کوئرستین چیست و چه خواصی دارد؟

کوئرستین یک رنگدانه گیاهی و فلاونوئید طبیعی از گروه فلاونول‌هاست با مکانیسم آنتی‌اکسیدانی خود از سلول‌ها در برابر آسیب رادیکال‌های آزاد محافظت می‌کند. این ترکیب در میوه‌ها و سبزیجاتی مانند پیاز، انگور و بروکلی وجود دارد و طبق مطالعات، با خنثی‌سازی اثرات استرس اکسیداتیو می‌تواند از آسیب بافتی ناشی از بیماری‌هایی مانند سرطان، آلزایمر، بیماری‌های قلبی و متابولیک جلوگیری‌ کند.

تغییرات محیطی و سبک زندگی باعث افزایش بیماری‌های مزمن، آلرژی‌ها و عدم تحمل‌های غذایی شده‌اند. رژیم‌های غذایی ناسالم با مصرف زیاد چربی، قند و نمک و کمبود آنتی‌اکسیدان‌ها نقش مهمی در این روند دارند. گیاهان حاوی ترکیبات زیست‌فعال مانند فلاونوئیدها می‌توانند به پیشگیری از این اختلالات کمک کنند. در ادامه به بررسی جامع این ماده طبیعی پر ارزش و معرفی کامل خواص آن و همچنین مکمل‌های حاوی کوئرستین خواهیم‌ پرداخت.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• کوئرستین چیست؟
• خواص کوئرستین
• گیاهان حاوی کوئرستین
• منابع غذایی کوئرستین
• عوارض کوئرستین
• حد مجاز و ایمنی در استفاده از کوئرستین
• تداخلات کوئرستین
• بهترین زمان مصرف کوئرستین
• قیمت قرص کوئرستین

مدت زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
 

کوئرستین چیست؟

کوئرستین یکی از مهم‌ترین زیر گروه‌های فلاونوئیدها محسوب می‌شود. این ترکیب گیاهی با منشأ نام لاتین quercetum به‌معنای «جنگل بلوط»، یکی از قوی‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی در جذب رادیکال‌های آزاد به‌شمار می‌رود. کوئرستین به‌صورت جامدی زردرنگ، تلخ‌مزه و آب‌گریز است که در اسید‌استیک‌گلاسیال حل می‌شود و فقط تا حدی در الکل انحلال‌پذیر است. خواص چندگانه این ماده، آن را به ترکیبی ارزشمند در پیشگیری و کنترل بیماری‌های مزمن مثل دیابت، تصلب شرایین، فشار خون و پیری تبدیل‌ کرده‌ است. افزون بر این، حضور طبیعی آن در میوه‌ها و گیاهان، اهمیت رژیم غذایی گیاهی را دوچندان می‌کند.
 

خواص کوئرستین

بر اساس مطالعات صورت‌گرفته، کوئرستین به‌عنوان یک ترکیب نوتراسیوتیکال طبیعی، دارای خواصی است که ممکن است به پیشگیری یا کاهش ریسک بروز برخی بیماری‌ها کمک کند. در ادامه، این اثرات به تفکیک بررسی خواهند‌ شد.
 

کوئرستین یک آنتی‌اکسیدان‌ طبیعی

کوئرستین با برخورداری از ظرفیت آنتی‌اکسیدانی بالا، اثری قابل‌مقایسه با کورکومین (ماده موثره زردچوبه) دارد و قادر است گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) را مهار کند. تعداد بالای گروه‌های هیدروکسیل آزاد در ساختار آن، نقش مؤثری در پاک‌سازی رادیکال‌های آزاد دارد.

کوئرستین به‌عنوان یک فلاونوئید آنتی‌اکسیدان، قادر است از طریق پاکسازی رادیکال‌های آزاد و بازیابی ویتامین E از اکسیداسیون LDL جلوگیری کند. اکسیداسیون LDL پدیده‌ای مخرب است که نقش مهمی در شروع و پیشرفت آترواسکلروز (تصلب شرایین) و بیماری‌های قلبی‌عروقی دارد. ویتامین E نخستین خط دفاع در برابر اکسیداسیون  LDL به‌شمار می‌رود و در صورت مصرف شدن آن LDL بدون محافظ باقی می‌ماند.

کوئرستین در محیط آزمایشگاهی، نشان داده‌ است که قدرت بیشتری نسبت به آنتی‌اکسیدان‌های رایج از جمله ویتامینC، ویتامین‌ E و بتاکاروتن دارد. در یک تست رایج برای ارزیابی اثر آنتی‌اکسیدانی، LDL با استفاده از یون‌های مس، اکسید می‌شود و سپس میزان ترکیب آنتی‌اکسیدان مورد نیاز برای جلوگیری از ۵۰ درصد اکسیداسیون، اندازه‌گیری می‌شود. این میزان با شاخصی به نام IC50 شناخته می‌شود. IC50 نشان‌دهنده دوزی از ترکیب آنتی‌اکسیدان‌ است که ۵۰ درصد فرآیند آسیب‌رسان اکسیداتیو، توسط آن متوقف می‌شود. هرچه این عدد کمتر باشد، نشان می‌دهد که آن ترکیب می‌تواند با دوز کمتر تأثیر بیشتری داشته باشد. نتایج نشان می‌دهند که کوئرستین با داشتن IC50 پایین‌تر، در مهار اکسیداسیون LDL از آنتی‌اکسیدان‌های رایج دیگر قوی‌تر عمل می‌کند. با این حال، نتایج این آزمایش‌ها هنوز در سطح آزمایشگاهی باقی مانده‌اند و برای تأیید این اثرات در بدن انسان نیاز به شواهد بیشتر و مطالعات بالینی گسترده‌تر وجود دارد.
 

فعالیت ضدباکتریایی، ضد ویروسی و ضد قارچی کوئرستین

کوئرستین با اثرات ضد باکتری، ضد ویروسی و ضد قارچی می‌تواند رشد بسیاری از میکروارگانیسم‌های بیماری‌زا را مهار کند. مکانیسم این اثر شامل تخریب غشای سلولی، مهار سنتز DNA و جلوگیری از تشکیل بیوفیلم است. بیوفیلم باکتریایی، توده‌ای از سلول‌های باکتری است که به سطحی می‌چسبند و درون لایه‌ای چسبنده و محافظ قرار دارند که توسط خود باکتری‌ها تولید می‌شود. این لایه باعث افزایش مقاومت باکتری‌ها در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها و عوامل دفاعی بدن می‌گردد. کوئرستین می‌تواند به طور موثر از تشکیل بیوفیلم توسط برخی از باکتری‌ها جلوگیری کند و عامل مقاومت آنتی بیوتیکی این باکتری‌ها را غیر فعال کند.

ویروس عامل پاندمی کووید SARS-CoV-2 نام دارد که نوعی کروناویروس جدید با قابلیت بیماری‌زایی بالا است. یکی از مکانیسم‌های اصلی تکثیر این ویروس، استفاده از آنزیم‌های پروتئاز مانند 3CLpr و PLpro برای فعال‌سازی پروتئین‌های ویروسی است. کوئرستین با مهار این آنزیم‌ها، می‌تواند روند تکثیر ویروس را مختل کند. مطالعات پیش‌بالینی با مدل‌سازی مولکولی نشان داده‌اند که کوئرستین و مشتقاتش به‌خوبی به این آنزیم‌ها متصل شده و فعالیت آن‌ها را کاهش می‌دهند، از این رو می‌توانند از تکثیر کرونا ویروس جلوگیری کنند. این یافته‌ها، نقش بالقوه کوئرستین را به‌عنوان ترکیبی ضدویروس، برجسته می‌کند. افزون بر این، کوئرستین علیه رتروویروس‌ها، ویروس هرپس‌سیمپلکس، پولیو، پاراآنفلوآنزا و ویروس سین‌سیشیال تنفسی (RSV) نیز فعالیت ضدویروسی نشان داده‌ است. این اثر به خاطر کاهش عفونت زایی ویروس‌ها و مهار همانندسازی در آن‌ها بوده‌ است.
 

فعالیت ضد التهابی کوئرستین

کوئرستین یکی از ترکیبات گیاهی مؤثر با خواص ضد التهابی است. کوئرستین با مهار مسیرهای مولکولی درگیر در التهاب، به‌ویژه از طریق کاهش فعالیت آنزیم سیکلواکسیژناز2 (COX-2)، موجب کاهش تولید واسطه‌های التهابی و جلوگیری از آسیب سلولی می‌شود. با این حال، شواهد نشان می‌دهد که اثر آن در شرایط درون‌تنی هنوز به‌طور کامل اثبات نشده و به تحقیقات بیشتری نیاز دارد. یکی از محصولاتی که در آن از خواص ضد التهابی کوئرستین در کنار بروملین بهره برده شده‌ است، بروزایم پلاس می‌باشد که جهت بهبود سریع تر التهابات و کبودی‌ها کاربرد دارد.

فعالیت ضد آلرژی کوئرستین

کوئرستین به‌عنوان یک ترکیب گیاهی با خواص ضد آلرژی، در کنترل علائم درماتیت آتوپیک مانند خارش و قرمزی پوست مؤثر است. در کهیر، که عمدتاً ناشی از فعال‌ شدن بیش‌ از حد ماست سل‌ها و ترشح هیستامین است، استرس اکسیداتیو نقش کلیدی دارد؛ از این رو، آنتی‌اکسیدان‌های خارجی مانند کوئرستین می‌توانند در کنترل علائم نقش داشته باشند. در بیماری آلرژی فصلی بزرگسالان ترکیب خوراکی حاوی کوئرستین، ویتامین D3 و عصاره گیاه پریلا (Perilla frutescens) در یک مطالعه بالینی مورد بررسی قرار گرفته‌ است. نتایج نشان داد که مصرف آن باعث کاهش چشمگیر علائم و کاهش نیاز به داروهای ضد آلرژی شد. حتی در دوره‌هایی که برخی بیماران با بازگشت علائم مواجه بودند، این مکمل توانست سبب کنترل شرایط شود. حتی در کودکان نیز استفاده هم‌زمان آن با درمان‌های رایج، میزان عود بیماری را کاهش داده‌ است.

بر اساس شواهد بالینی در زمینه بیماری‌های آلرژیک مانند کهیر، حساسیت فصلی و درماتیت آتوپیک، کوئرستین به‌عنوان ماده مؤثره اصلی در بسیاری از مکمل‌های پیشگیری‌کننده از آلرژی مورد استفاده قرار می‌گیرد. یکی از فرآورده‌های طبیعی موجود حاوی کوئرستین در زمینه حساسیت‌های فصلی، کوئرس پلاس است که می‌تواند یک راه‌حل کم‌خطر جهت جلوگیری از علائم آزاردهنده آلرژی فصلی باشد.

کوئرستین و پیشگیری از بیماری‌های تحلیل برنده عصبی

بیماری‌های تحلیل‌برنده عصبی مانند آلزایمر، پارکینسون و هانتینگتون با افزایش سن، عوامل ژنتیکی و شرایط محیطی ارتباط مستقیم دارند و میلیون‌ها نفر را درگیر کرده‌اند. مطالعات متعددی نشان داده‌اند که کوئرستین دارای اثرات محافظتی بر سلول‌های عصبی است. این ترکیب گیاهی توانسته در مدل‌های آزمایشگاهی و حیوانی، به افزایش بقا و کارایی نورون‌ها کمک کند. هرچند، مکانیسم دقیق اثرگذاری این ترکیب طبیعی هنوز به‌طور کامل شناخته نشده، اما یافته‌ها حاکی از آن است که کوئرستین با تنظیم مسیرهای سلولی مختلف، می‌تواند باعث کند شدن روند تخریب عصب شود. این ویژگی‌ها، کوئرستین را به ترکیبی امیدبخش در پیشگیری از زوال‌های عصبی مرتبط با سن تبدیل کرده‌ است.
 

کوئرستین و سرطان

مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می‌دهند که مصرف مقادیر مناسب از کوئرستین و سایر فلاوونول‌های مشابه، از طریق رژیم غذایی ممکن است خطر ابتلا به سرطان پانکراس، به‌ویژه در مردان سیگاری و همچنین خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش دهد.
با این حال، شواهد موجود در خصوص ارتباط مصرف فلاوونول‌ها و کاهش خطر سرطان تخمدان محدود و ناکافی است. در برخی مطالعات، فلاوونول‌ها ممکن است اثرات پیشگیرانه‌ای در برابر سرطان تخمدان نشان دهند، اما این اثرات به‌طور قطعی تایید نشده‌اند و نیاز به تحقیقات بیشتر در این زمینه احساس می‌شود.

مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که کوئرستین با مهار رشد سلول‌های سرطانی و القای مرگ برنامه‌ریزی‌شده (آپوپتوز) می‌تواند در رده‌های مختلفی از جمله سرطان پستان، ریه، پروستات و روده بزرگ اثرگذار باشد. این ترکیب گیاهی همچنین با تنظیم مسیرهای درون‌سلولی باعث توقف چرخه سلولی و جلوگیری از تکثیر غیرطبیعی می‌شود. با وجود این یافته‌ها، تاکنون مطالعه بالینی انسانی مستقلی در زمینه اثر مستقیم کوئرستین بر درمان سرطان انجام نشده و بیشتر شواهد از داده‌های آزمایشگاهی یا مدل‌های حیوانی به‌دست آمده‌اند.
 

در بیماران سرطانی، دوز مصرفی کوئرستین به‌عنوان درمان کمکی در کنار سایر داروهای روند شیمی‌درمانی، معمولاً در بازه‌ای از ۴۲۰ تا ۱۴۰۰ میلی‌گرم به ازای هر متر مربع سطح بدن تعیین می‌شود. این دوزها بر اساس مطالعات حیوانی و آزمایش‌های بالینی اولیه توصیه شده‌اند و معمولاً به‌صورت تزریق سریع وریدی (bolus) هر هفته یک‌بار تجویز می‌شوند تا ضمن تقویت کارآیی درمان، از عوارض جانبی داروهای شیمی‌درمانی کاسته شود. برای مثال، ترکیب کوئرستین با داروی شیمی‌درمانی تموزولاماید باعث مهار قوی‌تر سلول‌های سرطان مغز (گلیوبلاستوما) شده‌ است. همچنین در مطالعه‌ای دیگر کوئرستین در کنار داکسوروبیسین باعث تقویت اثر ضدسرطانی روی سلول‌های سرطان کبد و محافظت از سلول‌های طبیعی کبد شد. در مدل‌های آزمایشگاهی و حیوانی، ترکیب کوئرستین و سیس‌پلاتین توانسته است، میزان آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی شده سلولی) را در سلول‌های سرطان دهان افزایش دهد و رشد تومور را مهار کند. این یافته‌ها بیانگر پتانسیل کوئرستین در تقویت اثر داروهای شیمی‌درمانی و کاهش عوارض جانبی آن‌ها است. شواهد آزمایشگاهی و حیوانی نشان می‌دهند که کوئرستین می‌تواند اثرات درمانی داروهای شیمی‌درمانی را افزایش دهد و در عین حال از آسیب به سلول‌های سالم جلوگیری کند. با این حال، برای تأیید این نقش در انسان و اثربخشی آن در درمان سرطان، به کارآزمایی‌های بالینی گسترده و مطالعات تصادفی کنترل‌شده نیاز است.
 

کوئرستین و ریزش مو

فلاونوئیدها با داشتن خاصیت آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، به کاهش رادیکال‌های آزاد و التهاب فولیکول‌های مو کمک می‌کنند. این اثرات باعث تقویت فاز رشد مو (آناژن) و کاهش ریزش مو می‌شوند. تاکنون مطالعات اختصاصی و بالینی کافی در رابطه با تأثیر مستقیم کوئرستین بر الگوهای مختلف ریزش مو انجام نشده‌ است. بنابراین، برای تأیید نقش دقیق این فلاونوئید در پیشگیری یا درمان ریزش مو، انجام پژوهش‌های بیشتر و کارآزمایی‌های کنترل‌شده ضروری است.
 

کوئرستین و پروستات

مطالعات نشان می‌دهد که مصرف خوراکی کوئرستین در بیماران مبتلا به التهاب پروستات می‌تواند باعث کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی آنان شود. اثرات ضد‌التهابی و آنتی‌اکسیدانی کوئرستین احتمالاً باعث بهبود علائم پروستاتیت است. با این حال، تأثیر قابل‌توجهی بر علائم مربوط به اختلال در تخلیه ادرار در بیماران مبتلا به پروستاتیت غیر باکتریایی مزمن، گزارش‌نشده‌ است. چنانچه به جهت کنترل علائم پروستاتیت به دنبال استفاده از یک فرآورده طبیعی حاوی کوئرستین هستید، پروستات فیدنیو یکی از گزینه‌های پیش روی شما است.

کوئرستین و سلامت چشم

مطالعات نشان می‌دهند که کوئرستین با کاهش شکنندگی مویرگ‌ها می‌تواند نقش مؤثری در پیشگیری از آب‌مروارید ناشی از دیابت ایفا کند. این اثر از طریق مهار آنزیم آلدوز ‌ردوکتاز در عدسی چشم محقق می‌شود. آلدوز ردوکتاز آنزیمی است که در فرآیند متابولیسم گلوکز در بدن نقش دارد و در تبدیل گلوکز به پلی‌اُل‌ها (مانند سوربیتول) دخالت می‌کند. در شرایط عادی، این فرآیند مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما در افراد دیابتی با سطح گلوکز خون بالا، تجمع پلی‌اُل‌ها در عدسی چشم منجر به آسیب به بافت‌ها و در نهایت ایجاد آب‌مروارید می‌شود. مهار این آنزیم یکی از روش‌های مؤثر برای جلوگیری از تشکیل پلی‌اُل‌ها و پیشگیری از آب‌مروارید است. کوئرستین به‌عنوان یک مهارکننده آلدوز ‌ردوکتاز می‌تواند از این آسیب‌ها جلوگیری کرده و در نتیجه در پیشگیری از آب‌مروارید ناشی از دیابت مؤثر باشد. در این خصوص، مکمل ویژن‌فول‌پلاس لوتئین از شرکت ویواتیون از کوئرستین در ترکیبات محافظت‌کننده از چشم خود استفاده کرده‌ است.

کوئرستین و بهبود تحرک اسپرم

در یک کارآزمایی بالینی انجام‌شده بر روی بیماران مبتلا به کاهش تحرک اسپرم، تأثیر کوئرستین به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان قوی بر کیفیت اسپرم پس از فرایند انجماد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که مصرف کوئرستین موجب افزایش معنی‌دار تحرک کلی اسپرم، بهبود زنده‌مانی و هم‌زمان کاهش آسیب DNA و استرس اکسیداتیو نسبت به گروه کنترل شد. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که کوئرستین با کاهش اثرات مخرب ناشی از انجماد، کیفیت اسپرم منجمد را حفظ و بهبود می‌بخشد. در خصوص این کاربرد، از کوئرستین، در مکمل‌هایی نظیر میل بوست استفاده شده‌ است.  
 

همچنین مکمل باروری موتیلیتی بوست، نیز حاوی کوئرستین است.
 

گیاهان حاوی کوئرستین

چای گندم‌سیاه (Fagopyrum esculentum) دارای غلظت بالایی از کوئرستین است. همچنین این ماده، در چندین گیاه دارویی یافت می‌شود که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جینکوبیلوبا، علف چای یا گل راعی (St. John’s wort) و آقطی آمریکایی (American elder) اشاره کرد.

کوئرستین زعفران

بخشی از گیاه زعفران که به‌عنوان ادویه گران‌قیمت مورد استفاده قرار می‌گیرد، کلاله‌‌های (stigma) آن است؛ اما پژوهش‌های اخیر نشان می‌دهند که گلبرگ‌های زعفران (petal) نیز می‌توانند منبعی غنی از ترکیبات زیست‌فعال و آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی مانند کوئرستین و کامفرول باشند.
 

در بررسی‌های انجام‌شده، غلظت کوئرستین در گلبرگ زعفران حدود 03/4 میلی‌گرم به ازای هر گرم وزن خشک گزارش شده‌ است. بر اساس یافته‌های مطالعات اخیر، گلبرگ‌های زعفران دارای پتانسیل بالایی در کاهش آسیب اکسیداتیو و بهبود سلامت سلولی هستند. بنابراین، این بخش از گیاه که معمولاً به‌عنوان دورریز صنعت زعفران شناخته می‌شود، می‌تواند به‌عنوان یک منبع نوتراسیوتیکال ارزشمند در تولید فرآورده‌های غنی از آنتی‌اکسیدان مورد توجه قرار گیرد.
 

منابع غذایی کوئرستین

کوئرستین یک فلاونوئید غذایی است که به‌طور فراوان در شراب قرمز، چای سیاه، چای سبز، چای گندم سیاه، پیاز، کلم‌برگ، گوجه‌فرنگی، بروکلی، لوبیا سبز، مارچوبه، سیب و انواع توت‌ها یافت می‌شود. غلظت کوئرستین در میوه کرن‌بری حدود ۱۲۱ میلی‌گرم در هر کیلوگرم گزارش شده‌است.

بیوسنتز (ساخت زیستی) کوئرستین توسط نور تحریک می‌شود و این ماده بیشتر در برگ‌ها و پوست میوه‌ها تجمع می‌یابد. میزان مصرف معمول روزانه کوئرستین از طریق رژیم غذایی بین ۵ تا ۴۰ میلی‌گرم است، اما با مصرف زیاد میوه‌ها و سبزیجات، به‌ویژه همراه با پوست، امکان رسیدن به مصرف روزانه ۲۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌گرم نیز وجود دارد.

کوئرستین غذایی، عمدتاً به‌صورت گلیکوزید (متصل به قند) وجود دارد. رایج‌ترین فرم کوئرستین گلیکوزیله، روتین است که در آن کوئرستین به یک بخش گلوکز-رامنوز متصل است. جذب خوراکی کوئرستین بسیار متغیر است و به منبع آن بستگی دارد. برخی پژوهشگران تردید دارند که مصرف خوراکی فرم آگلیکون (شکل غیرقندی کوئرستین) بتواند به میزان کافی جذب شود تا اثر دارویی داشته باشد. فرم آزاد آگلیکون به‌شدت در روده متابولیزه می‌شود که این مسئله در دسترس‌بودن زیستی خوراکی آن را محدود می‌کند. بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت که فرم گلیکوزیدی کوئرستین که به‌طور طبیعی در میوه‌ها و سبزیجات وجود دارد، به‌طور مؤثرتری جذب می‌شود و اثرات آنتی‌اکسیدانی و درمانی آن می‌تواند بیشتر از فرم آزاد (آگلیکون) باشد.
 

کوئرستین ترب

برگ‌های گیاه ترب (Raphanus sativus) سرشار از ترکیبات پلی‌فنولی از جمله کوئرستین، کامفرول و ... هستند که نقش مهمی در خواص دارویی این گیاه دارند. وجود کوئرستین و سایر فلاونوئید‌ها در برگ و ساقه گیاه ترب، به اثرات آنتی‌اکسیدانی، ضدالتهابی و ضدباکتریایی آن کمک می‌کند. سبزیجاتی مانند ترب، منبع غنی از ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر غذایی و ترکیبات فیتوشیمیایی از جمله فلاونوئیدها و پلی‌فنول‌ها هستند که نقش مهمی در تقویت سیستم ایمنی، کاهش استرس اکسیداتیو و پیشگیری از بیماری‌های مزمن نظیر بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت و برخی سرطان‌ها ایفا می‌کنند. بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت، گنجاندن انواع سبزیجاتی مانند ترب در بشقاب غذایی روزانه، با فراهم کردن آنتی‌اکسیدان‌های طبیعی و ترکیبات ضدالتهابی، به حفظ تعادل تغذیه‌ای و ارتقای سلامت عمومی بدن کمک می‌کند.
 

کوئرستین در پیاز

پیاز یک منبع سرشار از کوئرستین است و عمده این ماده در حلقه‌های خارجی آن وجود دارد. کوئرستین گلیکوزیدی (متصل به قند) که در پیاز وجود دارد، از طریق له کردن و خیساندن (ماسراسیون) به فرم آزاد (بدون قند) تبدیل می‌شود و در اثر حرارت‌دهی یا جوشاندن، از بافت پیاز جدا می‌گردد. همچنین، مطالعات نشان داده‌اند که گرچه جوشاندن پیاز به‌تنهایی موجب تبدیل کامل فرم گلیکوزیدی به فرم آزاد نمی‌شود، اما بخش قابل‌توجهی از این ترکیبات در طی حرارت‌دهی به محیط پخت (آب سوپ یا عصاره) منتقل می‌گردد؛ به‌طوری‌که در یک مطالعه گزارش شده‌است حدود ۵۹ درصد از ترکیبات کوئرستین موجود در لایه‌های خارجی پیاز پس از ۳۰ دقیقه جوشاندن، به محیط پخت انتقال یافته‌ است.
 

عوارض کوئرستین

مصرف خوراکی کوئرستین در برخی افراد، می‌تواند باعث عوارضی مثل سردرد و سوزن‌سوزن شدن دست‌ها و پاها شود. افزون بر این، در مواردی مصرف وریدی کوئرستین با بروز گرگرفتگی، تعریق، تنگی نفس، حالت تهوع و استفراغ همراه است.
 

حد مجاز و ایمنی در استفاده از کوئرستین

مصرف خوراکی کوئرستین در کوتاه‌مدت، با دوز روزانه تا ۵۰۰ میلی‌گرم دو بار در روز به مدت حداکثر ۱۲ هفته، ایمن گزارش شده‌ است. با این حال، در مصرف وریدی، مقدار مجاز باید کمتر از ۷۲۲ میلی‌گرم باشد؛ زیرا دوزهای بالاتر ممکن است باعث سمیت کلیوی و بروز نفروتوکسیسیتی شوند. در دوران بارداری و شیردهی، هنوز اطلاعات کافی و قابل اعتمادی در مورد ایمنی کوئرستین در دست نیست. بنابراین، توصیه می‌شود از مصرف آن به صورت مکمل، در این دوران خودداری شود.
 

تداخلات کوئرستین

بیماران مصرف‌کننده وارفارین باید مکمل‌های حاوی کوئرستین را با احتیاط و تنها تحت نظر پزشک و با پایش منظم INR مصرف کنند، زیرا مطالعات نشان داده‌اند که کوئرستین می‌تواند غلظت سرمی وارفارین را افزایش داده و خطر خون‌ریزی را بالا ببرد. همچنین، مصرف هم‌زمان کوئرستین با داروی سیکلوسپورین ممکن است موجب افزایش سطح خونی این دارو شود؛ بنابراین، علائم بالینی و نشانه‌های سمیت احتمالی باید توسط پزشک کنترل گردد. تداخل مشابهی نیز با داروی دیکلوفناک و فنی‌توئین گزارش شده‌ است که در آن کوئرستین می‌تواند سطح سرمی این داروها را افزایش دهد. از‌این‌رو، در تمامی این موارد مصرف هم‌زمان کوئرستین با این داروها باید با احتیاط و نظارت پزشک انجام گیرد. در رابطه با کوئرستین هیچ تداخل معناداری با سایر گیاهان یا مکمل‌ها گزارش نشده‌ است.
 

بهترین زمان مصرف کوئرستین

بر اساس مطالعات انجام شده، بهترین زمان برای مصرف مکمل کوئرستین به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان، حدود ۲۰ دقیقه پیش از وعده غذایی است. این توصیه به دلیل بهبود جذب کوئرستین در روده کوچک به‌ویژه در زمان خالی بودن معده است. در این شرایط، رقابت کمتری برای جذب مواد فعال وجود دارد و این امر می‌تواند به جذب مؤثرتر این ترکیب کمک کند. علاوه بر این، برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف کوئرستین پیش از غذا می‌تواند دسترسی‌پذیری زیستی آن را افزایش دهد. این موضوع به‌ویژه در شرایطی صادق است که کوئرستین همراه با چربی‌های غذایی مصرف نشود، زیرا چربی‌ها می‌توانند تأثیرات متفاوتی بر جذب برخی ترکیبات داشته باشند. با توجه به ماهیت چربی‌دوست بودن کوئرستین، در شرایطی که کوئرستین همراه با چربی‌ها مصرف شود، ممکن است جذب آن بهبود یابد، چرا که چربی‌ها به جذب مواد محلول در چربی کمک می‌کنند. لذا، اثرات مصرف کوئرستین ممکن است بسته به شرایط و ترکیب غذایی تغییر کند.
 

قیمت قرص کوئرستین

امروزه کوئرستین به اشکال مختلفی مانند پودر خالص، کپسول، قرص و عصاره در بازار عرضه می‌شود و بسته به میزان خلوص و روش استخراج، قیمت آن متفاوت است. قیمت کوئرستین تحت تأثیر عواملی همچون منبع استخراج، خلوص نهایی، روش فرآوری و نوع حامل به‌کاررفته در فرمولاسیون است. محصولاتی که از منابع طبیعی کوئرستین و با استفاده از فناوری نانو فرآوری می‌شوند، معمولاً از کیفیت بالاتری برخوردار هستند. مصرف‌کنندگان می‌توانند با مراجعه به داروخانه‌ها و مراکز معتبر فروش مکمل‌های تغذیه‌ای همچون داروخانه آنلاین داروکده، محصولات حاوی کوئرستین استاندارد را با اطمینان از کیفیت و اصالت تهیه کرده و از اثرات آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی این ترکیب سودمند بهره‌مند شوند.
 

سخن پایانی

در پایان می‌توان گفت کوئرستین به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین ترکیبات نوتراسیوتیکال‌ طبیعی، نقشی اساسی در ارتقای سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها ایفا می‌‌کند. بهره‌گیری گسترده‌تر از این‌گونه ترکیبات، چه از طریق رژیم غذایی و چه در قالب مکمل‌های تغذیه‌ای، می‌تواند گامی مؤثر در جهت بهبود کیفیت زندگی، کاهش بار بیماری‌های مزمن و الهام‌بخش توسعه داروهای نوین با منشأ طبیعی باشد.

برای بهره‌گیری از تمامی خواص کوئرستین، انتخاب محصولی استاندارد و دارای تأییدیه‌های لازم، از اهمیت بالایی برخوردار است. داروکده، به‌عنوان تنها دارنده نماد الکترونیک پنج‌ستاره در میان داروخانه‌های سراسر کشور، بستری امن و مطمئن برای خرید مکمل‌های حاوی کوئرستین فراهم کرده‌ است. تمامی محصولات با تضمین اصالت، قیمت مصوب و شرایط نگهداری استاندارد عرضه می‌شوند تا با خیالی آسوده بتوانید از فواید این ترکیب ارزشمند بهره‌مند شوید.

علاوه بر این، مجله داروکده با ارائه مقالات علمی و به‌روز، اطلاعات کاملی درباره خواص، دوز مصرف و موارد احتیاطی کوئرستین در اختیار شما قرار می‌دهد. نظرات و تجربیات شما در استفاده از این ترکیب طبیعی می‌تواند برای دیگران سودمند باشد. خوشحال می‌شویم اگر آن را در بخش دیدگاه‌ها با ما به اشتراک بگذارید!
 

:References

Zhang Y, Gong Y, Hu J, Zhang L, Benito MJ, Usmanov D, Nishanbaev SZ, Song X, Zou L, Wu Y. Quercetin and kaempferol from saffron petals alleviated hydrogen peroxide‐induced oxidative damage in B16 cells. J Sci Food Agric. 2025;105(2):967–73. DOI:10.1002/jsfa.13887

Cheraghi E, Sajadi SMS, Soleimani Mehranjani M. The effect of Quercetin on the quality of sperm parameters in frozen-thawed semen of patients with Asthenospermia. Andrologia. 2021 Oct;53(9):e14167. DOI:10.1111/and.14167

Medscape. Quercetin (Herb/Suppl). Medscape Reference. New York: WebMD LLC; 2025 [cited 2025 Oct 9]

Wildman REC, editor. Handbook of Nutraceuticals and Functional Foods. 2nd ed. Boca Raton: CRC Press; 2001. p. cm. ISBN 0-8493-6409-4

Jellin JM, Gregory PJ, et al. Pharmacist’s Letter/Prescriber’s Letter Natural Medicines Comprehensive Database. 10th ed. Stockton, CA: Therapeutic Research Faculty; 2008. p. 1313–1317

Di Salvo M, Ventre A, Dato E, Casciaro M, Gangemi S. Nutraceuticals against oxidative stress in allergic diseases. Biomolecules. 2025;15(9):1347. doi:10.3390/biom15091347

Di Petrillo A. Quercetin and its derivatives as antiviral potentials: A comprehensive review. Phytother Res. 2022;36(5):1527–1546. doi:10.1002/ptr.7309

David AVA, Arulmoli R, Parasuraman S. Overviews of biological importance of quercetin: A bioactive flavonoid. Pharmacognosy Rev. 2016;10(20):84–9. doi:10.4103/0973-7847.194044

Mason P, editor. Dietary Supplements. 4th ed. London: Pharmaceutical Press; 2011

Sharifi N, Mahernia S, Amanlou M. Comparison of different methods in quercetin extraction from leaves of Raphanus sativus L. Pharm Sci. 2017;23(1):59–65. doi:10.15171/PS.2017.09