بسیار اهمیت دارد.

چند نکته مهم برای درمان خونریزی لثه در بارداری:

1. مسواک نرم و تکنیک درست

2. استفاده از نخ دندان

3. مراجعه منظم به دندانپزشک
 

خونریزی لثه در سه‌ماهه سوم بارداری

در برخی از خانم‌های باردار، خونریزی لثه در ماه‌های پایانی بارداری بیشتر می‌شود. این وضعیت در نتیجه افزایش تورم لثه‌ها و حساسیت بیشتر آن‌ها به پلاک میکروبی رخ می‌دهد. در این دوران، اگر خونریزی فقط هنگام مسواک زدن و به‌طور خفیف اتفاق بیفتد، معمولا با رعایت بهتر بهداشت دهان و کنترل پلاک‌ها بهبود می‌یابد. با این حال، اگر خونریزی شدیدتر باشد یا به‌طور خودبه‌خود رخ دهد، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید تا از بروز مشکلات دیگر جلوگیری شود.
 

خونریزی لثه در کودکان

والدین اغلب درباره خونریزی لثه در کودکان زیر دو سال سوال می‌کنند و نگران این هستند که علت این مشکل چیست. در بیشتر موارد، علت خونریزی لثه مشابه بزرگسالان است: التهاب لثه به‌دلیل تجمع پلاک دندانی. با این حال، از آنجایی که کودکان معمولا مشکلات زمینه‌ای کمتری دارند، خونریزی‌های مکرر یا شدید باید دقیق‌تر بررسی شود.

علت خونریزی لثه هنگام مسواک زدن در کودکان می‌تواند به مسواک‌زدن خشن، التهاب لثه، پوسیدگی نزدیک لثه، رویش دندان‌ها یا حتی زخم‌های دهانی مرتبط باشد. اگر خونریزی لثه با علائمی همچون کبودی زیاد، خون‌دماغ‌های مکرر، رنگ‌پریدگی یا خستگی غیرعادی همراه باشد، ممکن است نشانه‌ای از مشکلات خونی باشد و باید به بررسی بیشتر پرداخته شود. در این شرایط، مشورت با پزشک یا دندانپزشک و انجام آزمایش‌های لازم بهترین راهکار است.
 

علت خونریزی لثه در خواب چیست؟

از دید پزشکی، خونریزی لثه در خواب معمولا یکی از این سناریوهاست: لثه از قبل ملتهب بوده و شب با خشکی دهان یا تنفس دهانی تحریک می‌شود؛ یا دندان‌قروچه و فشار روی بافت‌ها، التهاب را تشدید می‌کند؛ یا فرد اخیرا درمان دندانپزشکی داشته و بافت هنوز حساس است. بنابراین این افراد به دنبال درمان خونریزی لثه در خواب می‌گردند.
 

خونریزی لثه بعد از کشیدن دندان و جراحی

بعد از کشیدن دندان، مشاهده کمی خونابه و لکه‌های خون در بزاق معمولا طبیعی است و جای نگرانی ندارد. اما اگر خونریزی شدید یا طولانی‌مدت باشد، باید پیگیری شود. علت خونریزی مداوم معمولا به این دلیل است که لخته به‌خوبی تشکیل نشده یا جابه‌جا شده است. برخی از عواملی که می‌توانند باعث ادامه‌دار شدن خونریزی لثه بعد از کشیدن دندان شوند عبارتند از: شست‌وشوی شدید دهان، تف کردن مکرر، استفاده از سیگار، فعالیت‌های سنگین یا مشکلات انعقادی.

برای جلوگیری از خونریزی لثه بعد از کشیدن دندان، باید دقیقا دستورالعمل‌های دندانپزشک رعایت شود. این دستورالعمل‌ها معمولا شامل عدم تحرک شدید، خودداری از شست‌وشوی محکم دهان و استفاده از داروهای تجویزی برای کنترل خونریزی است.
 

کلام آخر

در نهایت، خونریزی لثه می‌تواند ناشی از دلایل مختلفی مانند کمبود ویتامین‌ها، التهاب لثه، بیماری‌های سیستمیک یا بهداشت نامناسب دهان و دندان باشد. رعایت بهداشت دهان و دندان، مصرف ویتامین‌ها و مواد مغذی مناسب و مراجعه به دندانپزشک برای تشخیص و درمان صحیح، می‌تواند به پیشگیری و بهبود این مشکل کمک کند. اگر شما به دنبال خرید محصولات مراقبت از دهان و دندان، ویتامین‌ها و مکمل‌های ضروری هستید، داروخانه آنلاین داروکده گزینه‌ای مطمئن و معتبر برای خرید آنلاین است. داروکده با ارائه انواع محصولات سلامت و بهداشت دهان و دندان، به شما این امکان را می‌دهد که به راحتی و با اطمینان محصولات مورد نیاز خود را تهیه کنید.
 

 :References

 Du T, Kulkarni A. Scurvy in an Adolescent: A Case Report. Cureus. 2024 Apr 22;16(4):e58782. doi:10.7759/cureus.58782. PMID:38784361

Kittisakmontri K, et al. Gingival Bleeding and Bloody Dialysate: A Case Report of Scurvy in a Child With End-Stage Renal Disease Receiving Peritoneal Dialysis. J Ren Nutr. 2016 Nov;26(6):407-411. doi:10.1053/j.jrn.2016.03.003. PMID:27118080

Robin CJ, Robin KJ, Maier MA, Stevens ES. A Rare Presentation of Scurvy in a Well-Nourished Patient. Cureus. 2023 Oct 2;15(10):e46379. doi:10.7759/cureus.46379. PMID:37927702

Ono S, Tokiwa K, Aoi S, Iwai N, Nakanoin H. A bleeding tendency as the first symptom of a choledochal cyst. Pediatr Surg Int. 2000;16(1-2):111-112. doi:10.1007/s003830050033. PMID:10663855

Chapple ILC, Mealey BL, Van Dyke TE, Bartold PM, Dommisch H, Eickholz P, et al. Periodontal health and gingival diseases and conditions on an intact and a reduced periodontium: Consensus report of workgroup 1 of the 2017 World Workshop on the Classification of Periodontal and Peri-Implant Diseases and Conditions. J Periodontol. 2018 Jun;89 Suppl 1:S74-S84. doi:10.1002/JPER.17-0719. PMID:29926944

Jawed STM, Jawed KTK. Understanding the Link Between Hormonal Changes and Gingival Health in Women: A Review. Cureus. 2025 Jun 3;17(6):e85270. doi:10.7759/cureus.85270. PMID:40462880

Esaki M, Morita M, Akhter R, Akino K, Honda O. Relationship between folic acid intake and gingival health in non-smoking adults in Japan. Oral Dis. 2010 Jan;16(1):96-101. doi:10.1111/j.1601-0825.2009.01619.x. PMID:19732352

Wu J, Fantasia JE, Kaplan R. Oral manifestations of acute myelomonocytic leukemia: a case report and review of the classification of leukemias. J Periodontol. 2002 Jun;73(6):664-668. doi:10.1902/jop.2002.73.6.664. PMID:12083541

Francisconi CF, Caldas RJ, Martins LJO, Rubira CMF, Santos PSDS. Leukemic Oral Manifestations and their Management. Asian Pac J Cancer Prev. 2016;17(3):911-915. doi:10.7314/apjcp.2016.17.3.911. PMID:27039811

Chowdhri K, Tandon S, Lamba AK, Faraz F. Leukemic gingival enlargement: A case report and review of literature. J Oral Maxillofac Pathol. 2018 Jan;22(Suppl 1):S77-S81. doi:10.4103/jomfp.JOMFP_205_17. PMID:29491612