تلوژن افلوویوم: علت، علائم و درمان

روزانه هنگام شانه‌کردن یا حمام، ممکن است چند ده تار مو از دست داده باشید. اگر این ریزش موی ادامه‌دار باشد، موضوع ساده‌ای نیست؛ زیرا می‌تواند علت آن تلوژن افلوویوم (Telogen effluvium)  باشد: یک وضعیت شایع اما قابل‌درمان در ریزش مو. در این مقاله به‌طور علمی بررسی می‌کنیم:

• تلوژن افلوویوم چیست و چرا رخ می‌دهد؟
• چقدر طول می‌کشد و چه علائمی دارد؟
• چگونه از طریق تست‌ها تشخیص می‌دهیم؟
• درمان دارویی، تغذیه‌ای، حمایتی و مزمن آن چگونه است؟

هدف ما این است که با آگاهی کامل، قدم در مسیر درمان بگذارید و در زمینه مراقبت مو از منابع علمی مطمئن بهره‌مند شوید. اگر به‌دنبال راهکارهای واقعی برای جلوگیری از نازک شدن تار مو هستید، مطالعه این مقاله را ادامه دهید.
 

آنچه در این مقاله می خوانید:

• تلوژن افلوویوم چیست؟
• علل رایج تلوژن افلوویوم
• تشخیص تلوژن افلوویوم
• انواع تلوژن افلوویوم
• مدت زمان تلوژن افلوویوم
• درمان تلوژن افلوویوم
• تلوژن افلوویوم در گروه‌های خاص
• سوالات متداول درباره تلوژن افلوویوم

 مدت زمان تقریبی مطالعه: 7 دقیقه
 

تلوژن افلوویوم چیست؟

تلوژن افلوویوم یکی از شایع‌ترین انواع ریزش مو است که به‌صورت ناگهانی و پراکنده در سراسر پوست سر رخ می‌دهد. در این وضعیت، تعداد زیادی از موهای به‌جای مانده در فاز رشد، زودتر وارد فاز استراحت و ریزش می‌شوند. برای درک بهتر این اختلال، ابتدا باید با چرخه رشد طبیعی مو و نقش فاز تلوژن آشنا شویم.

- تعریف علمی و تفاوت با آناژن افلوویوم

تلوژن افلوویوم نوعی ریزش موی رایج است که در آن فاز استراحت مو (Telogen Phase) بیش از حد طولانی و تعداد موهای وارد فاز رشد (Anagen Phase) کاهش می‌یابد. بر خلاف آناژن افلوویوم که ناشی از آسیب مستقیم فولیکولی است، در تلوژن، فولیکول سالم باقی می‌ماند ولی رشد مختل می‌شود.
 

- چرخه رشد مو و نقش تلوژن

چرخه رشد موی طبیعی شامل سه فاز است:

• آناژن (رشد فعال)
• کاتاژن (فاز انتقال)
• تلوژن (استراحت و ریزش)

در تلوژن افلوویوم، موها بیش‌تر از حد معمول وارد فاز استراحت و ریزش می‌شوند، به‌ویژه پس از ضربه‌های فیزیولوژیک مانند: استرس شدید، زایمان، تب و … .
 

علل رایج تلوژن افلوویوم

تلوژن افلوویوم همیشه به‌صورت ناگهانی ظاهر نمی‌شود؛ بلکه اغلب، پاسخی به یک عامل استرس‌زای فیزیکی یا روانی است. شناخت دقیق این عوامل می‌تواند در پیشگیری، تشخیص به‌موقع و انتخاب درمان مؤثر نقش کلیدی داشته باشد. در ادامه، مهم‌ترین دلایل بروز این نوع ریزش مو را مرور می‌کنیم.

- استرس شدید و فشارهای روحی:

در مواجهه با اضطراب یا استرس‌های شدید، محور HPA فعال شده و چرخه رشد مو مختل می‌شود.
 

- زایمان یا کاهش وزن ناگهانی:

پس از زایمان یا رژیم شدید، تأخیر در ریزش مو رخ می‌دهد که معمولاً چند ماه بعد خود را نشان می‌دهد.
 

- کمبود مواد مغذی:

• کمبود آهن و فریتین
• کمبود ویتامین D و B کمپلکس
• برخی مکمل‌های زینک و بیوتین در کنار مکمل آهن در درمان مؤثر هستند.
   

- اختلالات تیروئید، تب بالا یا عفونت ویروسی:

بیماری‌هایی مانند پرکاری یا کم‌کاری تیروئید، تب بالا، کرونا یا دیگر ویروس‌ها می‌تواند تحریک کننده باشد.
 

- جراحی، بیهوشی عمومی یا قطع ناگهانی دارو:

پس از جراحی یا قطع ناگهانی داروها (مانند مکمل‌ها یا قرص‌های هورمونی)، موها ممکن است بعد از چند هفته بریزند.
 

- عوامل دیگر:

• ریزش موی منتشر (Diffuse Hair Loss) ناشی از بیماری‌های سیستمیک
• نازک شدن تار مو، ریزش با شانه نشان‌دهنده افزایش موهای تلوژن
• ریزش از کل سر و نازک شدن عمومی

تشخیص تلوژن افلوویوم

تشخیص دقیق تلوژن افلوویوم گام نخست در انتخاب مسیر درمان مؤثر است. از آنجا که این نوع ریزش مو به‌صورت پراکنده و بدون الگوی مشخص رخ می‌دهد، ممکن است با دیگر اختلالات اشتباه گرفته شود. برای تشخیص صحیح، ارزیابی بالینی، انجام تست‌های ساده و بررسی‌های آزمایشگاهی ضروری است. 

- تست کشش مو (Hair Pull Test):

با گرفتن حدود ۳۰ تار مو بین دو دست، اگر بیش از ۵-۶ تار مو بیرون بیاید، تست مثبت است. نشان‌دهنده ریزش فعال تلوژن است.
 

- تریکوگرام و بیوپسی پوست سر:

برای بررسی نسبت فازهای آناژن/تلوژن و بررسی الگوی ریزش مو.
 

- آزمایش‌های خونی:

• سطح آهن و فریتین
• تست عملکرد تیروئید (TSH, T3, T4)
• سرولوژی در صورت وجود تب/عفونت ویروسی
   

انواع تلوژن افلوویوم

تلوژن افلوویوم تنها یک نوع ندارد، بلکه بسته به مدت زمان، شدت و علت زمینه‌ای به شکل‌های مختلفی بروز می‌کند. شناخت انواع این اختلال به درک بهتر سیر بیماری و انتخاب درمان مناسب کمک می‌کند. در این بخش، با تفاوت‌های تلوژن افلوویوم حاد، مزمن و نوع وابسته به عوامل مشخص آشنا می‌شویم.

• حاد (Acute): ریزش شدید برای مدت کوتاه (تا ۶ ماه)
• مزمن (Chronic): ریزش بیش از ۶ ماه ادامه داشته باشد
• تابع عاملی خاص: ناشی از زایمان، تب، اختلالات تغذیه‌ای یا قطع دارو
• ریزش موی ابرو نیز ممکن است در تلوژن افلوویوم رخ دهد، نه فقط سر!
   

مدت زمان تلوژن افلوویوم

یکی از پرتکرارترین پرسش‌ها درباره تلوژن افلوویوم، مدت‌زمان ادامه‌دار بودن این ریزش مو است. پاسخ به این سؤال به نوع افلوویوم و علت بروز آن بستگی دارد. در این بخش، تفاوت میان انواع حاد و مزمن تلوژن افلوویوم را بررسی می‌کنیم و به شما می‌گوییم این روند معمولاً چقدر طول می‌کشد.

• تلوژن افلوویوم حاد: معمولاً ۳ تا ۶ ماه ادامه می‌یابد.
• تلوژن افلوویوم مزمن: بیش‌از ۶ ماه تا حتی چند سال طول می‌کشد.
   

درمان تلوژن افلوویوم

درمان تلوژن افلوویوم وابسته به شناسایی دقیق علت زمینه‌ای آن است. از مکمل‌های تغذیه‌ای تا داروهای موضعی مانند ماینوکسیدیل، روش‌های مختلفی برای کنترل و بازگرداندن رشد مو هستند. در این بخش، راهکارهای علمی، دارویی و حمایتی برای درمان این نوع ریزش مو را بررسی می‌کنیم.

- درمان علت زمینه‌ای:

• اصلاح کمبود آهن و فریتین
• تنظیم عملکرد تیروئید
• مدیریت استرس و اضطراب
• پیگیری پس از زایمان
   

- درمان‌های دارویی و مکملی:

• مکمل آهن برای ریزش مو
• مکمل زینک و بیوتین برای تقویت مو
• ویتامین D و B کمپلکس
• در برخی موارد: قرص برای تلوژن افلوویوم (با تجویز پزشک)
   

- ماینوکسیدیل (Minoxidil):

• استفاده موضعی تحت عنوان درمان حمایتی
• تلوژن افلوویوم + ماینوکسیدیل می‌تواند بازگرداندن فاز آناژن را تسهیل کند.
   

- درمان حمایتی و تغذیه‌ای:

• رژیم غذایی متعادل با منابع آهن، زینک، پروتئین
• محافظت از مو در برابر حرارت و مواد شیمیایی
• استفاده از شامپوها و مکمل‌های تقویت‌کننده پوست سر
   

- صبر و پیگیری طولانی‌مدت:

موها چرخه‌ای رشد می‌کنند؛ برای مشاهده بهبودی، باید چند ماه صبر کرد و درمان را ادامه داد.
 

تلوژن افلوویوم در گروه‌های خاص

تلوژن افلوویوم می‌تواند در گروه‌های خاص مانند کودکان، زنان پس از زایمان یا افراد مبتلا به ریزش موی مزمن با ویژگی‌های متفاوتی ظاهر شود. در این افراد، تشخیص و درمان نیازمند دقت بیشتر و گاه رویکردهای اختصاصی است. در ادامه با نمودهای ویژه این اختلال در گروه‌های خاص آشنا می‌شویم.

- کودکان:

ممکن است به‌دلیل تب یا استرس رخ دهد، درمان مشابه بزرگسالان است.
 

- پس از زایمان:

ریزش ۲-۴ ماه بعد از زایمان، اغلب گذرا است و البته پیگیری آهن و تغذیه اهمیت دارد.
 

- مزمن:

اگر بیش از ۶ ماه طول بکشد یا بدون علت واضح باشد، توجه به اقدامات تشخیصی دقیق ضروری است.

برای مطالعه بیشتر درباره مکمل‌ها و تغذیه مناسب مو، توصیه می‌کنیم این منابع را بررسی کنید:

• آمپول بیوتین و بپانتین و درمان ریزش مو
• 17 علت اصلی ریزش مو
• قوی ترین مکمل برای جلوگیری از ریزش مو و رشد مجدد
   

سوالات متداول درباره تلوژن افلوویوم

در پایان این مقاله، ممکن است هنوز سؤالاتی ذهن شما را درگیر کرده باشد. به همین دلیل، در این بخش به رایج‌ترین پرسش‌های کاربران درباره تلوژن افلوویوم پاسخ داده‌ایم. پاسخ‌ها کوتاه، علمی و کاربردی هستند تا مسیر تصمیم‌گیری و درمان برای شما روشن‌تر شود.

1. تلوژن افلوویوم چیست؟

ریزش پراکنده مو به‌دلیل بیش‌تر شدن تعداد موهای در فاز تلوژن که در بیشتر مواقع، گذرا است.

2. مدت زمان تلوژن افلوویوم چقدر است؟

در موارد حاد ۳ تا ۶ ماه و در مزمن بیش از ۶ ماه ادامه می‌یابد.

3. آیا تلوژن افلوویوم درمان دارد؟

بله؛ با تشخیص علت، مکمل‌ها (آهن، زینک، بیوتین)، ماینوکسیدیل و پیگیری تغذیه می‌توان درمان کرد.

4. آیا قرص یا ماینوکسیدیل در درمان تلوژن افلوویوم موثر است؟

ماینوکسیدیل موضعی کمک‌کننده است. قرص‌های مکمل نیز باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.
 

سخن آخر تیم علمی داروکده

تلوژن افلوویوم یک‌ وضعیت شایع منتج به ریزش موی پراکنده و نازک‌شدن تار مو است که علل متنوعی دارد؛ از استرس و کمبود ترکیبات مغذی تا بیماری یا تغییرات هورمونی. درمان آن نیازمند تشخیص دقیق، اصلاح سبک زندگی و اثربخشی مکمل‌ها یا داروها است. در بسیاری از موارد، بازگشت مو به شرایط نرمال چند ماه طول می‌کشد، اما نتیجه پایدار است اگر پیگیری و صبر کافی وجود داشته باشد.

کاربران در زمان خرید محصولات ضد ریزش و تقویت کننده مو به‌دنبال راهنمایی تخصصی و مطمئن هستند تا مطمئن شوند که از نظر ترکیبات، دوز و سازگاری انتخاب مناسب دارند. داروخانه آنلاین داروکده با ارائه پشتیبانی تلفنی رایگان به کمک کارشناسان مجرب، به کاربران کمک می کند تا بهترین انتخاب را داشته باشند. همچنین در کنار معرفی محصولات، اطلاعات دقیق درباره کارایی، عوارض، تداخل‌ها و نحوه مصرف صحیح آن ها ارائه می‌شود تا کاربر بتواند با امنیت و آگاهی کامل خرید کند.

در صورتی‌ که درباره محتوای این مقاله نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید سوالات خود را از طریق بخش پرسش و پاسخ همین صفحه مطرح کنید. کارشناسان ما در کوتاه‌ترین زمان پاسخ دقیق و تخصصی ارائه خواهند داد.