مکمل های حاوی پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه

پودر پتاسیم سیترات برای چی خوبه؟

سنگ کلیه یکی از شایع‌ترین اختلالات دستگاه ادراری است که می‌تواند با دردهای ناگهانی، ناتوان‌کننده و گاه تکرارشونده همراه باشد. این بیماری نتیجه‌ تجمع کریستال‌های معدنی در کلیه‌هاست که بسته به نوع و ترکیب آن‌ها، به اشکال مختلفی ظاهر می‌شوند. درمان سنگ کلیه علاوه بر کنترل درد، شامل راهکارهایی برای پیشگیری از تشکیل مجدد سنگ‌ها نیز می‌شود که یکی از مؤثرترین آن‌ها استفاده از ترکیبات قلیایی‌کننده ادرار همچون پتاسیم سیترات است.

در این مقاله از مجله علمی داروکده، ضمن پرداختن به عملکرد پتاسیم سیترات، انواع مکمل‌ پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه را معرفی می کنیم و نحوه مصرف و ملاحظات مرتبط با آن را شرح می دهیم تا راهنمای جامعی برای انتخاب بهترین مکمل پتاسیم سیترات متناسب با شرایط شما باشد.

فهرست مطالب

• انواع سنگ کلیه
• عوارض سنگ کلیه
• پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه
• انواع مکمل پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه
• نحوه مصرف قرص پتاسیم سیترات
• عوارض پتاسیم سیترات

مدت زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه

انواع سنگ کلیه

سنگ کلیه به توده‌هایی سخت و جامد گفته می‌شود که از تجمع مواد معدنی و نمک‌های اسیدی در کلیه‌ها به وجود می‌آیند. این سنگ‌ها ممکن است در کلیه باقی بمانند یا از طریق مجرایی که کلیه را به مثانه متصل می‌کند، حرکت کرده و موجب دردهای شدیدی در ناحیه پهلو و کمر شوند. اندازه سنگ‌ها می‌تواند از چند میلی‌متر تا چند سانتی‌متر متغیر باشد.

دلایل متعددی برای ایجاد سنگ کلیه وجود دارد؛ از جمله کم‌آبی بدن، رژیم غذایی نامتعادل، اختلالات متابولیکی، مصرف بیش از حد مکمل‌ها یا برخی داروها و زمینه‌های ارثی.

سنگ کلیه انواع مختلفی دارند که عبارتند از:

- سنگ‌های کلسیمی

سنگ های کلسیمی رایج‌ترین نوع سنگ کلیه هستند و حدود ۸۰ درصد موارد را شامل می‌شوند. این سنگ‌ها بیشتر از اگزالات کلسیم تشکیل می‌شوند، هرچند نوعی دیگر به نام سنگ فسفات کلسیم نیز وجود دارد.

عوامل مؤثر در ایجاد این نوع سنگ شامل مصرف زیاد اگزالات (موجود در غذاهایی مانند اسفناج، شکلات، چای و آجیل)، کم‌آبی بدن، اختلال در جذب کلسیم در روده و پرکاری غده پاراتیروئید است. همچنین، معمولاً در افراد با سطح طبیعی یا بالای کلسیم در ادرار دیده می‌شوند و در رادیوگرافی به خوبی قابل مشاهده‌اند.

- سنگ‌های اسید اوریکی

این سنگ ها معمولاً در افرادی تشکیل می‌شوند که رژیم غذایی پرپروتئین دارند یا میزان اسید اوریک در بدنشان بالاست. این نوع سنگ‌ها به‌ویژه در کسانی دیده می‌شوند که مقدار زیادی گوشت قرمز، ماهی یا دل و جگر مصرف می‌کنند. همچنین افراد مبتلا به نقرس یا کسانی که دچار کم‌آبی مزمن هستند، بیشتر در معرض تشکیل این نوع سنگ قرار دارند.

اسید اوریک در محیط اسیدی ادرار رسوب کرده و سنگ تشکیل می‌دهد. برخلاف سنگ‌های کلسیمی، این سنگ‌ها ممکن است در تصویربرداری معمول با اشعه ایکس دیده نشوند و نیاز به CT scan یا سونوگرافی دارند.

- سنگ‌های استرووایت

سنگ‌های استرووایت که به آن‌ها سنگ‌های عفونی نیز گفته می‌شود، معمولاً در اثر عفونت‌های مزمن یا مکرر دستگاه ادراری ایجاد می‌شوند. این سنگ‌ها از ترکیب منیزیم، آمونیوم و فسفات تشکیل شده‌اند و رشد سریعی دارند.

برخی از آن‌ها می‌توانند فضای درونی کلیه را به‌طور کامل پر کرده و به سنگ‌های شاخ گوزنی تبدیل شوند. این نوع سنگ‌ها بیشتر در زنان دیده می‌شوند و در صورت عدم درمان می‌توانند به آسیب دائمی کلیه منجر شوند. درمان معمولاً شامل ترکیبی از آنتی‌بیوتیک و جراحی برای خارج کردن سنگ است.

- سنگ‌های سیستینی

آن ها نادرترین نوع سنگ کلیه هستند و به دلیل یک اختلال ارثی به نام سیستینوریا ایجاد می‌شوند که در آن، بدن نمی‌تواند اسیدآمینه‌ای به نام سیستین را به درستی بازجذب کند. در نتیجه، سیستین به مقدار زیاد وارد ادرار می‌شود و با توجه به حلالیت پایین آن در ادرار، شروع به تشکیل کریستال و در نهایت سنگ می‌کند.

این نوع سنگ‌ها اغلب در سنین پایین ظاهر می‌شوند، تمایل زیادی به عود دارند و درمان آن‌ها معمولاً دشوارتر از سایر انواع سنگ است. مصرف زیاد آب، قلیایی نگه‌داشتن ادرار و استفاده از داروهایی خاص برای کاهش غلظت سیستین از راهکارهای درمانی این نوع سنگ است.

عوارض سنگ کلیه

سنگ کلیه می‌تواند عوارض و خطرات مختلفی را به همراه داشته باشد که در ادامه اشاره می شوند:

۱. درد شدید یا کولیک کلیوی

یکی از بارزترین و اولیه‌ترین عوارض سنگ کلیه، درد شدید و ناگهانی در ناحیه کمر، پهلو یا زیر شکم است که به آن کولیک کلیوی گفته می‌شود. این درد معمولاً زمانی رخ می‌دهد که سنگ از کلیه به سمت حالب حرکت می‌کند و مسیر ادرار را مسدود می‌سازد. درد ممکن است به کشاله ران یا حتی ناحیه تناسلی نیز منتشر شود. این نوع درد غالباً متناوب و موجی است و معمولاً به قدری شدید است که بیمار را مجبور به مراجعه فوری به اورژانس می‌کند.

۲. انسداد مجاری ادراری

حرکت سنگ کلیه در طول حالب می‌تواند باعث انسداد کامل یا جزئی مسیر ادرار شود. این انسداد مانع از جریان طبیعی ادرار می‌شود و باعث تجمع ادرار در کلیه خواهد شد. در نتیجه، فشار داخل کلیه افزایش یافته و موجب درد، التهاب و در موارد شدیدتر، آسیب دائمی به بافت کلیه می‌شود. انسداد مکرر یا مزمن می‌تواند منجر به کاهش تدریجی عملکرد کلیه شود.

۳. عفونت‌های ادراری و تب

سنگ کلیه با ایجاد محیط مناسب برای رشد باکتری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری (UTI) باشد. زمانی که سنگ راه خروج ادرار را می‌بندد، ادرار در کلیه یا مثانه جمع می‌شود و این تجمع محیط مناسبی برای تکثیر باکتری‌ها فراهم می‌آورد.

عفونت ممکن است با علائمی مانند تب، لرز، سوزش ادرار، بوی بد ادرار، تکرر ادرار و گاهی حتی سپسیس (عفونت منتشر در بدن) همراه باشد که شرایطی اضطراری و تهدیدکننده‌ زندگی است. به همین دلیل، بسیاری ترکیبات گیاهی برای عفونت ادراری همزمان با مکمل های سنگ کلیه در بازار موجود هستند.

۴. خون در ادرار (هماچوری)

سنگ کلیه می‌تواند باعث آسیب به بافت داخلی کلیه یا مجاری ادراری شود که این آسیب موجب خونریزی داخلی و دیده شدن خون در ادرار می‌شود؛ حالتی که در پزشکی به آن "هماچوری" گفته می‌شود. این خون ممکن است با چشم قابل دیدن باشد (هماچوری آشکار) یا فقط در آزمایش ادرار مشخص شود (هماچوری میکروسکوپی). وجود خون در ادرار همیشه نشانه مهمی از یک اختلال در دستگاه ادراری است که نیاز به بررسی دقیق تر دارد.

۵. نارسایی کلیه

اگر سنگ کلیه برای مدت طولانی در مجاری ادراری باقی بماند و باعث انسداد مزمن یا عفونت‌های مکرر شود، ممکن است به آسیب دائمی بافت کلیه و در موارد پیشرفته، به نارسایی کلیه منجر گردد. نارسایی کلیه حالتی است که در آن کلیه‌ها توانایی فیلتر کردن مواد زائد و مایعات اضافی را از دست می‌دهند. در این شرایط، بیمار ممکن است به دیالیز یا حتی پیوند کلیه نیاز پیدا کند. نارسایی کلیه بیشتر در بیماران مبتلا به سنگ‌های متعدد، بزرگ یا عودکننده دیده می‌شود.

۶. کاهش کیفیت زندگی و مشکلات روانی

دردهای مکرر، نگرانی از عود سنگ، نیاز به درمان‌های تهاجمی مانند سنگ‌شکنی یا جراحی و مشکلات ناشی از بستری شدن‌های مکرر می‌توانند موجب کاهش کیفیت زندگی فرد مبتلا شوند. برخی بیماران ممکن است دچار اضطراب، افسردگی یا اختلال خواب شوند. این مسائل روانی گاهی دست‌کم گرفته می‌شوند، اما تأثیر قابل توجهی بر روند بهبود و زندگی روزمره بیماران دارند.

پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه

پتاسیم سیترات (Potassium Citrate) نوعی نمک قلیایی اسید سیتریک است که به‌عنوان دارو برای اصلاح اسیدیته‌ ادرار استفاده می‌شود. این ترکیب به شکل خوراکی به فرم قرص سیترات پتاسیم یا پودر پتاسیم سیترات تجویز می‌شود و با قلیایی کردن ادرار، نقش مؤثری در پیشگیری از تشکیل سنگ‌های کلیوی ایفا می‌کند.

پتاسیم سیترات همچنین در درمان برخی اختلالات متابولیکی از جمله اسیدوز متابولیک و پیشگیری از سنگ‌سازی در بیماران کلیوی به کار می‌رود.

- دفع سنگ کلیه با پتاسیم سیترات

سیترات پتاسیم به چند روش مؤثر در دفع سنگ کلیه و جلوگیری از تشکیل سنگ‌های جدید عمل می‌کند. عملکرد آن هم به اثر شیمیایی روی ادرار و هم به تأثیر مستقیم بر ترکیبات سنگ‌ساز مربوط می‌شود. در ادامه این مکانیسم ها را بررسی می کنیم:

• افزایش غلظت سیترات در ادرار

سیترات ماده‌ای طبیعی در ادرار است که به‌طور مستقیم با یون‌های کلسیم ترکیب می‌شود و از اتصال آن‌ها به اگزالات یا فسفات جلوگیری می‌کند. در نتیجه، سیترات از تشکیل کریستال‌های اولیه که عامل ایجاد سنگ‌های کلسیمی هستند، ممانعت به عمل می آورد.

بسیاری از افراد مستعد سنگ کلیه دارای سیترات کمی در ادرار هستند و مصرف پتاسیم سیترات، این کمبود را جبران کرده و با افزایش سطح سیترات، خطر تشکیل دوباره سنگ را کاهش می‌دهد.

• قلیایی کردن ادرار

پتاسیم سیترات با قلیایی کردن ادرار محیطی ایجاد می‌کند که در آن، برخی از انواع سنگ‌ها به سختی تشکیل می‌شوند یا حتی حل می‌شوند. این اثر برای سنگ‌های اسید اوریکی و سیستینی بسیار مهم است، زیرا این دو نوع سنگ در محیط اسیدی تشکیل می‌شوند و در ادرار قلیایی، احتمال تشکیل آن‌ها به‌شدت کاهش می‌یابد. حتی در برخی موارد، قلیایی شدن ادرار باعث حل شدن تدریجی سنگ‌های اسید اوریکی شده و به دفع طبیعی آن‌ها کمک می‌کند.

• جلوگیری از رشد سنگ‌های موجود

پتاسیم سیترات علاوه بر جلوگیری از تشکیل سنگ‌های جدید، می‌تواند رشد سنگ‌های کوچک و نیمه‌تشکیل‌شده را متوقف کند. زمانی که کریستال‌های اولیه در ادرار ایجاد می‌شوند، در صورتی که محیط مناسب رشد نداشته باشند (مثلاً به دلیل قلیایی بودن ادرار یا کمبود یون کلسیم آزاد)، رشد آن‌ها مختل می‌شود و ممکن است به‌مرور زمان از طریق ادرار دفع شوند.

بدین ترتیب، پتاسیم سیترات معمولاً به‌صورت طولانی‌مدت برای بیماران مستعد سنگ‌سازی تجویز می‌شود و به‌ویژه در افرادی که سابقه‌ مکرر سنگ کلیه یا سنگ‌های مقاوم به درمان دارند، استفاده از آن بسیار مؤثر است. البته مصرف این دارو باید زیر نظر پزشک انجام شود، چرا که افزایش بیش از حد پتاسیم در خون می‌تواند عوارض جدی به دنبال داشته باشد.

انواع مکمل پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه

پس از آشنایی با فواید سیترات پتاسیم برای سنگ کلیه، به این سوال می رسیم که برای دفع سنگ کلیه چه بخوریم؟

در این بخش، با معرفی برخی از بهترین مکمل های پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه، پاسخ کاربردی به این سوال می دهیم.

- لیت کنترل پی اچ آپ

لیت کنترل پی اچ آپ مکمل تخصصی تحت لیسانس شرکت DEVICARE اسپانیا با پروانه ساخت شرکت به‌شاد دارو در بسته بندی های 60 عددی، به فرم کپسول و با فرمولاسیون فاقد لبنیات، گلوتن و مناسب افراد وگان در ایران عرضه می گردد.

این مکمل به واسطه فرموله کردن 400 میلی گرم سیترات پتاسیم در کنار منیزیم سیترات، تئوبرومین، ویتامین آ و زینک، به جرئت قویترین قرص دفع سنگ کلیه به حساب می آید که این کار را به واسطه افزایش PH و قلیایی کردن ادرار انجام می دهد.

- سولوستون

سولوستون پودر سیترات پتاسیم برای سنگ کلیه و متعلق به مجتمع صنایع دینه ایران است. این فرآورده دارای 10 ساشه 10 گرمی بوده و نه تنها از فواید سیترات پتاسیم در دوز مطلوب کمک گرفته، بلکه به فرمولاسیون خود ترکیبات طبیعی دیگری مانند گیاه سنگ شکن، عصاره انگور خرس و پودر منیزیم سیترات را افزوده است.

بدین ترتیب این مکمل همزمان به انحلال سنگ های کلیوی کلسیم اگزالات و اسید اوریکی در کلیه کمک کرده و از بروز عفونت های مجاری ادراری جلوگیری می نماید. 

- شربت مگستون ب6

مگستون ب6 محصول شرکت داروسازی ویتا آریا با فرمولاسیون متشکل از پتاسیم منیزیم سیترات و ویتامین B6، به قلیایی شدن ادرار و کاهش سطح اگزالات ادرار کمک می کند. فرم محلول خوراکی، طعم وانیل و نبود شکر اضافی در آن، از دیگر مزایای استفاده از شربت مگستون ب6 است.

- کالمگ سیترات

کالمگ سیترات شرکت سمانیک سلامت گستر، با دارا بودن ترکیبی از منیزیم سیترات و پتاسیم سیترات، نه تنها برای سلامت سیستم عصبی، رفع خستگی و اسپاسم های عضلانی مفید است، بلکه به عنوان قرص پتاسیم سیترات برای سنگ کلیه به ویژه از نوع اگزالاتی نیز کاربرد دارد.

نحوه مصرف قرص پتاسیم سیترات

نحوه مصرف پودر پتاسیم سیترات به نوع سنگ کلیه و شرایط فردی افراد مبتلا به سنگ کلیه بستگی دارد؛ با این وجود اطلاع از نکات زیر حین مصرف می تواند کمک کننده باشد.

- بهترین زمان مصرف سیترات پتاسیم

به نظر می رسد برای حداکثر اثربخشی، پتاسیم سیترات باید در چند نوبت طی روز و همراه با وعده‌های غذایی مصرف شود تا سبب پایداری بیشتر سطح پتاسیم و سیترات در خون و ادرار شود؛ ضمن اینکه مصرف سیترات پتاسیم همراه غذا یا بلافاصله پس از غذا باعث می شود تحریک گوارشی به حداقل برسد و جذب دارو بهبود یابد. همچنین، پودر پتاسیم سیترات را در نوشیدنی های غیرگازدار ریخته و میل نمایید.

- توصیه های دیگر درباره سیترات پتاسیم و سنگ کلیه

• هیدراته بمانید: توصیه می شود همراه با مصرف پتاسیم سیترات، روزانه 2.5 تا 3 لیتر آب بنوشید.
• رعایت رژیم غذایی مناسب: کاهش مصرف نمک، اگزالات و پروتئین حیوانی برای تقویت اثر پتاسیم سیترات توصیه می‌شود.
• نظارت بر سطح پتاسیم خون: مصرف بیش از حد پتاسیم یا استفاده از آن در بیماران با عملکرد ضعیف کلیه می‌تواند باعث هایپرکالمی (افزایش پتاسیم خون) شود که خطرناک است.

عوارض پتاسیم سیترات

درمان سنگ کلیه با سیترات پتاسیم به‌طور کلی ترکیبی ایمن و مؤثر در پیشگیری و درمان سنگ کلیه است و با دوزهای استاندارد در مکمل ها فرموله شده، اما مانند هر داروی دیگری می‌تواند در برخی افراد و شرایط پزشکی خاص، عارضه به دنبال داشته باشد.

از جمله عوارض شایع می‌توان به مشکلات گوارشی مانند تهوع، استفراغ، درد معده یا اسهال اشاره کرد. همچنین در موارد نادری ممکن است باعث افزایش سطح پتاسیم خون یا هیپرکالمی شود که در صورت عدم کنترل، می‌تواند مشکلات جدی قلبی ایجاد کند.

پودر سیترات پتاسیم برای سنگ کلیه در شرایط زیر باید با احتیاط صورت گیرد:

• نارسایی کلیوی
• آریتمی و نارسایی قلبی
• ابتلا به زخم‌های گوارشی یا مشکلات انسدادی دستگاه گوارش
• همزمان با مصرف داروهای افزایش‌دهنده پتاسیم خون مانند مهارکننده‌های ACE یا اسپیرونولاکتون

کلام آخر

در نهایت، سنگ کلیه نه‌تنها سلامت فیزیکی را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد، بلکه با ایجاد دردهای مکرر، درمان‌های پرهزینه و نگرانی از عود مجدد، می‌تواند کیفیت زندگی فرد را نیز کاهش دهد. استفاده از مکمل‌هایی مانند پتاسیم سیترات، در کنار رعایت رژیم غذایی مناسب، نوشیدن آب کافی و پایش منظم وضعیت سلامت، یکی از مؤثرترین راهکارهای جلوگیری از بازگشت سنگ‌های کلیوی به شمار می‌رود.

داروخانه آنلاین داروکده، با طیف وسیعی از بهترین مکمل های موجود در بازار، به شما فرصت انتخاب محصولی متناسب با شرایط‎‌تان را می دهد.

پتاسیم سیترات که ترکیبی ضروری در بسیاری محصولات سنگ کلیه است در داروکده با ضمانت سلامت، کیفیت و اصالت عرضه می گردد. همچنین، تیم علمی حرفه ای و متخصص داروکده با فعالیت داروسازان و کارشناسان ارشد تغذیه، مشاوره رایگان تلفنی را برای پاسخ به سوالات شما در تمام مراحل خرید در اختیارتان قرار خواهد داد.

مجله علمی داروکده با هدف ارتقای آگاهی عمومی، همواره تلاش کرده است تا محتوایی علمی، دقیق و قابل اعتماد در اختیار مخاطبان خود قرار دهد. امیدواریم مطالعه این مقاله بتواند گامی مؤثر در مدیریت بهتر بیماری سنگ کلیه برای شما عزیزان باشد. چنانچه سؤالی در خصوص انتخاب مکمل مناسب یا نحوه مصرف پتاسیم سیترات دارید، با تیم علمی ما در ارتباط باشید.