آشنایی با فرم فعال فولات 5MTHF

فولات چیست؟ فولات اصطلاحی است برای ویتامین B9، ویتامینی محلول در آب، که تأمین نیاز بدن به آن در دوره‌های رشد و تقسیم سلولی سریع و برای حفظ سلول‌های جدید و ساخت DNA و RNA ضروری است.

آیا متیل تتراهیدروفولات، فولات و فولیک اسید با هم فرق دارند؟

در این مقاله قصد داریم ضمن پاسخ به سوال فوق، به معرفی فرم های مختلف این ویتامین و بررسی تفاوت آنها بپردازیم و اطلاعاتی پیرامون متیل تتراهیدروفولات و اهمیت آن در بدن ارائه دهیم.
 

آنچه در این مقاله می‌خوانید:

• فواید و اشکال مختلف ویتامین B9
• تفاوت اسید فولیک و 5MTHF چیست؟
• قرص متیل تتراهیدروفولات برای چیست؟
• محدودیت‌های مصرف 5MTHF

مدت زمان تقریبی مطالعه: 8 دقیقه
 

فواید و اشکال مختلف ویتامین B9

ویتامین B9 یکی از ویتامین‌های محلول در آب است که برای عملکرد درست بدن ضروری است. این ویتامین به‌ویژه در دوران بارداری، به رشد صحیح جنین کمک کرده و برای کمک به جلوگیری از نقص‌های مادرزادی مانند نقص لوله عصبی ضروری است.

این ویتامین همچنین در تولید DNA و RNA، تشکیل سلول‌های قرمز خون و تولید انرژی از کربوهیدرات‌ها نقش دارد. بدن نمی‌تواند ویتامین ب9 یا فولات را سنتز کند و به دلیل ویژگی محلول در آب بودن آن، فقط قادر است مقدار محدودی از آن را ذخیره کند. بنابراین، نیاز بدن باید از طریق رژیم غذایی یا مکملیاری تأمین شود.

ویتامین B9 یا فولات به فرم های اسید فولیک و 5MTHF شناخته می شود. زیست دسترسی و متابولیسم اشکال مختلف فولات به دلیل ساختار شیمیایی آن‌ها متفاوت است و همه اشکال فولات، طبیعی یا مصنوعی، باید به فرم گردش‌پذیر 5 متیل تتراهیدروفولات تبدیل شوند تا فعالیت بیولوژیکی خود را اعمال کنند.

فولات‌ طبیعی در غذاها وجود دارد و در روده به فرم منوگلومات هیدرولیز شده و سپس از دیواره روده جذب می‌شود. قبل از ورود به جریان خون، فرم منوگلومات به تتراهیدروفولات (THF) تبدیل شده و سپس به فرم‌ 5 متیل فولات 5MTHF تبدیل می‌شود.

در ادامه به معرفی فرم های مختلف ویتامین B9 می پردازیم:

اسید فولیک (FA)

اسید فولیک فرم اکسید شده فولات است که برای اولین بار در دهه 1940 به صورت بلوری خالص سنتز شد. این فرم در بسیاری از مکمل‌های غذایی و همچنین برای غنی سازی محصولاتی مانند محصولات حاوی غلات، پاستا، نان و آب‌میوه‌ها به کار می رود.

اسید فولیک به‌طور طبیعی وجود نداشته و هیچ عملکرد بیولوژیکی ندارد. برای استفاده از آن، باید در بدن از طریق یک فرآیند آنزیمی چندمرحله‌ای به 5MTHF تبدیل شود.
 

متیل تتراهیدروفولات چیست؟

5MTHF، یا 5-متیل تتراهیدروفولات، فرم متیل‌شده و فعال فولات است که بدن می‌تواند بلافاصله از آن استفاده کند. برخلاف اسید فولیک، که باید ابتدا به 5MTHF تبدیل شود، این فرم از فولات به‌طور مستقیم وارد مسیرهای متابولیک بدن می‌شود و در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی از جمله تولید سروتونین، دوپامین و نوراپی‌نفرین و همچنین کاهش سطح هموسیستئین نقش دارد.

همچنین، 5MTHF برای افرادی که جهش ژنی متیلن تتراهیدروفولات ردوکتاز (MTHFR) دارند بسیار مهم است. این افراد قادر به تبدیل مؤثر اسید فولیک به فرم فعال نیستند، بنابراین مصرف مستقیم 5 متیل تترا هیدرو فولات برای آن‌ها می‌تواند به حفظ سلامتی و عملکرد درست بدن کمک کند.

5MTHF فرم بیولوژیکی فعال فولات و فرم اصلی فولات در خون و خون بند ناف است.

درصورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این ویتامین، مطالعه مقاله با عنوان "همه چیز درباره ویتامین B9 یا فولیک اسید" تألیف و ترجمه خانم دکتر الهه عبدالهی که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

تفاوت اسید فولیک و -MTHF5 چیست؟

اسید فولیک فرم مصنوعی ویتامین B9 است که در بسیاری از مکمل‌ها و غذاهای غنی شده یافت می‌شود. این فرم از فولات باید ابتدا در بدن به فرم فعال خود، یعنی 5MTHF، تبدیل شود تا بدن بتواند از آن استفاده کند.

اما در برخی افراد، به‌ویژه افرادی که جهش‌های ژنی در MTHFR یا متیل تتراهیدروفولات ردوکتاز دارند، این فرآیند تبدیل به‌طور مؤثر انجام نمی‌شود. این افراد ممکن است حتی با مصرف مکمل‌های اسید فولیک، همچنان با کمبود فولات روبه‌رو شوند.

از طرف دیگر، 5MTHF یک فرم فعال و بیواکتیو فولات است که نیازی به تبدیل ندارد. این بدان معنی است که بدن می‌تواند به‌طور مستقیم از این فرم استفاده کرده و فواید آن را به سرعت دریافت کند. به همین دلیل، 5 متیل تتراهیدروفولات می‌تواند گزینه بهتری برای افرادی باشد که با مشکلات متیلاسیون یا تبدیل اسید فولیک مواجه هستند.

قرص متیل تتراهیدروفولات برای چیست؟

5 متیل تتراهیدروفولات علاوه بر نقشی که در تبدیل هموسیستئین به متیونین دارد، در سلامت سیستم عصبی، تولید انرژی، و تقویت سیستم ایمنی بدن نیز اهمیت دارد. در این قسمت به برخی از مهم ترین فواید 5 متیل تتراهیدروفولات اشاره خواهیم کرد:

جلوگیری از نقایص مادرزادی

زنان باردار نیاز پنج تا ده برابری به فولات دارند. فولات در رشد سلولی، تقسیم سلولی، سنتز و ترمیم DNA نقش دارد. نیاز به فولات در دوران بارداری، برای حمایت از توسعه جنین و رشد بافت‌های مادری افزایش می‌یابد و همچنین برای کاهش خطر تولد نوزاد با وزن کم، تولد زودرس، سطح بالای هموسیستئین و پیامدهای منفی دیگر بارداری ضروری است.

افزایش هموسیستئین ناشی از کمبود فولات یکی از عوامل خطر مستقل برای اختلالات بارداری است. تحقیقات نشان داده‌اند که مکمل‌یاری با 5MTHF برای زنانی که جهش ژنی MTHFR دارند و قادر به تبدیل اسید فولیک به 5MTHF نیستند، می‌تواند موثرتر از اسید فولیک باشد.

همچنین در صورت تمایل به کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با نقش فولیک اسید در سلامت مردان، مطالعه مقاله با عنوان "اثرات فولیک اسید برای مردان" که در مجله علمی داروکده منتشر شده است، پیشنهاد می شود.
 

کمک به بهبود افسردگی

برخی تحقیقات نشان داده‌اند که 5MTHF می‌تواند در کاهش علائم افسردگی موثر باشد. در یک مطالعه از 500 بیمار مبتلا به افسردگی، کسانی که 5MTHF مصرف کرده بودند، بهبودهایی در کیفیت زندگی و رضایت از درمان خود گزارش کردند. این اثرات ممکن است به‌دلیل نقش فولات در تولید انتقال‌دهنده‌های عصبی باشد.
 

کاهش سطح هموسیستئین

متیل تتراهیدروفولات به کاهش سطح هموسیستئین در بدن کمک می‌کند. هموسیستئین یک ترکیب شیمیایی است که سطح بالای آن با بیماری‌های قلبی، سکته مغزی و آلزایمر ارتباط دارد. تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف این فرم از فولات می‌تواند سطح هموسیستئین را کاهش داده و از این طریق خطر ابتلا به این بیماری‌ها را پایین آورد.
 

حفظ سلامت قلب و عروق

از آنجا که 5MTHF سطح هموسیستئین را کاهش می‌دهد، می‌تواند به کاهش خطر بیماری‌های قلبی و سکته مغزی کمک کند. این اثر به‌ویژه در افرادی که کمبود فولات دارند و از اسید فولیک استفاده نمی‌کنند، قابل توجه است.

برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با سایر خواص ویتامین B9، مشاهده ویدیوی آقای دکتر کوشا شهیدی (داروساز) پیشنهاد می شود.

محدودیت‌های مصرف 5MTHF 

اگرچه ۵ متیل تتراهیدروفولات برای بسیاری از افراد مفید است، برخی افراد ممکن است نتایج منفی از مصرف این فرم فولات تجربه کنند. مصرف زیاد 5MTHF ممکن است باعث ایجاد علائمی همچون اضطراب، تحریک‌پذیری و مشکلات خواب شود.

این مشکلات معمولاً در افرادی رخ می‌دهند که به‌طور طبیعی از متیلاسیون خوبی برخوردار نیستند و ممکن است افزایش بیش از حد متیلاسیون برای آن‌ها مضر باشد.

به همین دلیل، همیشه توصیه می‌شود قبل از شروع مصرف 5MTHF یا هر مکمل دیگری با پزشک مشورت شود.
 

سخن پایانی

فولات یکی از ویتامین‌های ضروری برای بدن است که نقش مهمی در بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی دارد. با این حال، برای افرادی که نمی‌توانند فولات را به فرم فعال تبدیل کنند، مصرف مکمل متیل تترا هیدرو فولات می‌تواند یک راه‌حل مناسب باشد. این فرم فعال و بیواکتیو فولات به بدن اجازه می‌دهد تا بلافاصله از آن استفاده کند و فواید زیادی از جمله پیشگیری از نقایص مادرزادی، کمک به درمان افسردگی، کاهش سطح هموسیستئین، و حفظ سلامت قلب و عروق را فراهم می‌آورد.

اگرچه methyltetrahydrofolate-5 برای بسیاری از افراد مفید است، اما مصرف آن به‌ویژه در افرادی که مشکلات متیلاسیون دارند، باید با مشورت پزشک انجام شود.

انواعی از قرص متیل فولات ایرانی و خارجی در داروکده موجود و قابل دسترسی است. داروخانه آنلاین داروکده که از سال 1388 فعالیت خود را آغاز کرده، با تکیه بر خدمات باکیفیت و جلب رضایت مشتریان، تنها داروخانه آنلاین کشور است که موفق به دریافت نماد اعتماد الکترونیکی 5 ستاره شده است.

داروخانه انلاین داروکده با ارائه خدمات مشاوره تلفنی تخصصی توسط تیم علمی خود، گامی نو در راستای حمایت از مشتریان برداشته است. این سرویس به کاربران امکان می‌دهد تا با برقراری تماس با مشاوران مجرب، اطلاعات دقیق و شخصی‌سازی‌شده‌ای درباره محصولات سلامت‌محور دریافت کنند.

این مشاوره‌ها، با شعار یک تماس با مشاور، یک قدم تا انتخاب مطمئن‌تر، که توسط داروسازان و متخصصان تغذیه ارائه می‌شود، به مشتریان کمک می‌کند تا با اطمینان بیشتری محصول مناسب نیاز خود را انتخاب کنند، به‌ویژه در مواردی که انتخاب محصول نیازمند دانش تخصصی است.

امیدواریم مقاله "آشنایی با فرم فعال فولات 5-MTHF" برای شما حاوی اطلاعات مفیدی باشد. هدف ما در مجله علمی داروکده افزایش آگاهی مخاطبان در حیطه سلامت و ارائه پاسخ هایی علمی در رابطه با دغدغه های موجود در این زمینه است. تیم علمی داروکده متشکل از داروسازان متخصص و دانش آموختگان رشته تغذیه به تألیف و ترجمه مقالات پیرامون موضوعات حائز اهمیت در حوزه سلامت می پردازند. در صورت وجود هر گونه پرسش در رابطه با متیل تتراهیدروفولات، می‌توانید در بخش نظرات سوال خود را مطرح کرده تا تیم علمی داروکده در اسرع وقت به آن پاسخ دهند.
 

منابع

Scaglione F, Panzavolta G. Folate, folic acid and 5-methyltetrahydrofolate are not the same thing. Xenobiotica. 2014 May;44(5):480-8

Carboni L. Active Folate Versus Folic Acid: The Role of 5-MTHF (Methylfolate) in Human Health. Integr Med (Encinitas). 2022 Jul;21(3):36-41.

Ferrazzi E, Tiso G, Di Martino D. Folic acid versus 5- methyl tetrahydrofolate supplementation in pregnancy. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2020 Oct;253:312-319.

Tsang BL, Devine OJ, Cordero AM, Marchetta CM, Mulinare J, Mersereau P, Guo J, Qi YP, Berry RJ, Rosenthal J, Crider KS, Hamner HC. Assessing the association between the methylenetetrahydrofolate reductase (MTHFR) 677C>T polymorphism and blood folate concentrations: a systematic review and meta-analysis of trials and observational studies. Am J Clin Nutr. 2015 Jun;101(6):1286-94.

Samaniego-Vaesken, M.d.L.; Morais-Moreno, C.; Carretero-Krug, A.; Puga, A.M.; Montero-Bravo, A.M.; Partearroyo, T.; Gregorio, V.-M. Supplementation with Folic Acid or 5-Methyltetrahydrofolate and Prevention of Neural Tube Defects: An Evidence-Based Narrative Review. Nutrients 2024, 16, 3154.

Bailey SW, Ayling JE. The pharmacokinetic advantage of 5-methyltetrahydrofolate for minimization of the risk for birth defects. Sci Rep. 2018 Mar 6;8(1):4096.

Cochrane KM, Elango R, Devlin AM, Mayer C, Hutcheon JA, Karakochuk CD. Supplementation with (6S)-5-methyltetrahydrofolic acid appears as effective as folic acid in maintaining maternal folate status while reducing unmetabolised folic acid in maternal plasma: a randomised trial of pregnant women in Canada. Br J Nutr. 2024 Jan 14;131(1):92-102.

Lamers Y, Prinz-Langenohl R, Brämswig S, Pietrzik K. Red blood cell folate concentrations increase more after supplementation with [6S]-5-methyltetrahydrofolate than with folic acid in women of childbearing age. Am J Clin Nutr. 2006 Jul;84(1):156-61.