عوارض قرص چای سبز: هر آنچه باید قبل از مصرف بدانید

چای سبز یکی از قدیمی‌ترین نوشیدنی‌های گیاهی در فرهنگ‌های آسیایی است که به‌واسطه‌ ترکیبات فعال خود، در سال‌های اخیر توجه فراوانی در سراسر جهان به‌ویژه در حوزه‌ی سلامت و تغذیه به دست آورده است.

این گیاه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها، کاتچین‌ها و آمینواسیدهایی است که اثرات مفیدی همچون کاهش استرس اکسیداتیو، بهبود سلامت قلب و کمک به کنترل وزن را به آن نسبت داده‌اند.

محبوبیت روزافزون چای سبز باعث شده است که فرآورده‌های متنوعی از آن شامل چای دم‌کرده، پودرها و به‌ویژه مکمل‌ها و قرص‌های عصاره چای سبز در بازار جهانی عرضه شوند.

با وجود تمامی فواید مطرح‌شده، باید توجه داشت که مصرف هر ترکیب گیاهی یا دارویی در کنار اثرات مثبت، می‌تواند پیامدهای منفی نیز به همراه داشته باشد. به‌ویژه مصرف قرص‌ چای سبز، به دلیل غلظت بالای ترکیبات فعال، ممکن است عوارض جدی‌تری نسبت به مصرف نوشیدنی طبیعی ایجاد کند.

در این مقاله به طور تخصصی به این موضوع می پردازیم که عوارض قرص چای سبز چیست، تا پس از بررسی تمام جوانب، تصمیم به مصرف آن بگیرید.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• چای سبز چیست؟
• ترکیبات فعال چای سبز و فواید آن
• آیا قرص چای سبز عوارض دارد؟
• عوارض قرص چای سبز چیست؟
• تداخلات دارویی قرص چای سبز

مدت زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

چای سبز چیست؟

چای سبز یکی از قدیمی‌ترین نوشیدنی‌های گیاهی است که تاریخچه مصرف آن به چین باستان برمی‌گردد. در شرق آسیا، چای سبز نه‌تنها یک نوشیدنی روزمره بلکه بخشی از فلسفه زندگی و سلامت بوده است. ژاپنی‌ها آن را نماد آرامش و تمرکز می‌دانستند و راهبان بودایی برای افزایش بیداری ذهنی و تمرکز در مدیتیشن از آن استفاده می‌کردند. در چین، چای سبز به‌عنوان داروی طبیعی برای تقویت انرژی حیات و پیشگیری از بیماری‌ها شناخته می شده است.

امروزه با پیشرفت علم تغذیه و گسترش تجارت جهانی، چای سبز نه فقط به‌عنوان نوشیدنی سنتی، بلکه به‌عنوان یک محصول سلامت محور در قالب فرآورده های گیاهی و مکمل های غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

به همین دلیل، افزایش آگاهی عمومی درباره ترکیبات آنتی اکسیدان و تأثیر قرص چای سبز بر سلامت و پیشگیری از بیماری‌های مزمن اهمیت دارد.
 

ترکیبات فعال چای سبز و فواید آن

چای سبز سرشار از ترکیبات فعال زیستی است که هر کدام نقش مهمی در تأثیرات سلامتی بخش این نوشیدنی دارند. مهم‌ترین این ترکیبات عبارت‌اند از:

1. کاتچین‌ها: کاتچین‌ها نوعی پلی‌فنول هستند که قدرت آنتی‌اکسیدانی بسیار بالایی دارند. برجسته‌ترین کاتچین موجود در چای سبز اپی‌گالو‌کاتچین-۳-گالات (EGCG) است که بیشترین مطالعات علمی بر روی آن انجام شده است و دارای خواص زیر می باشد:

• کاهش استرس اکسیداتیو و پیشگیری از آسیب سلولی
• کاهش التهاب در بافت‌ها
• کمک به پیشگیری از بیماری‌های قلبی‌-عروقی با کاهش کلسترول بد (LDL)
• احتمال نقش در کاهش رشد سلول‌های سرطانی در مطالعات آزمایشگاهی
   

2. کافئین: چای سبز حاوی مقدار متوسطی کافئین (کمتر از قهوه و بیشتر از چای سیاه) است. کافئین محرک سیستم عصبی مرکزی است و باعث افزایش هوشیاری، کاهش خستگی و خواب آلودگی و بهبود عملکرد ورزشی (افزایش متابولیسم و چربی‌سوزی) می‌شود.
 

3. تانن‌ها: تانن‌ها ترکیبات قابض هستند که طعم گس چای سبز را ایجاد می‌کنند. با این وجود، دارای فواید زیر می باشند:

• اثرات ضدباکتریایی و ضدویروسی در دستگاه گوارش
• کمک به تنظیم فلور میکروبی روده
• خاصیت ضدالتهابی ملایم
   

4. اسیدهای آمینه: یکی از ترکیبات منحصر به فرد چای سبز ال-تئانین است که اثری آرام‌بخش بر سیستم عصبی دارد و بدین ترتیب در کاهش اضطراب و استرس، بهبود کیفیت خواب و افزایش تمرکز ذهنی بدون ایجاد بی‌قراری ناشی از کافئین، نقش ایفا می کند.

در نهایت، فواید چای سبز در مقایسه با چای سیاه را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• خواص آنتی‌اکسیدانی با کاهش استرس اکسیداتیو و پیشگیری از آسیب سلولی.
• سلامت قلب و عروق، کاهش کلسترول بد و بهبود گردش خون.
• کمک به لاغری و کنترل وزن با افزایش متابولیسم و بهبود چربی‌سوزی.
• تقویت مغز از طریق بهبود تمرکز و حافظه به دلیل ترکیب کافئین و ال-تئانین.
• سلامت دهان و دندان و کاهش بوی بد دهان به واسطه خاصیت ضدباکتریایی
• تنظیم قند خون با کمک به کاهش مقاومت به انسولین.
• سلامت کبد و محافظت نسبی از سلول های کبدی در مصرف متعادل
   

آیا قرص چای سبز عوارض دارد؟

چای سبز یکی از سالم‌ترین نوشیدنی‌های گیاهی به شمار می‌رود و مصرف متعادل آن برای اکثر افراد نه‌تنها خطری ندارد، بلکه می‌تواند فواید چشمگیری به همراه داشته باشد. با این حال، همانند بسیاری از مواد غذایی و گیاهی، مصرف بیش از حد یا استفاده نادرست از آن ممکن است منجر به بروز عوارض ناخواسته شود.

عوامل اصلی بروز عوارض عبارت‌اند از:

• دوز مصرفی بالا به‌ویژه در قالب مکمل‌ها و عصاره‌های تغلیظ شده
• شرایط خاص فردی مانند بارداری یا بیماری‌های زمینه‌ای کبدی، کلیوی، تیروئیدی و...
• تداخل با برخی داروها که می‌تواند اثرات دارویی را کاهش داده یا عوارض را تشدید کند.

به عبارت دیگر، قرص چای سبز به‌خودی‌خود مضر نیست؛ بلکه مصرف غیرمنطقی و افراطی آن است که عوارض بالقوه ایجاد می‌کند.
 

عوارض قرص چای سبز چیست؟

در این قسمت به طور کامل به عوارض مصرف زیاد قرص چای سبز و یا استفاده نابه جای آن اشاره می کنیم:
 

مشکلات گوارشی و اختلال در جذب مواد معدنی

قرص‌های چای سبز به ویژه عوارض چای سبز ناشتا به دلیل غلظت بالای پلی‌فنول‌ها و تانن‌ها می‌تواند مشکلات گوارشی ایجاد کند. عوارض چای سبز برای معده شامل تحریک مخاط معده، احساس تهوع، دل‌درد، اسهال یا یبوست است. این موارد به‌ویژه در افرادی با معده حساس، مبتلایان به زخم معده یا کسانی که دوزهای بالای مکمل را مصرف می‌کنند بیشتر بروز می‌کند.

از سوی دیگر، تانن‌های موجود در عصاره‌ چای سبز تمایل دارند با یون‌های معدنی به‌ویژه آهن غیرهِم پیوند برقرار کنند و مانع جذب آن در روده شوند. به همین دلیل، استفاده‌ طولانی‌مدت از قرص‌ چای سبز می‌تواند به بروز یا تشدید کم‌خونی فقر آهن منجر شود. کاهش جذب زینک و منیزیم نیز محتمل است و توصیه می شود با فاصله از آن ها استفاده شود.
 

مضرات چای سبز برای اعصاب

میزان کافئین موجود در قرص‌های عصاره‌ چای سبز به‌مراتب بالاتر و متراکم‌تر از نوشیدنی طبیعی است. این موضوع سبب می‌شود مصرف روزانه چند کپسول، معادل چندین فنجان چای پررنگ یا حتی قهوه‌ باشد.

در نتیجه دوزهای بالا در برخی افراد حساس به کافئین ممکن است پیامدهایی نظیر بی خوابی مزمن، افزایش بی قراری ذهنی، تپش قلب، بالا رفتن فشار خون و گاها سردرد به همراه داشته باشد.

هر چند، شدت این عوارض به تفاوت‌های ژنتیکی در متابولیسم کافئین نیز بستگی دارد. افرادی که متابولیزر آهسته هستند، حتی در دوزهای معمول نیز ممکن است واکنش‌های این چنین نشان دهند.
 

عوارض چای سبز برای کبد

یکی از مهم‌ترین و جدی‌ترین عوارض مصرف قرص‌های چای سبز در دوزهای غیراستاندارد، ایجاد سمیت و آسیب کبدی است. گزارش‌های بالینی متعددی نشان داده‌اند که ترکیب اصلی موجود در این مکمل‌ها، یعنی EGCG در دوز بالا اثر معکوس داشته و از طریق افزایش تولید رادیکال‌های آزاد در سلول‌های کبدی موجب نکروز یا التهاب شود.
 

عوارض چای سبز برای کلیه

از نظر کلیوی، مصرف زیاد قرص چای سبز، ممکن است دفع کلسیم از ادرار را افزایش دهد و احتمال تشکیل سنگ کلیه را بالا ببرد. همچنین در افراد دارای سابقه بیماری‌های کلیوی، بار اضافی ناشی از متابولیت‌های پلی‌فنولی می‌تواند عملکرد کلیه را مختل کند.
 

عوارض چای سبز در مشکلات تیروئیدی

دوزهای بالای EGCG موجود در مکمل‌های چای سبز می‌توانند فعالیت آنزیم تیروپراکسیداز (TPO) را مهار کنند. این آنزیم در سنتز هورمون‌های تیروئید نقش کلیدی دارد. در نتیجه، مصرف طولانی‌مدت یا دوز بالای مکمل‌ها ممکن است باعث کاهش تولید هورمون‌های تیروئیدی و ایجاد علائم کم‌کاری تیروئید شود. این مسئله در جوامعی با کمبود ید یا در بیماران مبتلا به اختلالات تیروئید اهمیت بیشتری دارد.
 

تداخلات دارویی قرص چای سبز

قرص‌های چای سبز به دلیل تراکم بالای ترکیبات فعال، پتانسیل بالایی برای ایجاد تداخل دارویی دارند:

• ویتامین K موجود در مکمل‌های چای سبز، با داروهای ضدانعقاد نظیر وارفارین تداخل داشته و می‌تواند اثر ضدانعقادی آن ها را کاهش داده و خطر تشکیل لخته را افزایش دهد.
• کافئین چای سبز می‌تواند اثر داروهای کاهنده فشار خون را خنثی کند و موجب افزایش فشار خون شود.
• ترکیب کافئین با داروهای ضدافسردگی و ضداضطراب می‌تواند اثرات محرک عصبی را تشدید کند و اضطراب و بی‌خوابی بیشتری به همراه داشته باشد.
• پلی‌فنول‌ها می‌توانند متابولیسم داروهای کبدی و داروهایی که توسط سیتوکروم P450 متابولیزه می‌شوند، تداخل ایجاد نماید.
   

احتیاط در مصرف قرص چای سبز

مصرف قرص‌های چای سبز در دوران بارداری و کودکان به صورت خودسرانه منع دارد و توصیه می شود که با مشورت و نظر پزشک استفاده گردد.

در نهایت، قرص چای سبز نباید به‌عنوان جایگزین بی‌خطر نوشیدنی چای سبز در نظر گرفته شوند و تنها در شرایط خاص و تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه باید مورد استفاده قرار گیرند. مصرف خودسرانه یا طولانی‌مدت آن‌ها می‌تواند پیامدهایی برای سلامت عمومی داشته باشد.
 

کلام آخر

مرور شواهد علمی نشان می‌دهد که فرآورده های چای سبز ضمن فراهم کردن فواید مشابه و گاها قوی تر در مقایسه با نوشیدنی سنتی آن، در صورت مصرف بی‌رویه و بدون آگاهی، می تواند برای دستگاه گوارش، کبد، کلیه، سیستم عصبی و حتی سلامت هورمونی عارضه به همراه دارد.

همچنین تداخلات دارویی و اثرات نامطلوب در دوران بارداری از جمله مواردی هستند که لزوم احتیاط در مصرف این مکمل‌ها را دوچندان می‌کنند.

چنانچه بعد از بررسی شرایط ویژه خود و موارد احتیاط درباره قرص چای سبز، تصمیم به خرید آن گرفتید، می توانید آن را با اطمینان خاطر از کیفیت، اصالت و سلامت، در میان محصولات کاهش وزن از داروکده تهیه نمایید.

داروخانه آنلاین داروکده، علاوه بر فراهم آوردن مجموعه متنوعی از مکمل های حاوی چای سبز موجود در بازار، به واسطه تیم علمی فعال خود که متشکل از متخصصان داروسازی و کارشناسان ارشد تغذیه است، به شما این فرصت را می دهد که طی تماس تلفنی رایگان، مشاوره های جامع و کاربردی انجام دهید و احتمال بروز عوارض جانبی ناخواسته را به حداقل برسانید.

در این مقاله نیز به عنوان بخشی از مجله علمی داروکده، تلاش نمودیم به صورت تخصصی عوارض قرص چای سبز را بررسی نماییم. امیدواریم این اطلاعات برای شما مفید و کاربردی بوده باشد و در صورت نیاز، برای پاسخ به سوالات بیشتر با ما در ارتباط باشید.