کدام داروها باعث خشکی بدن می‌شوند؟ بهترین روش‌های کاهش خشکی بدن ناشی از داروها

خشکی بدن یکی از عوارضی است که بسیاری از افراد هنگام مصرف برخی داروها تجربه می‌کنند. پوسته‌پوسته شدن پوست، خشکی لب‌ها، احساس تشنگی مداوم، خشکی چشم و دهان از جمله مواردی است که می‌تواند پس از شروع یک داروی جدید ظاهر شود. این مشکل معمولاً خطرناک نیست، اما اگر شدت بگیرد، کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شناخت علت، دانستن اینکه چه زمان‌هایی خشکی بدن طبیعی است و یادگیری روش‌های کاهش آن، کمک می‌کند فرد دوره مصرف دارو را با آرامش بیشتری طی کند.

فهرست

• خشکی بدن ناشی از دارو چیست؟
• کدام داروها باعث خشکی می‌شوند؟
• علائم خشکی بدن ناشی از دارو
• علائم خشکی بدن ناشی از دارو
• چرا داروها باعث خشکی بدن می‌شوند؟
• بهترین روش‌های کاهش خشکی بدن ناشی از داروها
• مکمل‌های تغذیه‌ای مؤثر در حفظ رطوبت پوست
• سوریاتیون؛ مکملی برای حفظ هیدراته بودن پوست
• چه زمانی خشکی بدن نگران‌کننده است؟

مدت زمان مطالعه: 10 دقیقه

خشکی بدن ناشی از دارو چیست؟

بعضی داروها می‌توانند تعادل طبیعی رطوبت بدن را بر هم بزنند. این اتفاق به‌طور کلی زمانی رخ می‌دهد که دارو روی میزان ترشح بزاق، تولید چربی طبیعی پوست، عملکرد غدد ترشح‌کننده اشک یا میزان دفع آب اثر بگذارد.

در نتیجه، بخش‌هایی از بدن که به رطوبت پیوسته نیاز دارند، مثل پوست، مخاط دهان، چشم‌ها و حتی دستگاه تنفسی، خشک‌تر از حالت معمول می‌شوند.

خشکی ناشی از دارو معمولاً موقت است و با سازگار شدن بدن کاهش پیدا می‌کند، اما در بعضی افراد ممکن است طولانی‌تر شود و نیاز به مدیریت دقیق‌تری داشته باشد.

کدام داروها باعث خشکی می‌شوند؟

به‌طور کلی، گروه‌های مشخصی از داروها ممکن است باعث خشکی بدن شوند؛ داروهایی که روی سیستم عصبی، غدد ترشح‌کننده مایعات، تعادل آب و الکترولیت، سوخت‌وساز چربی‌های پوست یا عملکرد رگ‌های خونی اثر می‌گذارند. همچنین برخی داروهایی که برای کنترل بیماری‌های پوستی، تنفسی یا فشار خون به کار می‌روند، می‌توانند رطوبت طبیعی بدن را کاهش دهند.

این مورد بیشتر یک عارضه جانبی معمول و شناخته‌شده است و لزوماً به معنای مشکل‌دار بودن دارو یا مصرف‌کننده نیست؛ صرفاً واکنشی طبیعی از سوی بدن است که با مدیریت درست قابل کنترل خواهد بود.

علائم خشکی بدن ناشی از دارو

در صورتی که در هفته‌های اخیر داروی جدیدی مصرف کرده‌اید و علامت‌های زیر ظاهر شده‌اند، احتمال دارد به‌طور مستقیم با همان دارو مرتبط باشند:

• تشنگی غیرمعمول یا خشکی دهان
• خشکی یا سوزش چشم
• خشکی شدید پوست
• پوسته‌پوسته شدن و خارش
• خشکی بینی یا احساس گرفتگی خشک
• کاهش ادرار یا تیره شدن رنگ آن
• سردرد و احساس خستگی
• ترک‌خوردگی لب‌ها

وجود یکی یا چند مورد از این علائم معمولاً جای نگرانی ندارد مگر اینکه شدت زیادی پیدا کنند.

چرا داروها باعث خشکی بدن می‌شوند؟

مکانیسم ایجاد خشکی بسته به نوع دارو متفاوت است، اما دلایل اصلی معمولاً یکی از این موارد است:

1. کاهش ترشح بزاق و مایعات مخاطی

برخی داروها فعالیت غدد ترشح‌کننده بزاق یا ترشحات بینی و دهان را کاهش می‌دهند.

2. کاهش تولید چربی محافظ پوست

پوست انسان یک لایه چربی طبیعی برای نگهداری آب دارد. اگر دارویی این سد چربی را کم کند، پوست به سرعت رطوبت خود را از دست می‌دهد.

3. افزایش دفع آب از بدن

بعضی داروها باعث افزایش ادرار یا تغییر در تعریق می‌شوند که در صورت جبران نشدن آب از طریق نوشیدن، خشکی ایجاد می‌شود.

4. تأثیر بر سیستم عصبی خودمختار

این سیستم کنترل‌کننده بزاق، اشک، عرق و بسیاری از عملکردهای خودکار بدن است؛ هر تغییری در آن می‌تواند خشکی ایجاد کند.

5. تغییر جریان خون در سطح پوست یا مخاط

در برخی افراد، داروها باعث انقباض رگ‌ها شده و در نتیجه رطوبت کمتری به سطح پوست یا مخاط می‌رسد.

بهترین روش‌های کاهش خشکی بدن ناشی از داروها

در ادامه، کاربردی‌ترین و اثبات‌شده‌ترین روش‌هایی مطرح شده که می‌توانند به کاهش این عارضه کمک کنند:

- نوشیدن آب به‌صورت منظم و نه یکباره

بهترین روش، نوشیدن آب در فواصل کم و مقدار مناسب است. نوشیدن ناگهانی حجم زیاد آب تأثیر ماندگاری ندارد.

- افزودن مواد غذایی مرطوب و آبدار به رژیم روزانه

میوه‌ها و سبزیجاتی مثل خیار، هندوانه، پرتقال، گوجه، کرفس و سوپ‌های رقیق از بهترین منابع طبیعی رطوبت هستند.

- استفاده از مرطوب‌کننده مناسب پوست

مرطوب‌کننده‌های حاوی سرامید، هیالورونیک‌اسید، گلیسرین یا اسکوالان، لایه محافظ پوست را تقویت کرده و از تبخیر رطوبت جلوگیری می‌کنند. هر فرد دارای پوست خشک یا چرب، باید از مرطوب‌کننده مناسب پوست خود استفاده کند. دقت داشته باشید که حتی پوست چرب هم می‌تواند دهیدراته باشد و نیاز به رطوب‌رسانی داشته باشد.

برای مشاهده مرطوب‌کننده مناسب پوست‌های خشک، اینجا کلیک کنید.

- کاهش مصرف کافئین، چای سیاه، قهوه و نمک

این مواد ادرارآور هستند و می‌توانند خشکی بدن را تشدید کنند.

- استفاده از دستگاه بخور یا رطوبت‌ساز

در فصل‌های سرد یا محیط‌های خشک، رطوبت‌ساز می‌تواند تأثیر چشمگیری روی خشکی پوست، بینی و چشم داشته باشد.

- مراقبت از لب‌ها و پوست‌های حساس

بالم لب و محصولات فاقد عطر و مواد مضر می‌توانند به لب‌ها کمک کنند که کمتر ترک بخورند یا پوسته بدهند.

- در صورت شدت، مشورت با پزشک

اگر خشکی بدن غیرقابل تحمل شد، پزشک می‌تواند دوز را کاهش دهد، فاصله مصرف را تغییر دهد یا در صورت نیاز دارو را جایگزین کند.

مکمل‌های تغذیه‌ای مؤثر در حفظ رطوبت پوست

در کنار تمام روش‌های بالا، برخی مکمل‌های تخصصی می‌توانند روند رطوبت‌رسانی به پوست و کاهش التهاب را تقویت کنند. یکی از مکمل‌هایی که در سال‌های اخیر در حوزه سلامت پوست مورد توجه قرار گرفته، سوریاتیون درمکس است.

سوریاتیون؛ مکملی برای حفظ هیدراته بودن پوست

سوریاتیون به‌عنوان یک مکمل تغذیه‌ای تخصصی برای سلامت پوست، از ترکیباتی مانند گلوتاتیون لیپوزومال و فیتوسرامید تشکیل شده است. این ترکیبات نقش مهمی در موارد زیر دارند:

• حفظ رطوبت طبیعی پوست
• تقویت سد دفاعی پوست
• کاهش التهاب‌های سطحی
• محافظت از سلول‌های پوستی در برابر رادیکال‌های آزاد

به همین دلیل، افرادی که در اثر مصرف داروها دچار خشکی پوست می‌شوند، می‌توانند در کنار سایر راهکارها از چنین مکمل‌هایی برای بهبود کیفیت پوست استفاده کنند.

چه زمانی خشکی بدن نگران‌کننده است؟

اگر همراه با خشکی، هر یک از علائم زیر اتفاق بیفتد، بهتر است بررسی پزشکی انجام شود:

• کاهش شدید ادرار
• سرگیجه یا ضعف غیرعادی
• خشکی چشم همراه تاری
• ترک‌های عمیق پوستیناتوانی در بلع
• سردرد شدید ناشی از کم‌آبی

سخن پایانی

خشکی بدن یکی از عوارض رایج مصرف برخی داروهاست و در بیشتر موارد قابل کنترل است.

با نوشیدن آب کافی، اصلاح رژیم غذایی، مراقبت از پوست و کاهش عوامل تشدیدکننده، می‌توان این عارضه را به حداقل رساند.

در صورت نیاز، استفاده از مکمل‌هایی مانند سوریاتیون درمکس نیز می‌تواند به تقویت سد دفاعی پوست و حفظ رطوبت کمک کند.

داروخانه آنلاین داروکده، با نظارت معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی ایران و دارا بودن نشان اعتماد الکترونیکی پنج‌ستاره از وزارت صنعت، معدن و تجارت، متعهد به ارائه خدمات با کیفیت بالا و ارتقای سطح آگاهی عمومی در حوزه سلامت است. این مجموعه با استفاده از دانش و تخصص گروهی از داروسازان و کارشناسان تغذیه، مجله علمی داروکده را راه‌اندازی کرده است تا با انتشار مقالات دقیق و مبتنی بر آخرین یافته‌های علمی، اطلاعات قابل اعتماد و راهنمایی‌های کاربردی برای بهبود سلامت و کیفیت زندگی در اختیار مخاطبان قرار دهد.

علاوه بر این، داروکده با ایجاد بخش پرسش و پاسخ آنلاین، فضایی را فراهم کرده است تا کاربران بتوانند به‌راحتی سؤالات، نظرات یا پیشنهادهای خود را مطرح کنند و از مشاوره تخصصی تیم علمی بهره‌مند شوند. ما بر این باوریم که دیدگاه‌ها و بازخوردهای شما نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات ما ایفا می‌کند و از شما دعوت می‌کنیم با به‌اشتراک‌گذاری نظرات خود، ما را در این مسیر همراهی کنید.