درجه SPF ضد آفتاب ام را چگونه انتخاب کنم؟

پوست شما نخستین خط دفاعی در برابر آسیب‌های محیطی است. محافظت از آن، به ‌ویژه در برابر نور خورشید، نه تنها باعث کاهش چین ‌و چروک و پیری زودرس می‌شود، بلکه احتمال ابتلا به سرطان پوست را هم به‌ طور قابل‌ توجهی کم می‌کند. براساس آمار سازمان جهانی بهداشت، سالانه میلیون‌ها نفر به ملانوما و سایر سرطان‌های پوستی مبتلا می‌شوند که بسیاری از این موارد با استفاده صحیح از ضدآفتاب قابل پیشگیری بود.

جالب است بدانید حتی در روزهای ابری یا زمانی که در سایه هستید، تابش‌های فرابنفش (UV) همچنان می‌توانند به پوست شما آسیب برسانند. در این میان، انتخاب درست درجه SPF ضدآفتاب می‌تواند تفاوت بزرگی در سطح حفاظت ایجاد کند.

در این مقاله، با تمام نکات ضروری درباره SPF، تفاوت انواع ضدآفتاب‌ها، باورهای رایج نادرست و راهنمای انتخاب محصول مناسب آشنا خواهید شد.
 

آنچه در این مقاله خواهید خواند:

• درجه SPF ضدآفتاب چیست و چگونه کار می‌کند؟
• تفاوت بین اشعه‌های UVA و UVB
• ضدآفتاب‌های شیمیایی و فیزیکی
• درجه بندی SPF چه معنایی دارد؟
• چرا SPF بالا همیشه بهتر نیست؟
• رایج‌ترین باورهای نادرست درباره SPF و ضدآفتاب
• SPF مناسب برای پوست‌های مختلف
• SPF مناسب برای پوست‌ کودکان و سالمندان
• SPF در دوران بارداری و شیردهی
• تاثیر عوامل محیطی بر انتخاب درجه SPF ضدآفتاب
• SPF در برابر نور آبی (Blue Light) موبایل و مانیتور
• زمان مناسب استفاده از ضدآفتاب
• نکات طلایی در استفاده صحیح از ضدآفتاب
• اشتباهات رایج در انتخاب SPF و استفاده از ضدآفتاب
• سوالات متداول درباره درجه  SPFضدآفتاب

مدت زمان تقریبی مطالعه: 9 دقیقه
 

درجه SPF ضدآفتاب چیست و چگونه کار می‌کند؟

اگر هنگام خرید ضدآفتاب به بسته‌ بندی آن نگاه کرده باشید، حتما با عبارت SPF مواجه شده‌اید. اما این عبارت دقیقا چه مفهومی دارد؟ SPF مخفف Sun Protection Factor یا فاکتور حفاظت در برابر خورشید است. به زبان ساده، این عدد نشان می‌دهد که کرم ضدآفتاب تا چه حد می‌تواند از پوست شما در برابر اشعه‌هایUVB محافظت کند؛ همان اشعه‌هایی که عامل اصلی آفتاب ‌سوختگی و ایجاد ضایعات پوستی محسوب می‌شوند.

برای مثال، اگر بدون ضدآفتاب پس از ۱۰ دقیقه پوستتان می‌سوزد، با استفاده از کرم SPF30 می‌توانید تا حدود ۳۰۰ دقیقه (۱۰ × ۳۰) در معرض نور باشید بدون آن‌که پوستتان بسوزد. البته این محاسبه در عمل دقیق نیست؛ زیرا عوامل دیگری مانند تعریق، تماس با آب، و میزان استفاده نیز نقش دارند.
 

تفاوت بین اشعه‌های UVA و UVB

نور خورشید دو نوع اشعه مضر اصلی دارد:

- اشعه UVA 

این نوع اشعه باعث پیری زودرس، ایجاد چین ‌و چروک، و تغییر رنگ پوست می‌شود. جالب است بدانید اشعه UVA حتی از شیشه هم عبور می‌کند.

- اشعه  UVB 

اشعه‌ای که بیشتر باعث آفتاب‌ سوختگی و آسیب‌های فوری پوست می‌شود. همچنین UVB یکی از عوامل اصلی ابتلا به سرطان‌های پوستی است.

ضدآفتاب‌های استاندارد باید همزمان از پوست در برابر هر دو نوع اشعه UVA و UVB محافظت کنند. به همین دلیل عبارت Broad Spectrum (طیف گسترده) روی محصولات درج می‌شود.
 

ضدآفتاب‌های شیمیایی و فیزیکی

به طور کلی دو نوع اصلی ضدآفتاب وجود دارد:
 

اگر پوست حساسی دارید یا دچار آکنه می‌شوید، ضدآفتاب فیزیکی انتخاب بهتری است.
 

درجه بندی SPF چه معنایی دارد؟

درجه SPF بیانگر مدت زمان تا سوختگی است، اما درصد فیلتر شدن اشعه UVB را هم نشان می‌دهد. جدول زیر به شما کمک می‌کند درک بهتری داشته باشید:
 

در نظر داشته باشید که این زمان‌ها تقریبی‌اند و لازم است هر ۲ ساعت یکبار کرم تمدید شود.
 

چرا SPF بالا همیشه بهتر نیست؟

این باور رایج وجود دارد که هرچه SPF بالاتر باشد، حفاظت از پوست کامل‌تر می‌شود. اما در عمل تفاوت بین  SPF30  و SPF100 بسیار کمتر از آن چیزی است که تصور می‌شود:
 

رایج‌ترین باورهای نادرست درباره SPF و ضدآفتاب

1. SPF بالا محافظت کامل ایجاد می‌کند.

 تفاوت بین SPF30 و SPF100 بسیار کم است (حدود ۲٪ بیشتر حفاظت) و هیچ ضدآفتابی ۱۰۰٪ از نفوذ اشعه جلوگیری نمی‌کند.

2. اگر یک‌بار در روز ضدآفتاب بزنم کافی است.

اشعه‌های UV در طول روز فعال‌ هستند؛ بنابراین هر ۲ ساعت یکبار لازم است کرم را تمدید کنید.

3. در روزهای ابری یا زمستان نیازی به ضدآفتاب نیست.

تا ۸۰٪ اشعه‌های UVA از ابر و شیشه عبور می‌کنند.

4. ضدآفتاب مانع جذب ویتامین D می‌شود.

در عمل، استفاده معمولی از ضدآفتاب تاثیر چشمگیری روی سطح ویتامین D ندارد.

5. پوست تیره نیازی به ضدآفتاب ندارد.

هر نوع پوست می‌تواند دچار آفتاب ‌سوختگی و سرطان شود.

6. ضدآفتاب مخصوص تابستان است.

ضدآفتاب در تمام فصول سال و حتی در محیط‌های بسته هم کاربرد دارد و استفاده از آن ضروری است.

7. ضدآفتاب‌های ضدآب نیازی به تمدید ندارند.

تمام ضدآفتاب‌ها پس از تعریق یا شنا نیازمند تمدید هستند.

8. اگر ترکیبات آرایشی SPF دارند، نیازی به ضدآفتاب نیست.

محصولات آرایشی به تنهایی برای حفاظت کافی نیستند، مگر مقدار زیادی استفاده شود.

9. نور آبی موبایل و مانیتور نیازی به محافظت ندارد.

نور آبی در بروز لک و پیری زودرس نقش دارد.
 

SPF مناسب برای پوست‌های مختلف

نوع پوست شما نقش مهمی در انتخاب SPF دارد:

• پوست خیلی روشن و حساس: SPF50 و بالاتر
• پوست متوسط (سبزه روشن): SPF30 تا SPF50
• پوست تیره‌تر: SPF15 تا SPF30

اگر پوست حساس یا سابقه بیماری پوستی دارید، همیشه با متخصص پوست مشورت کنید.
 

 SPF مناسب کودکان و سالمندان

پوست کودکان و سالمندان نسبت به نور خورشید حساس‌تر است. کودکان به دلیل نازکی پوست و سیستم ایمنی در حال رشد، بیشتر در معرض آسیب‌های پوستی قرار دارند. سالمندان نیز به علت کاهش ضخامت پوست و آسیب‌های انباشته شده ناشی از سال‌ها قرار گرفتن در آفتاب، باید مراقبت بیشتری داشته باشند.

• کودکان زیر ۶ ماه: استفاده از ضدآفتاب توصیه نمی‌شود؛ برای محافظت از پوست کودکان، لباس‌های محافظ و کلاه ضروری است.
• کودکان بالای ۶ ماه: استفاده از ضدآفتاب مینرال با SPF حداقل ۳۰ بهترین گزینه است.
• سالمندان: SPF30 تا SPF50 و استفاده مرتب در طول روز برای سالمندان توصیه می‌شود.

اگرچه SPF های خیلی بالا هم برای کودکان تولید می‌شود، اما نباید باعث شود تمدید مصرف را فراموش کنید.
 

SPF در دوران بارداری و شیردهی

پوست در دوران بارداری حساس‌تر و مستعد لک‌های هورمونی (ملاسما) می‌شود. به همین دلیل استفاده از ضدآفتاب مناسب اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در این دوره ضدآفتاب مینرال با SPF30 تا SPF50  استفاده کنید، زیرا فیلترهای فیزیکی کمتر جذب پوست می‌شوند و ایمنی بالاتری دارند. از ضدآفتاب‌های حاوی اکسی ‌بنزون و پارابن بپرهیزید، چون احتمال عبور آنها از سد پوستی وجود دارد.

همچنین استفاده از کلاه، عینک و پوشش مناسب در کنار ضدآفتاب می‌تواند به کاهش خطر لک و آسیب‌های نوری کمک کند. قبل از انتخاب محصول، با پزشک متخصص زنان یا پوست مشورت کنید.
 

تاثیر عوامل محیطی بر انتخاب درجه SPF ضدآفتاب

میزان نیاز به SPF مناسب می‌تواند بسته به موقعیت جغرافیایی و شرایط محیطی شما متفاوت باشد:

• ارتفاع: در مناطق مرتفع، شدت تابش UV بیشتر است.
• آب و هوا: در هوای ابری، ۸۰٪ اشعه UV نفوذ می‌کند.
• برف و شن: انعکاس نور خورشید را چند برابر می‌کنند.

بنابراین اگر در کوهستان یا ساحل هستید، بهتر است SPF بالاتری انتخاب کنید و حتما هر ۲ ساعت تمدید کنید.
 

 SPF در برابر نور آبی (Blue Light) موبایل و مانیتور

امروزه بسیاری از ما ساعات طولانی را مقابل صفحه ‌نمایش موبایل، لپ‌تاپ و مانیتور می‌گذرانیم. این دستگاه‌ها نور آبی  تولید می‌کنند که می‌تواند به مرور زمان سبب پیری زودرس، تیرگی و لک‌های مقاوم شود. اگرچه SPF به ‌طور مستقیم برای فیلتر نور آبی طراحی نشده، اما بسیاری از محصولات جدید ضدآفتاب حاوی آنتی ‌اکسیدان‌هایی مانند ویتامین C و E هستند که از پوست در برابر آسیب اکسیداتیو ناشی از نور آبی محافظت می‌کنند.

بنابراین اگر در محیط کار یا خانه زیاد با صفحه ‌نمایش سروکار دارید، به سراغ ضدآفتابی بروید که در توضیحات آن به محافظت در برابر نور آبی هم اشاره شده باشد.
 

زمان مناسب استفاده از ضدآفتاب

یکی از بزرگترین اشتباهات، مصرف ضدآفتاب درست قبل از بیرون رفتن است. بهتر است:

- ۳۰ دقیقه قبل از خروج کرم را استفاده کنید.

- اگر در فضای باز فعالیت دارید، هر ۲ ساعت یکبار مجدد استفاده کنید.

- بعد از شنا یا عرق کردن، تمدید کنید.

این مراحل ساده اثربخشی ضدآفتاب را به‌ میزان قابل توجهی افزایش می‌دهند.
 

نکات طلایی در استفاده صحیح از ضدآفتاب

برای اینکه ضدآفتاب بهترین کارایی را داشته باشد، این توصیه‌ها را رعایت کنید:

- از ۲ بند انگشت کرم برای صورت و گردن استفاده کنید.

- هر بار مصرف را با دقت تمدید کنید.

بسیاری از مردم مقدار بسیار کمی ضدآفتاب می‌زنند و تصور می‌کنند داشتن SPF50 کافی است؛ اما کافی نبودن حجم کرم، درصد حفاظت را به شدت کاهش می‌دهد.

اشتباهات رایج در انتخاب SPF و استفاده از ضد آفتاب

تصور نادرست درباره SPF بالا: بسیاری تصور می‌کنند  SPFهای بالا محافظت کامل و مطلقی ایجاد می‌کنند، در حالی که هیچ ضدآفتابی نمی‌تواند به ‌طور کامل مانع نفوذ اشعه UV شود.

فراموش کردن تمدید مصرف: ضدآفتاب باید هر ۲ تا ۳ ساعت یک‌بار تمدید شود، مخصوصا در زمان تعریق یا تماس با آب.

عدم استفاده در هوای ابری یا فصل زمستان: اشعه‌های UVA حتی در روزهای ابری یا سرد سال نیز به پوست آسیب می‌رسانند.

استفاده ناکافی از ضدآفتاب: مصرف مقدار کم (کمتر از ۲ بند انگشت برای صورت) باعث کاهش اثربخشی محصول می‌شود.
 

سوالات متداول درباره درجه  SPFضدآفتاب

1. حداقل SPF توصیه ‌شده برای استفاده روزمره چند است؟

 SPF30به ‌عنوان حداقل میزان محافظت توصیه می‌شود و بهتر است از ضدآفتابی استفاده کنید که دارای برچسب Broad Spectrum باشد.

2. آیا  SPF50 از SPF30 خیلی بهتر است؟

خیر، تفاوت درصد محافظت حدود ۱٪ است.

3. آیا باید هر روز ضدآفتاب بزنیم؟

بله، حتی در روزهای ابری یا هنگام کار با موبایل و مانیتور نیز، استفاده صحیح از یک کرم ضد آفتاب مرغوب ضروری است.

4. چقدر ضدآفتاب باید مصرف کنیم؟

برای صورت و گردن حدود ۲ بند انگشت، و برای بدن حدود ۲۵-۳۰ میلی ‌لیتر کفایت می‌کند.

5. آیا ضدآفتاب ضدآب نیاز به تمدید دارد؟

همه ضدآفتاب‌ها باید بعد از دو ساعت یا تماس با آب تمدید شوند.
 

سخن پایانی

در نهایت، اگر هنوز این سوال ذهن شما را درگیر کرده که درجه SPF ضدآفتاب خود را چگونه انتخاب کنید؟ این نکات کلیدی را به خاطر داشته باشید:

- برای استفاده روزمره و اغلب شرایط، SPF30 انتخاب مناسبی است.

- اگر در روزهای پرآفتاب، کنار دریا یا کوهستان، یا هنگام فعالیت طولانی در فضای باز هستید، SPF50 را در اولویت قرار دهید.

- همیشه محصولی را انتخاب کنید که روی بسته‌بندی آن عبارت Broad Spectrum درج شده باشد تا هم در برابر UVA و هم UVB محافظت ایجاد کند.

- به یاد داشته باشید مقدار مصرف هم به اندازه عدد SPF اهمیت دارد؛ ضدآفتاب را به اندازه کافی استفاده و هر دو ساعت تمدید کنید.

در داروخانه آنلاین داروکده، مجموعه‌ای متنوع از انواع ضدآفتاب‌های تخصصی، مینرال، رنگی و فاقد چربی با SPF های مختلف و بافت‌های متفاوت در دسترس شماست. اگر برای انتخاب بهترین ضدآفتاب مطابق نیاز پوستتان به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید از مشاوره تخصصی تیم داروسازان و کارشناسان مجرب داروکده بهره‌مند شوید و خریدی مطمئن و آگاهانه را تجربه کنید. این انتخاب‌های هوشمندانه، قدمی ساده برای داشتن پوستی سالم، شاداب و جوان در طول سال خواهد بود.