عوارض قرص ویتامین ب1 300

ویتامین ب۱ (تیامین)، که با دوزها و نام‌های تجاری مختلف به‌صورت قرص ویتامین ب۱ ۳۰۰ نیز عرضه می‌شود، یکی از ویتامین‌های محلول در آب ضروری است که نقشی حیاتی در متابولیسم انرژی، به‌ویژه در تبدیل کربوهیدرات‌ها به انرژی، و همچنین در عملکرد صحیح سیستم عصبی ایفا می‌کند.

دوزهای بالا مانند ۳۰۰ میلی‌گرم در روز اغلب برای درمان یا جلوگیری از کمبود تیامین، به‌خصوص در افراد با ریسک بالا مانند بیماران دیابتی، افراد با سوءتغذیه شدید، یا مصرف‌کنندگان مزمن الکل تجویز می‌گردد. از آنجایی که تیامین یک ویتامین محلول در آب است، عموما ایمنی بالایی دارد و مقادیر اضافی آن به‌راحتی از طریق ادرار دفع می‌شود.

با این حال، همانند هر دارو یا مکمل دیگری، مصرف دوزهای بالا می‌تواند با عوارض جانبی و نگرانی‌های خاصی همراه باشد که نیازمند بررسی دقیق علمی هستند. هدف از این مقاله، ارائه یک بررسی جامع از عوارض ب1 300 با استناد به شواهد و منابع علمی معتبر است.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• قرص ویتامین ب ۱ ۳۰۰ برای چیست؟
• عوارض B1 300 و واکنش‌های حساسیتی
• تاثیر ویتامین ب ۱-۳۰۰ بر فشار خون و سیستم قلبی-عروقی
• ارتباط ویتامین ب ۱ و لاغری (اثر بر وزن بدن)
• ویتامین ب1-300 در بارداری

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه

قرص ویتامین ب ۱ ۳۰۰ برای چیست؟

تیامین یا ویتامین B1 یک ویتامین محلول در آب است که نقش مهمی در متابولیسم و سوخت و ساز انرژی دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد این ویتامین، مقاله "همه چیز درباره ویتامین B1 یا تیامین" تالیف و ترجمه دکتر الهه عبدالهی (دکتر داروساز) را مطالعه نمایید.

ویتامین ب1-300 یک دوز درمانی بالا از تیامین است و به‌طور عمده برای درمان کمبود شدید تیامین یا جلوگیری از کمبود در جمعیت‌های پرخطر تجویز می‌شود، و نه برای مصرف روزانه عمومی. موارد کلیدی مصرف این دوز بالا عبارتند از:

درمان بیماری‌های ناشی از کمبود تیامین:

مهمترین کاربرد قرص B1-300 درمان بیماری‌های عصبی و قلبی ناشی از کمبود تیامین مانند بری‌بری (با علائم نوروپاتی محیطی یا درگیری قلبی-عروقی شدید) و سندرم ورنیکه-کورساکوف است. این سندرم به‌ویژه در افراد با سوءمصرف مزمن الکل یا سوءتغذیه شدید رخ می‌دهد و با اختلالات شدید حافظه، گیجی، آتاکسی (عدم تعادل در راه رفتن) و درگیری چشم مشخص می‌شود.

دوز خوراکی ۳۰۰ میلی‌گرم، به‌خصوص پس از درمان اولیه تزریقی در موارد حاد، به‌عنوان دوز نگهدارنده برای اطمینان از جبران کامل کمبود و جلوگیری از عود تجویز می‌گردد.
 

پشتیبانی از متابولیسم در شرایط پرخطر:

عوارض قرص ب1 300 در این موارد در مقایسه با فواید آن بسیار اندک است. تیامین برای عملکرد صحیح سیستم عصبی و متابولیسم انرژی ضروری است، و دوز بالا در بیمارانی که جذب مواد مغذی در آن‌ها مختل شده است، ضروری می‌شود.

این گروه‌ها شامل افراد مبتلا به دیابت (که اغلب سطوح تیامین پایینی دارند و مصرف مکمل ویتامین ب ۱-۳۰۰ می‌تواند به کاهش عوارض عروقی و نوروپاتی دیابتی کمک کند)، افرادی که جراحی باریاتریک (کاهش وزن) انجام داده‌اند، بیماران مبتلا به سندرم سوء جذب یا تهوع و استفراغ شدید دوران بارداری (هایپرامزیس گراویداروم)، و بیماران تحت همودیالیز هستند.

در این شرایط، ویتامین B1.300 به‌عنوان یک دوز درمانی برای تامین نیاز بالای بدن یا جبران جذب ناکافی، تجویز می‌شود. همچنین این دوز به حفظ سلامت قلب و مقابله با علائم خستگی و ضعف ناشی از اختلال متابولیسم انرژی در سلول‌ها کمک می‌کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد موارد مصرف قرص ویتامین ب1 300، به مقاله "قرص ویتامین ب ۱ ۳۰۰ برای چیست؟" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، مراجعه نمایید.
 

عوارض B1 300 و واکنش‌های حساسیتی

به‌طور کلی، تیامین خوراکی حتی در دوزهای بالا مانند ۳۰۰ میلی‌گرم، به‌خوبی تحمل می‌شود و بسیاری از مراجع علمی، از جمله موسسه ملی سلامت آمریکا (NIH)، هیچ حد بالایی برای مصرف (Upper Limit) آن تعیین نکرده‌اند، چرا که شواهد کافی برای مسمومیت ناشی از دوزهای بالای خوراکی در افراد سالم وجود ندارد. با این حال، برخی عوارض مصرف زیاد ویتامین B1 300 به‌صورت نادر یا خفیف ممکن است رخ دهد، که عبارتند از:

عوارض گوارشی:

این موارد شایع‌ترین عوارض جانبی ویتامین ب1 300 هستند و ممکن است شامل تهوع، دل‌پیچه یا درد معده و اسهال باشند. این عوارض B1 300 معمولا خفیف بوده و با مصرف قرص همراه غذا یا میان‌وعده کاهش می‌یابند.
 

واکنش‌های آلرژیک (حساسیتی):

اگرچه بسیار نادر است، اما ممکن است واکنش‌های حساسیتی به فرم سنتتیک تیامین (مانند تیامین هیدروکلراید) یا در موارد تزریقی رخ دهد.

این واکنش‌ها شامل خارش، کهیر، احساس گرما، تعریق، بی‌قراری، یا در موارد شدیدتر، آنژیوادم (تورم شدید)، تنگی نفس (احساس گرفتگی گلو) و شوک آنافیلاکتیک (واکنش آلرژیک جدی که می‌تواند منجر به کلاپس و مرگ شود) می‌شود.

به‌طور کلی عوارض قرص ویتامین ب1 300 در مصرف خوراکی بسیار کمتر از تزریقی گزارش شده‌اند.
 

تاثیر ویتامین ب ۱-۳۰۰ بر فشار خون و سیستم قلبی-عروقی

ویتامین ب ۳۰۰ و فشار خون موضوعی است که تحقیقات در مورد آن در حال انجام است. کمبود تیامین (بر‌ی‌بری) می‌تواند باعث اختلالات قلبی-عروقی، از جمله کاهش برون‌ده قلبی، افزایش ضربان قلب و در نتیجه افت فشار خون (هیپوتانسیون) و ادم ریوی شود.

در مقابل، مطالعات بالینی محدودی که بر روی افراد مبتلا به هایپرگلایسمی (قند خون بالا) انجام شده، نشان داده‌اند که دریافت مکمل‌ ویتامین ب1 با دوز بالا (مانند ۳۰۰ میلی‌گرم در روز) می‌تواند اثرات مفیدی بر فشار خون داشته باشد و منجر به کاهش معنی‌دار فشار خون دیاستولی و یک روند کاهشی در فشار خون سیستولی شود.

این اثر احتمالا به‌دلیل نقش تیامین در بهبود عملکرد اندوتلیال (بافت پوششی رگ‌ها) و کاهش آسیب‌های عروقی مرتبط با دیابت است. بنابراین، شواهد موجود نه‌تنها عوارض جانبی قرص ویتامین B1 300 بر افزایش فشار خون را تایید نمی‌کند، بلکه ممکن است در برخی گروه‌های پرخطر، اثر کاهندگی یا محافظتی داشته باشد.
 

ارتباط ویتامین ب ۱ و لاغری (اثر بر وزن بدن)

مسئله‌ای که اغلب مطرح می‌شود این است که ویتامین ب 300 چاق کننده است؟ تیامین در فرآیند تبدیل غذا به انرژی نقش اساسی دارد. کمبود تیامین باعث کاهش شدید اشتها (آنورکسی) و کاهش وزن قابل توجه می‌شود، زیرا متابولیسم و اشتها مختل می‌گردد.

وقتی فردی با کمبود تیامین (که اغلب با علائمی مانند خستگی و بی‌اشتهایی همراه است) شروع به مصرف مکمل می‌کند، بازیابی سطوح نرمال تیامین باعث بهبود اشتها و بازگشت به وزن طبیعی بدن می‌شود. این بازگشت به وزن طبیعی نباید به‌عنوان یکی از عوارض مصرف قرص ویتامین ب1 300 یا چاق‌کننده بودن آن تلقی شود، بلکه نشان‌دهنده بهبود وضعیت تغذیه‌ای و متابولیسم است.

در افراد با سطوح کافی تیامین، شواهد علمی قوی مبنی بر اینکه مصرف قرص ویتامین ب1 300 منجر به افزایش وزن فراتر از حد طبیعی شود، وجود ندارد. همچنین برخی تحقیقات حیوانی نشان داده‌اند که دوز بالای تیامین می‌تواند با تنظیم میکروبیوتای روده به بهبود چاقی ناشی از رژیم غذایی پرچرب کمک کند، که نشان می‌دهد ارتباط ویتامین ب ۱ و لاغری ممکن است در جهت حمایت از سلامت متابولیسم باشد.

ویتامین ب1-300 در بارداری

سوال مهم دیگر در مورد عوارض قرص ویتامین ب1 300 در بارداری است. تیامین یک ماده مغذی ضروری در دوران بارداری است و نیاز به آن در این دوره افزایش می‌یابد. کمبود تیامین در بارداری می‌تواند خطرات جدی برای مادر و جنین (مانند سندرم ورنیکه در مادر یا بری‌بری مادرزادی در نوزاد) به‌همراه داشته باشد.

عموما مصرف دوزهای نرمال تیامین در دوران بارداری ایمن است. با این حال، توصیه می‌شود مصرف دوزهای بالا، مانند ۳۰۰ میلی‌گرم، تنها تحت نظارت و تجویز پزشک انجام شود. در مواردی که مادر دچار کمبود شدید تیامین یا حالت تهوع و استفراغ شدید دوران بارداری (هایپرامزیس گراویداروم) باشد، پزشک ممکن است برای درمان یا جلوگیری از عوارض جدی، دوز بالای تیامین را تجویز کند.

شواهد علمی نشان می‌دهند که تیامین از جفت عبور کرده و وارد شیر مادر می‌شود، اما هیچ عارضه جانبی خاصی برای نوزادان ناشی از مصرف دوزهای نرمال تا نسبتا بالای مادر گزارش نشده است.

سخن پایانی

در این مقاله به بررسی خواص و عوارض ویتامین ب1 300 با تکیه بر شواهد علمی پرداختیم. به‌طور خلاصه، تیامین در دوز خوراکی ۳۰۰ میلی‌گرم، یک مکمل ایمن محسوب می‌شود و عوارض جدی (مانند واکنش‌های آنافیلاکتیک) بسیار نادر هستند و بیشتر با مصرف تزریقی گزارش شده‌اند.

شایع‌ترین عوارض ب1 300، مشکلات خفیف گوارشی است. همچنین، برخلاف تصور عمومی، شواهد نشان می‌دهد که این مکمل نه‌تنها چاق‌کننده نیست، بلکه می‌تواند به بازگشت وزن طبیعی کمک کرده و در برخی شرایط تاثیر مثبتی بر فشار خون در افراد هایپرگلایسمیک داشته باشد.

با توجه به ماهیت محلول در آب تیامین و دفع سریع آن از بدن، مسمومیت ناشی از مصرف خوراکی آن بسیار بعید است. با این حال، تاکید می‌شود که مصرف دوزهای بالای ویتامین ب1 300، به‌خصوص در شرایط خاص مانند بارداری، باید همواره با تشخیص و تجویز پزشک متخصص و بر اساس نیاز فردی صورت گیرد تا از مصرف بی‌رویه و مواجهه با عوارض جانبی احتمالی جلوگیری شود. ارزیابی دقیق وضعیت بالینی و وجود کمبود تیامین، اساس منطقی تجویز این مکمل است.

انواع قرص ویتامین ب1 با تضمین اصالت و کیفیت کالا در داروخانه آنلاین داروکده موجود است. داروخانه آنلاین داروکده به‌عنوان نخستین داروخانه آنلاین کشور، یک بستر جامع و مطمئن برای دسترسی به تمامی محصولات سلامت‌محور غیر دارویی ایجاد کرده است.

- ضمانت اعتبار و اصالت

بالاترین سطح اطمینان برای خرید انواع محصولات داروخانه‌ای به‌دلیل:

• داشتن مجوز رسمی: فعالیت داروکده با مجوز رسمی از معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام می‌شود.
• اعتبار: دارا بودن نماد اعتماد الکترونیکی پنج‌ستاره از وزارت صنعت، معدن و تجارت، نشانگر تعهد داروکده به شفافیت و امنیت در ارائه خدمات است.
   

- پشتیبانی علمی و مشاوره تخصصی

تعهد داروکده به ارتقای آگاهی و سلامت، از طریق دو کانال اصلی دنبال می‌شود:

• مجله علمی داروکده: مجله داروکده با پشتوانه دانش تخصصی داروسازان و کارشناسان ارشد تغذیه، مقالات علمی را بر اساس پژوهش‌های روز جهانی منتشر می‌کند. محتوای این مجله راهنمایی کاربردی برای انتخاب‌های هوشمندانه و ارتقای کیفیت زندگی مخاطبین فراهم می‌آورد.
• خدمات مشاوره: با استفاده از خدمات مشاوره آنلاین و تلفنی داروکده، شما می‌توانید در هر زمان به متخصصین ما دسترسی داشته باشید. تیم ما آماده پاسخگویی سریع و دقیق به سوالات شماست و این ارتباط مستقیم، پلی به سوی تصمیم‌گیری‌های آگاهانه برای سلامتی است.
   

- دعوت به مشارکت برای بهبود خدمات

دیدگاه‌ها و پیشنهادات ارزشمند شما برای ما حیاتی است. با ثبت نظرات خود، ما را در مسیر بهبود مستمر خدمات و عمل به رسالت‌مان در ارتقای سلامت جامعه یاری نمایید. همچنین در صورت داشتن سوال و یا نیاز به مشاوره، می‌توانید پیام خود را در بخش مربوطه در همین صفحه، ثبت نمایید.
 

منابع:

 Serra M, Mollace R, Ritorto G, et al. A Systematic Review of Thiamine Supplementation in Improving Diabetes and Its Related Cardiovascular Dysfunction. Int J Mol Sci. 2025;26(9):3932. Published 2025 Apr 22. doi:10.3390/ijms26093932

 Martel JL, Doshi H, Sina RE, et al. Vitamin B1 (Thiamine) [Updated 2024 Jan 31]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan

 Side effects of thiamine. Page last reviewed: 9 February 2023. NHS website

 Eric K.C. Wong, Justin Y. Lee, Justin Chow, Patricia Power, Laura Jin, Darryl P. Leong, Lawrence Mbuagbaw, Sabina Keen, Haroon Yousuf, Christopher Patterson, Sharon Straus, Catherine Demers. High-Dose Thiamine Supplementation in Older Patients With Heart Failure: A Pilot Randomized Controlled Crossover Trial (THIAMINE-HF). CJC Open, Volume 4, Issue 6, 2022, Pages 532-539, ISSN 2589-790X,

 National Institutes of Health (NIH). Thiamin Fact Sheet for Health Professionals. Updated: February 9, 2023

 Wiley KD, Gupta M. Vitamin B1 (Thiamine) Deficiency. [Updated 2023 Jul 17]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan

 Alaei-Shahmiri F, Soares MJ, Zhao Y, Sherriff J. The impact of thiamine supplementation on blood pressure, serum lipids and C-reactive protein in individuals with hyperglycemia: a randomised, double-blind cross-over trial. Diabetes Metab Syndr. 2015;9(4):213-217. doi:10.1016/j.dsx.2015.04.014

 Xia Y, Wang L, Qiu Y, Ge W. High-dose thiamine supplementation ameliorates obesity induced by a high-fat and high-fructose diet in mice by reshaping gut microbiota. Front Nutr. 2025;12:1532581. Published 2025 Feb 7. doi:10.3389/fnut.2025.1532581

 National Institutes of Health (NIH). Pregnancy, breastfeeding and fertility while taking thiamine. Page last reviewed: 9 February 2023