
در این مقاله از مجله داروکده، ارتباط تیرزپاتاید و سرطان، شواهد علمی و هشدارهای مصرف را بررسی میکنیم.
نویسنده: سمیرا موحد
تحریریه داروکده
آخرین به روزرسانی:
04 شهریور 1405
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
04 شهریور 1405
937
اثر آمپول لاغری بر سرطان
در سالهای اخیر، آمپولهای لاغری مبتنی بر هورمونهای اینکرتینی، مانند تیرزپاتاید، گسترش یافتهاند. این داروها به یکی از گزینههای نوین مدیریت چاقی و اختلالات متابولیک مانند دیابت نوع ۲ هستند. این داروها با اثر بر گیرندههای GLP-1 و GIP بر اشتها، سیری، قند خون و وزن بدن اثر میگذارند. از آنجا که چاقی و اختلالات متابولیک با افزایش خطر برخی سرطانها ارتباط دارند، به همین دلیل، رابطه احتمالی تیرزپاتاید، کاهش وزن و خطر سرطان مورد توجه پژوهشگران است. آنچه «آمپول لاغری» نامیده میشود، در مورد تیرزپاتاید یک آگونیست دوگانه گیرندههای GIP و GLP-1 است.
در این مقاله، شواهد علمی درباره تیرزپاتاید و سرطان را بررسی میکنیم. نقش کاهش وزن در تعدیل عوامل خطر سرطان و محدودیتهای مطالعات فعلی را مرور میکنیم. همچنین، هشدارهای ایمنی مرتبط با تومورهای سلول C تیروئید را توضیح میدهیم. تفاوت کاهش خطر سرطان با درمان سرطان زیر نظر پزشک را نیز بررسی می کنیم.

آنچه در این مقاله خواهید خواند:
مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
آمپولهای لاغری مانند اسپارتینا داروی تزریقی تخصصی هستند، بنابراین اطمینان از اصالت کالا، رعایت زنجیره سرد در بازه ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد و اعتبار تاریخ انقضا اهمیت ویژهای دارد. امکان خرید اینترنتی این داروها وجود ندارد و عرضه در بسترهای آنلاین یا خارج از داروخانههای مجاز، غیرقانونی است و اصالت، کیفیت و نگهداری آن تضمین نمیشود. برای تهیه آمپول اسپارتینا، تحت نظر پزشک، بهصورت حضوری به داروخانه مرکزی جمالزاده مراجعه کنید.
سماگلوتاید و تیرزپاتاید از داروهای تزریقی موثر بر تنظیم اشتها، قند خون و وزن بدن هستند. سماگلوتاید با فعالسازی گیرنده GLP-1، تخلیه معده را در ساعات نخست پس از غذا کندتر میکند و احساس سیری را افزایش میدهد. تیرزپاتاید علاوه بر گیرنده GLP-1، گیرنده GIP را نیز تحریک میکند و از این طریق بر اشتها و متابولیسم گلوکز اثر میگذارد. این داروها در کنار رژیم غذایی و فعالیت بدنی برای درمان چاقی یا دیابت نوع ۲ تجویز میشوند و در حال حاضر، هیچ کدام داروی درمان یا پیشگیری قطعی از سرطان محسوب نمیشوند.
تیرزپاتاید یک آگونیست دوگانه GLP-1 و GIP است و ممکن است کاهش وزن و بهبود شاخصهای متابولیک بیشتری ایجاد کند. داروهای GLP-1 مانند سماگلوتاید، عملکرد هورمونی را تقلید میکنند که پس از مصرف غذا در روده آزاد میشود. این هورمون با افزایش سیری و بهبود ترشح وابسته به گلوکز انسولین، به کنترل وزن و قند خون کمک میکند. با وجود این تفاوت، هیچکدام از این مکانیسمها بهتنهایی به معنای اثر مستقیم ضدسرطانی نیستند.
چاقی با افزایش خطر چندین نوع سرطان ارتباط دارد. این فهرست شامل سرطان روده بزرگ، کبد، کلیه، پانکراس، رحم، پستان پس از یائسگی و مری است. این ارتباط احتمالا از مجموعهای از عوامل ایجاد میشود؛ مهمترین آنها التهاب مزمن، افزایش انسولین، اختلال در هورمونهای جنسی و تغییر بافت چربی است. بنابراین، داروهای لاغری ممکن است با کاهش وزن و اصلاح اختلالات متابولیک، برخی عوامل خطر سرطان را کاهش دهند. با این حال، کاهش عوامل خطر با پیشگیری قطعی از سرطان تفاوت دارد.
بر اساس شواهد فعلی، سماگلوتاید و تیرزپاتاید داروی ضدسرطان نیستند و برای از بین بردن سلولهای سرطانی یا درمان تومورها تایید نشدهاند. مطالعات مشاهدهای، مصرف داروهای GLP-1 را با بروز کمتر سرطانهای مرتبط با چاقی همراه دانستهاند. کاهش خطر نسبی در این مطالعات حدود ۷ تا ۳۰ درصد بوده است؛ اما این مطالعات نمیتوانند رابطه علت و معلولی را ثابت کنند. همچنین، کارآزماییهای موجود برای ارزیابی سرطان طراحی نشده و پیگیری کوتاهی داشتهاند. بنابراین، نتیجه علمی فعلی بیشتر بر نبود افزایش واضح خطر سرطان تمرکز دارد، نه اثبات اثر محافظتی قطعی.

بافت چربی اضافی فقط محل ذخیره انرژی نیست، بلکه اندامی فعال از نظر هورمونی و التهابی محسوب میشود. در چاقی، ترشح برخی مواد التهابی افزایش مییابد و حساسیت سلولها به انسولین کاهش پیدا میکند. بدن برای جبران این وضعیت، انسولین بیشتری تولید میکند و افزایش مزمن انسولین میتواند مسیرهای رشد و تکثیر سلولی را تحریک کند. در زنان، افزایش تبدیل هورمونهای آندروژنی به استروژن در بافت چربی نیز اهمیت دارد.
کاهش وزن پایدار میتواند با کاهش اندازه سلولهای چربی و تعدیل ترشح مواد التهابی، التهاب مزمن سطح پایین را کاهش دهد. این موضوع از نظر زیستی اهمیت دارد، التهاب مداوم میتواند به آسیب سلولی، تغییر در پاسخ ایمنی و تحریک تکثیر سلولی منجر شود. پژوهشگران کاهش وزن ناشی از اصلاح سبک زندگی را بررسی کردهاند. این مطالعات بهبود برخی شاخصهای التهابی و متابولیک را نشان دادهاند. میزان تاثیر این تغییرات بر بروز سرطان به نوع سرطان و مدت پیگیری وابسته است.
مقاومت به انسولین معمولا با افزایش سطح انسولین و گاهی افزایش فاکتور رشد شبهانسولینی نوع یک همراه است. این عوامل میتوانند برخی مسیرهای پیامرسانی مرتبط با رشد، بقا و تکثیر سلولی را فعال کنند. چاقی و دیابت نوع ۲ با التهاب، استرس اکسیداتیو و اختلال ایمنی همراه هستند؛ این عوامل ممکن است در ایجاد یا پیشرفت برخی سرطانها نقش داشته باشند.
اسپارتینا نوعی آمپول لاغری حاوی تیرزپاتاید است. این دارو با بهبود قند خون و کاهش وزن، این شرایط را تعدیل میکند؛ اما اثر ضدسرطانی آن مستقیم ثابت نشده است.
مطالعات مداخلات رژیمی و جراحی چاقی، پس از کاهش وزن عمدی کاهش زودهنگام بروز سرطان را نشان دادهاند. کاهش وزن پایدار و همراه با تغذیه مناسب و فعالیت بدنی سودمند است. این ترکیب میتواند بخشی از خطرات متابولیک مرتبط با سرطان را کاهش دهد. با این حال، مقدار کاهش وزن، مدت حفظ آن، سن، جنس، سابقه خانوادگی و نوع سرطان اهمیت دارند.
کاهش وزن دارویی نباید جایگزین غربالگریهای استاندارد مانند ماموگرافی، آزمایشهای مربوط به سرطان روده بزرگ یا ارزیابی دهانه رحم شود. حتی پس از کاهش وزن نیز عوامل ژنتیکی، محیطی و رفتاری میتوانند خطر سرطان را حفظ کنند.

اسپارتینا از طریق فعالسازی همزمان گیرندههای GLP-1 و GIP، اشتها و دریافت انرژی را کاهش میدهد و کاهش وزن میتواند فشار خون، قند خون، مقاومت به انسولین و چربی کبد را بهبود دهد؛ این عوامل با سلامت متابولیک و خطر برخی سرطانها ارتباط دارند.
با وجود این، کاهش وزن ایجادشده بهتنهایی نشان نمیدهد که دارو مستقیما از ایجاد تومور جلوگیری میکند. پیامدهای سرطان به پیگیریهای طولانیمدت نیاز دارند.
اسپارتینا با تحریک گیرندههای GIP و GLP-1، ترشح انسولین را وابسته به گلوکز افزایش و سطح گلوکاگون را کاهش میدهد. در نتیجه، کنترل قند خون بهتر میشود و در بسیاری از بیماران، سطح انسولین و مقاومت به انسولین نیز کاهش پیدا میکند. این تغییرات از نظر نظری میتوانند برخی محرکهای متابولیک رشد سلولی را کم کنند. با این حال، مدرک بالینی کافی برای ارتباط مستقیم کاهش قند خون یا انسولین با کاهش سرطان وجود ندارد. اثر متابولیک مطلوب، جایگزین شواهد ضدسرطانی نیست.
مطالعات بالینی نشان داد این داروها احتمالا اثر اندکی بر خطر سرطانهای مرتبط با چاقی دارند. برخی پژوهشگران احتمال میدهند کاهش وزن و اصلاح اختلالات متابولیک، در بلندمدت خطر این سرطانها را کم کند؛ اما این فرضیه هنوز به مطالعات طولانیمدت و دادههای واقعی گسترده نیاز دارد.
کارآزماییهای فعلی عمدتا برای بررسی دیابت و چاقی طراحی شدهاند، نه تعیین اثر دارو بر سرطان. بنابراین، تیرزپاتاید را باید دارویی متابولیک دانست، نه دارویی با اثر پیشگیرانه اثباتشده بر سرطان.

چاقی، بهخصوص پس از یائسگی، با افزایش خطر سرطان پستان ارتباط دارد. یکی از دلایل احتمالی، تولید بیشتر استروژن در بافت چربی و همراهی چاقی با التهاب و مقاومت به انسولین است. کاهش وزن و فعالیت بدنی میتوانند برخی عوامل خطر را بهبود دهند.
چاقی، کمتحرکی، دیابت نوع ۲ و رژیم غذایی نامناسب از عوامل مرتبط با افزایش خطر سرطان روده بزرگ هستند. کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی، مصرف فیبر کافی و محدودکردن گوشتهای فرآوریشده، راهکارهای شناختهشدهتری برای کاهش خطر محسوب میشوند.
در یک مطالعه، مصرف داروهای دستهی GLP-1 با دوز مشخص با کاهش موارد ابتلا به سرطان روده بزرگ همراه بوده است؛ اما این نتیجه هنوز ثابت نمیکند که خودِ دارو مستقیماً مانع از ابتلا شده باشد. در بررسی دیگری نیز مشاهده شد که داروی تیرزپاتاید رشد این تومورها را در موشها مهار میکند، اما نتایج آزمایشگاهی روی حیوانات را نمیتوان مستقیماً به انسان نسبت داد. بنابراین، مصرف این داروها جایگزین روشهای استاندارد پیشگیری نیست و غربالگری منظم سرطان روده بزرگ باید طبق سن و عوامل خطر هر فرد ادامه یابد.
چاقی و دیابت نوع ۲ از عوامل مهم بیماری کبد چرب متابولیک هستند. در برخی افراد، این بیماری میتواند به التهاب کبد، فیبروز، سیروز و در مواردی سرطان کبد پیشرفت کند. کاهش وزن، حتی در حد متوسط، ممکن است چربی کبد و التهاب را کاهش دهد. اسپارتینا بهعنوان آمپول لاغری برای افراد مبتلا به کبد چرب با کمک به کاهش وزن و بهبود کنترل قند خون،شاخصهای متابولیک را بهتر میکند؛ با این حال، در پیگیری حدود ۱۷ ماهه، تفاوت چشمگیری میان مصرفکنندگان تیرزپاتاید و سماگلوتاید از نظر پیامدهای شدید کبدی دیده نشده است. بنابراین شواهد بالینی کافی برای ادعای پیشگیری مستقیم از سرطان کبد توسط این داروها وجود ندارد و پیگیری وضعیت سلامت کبد همچنان الزامی است.
چاقی با افزایش خطر سرطان آندومتر یا پوشش داخلی رحم ارتباط دارد .این ارتباط به افزایش استروژن، مقاومت به انسولین و التهاب مزمن مربوط است. درباره سرطان پانکراس، دیابت و چاقی هر دو از عوامل خطر یا بیماریهای همراه مهم محسوب میشوند؛ پانکراتیت را با نباید با سرطان پانکراس یکسان دانست. هرچند پانکراتیت مزمن یک عامل خطر شناختهشده این سرطان است آمپولهای لاغری ممکن است وضعیت متابولیک را بهتر کنند، ولی اثر پیشگیرانه مستقیم آنها بر این سرطانها اثبات نشده است. هرگونه درد شدید شکم یا کاهش وزن غیرعمدی نیازمند ارزیابی پزشکی است.

در مطالعات حیوانی، تیرزپاتاید در رتهای نر و ماده تومورهای سلول C تیروئید ایجاد کرده است. این اثر وابسته به دوز و مدت درمان بوده است. مشخص نیست این یافته تا چه اندازه به انسان قابل تعمیم است، زیرا ارتباط آن با انسان هنوز تعیین نشده است. بررسی نتایج ۱۵ کارآزمایی بالینی روی بیش از ۸۴ هزار شرکتکننده، افزایش قابلتوجهی در خطر بروز سرطان تیروئید را نشان نداده است. با وجود این، به دلیل پایین بودن سطح قطعیت شواهد علمی، نمیتوان احتمال افزایش خطر را بهطور کامل رد کرد. به همین علت، هشدارهای مربوط به تومورهای سلول C تیروئید همچنان در بروشور و راهنمای این داروها باقی مانده است.
برچسب دارویی تیرزپاتاید، دو مورد منع مصرف مهم دارد نخست سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیروئید و دوم سندرم نئوپلازی غدد درونریز چندگانه نوع ۲. این محدودیت به معنای اثبات سرطانزایی در انسان نیست، بلکه یک اقدام احتیاطی بر اساس یافتههای حیوانی است.
ارزش اندازهگیری روتین کلسیتونین یا سونوگرافی تیروئید برای تشخیص زودهنگام این سرطان نامشخص است. دلیل آن، ویژگی پایین این آزمون و خطر اقدامات تشخیصی غیرضروری است. وجود توده گردن، گرفتگی صدا یا دشواری بلع باید توسط پزشک بررسی شود.
تهوع، اسهال، کاهش اشتها، استفراغ، یبوست، سوءهاضمه و درد شکم از شایعترین عوارض اسپارتینا هستند. این علائم معمولا هنگام افزایش دوز بیشتر میشوند و باید با تنظیم تدریجی دوز و توجه به دریافت مایعات مدیریت شوند. پانکراتیت حاد نیز بهعنوان هشدار مهم در اطلاعات دارویی مطرح شده است؛ اما پانکراتیت به معنی سرطان پانکراس نیست. در صورت درد شدید و مداوم شکم باید فورا به پزشک مراجعه کرد. اگر پانکراتیت مطرح باشد، طبق برچسب رسمی دارو، قطع و درمان مناسب آغاز میشود.
بیمار مبتلا به سرطان ممکن است بهدلیل بیماری یا درمان، دچار کاهش اشتها، تهوع، سوءتغذیه و تحلیل عضلات شود. در چنین شرایطی، مصرف داروی کاهش وزن بدون هماهنگی با متخصص میتواند دریافت انرژی و پروتئین را بیشتر کاهش دهد. در برخی بیماران مبتلا به چاقی و دیابت، پزشک پس از بررسی وضعیت عمومی تصمیم میگیرد. او ممکن است درمان را ادامه دهد یا آغاز کند. تصمیمگیری باید بر اساس نوع سرطان، درمان همزمان، وزن، توده عضلانی، عملکرد کلیه و وضعیت تغذیه انجام شود.

دارویی که چاقی، قند خون بالا یا التهاب را بهبود دهد، در تئوری ممکن است خطر برخی سرطانها را کم کند؛ اما این موضوع با درمان سرطان تفاوت اساسی دارد. درمان سرطان نیازمند شواهد اختصاصی درباره اثر دارو بر تومور، بقای بیمار و کنترل بیماری است. اندیکاسیون ثبتشده تیرزپاتاید مدیریت دیابت نوع ۲ و وزن است، نه درمان سرطان. در حال حاضر، میتوان گفت اسپارتینا ممکن است از طریق کاهش وزن به سلامت متابولیک کمک کند، اما اثر مستقیم ضدسرطانی یا درمانی آن ثابت نشده است.
اسپارتینا دارویی است که باید زیرنظر پزشک مصرف شود و انتخاب آن باید بر اساس شاخص توده بدنی، بیماریهای همراه، داروهای همزمان و سابقه پزشکی انجام شود. افزایش سریع دوز، خرید فرآوردههای نامعتبر یا استفاده از داروی تجویزی برای فرد دیگر میتواند خطر عوارض را افزایش دهد. پزشک باید سابقه بیماری تیروئید، مشکلات گوارشی، بیماری پانکراس، بارداری، عملکرد کلیه و وضعیت تغذیه را بررسی کند. پایش عملکرد کلیه هنگام شروع و افزایش دوز اهمیت دارد. اسپارتینا نباید صرفا با هدف پیشگیری از سرطان یا بدون تشخیص چاقی و نیاز درمانی مصرف شود.
کاهش خطر سرطان به یک دارو وابسته نیست. حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم و مصرف سبزیجات، میوه، حبوبات و غلات کامل اهمیت دارد. محدودکردن گوشتهای فرآوریشده و پرهیز از دخانیات نیز خطر را کم میکند. خواب کافی، مصرف محدود الکل و واکسیناسیونهای مرتبط نیز اهمیت دارند، واکسن HPV و هپاتیت B در افراد واجد شرایط، توصیه می شود. واکسن HPV در کارآزماییها ضایعات پیشسرطانی دهانه رحم را کاهش داده است. واکسن هپاتیت B نیز با کاهش حدود ۶۵ درصدی بروز سرطان کبد همراه بوده است. آمپولهای لاغری در صورت نیاز میتوانند بخشی از برنامه درمان چاقی باشند، اما جایگزین سبک زندگی سالم و غربالگری سرطان نیستند.

اسپارتینا، حاوی تیرزپاتاید، یکی از داروهای تزریقی مورد استفاده در درمان چاقی و برخی اختلالات متابولیک است. این دارو با اثر بر گیرندههای GLP-1 و GIP، اشتها را کم میکند، افزایش سیری، کنترل قند خون و کاهش وزن نیز بهبود مییابد. از آنجا که چاقی و اختلالات متابولیک با افزایش خطر برخی سرطانها ارتباط دارند، اصلاح این عوامل از نظر سلامت عمومی اهمیت دارد.
پژوهشهای انجامشده درباره تیرزپاتاید احتمال کاهش خطر بعضی سرطانهای مرتبط با چاقی را مطرح کردهاند، با این حال، این یافتهها در برابر مخدوشگری، سوگیری پایش و پیگیری ناکافی آسیبپذیرند. بنابراین، نمیتوان بر اساس این یافتهها اسپارتینا را دارویی برای پیشگیری از سرطان معرفی کرد. این داروها باید فقط برای اندیکاسیونهای متابولیک تأییدشده تجویز شوند.
از آنجا که اسپارتینا یک داروی تزریقی تخصصی است، تهیه آن از مسیرهای معتبر اهمیت زیادی دارد. هنگام خرید باید به اصالت کالا، سلامت بستهبندی، تاریخ انقضا و رعایت زنجیره سرد توجه شود. دارو معمولا باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شود و نباید در معرض یخزدگی یا گرمای شدید قرار گیرد. شرایط نگهداری نادرست میتواند کیفیت و اثربخشی فرآورده را تحت تاثیر قرار دهد. پیش از مصرف، درباره حملونقل، نگهداری و نحوه تزریق با داروساز مشورت کنید.
قیمت اسپارتینا بر اساس ضوابط و مقررات مربوط به قیمتگذاری دارو در کشور تعیین میشود. تیرزپاتاید، بهعنوان ماده موثره این دارو، در مطالعات بالینی برای مدیریت وزن و بهبود برخی شاخصهای متابولیک بررسی شده است. تولید داخلی اسپارتینا توسط شرکت سیناژن (اولین و تنها شرکت داروسازی ایرانی دارندهی تاییدیه اتحادیه اروپا)، امکان دسترسی بیماران به دارویی مبتنی بر این ماده موثره را فراهم کرده است. با این حال، مناسببودن اسپارتینا برای هر فرد باید بر اساس شاخص توده بدنی، بیماریهای زمینهای، داروهای همزمان و نظر پزشک تعیین شود.
برای تهیه اسپارتینا، میتوانید تحت نظر پزشک، بهصورت حضوری به داروخانه مرکزی جمالزاده مراجعه کنید. داروسازان داروکده نیز آمادهاند اطلاعات لازم درباره موارد مصرف، عوارض احتمالی، هشدارهای مرتبط با تیروئید و پانکراس، شرایط نگهداری و تداخلات دارویی را در اختیار شما قرار دهند.
داروکده بهعنوان داروخانه آنلاین شناختهشده، تلاش میکند اطلاعات علمی و قابل اعتماد درباره داروهای کاهش وزن، سلامت متابولیک و ارتباط چاقی با بیماریهای مزمن ارائه دهد. در مجله داروکده، موضوعاتی مانند شواهد علمی مربوط به اسپارتینا (تیرزپاتاید)، محدودیتهای مطالعات موجود و نکات ایمنی مصرف این داروها بررسی میشوند. لازم است توجه داشته باشید که هیچ داروی لاغری جایگزین غربالگری سرطان، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی یا درمانهای تخصصی سرطان نیست.
تیم داروسازان و کارشناسان تغذیه داروکده از طریق مشاوره تخصصی تلفنی و آنلاین، آماده پاسخگویی به پرسشهای شما درباره اسپارتینا، تیرزپاتاید، عوارض احتمالی، موارد منع مصرف و نقش کاهش وزن در سلامت متابولیک هستند. اگر درباره ارتباط آمپولهای لاغری با سرطان، هشدار مربوط به سرطان مدولاری تیروئید، مصرف این داروها در افراد مبتلا به سرطان یا شرایط مناسب نگهداری اسپارتینا پرسشی دارید، میتوانید آن را در بخش دیدگاههای همین صفحه مطرح کنید تا کارشناسان داروکده راهنماییهای لازم را ارائه دهند.
:References
The Novel Dual GIP and GLP-1 Receptor Agonist Tirzepatide Attenuates Colon Cancer Development by Regulating Glucose Metabolism
GLP-1 receptor agonists and cancer: current clinical evidence and translational opportunities for preclinical research
U.S. Food and Drug Administration. Prescribing Information for Wegovy and Zepbound
Centers for Disease Control and Prevention. Obesity and Cancer
World Health Organization. Obesity, overweight and noncommunicable diseases
National Cancer Institute. Obesity and Cancer Risk
Tirzepatide and Cancer Risk in Individuals with and without Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis
Weight loss interventions and obesity-associated cancers in people with type 2 diabetes and overweight/obesity: A real-world observational study
پرسش و پاسخ
ثبت دیدگاه
پیام به صورت ناشناس ثبت گردد
پیام به صورت خصوصی ثبت گردد
منابع:
مقالات مرتبط
مجله داروکده یک مجله اینترنتی است که شما را در امر آشنایی، تهیه و مصرف صحیح محصولات سلامت محور یاری میرساند.
استفاده از مطالب مجله داروکده فقط برای مقاصد غیرتجاری و با ذکر منبع و درج لینک بلامانع است . کلیه حقوق این مجله به وب سایت داروکده تعلق دارد